Adhyaya 27

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये मुद्राप्रदर्शनं नाम षड्विंशो ऽध्यायः अथ सप्तविंशो ऽध्यायः दीक्षाविधिकथनं नारद उवाच वक्ष्ये दीक्षां सर्वदाञ्च मण्डलेब्जे हरिं यजेत् दशम्यामुपसंहृत्य यागद्रव्यं समस्तकं

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಆಗ್ನೇಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಮುದ್ರಾಪ್ರದರ್ಶನಂ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—‘ದೀಕ್ಷಾವಿಧಿಕಥನಂ’. ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು: ನಾನು ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕಮಲಸದೃಶ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ದಶಮಿಯಂದು ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಯಾಗಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 2

विन्यस्य नारसिंहेन सम्मन्त्र्य शतवारकं सर्षपांस्तु फडन्तेन रक्षोघ्नान् सर्वतः क्षिपेत्

ನರಸಿಂಹ ಮಂತ್ರದಿಂದ ರಕ್ಷಾ-ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೂರ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು; ನಂತರ “ಫಟ್” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಆ ರಕ್ಷೋಘ್ನ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಚದುರಿಸಬೇಕು।

Verse 3

शक्तिं सर्वात्मकां तत्र न्यसेत् प्रासादरूपिणीं सर्वौषधिं समाहृत्य विकिरानभिमन्त्रयेत्

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸಾದರೂಪಿಣಿಯಾದ ಸರ್ವಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಚದುರಿಸುತ್ತಾ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು।

Verse 4

शतवारं शुभे पात्रे वासुदेवेन साधकः संसाध्य पण्जगव्यन्तु पञ्चभिर्मूलमूर्तिभिः

ಶುಭ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಕನು ವಾಸುದೇವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ನೂರು ಬಾರಿ ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು; ಐದು ಮೂಲಮೂರ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 5

नारायणान्तैः सम्प्रोक्ष्य कुशाग्रैस्तेन तांभुवं विकिरान्वासुदेवेन क्षिपेदुत्तानपाणिना

ನಾರಾಯಣಾಂತ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಶಾಗ್ರಗಳಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಆ (ಅಭಿಮಂತ್ರಿತ ಜಲವನ್ನು) ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಚದುರಿಸುತ್ತಾ ವಾಸುದೇವ ಮಂತ್ರದಿಂದ, ಕೈತಳವನ್ನು ಮೇಲಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ಛಿಟಕಿಸಬೇಕು।

Verse 6

त्रिधा पूर्वमुखस्तिष्ठन् ध्यायेत् विष्णुं तथा हृदि वर्धन्या सहिते कुम्भे साङ्गं विष्णुं प्रपूजयेत्

ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ತ್ರಿವಿಧವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಹೃದಯದಲ್ಲಿಯೂ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವರ್ಧನಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಕುಂಭದಲ್ಲಿ, ಅಂಗೋಪಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 7

सर्षपांस्तद्वदस्त्रेण इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः कुशाग्रेणैव तां भुवमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाट्ःअः शतवारं मन्त्रयित्वा त्वस्त्रेणैव च वर्धनीं अच्छिन्नधारया सिञ्चन् ईशानान्तं नयेच्च तं

‘ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರದಿಂದ’—ಎಂದು ಒಂದು ಪಾಠಭೇದ; ಮತ್ತು ‘ಕುಶಾಗ್ರದಿಂದ ಆ ಭೂಮಿಯನ್ನು’—ಎಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಠಾಂತರ. ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ, ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ವರ್ಧನೀ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅಖಂಡ ಧಾರೆಯಿಂದ ಸಿಂಚನ ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಈಶಾನ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ) ಅಂತಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು।

Verse 8

कलसं पृष्ठतो नीत्वा स्थापयेद्विकिरोपरि संहृत्य विकिरान् दर्भैः कुम्भेशं कर्करीं यजेत्

ಕಲಶವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ವಿಕಿರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ದರ್ಭೆಯಿಂದ ಚದುರಿದ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕುಂಭೇಶ ಮತ್ತು ಕರ್ಕರೀಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು।

