Opening the text

ಇಂದ್ರನನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆಗಮಿಸುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಸೋಮಪಾನದ ಮೂಲಕ ಅವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೀಪನಗೊಳಿಸಿ, ಬಲಿಷ್ಠ ಸ್ತೋತ್ರ-ವಾಕ್ಯದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಜಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವುದೇ ಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯ. ಉಪವಿಷಯಗಳು: (1) ಆಹ್ವಾನ—ಯಜಮಾನನ ಕಡೆಗೆ ಇಂದ್ರನು ಮುಖಮಾಡಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬರಲೆಂದು ಬಲವಂತಗೊಳಿಸುವುದು; (2) ಸೋಮಪಾನದಿಂದ ಇಂದ್ರನ ಮದ (ಯುದ್ಧೋನ್ಮಾದ) ಮತ್ತು ವೃತ್ರವಿಧ್ವಂಸಕ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಚೋದಿತವಾಗುವುದು; (3) ಪೌಷ್ಟಿಕ ಗುರಿಗಳು—ಗೋವು, ಅಶ್ವ, ಹಿರಣ್ಯಸಮಾನ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಬಹುಮಾನ ಮತ್ತು ಅನ್ನ; (4) ಬ್ರಹ್ಮ/ಸ್ತುತಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಳೆಯಂತೆ ಲಾಭವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು; (5) ನಿವಾಸದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಕಲ್ಯಾಣ/ರಕ್ಷಣೆ.
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸೋಮ-ಯಜ್ಞೀಯ ಸ್ತುತಿ, ಯಜಮಾನನು ಪೀಡಿಸಿದ ಸೋಮರಸದಿಂದ (ಸಮ್-ಇಂದುಭಿಃ) ಇಂದ್ರನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಲ್ಲಾಸಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಡುವ ಎಲ್ಲೆಡೆ—ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ, ತ್ರಿತ ಆಪ್ತ್ಯನೊಂದಿಗೆ, ಅಥವಾ ಮರುತ್ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿಯ ದೂರದ ‘ಪರ ಪ್ರದೇಶ’ದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ—ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದು ತರುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನ ಗಮನವನ್ನು ದೂರವೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯೂ ಚದುರಿಸದಂತೆ ಮಾಡಿ, ಅವನ ಆನಂದವನ್ನು ಇಂದಿನ ವಿಧಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ಆ ಶಕ್ತಿಯು ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಸಹಾಯ, ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರವು ವೃತ್ರಹನನ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ: “ಸೂರ್ಯನ ಕಡೆಗೆ” ಚಲಿಸುವ ಎಲ್ಲವೂ ಇಂದ್ರನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲೇ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನ ಅಮರ, ಸತ್ಯಾಧಿಷ್ಠಿತ ಬಲವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೃಢಪಡಿಸಿ, ಸಮೀಪವಾಗಲಿ ದೂರವಾಗಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೋಮಪೀಡನಕ್ಕೂ ಅವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ—ಅರ್ಪಣೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಲೆಂದು, ಯಜಮಾನನ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿ ಎದುರಾಗದಂತೆ.
ಈ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರವು ಆಹ್ವಾನ (ಆಹ್ವಾನ) ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಯಜಮಾನನ ವಾಣಿಯ ಕಡೆಗೆ ಇಂದ್ರನು ಮುಖಮಾಡಿ, ಸೋಮಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆಗಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನೇ ಪರಮಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಪ್ರೇರಿತ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗಳು (ಧೀಷಣಾ) ಅವನ ಬಲವನ್ನು ‘ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ’ ಹಾಗೂ ಯಾಗಾಸನದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸ್ಥಿರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇಂದ್ರಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಸ್ವಭಾವತಃ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಿಲ್ಲದವನು, ಬಂಧನಕಾರಿ ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದವನು ಎಂದು ವರ್ಣಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಯುದ್ಧದ ಕರೆ ಬಂದಾಗ ಸ್ನೇಹ-ಸಹಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಪ್ರತಿಮ ಐಶ್ವರ್ಯ, ಅಶ್ವಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸೇನೆಯನ್ನು ಕರೆಯುವ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಯಜಮಾನನಿಗಾಗಿ ಇಂದ್ರನ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು—ಪ್ರತಿದ್ವಂದ್ವಿ/ವೈರಿಗಳನ್ನು (ಭ್ರಾತೃವ್ಯ) ತಳ್ಳಿಹಾಕಿ, ಜಯ, ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು—ಈ ಹಿಮ್ನಿನ ಉದ್ದೇಶ.