Verse 9

सवस्त्रं पञ्चरत्नाढ्यं खण्डिले पूजयेद्धरिं अग्नावपि समभ्यर्च्य मन्त्रान् सञ्जप्य पूर्ववत्

ಖಂಡಿಲೆ (ವೇದಿ) ಮೇಲೆ ವಸ್ತ್ರಸಹಿತ ಪಂಚರತ್ನಸಮೃದ್ಧ ಅರ್ಪಣದಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿ, ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 10

प्रक्षाल्य पुण्डरीकेन विलिप्यान्तः सुगन्धिना उखामाज्येन संपूर्य गोक्षीरेण तु साधकः

ಪುಂಡರೀಕ (ಬಿಳಿ ಕಮಲ)ದಿಂದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೊಳೆದು, ಒಳಗೆ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಾಧಕನು ಉಖೆಯನ್ನು ತುಪ್ಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಗೋಕ್ಷೀರವನ್ನೂ (ವಿಧಿಯಂತೆ) ಬಳಸಬೇಕು।

Verse 11

आलोक्य वासुदेवेन ततः सङ्कर्षणेन च तण्डुलानाज्यसंसृष्टान् क्षिपेत् क्षीरे सुसंस्कृते

ವಾಸುದೇವದಿಂದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಂಕರ್ಷಣದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ, ತುಪ್ಪ ಮಿಶ್ರಿತ ಅಕ್ಕಿ ಕಣಗಳನ್ನು ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು।

Verse 12

प्रद्युम्नेन स्मालोड्य दर्व्या सङ्घट्टयेच्छनैः पक्वमुत्तारयेत् पश्चादनिरुद्धेन देशिकः

ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ನಾಮಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೃದುವಾಗಿ ಕಲಸಿ, ದರ್ವಿ (ಕರಚಿ)ಯಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬೇಕು. ಪಕ್ವವಾದ ನಂತರ ದೇಶಿಕ ಆಚಾರ್ಯನು ಅನಿರುದ್ಧ ನಾಮಮಂತ್ರದಿಂದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು.

Verse 13

प्रक्षाल्यालिप्य तत् कुर्यादूर्ध्वपुण्ड्रं तु भस्मना नारायणेन पार्श्वेषु चरुमेवं सुसंस्कृतं

ತೊಳೆದು ಲೇಪನ ಮಾಡಿ, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಊರ್ಧ್ವಪುಂಡ್ರ ತಿಲಕವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ತಿಲಕದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ನಾರಾಯಣ’ ಎಂದು ಬರೆಯಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಚರು/ಕರ್ಮ ಸುಸಂಸ್ಕೃತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 14

भागमेकं तु देवाय कलशाय द्वितीयकं तृतीयेन तु भागेन प्रदद्यादाहुतित्रयं

ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ದೇವತೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಕಲಶಕ್ಕೆ. ಮೂರನೆಯ ಭಾಗದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

Verse 15

शिष्यैः सह चतुर्थं तु गुरुरद्याद्विशुद्धये नारायणेन सम्मन्त्र्य सप्तधा क्षीरवृक्षजम्

ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು. ನಾರಾಯಣ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ, ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷದಿಂದ ದೊರಕುವ ಹಾಲಿನ ಸ್ರಾವವನ್ನು ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

Verse 16

दन्तकाष्ठं भक्षयित्वा त्यक्त्वा ज्ञात्वास्वपातकं ऐन्द्राग्न्युत्तरकेशानीमुखं पतितमुत्तमं

ದಂತಕಾಷ್ಠವನ್ನು ಚವಚವಿಸಿ ನಂತರ ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಸ್ವಪಾತಕ (ಲಘುಪಾಪ) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಉತ್ತಮ ವಿಧಿಯಿಂದ ಅದರ ತುದಿ ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನೀ (ಈಶಾನ್ಯ) ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುಖವಾಗುವಂತೆ ಬಿದ್ದಿರಲು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 17

शुभं सिंहशतं हुत्वा आचम्याथ प्रविश्य च उत्थायाज्येनेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः आलोड्य वासुदेवेन इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः विवृद्धये इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः शुभं सिद्धमिति ज्ञात्वा ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पूजागारं न्यसेन्मन्त्री प्राच्यां विष्णुं प्रदक्षिणं

ಶುಭವಾಗಿ ನೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಪೂಜಾಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು. ಎದ್ದು ‘ಉತ್ಥಾಯಾಜ್ಯೇನೇತಿ’, ಬಳಿಕ ‘ಆಲೋಡ್ಯ ವಾಸುದೇವೇನ’, ಮತ್ತು ‘ವಿವೃದ್ಧಯೇ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರಪಾಠಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ‘ಶುಭಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು’ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಮಂತ್ರಜ್ಞನು ಪೂಜಾಗಾರದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ, ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 18

संसारार्णवमग्नानां पशूनां पाशमुक्तये त्वमेव शरणं देव सदा त्वं भक्तवत्सल

ಸಂಸಾರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ, ಬಂಧಿತ ಪಶುಗಳಂತೆ ಇರುವ ಜೀವಗಳ ಪಾಶಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ, ಓ ದೇವಾ! ನೀನೇ ಏಕೈಕ ಶರಣ; ನೀನು ಸದಾ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನು.

Verse 19

देवदेवानुजानीहि प्राकृतैः पाशबन्धनैः पाशितान्मोचयिष्यामि त्वत्प्रसादात् पशूनिमान्

ಓ ದೇವದೇವಾ! ಅನುಮತಿ ನೀಡು; ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಶಬಂಧನಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತರಾದ ಈ ಪಶುಗಳನ್ನು ನಾನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 20

इति विज्ञाप्य देवेशं सम्प्रविश्य पशूंस्ततः धारणाभिस्तु संशोध्य पूर्वज्ज्वलनादिना

ಈ ರೀತಿ ದೇವೇಶನಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಿ, ನಂತರ ಪಶುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಪೂರ್ವಪ್ರಜ್ವಲನಾದಿ ವಿಧಿಗಳಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 21

संस्कृत्य मूर्त्या संयोज्य नेत्रे बद्ध्वा प्रदर्शयेत् पुष्पपूर्णाञ्जलींस्तत्र क्षिपेत्तन्नाम योजयेत्

ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಮೂರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ನೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ನಂತರ ಅವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು (ಉನ್ಮೀಲನ). ಅಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಪೂರ್ಣ ಅಂಜಲಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆ ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯ ನಾಮವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ (ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 22

अमन्त्रमर्चनं तत्र पूर्ववत् कारयेत् क्रमात् यस्यां मूर्तौ पतेत् पुष्पं तस्य तन्नाम निर्दिशेत्

ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವವಿಧವಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಯಾವ ಮೂರ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪ ಬೀಳುತ್ತದೋ, ಆ ರೂಪದ ನಾಮವನ್ನೇ ಘೋಷಿಸಬೇಕು.

Verse 23

शिखान्तसम्मितं सूत्रं पादाङ्गुष्ठादि षड्गुणं कन्यासु कर्तितं रक्तं पुनस्तत्त्रिगुणीकृतम्

ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಶಿಖೆಯ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಕನ್ಯೆಯರಿಗೆ ಪಾದಾಂಗುಷ್ಠಾದಿ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಆರುಪಟ್ಟು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವರಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಂಪು ಸೂತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮೂರಪಟ್ಟು (ಮೂರು ಮಡಚು) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 24

यस्यां संलीयते विश्वं यतो विश्वं प्रसूयते प्रकृतिं प्रक्रियाभेदैः संस्थितां तत्र चिन्तयेत्

ಯಾವ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವು ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವವು ಜನಿಸುತ್ತದೆ—ಪ್ರಕ್ರಿಯಾಭೇದಗಳಿಂದ ವಿವಿಧವಾಗಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾದ ಆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 25

तेन प्राकृतिकान् पाशान् ग्रथित्वा तत्त्वसङ्ख्यया कृत्वा शरावे तत् सूत्रं कुण्डपार्श्वे निधाय तु

ಆ ಸೂತ್ರದಿಂದ ತತ್ತ್ವಸಂಖ್ಯೆಯಂತೆ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಗೂಡಿ, ಆ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಶರಾವ (ಪಾತ್ರ)ದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ನಂತರ ಕುಂಡದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.