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ವಯಂ-ಶಕ್ತೀಕರಣ ಸ್ತೋತ್ರವು (ಋಗ್ವೇದದಿಂದ ಆಧಾರಿತ) ವಕ್ತಾರನಿಗೆ ಋತ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ–ಯಜ್ಞಕ್ರಮ)ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾದ ಮೇಧಾ (ಯಜ್ಞಬುದ್ಧಿ/ವಿವೇಕ) ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದು ಇಂದ್ರನ ಕಡೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ: ಕವಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಸ್ತುತಿ ಇಂದ್ರನ ಶುಷ್ಮ (ಪರಾಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧನವೆಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಒತ್ತಾಸೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ—ಇತರ ಸ್ತುತಿಗಾರ ಋಷಿಗಳ ನಡುವೆ ಕೂಡ ‘ನನಗಾಗಿ’ ಇಂದ್ರನ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವುದು.
ಅಥರ್ವವೇದ 20ರಲ್ಲಿ ಋಗ್ವೇದದಿಂದ ಪಡೆದ ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿ, ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾಸಸ್ಥಾನ, ಸಮುದಾಯದ ಸ್ಥಿರತೆ, ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ “ದೂರವಾಗಿರುವ” ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುವಂತೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದು ಸ್ತೋಮರೂಪದ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿ ಹೊಗಳುತ್ತದೆ; ಅದು ಇಂದ್ರನ “ಮಹಾ ದಾನ”ವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಿವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಆರಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಯಜ್ಞಕರ್ಮವು ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇಂದ್ರ–ಸೋಮ ಸ್ತೋತ್ರವು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದ ಸೋಮವನ್ನು ಇಂದ್ರನು ಪಾನಮಾಡಿ ಅವನ ಯುದ್ಧೋನ್ಮಾದ (ಮದ) ಜಾಗೃತವಾಗಲಿ; ಆಗ ಅವನು “ವೃತ್ರ”ಗಳೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸಮುದಾಯದ ಸೋಮಯಾಗದ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಪಠಕನ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಇಂದ್ರನು ಗಮನದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲೆಂದು, ವಸಿಷ್ಠರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪೂರ್ವಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಲಿಟರ್ಜಿಯ ಫಲಪ್ರದತೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
AV 20.118 ಋಗ್ವೇದದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿ; ಪೌಷ್ಟಿಕ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವುದು. ಗೋವುಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ‘ಸ್ವರ್ಣಮಯ’ ಐಶ್ವರ್ಯದ ಮೂಲನಾದ ಇಂದ್ರನು ಯಜಮಾನನು ಬಯಸುವದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಇದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು—ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದುದು, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದುದು, ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೋಮವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದುದು—ಸ್ಮರಿಸಿ, ಅವನ ಸಾಬೀತಾದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬೇಡಿದ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯು ನಿಶ್ಚಿತವೆಂಬ ಭಾವವನ್ನು ಈ ಸೂಕ್ತವು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
AV 20.119 ಋಗ್ವೇದ ಮೂಲದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇಂದ್ರಸ್ತುತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಯನ್ನೇ ಪುರಾತನ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಅದರ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಿಂದ ಮೇಘಗಳು ಒಡೆದು ಮಳೆಯಾಗಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಉಪಕಾರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಋತಾಧಿಷ್ಠಿತ ಸರಿಯಾದ ಸ್ತುತಿವಾಣಿ ಸೋಮ ಮತ್ತು ಘೃತದ ಮಾಧುರ್ಯಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಧನಸಂಪತ್ತು (ರಯಿ), ಪುರುಷಬಲ/ವೀರ್ಯಶಕ್ತಿ (ವೃಷ್ಣ್ಯಂ ಶವಃ) ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಎರಡು ಋಚೆಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂದ್ರನನ್ನು ತಕ್ಷಣದ ಯುದ್ಧಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುವಂಶಜನಾದ ಯಜಮಾನ (ಆನವ) ಪರವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ತುರ್ವಶನ ಮೇಲೆ “ಮುಂದೆ ನುಗ್ಗಿ” ದಾಳಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಅವನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಣ್ವರ ಸ್ತುತಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ತೋರಿದ ಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಅವನ ತ್ವರಿತ ಆಗಮನವನ್ನೂ ವಿಜಯದಾಯಕ ಬಲವನ್ನೂ ಬಾಧ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.