Verse 26

ततस्तत्त्वानि सर्वाणि ध्यात्वा शिष्यतनौ न्यसेत् सृष्टिक्रमात् प्रकृत्यादिपृथिव्यन्तानि देशिकः

ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮದಂತೆ—ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಪೃಥಿವಿವರೆಗೆ—ದೇಶಿಕ (ಆಚಾರ್ಯ) ಶಿಷ್ಯನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 27

तत्रैकधा पण्चधा स्याद्दशद्वादशधापि वा घ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः निधीयते इति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः तत्रार्चा पञ्चधा या स्यादङ्गैर् द्वादशधापि वेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः तत्रात्मा पञ्चधा वा स्यात् दशद्वदशधापिवेति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः ज्ञातव्यः सर्वभेदेन ग्रथितस्तत्त्वचिन्तकैः

ಇಲ್ಲಿ (ಪಾಠಭೇದಾನುಸಾರ) ಇದನ್ನು ಏಕರೂಪ, ಪಂಚರೂಪ, ಹಾಗೆಯೇ ದಶರೂಪ ಅಥವಾ ದ್ವಾದಶರೂಪವಾಗಿಯೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಅರ್ಚಾ ಪಂಚವಿಧ, ಅಂಘಗಳೊಡನೆ ದ್ವಾದಶವಿಧವೂ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವೂ ಪಂಚವಿಧ ಅಥವಾ ದಶ/ದ್ವಾದಶವಿಧವಾಗಿ ತಿಳಿಯತಕ್ಕದು. ತತ್ತ್ವಚಿಂತಕರು ಎಲ್ಲ ಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 28

अङ्गैः पञ्चभिरध्वानं निखिलं विकृतिक्रमात् तन्मात्रात्मनि संहृत्य मायासूत्रे पशोस्तनौ

ಐದು ಅಂಘಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಕೃತಿ-ಕ್ರಮಾನುಸಾರ ಸಮಸ್ತ ಅಧ್ವಾನವನ್ನು (ಮಾರ್ಗವನ್ನು) ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಬೇಕು; ಅದನ್ನು ತನ್ಮಾತ್ರಗಳ ಸಾರಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಬಂಧಿತ ಜೀವ (ಪಶು) ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಯಾಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 29

प्रकृतिर्लिङ्गशक्तिश् च कर्ता बुद्धिस् तथा मनः पञ्चतन्मात्रबुद्ध्याख्यं कर्माख्यं भूतपञ्चकं

ಪ್ರಕೃತಿ, ಲಿಂಗಶಕ್ತಿ, ಕರ್ತಾ (ಅಹಂಭಾವ), ಬುದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಮನಸ್ಸು; ಪಂಚ ತನ್ಮಾತ್ರಗಳು, ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಸಂಜ್ಞಕ ಗುಂಪು, ಮತ್ತು ಭೂತಪಂಚಕ—ಇವು ತತ್ತ್ವಭೇದಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 30

ध्यायेच्च द्वादशात्मानं सूत्रे देहे तथेच्छया हुत्वा सम्पातविधिना सृष्टेः सृष्टिक्रमेण तु

ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ (ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಂತುವಿನಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ದ್ವಾದಶಾತ್ಮನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಸಂಪಾತ ವಿಧಾನದಿಂದ ಹೋಮಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕ್ರಮ—ಅಂದರೆ ಉತ್ಸರ್ಗಕ್ರಮ—ಅನುಸಾರ ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕು.

Verse 31

एकैकं शतहोमेन दत्त्वा पूर्णाहुतिं ततः शरावे सम्पुटीकृत्य कुम्भेशाय निवेदयेत्

ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಶತಹೋಮದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಶರಾವದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿ (ಸಂಪುಟೀಕೃತ ಮಾಡಿ) ಕುಂಭೇಶನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು.

Verse 32

अधिवास्य यथा न्यायं भक्तं शिष्यं तु दीक्षयेत् करणीं कर्तरीं वापि रजांसि खटिकामपि

ವಿಧಿಯಂತೆ ಮೊದಲು ಅಧಿವಾಸ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಭಕ್ತ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಬೇಕು. ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಕರಣೀ, ಕರ್ತರೀ (ಕತ್ತರಿ/ಚೂರಿ), ರಜಾಂಸಿ (ಧೂಳಿ/ಚೂರ್ಣ) ಮತ್ತು ಖಟಿಕಾ (ಚಾಕ್)ಗಳನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

Verse 33

अन्यदप्युपयोगि स्यात् सर्वं तद्वायुगोचरे संस्थाप्य मूलमन्त्रेण परामृश्याधिवाधिवासयेत्

ಇನ್ನೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ವಾಯು-ಗೋಚರವಾಗಿ ನಿಗದಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ನಂತರ ಅಧಿವಾಸ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 34

नमो भूतेभ्यश् च बलिः कुशे शेते स्मरन् हरिं मण्डपं भूषयित्वाथ वितानघटलड्डुकैः

“ನಮೋ ಭೂತೇಭ್ಯಃ” ಎಂದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಕುಶದ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸಿ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಮಂಡಪವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ವಿತಾನ, ಘಟಗಳು ಮತ್ತು ಲಡ್ಡುಗಳಿಂದ ಶೋಭೆಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 35

मण्डलेथ यजेद्विष्णुं ततः सन्तर्प्य पावकं आहूय दीक्षयेच्छिष्यान् बद्धपद्मासनस्थितान्

ನಂತರ ಮಂಡಲದೊಳಗೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಪಾವಕನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ, ಬದ್ಧ ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 36

सम्मोक्ष्य विष्णुं हस्तेन मूर्धानं स्पृश्य वै क्रमात् प्रकृत्यादिविकृत्यन्तां साधिभूताधिदैवतां

ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಆವಾಹನ/ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೈಯಿಂದ ಶಿರೋಮಸ್ತಕವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು; ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಅಂತಿಮ ವಿಕೃತಿವರೆಗೆ ಅಧಿಭೂತ-ಅಧಿದೈವತ ಸಹಿತ ತತ್ತ್ವಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 37

सृष्टिमाध्यात्मिकीं कृत्वा हृदि तां संहरेत् क्रमात् तन्मात्रभूतां सकलां जीवेन समतां गतां

ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ (ಅಂತರಂಗ) ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕಟವೂ ತನ್ಮಾತ್ರರೂಪವಾಗಿ ಜೀವದೊಂದಿಗೆ ಸಮತೆ (ತಾದಾತ್ಮ್ಯ) ಪಡೆಯುವವರೆಗೆ.

Verse 38

ततः सम्प्रार्थ्य कम्भेशं सूत्रं संहृत्य देशिकः मायासूत्रे सुशोभने इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः करालं कर्तरीञ्चापि इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः वितानभवगन्धकैर् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः वितानपटकेन्द्रियैर् इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः अग्नेः समीपमागत्य पार्श्वे तं सन्निवेश्य तु

ನಂತರ ಕಂಭೇಶನನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ದೇಶಿಕ (ಆಚಾರ್ಯ) ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅದನ್ನು ಅಗ್ನಿವೇದಿಯ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

मूलमन्त्रेण सृष्टीशमाहुतीनां शतेन तं उदासीनमथासाद्य पूर्णाहुत्या च देशिकः

ದೇಶಿಕ (ಆಚಾರ್ಯ) ಉದಾಸೀನನಾದ ಸೃಷ್ಟೀಶನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ನೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯಿಂದ ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 40

शुक्लं रजः समादाय मूलेन शतमन्त्रितं सन्ताड्य हृदयन्तेन हुंफट्कारान्तसंयुतैः

ಬಿಳಿ ರಜಸ್ಸು (ಪರಾಗ/ಧೂಳು) ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ನೂರು ಬಾರಿ ಮಂತ್ರಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಹೃದಯಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ “ಹುಂ” ಮತ್ತು “ಫಟ್” ಸೇರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಹರಿಸಬೇಕು/ಎಸೆಯಬೇಕು.

Verse 41

वियोगपदसंयुक्तैर् वीजैः पदादिभिः क्रमात् पृथिव्यादीनि तत्त्वानि विश्लिष्य जुहुयात्ततः

ವಿಯೋಗ (ಲಯ) ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಬೀಜಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಪದಾದಿ-ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ, ಪೃಥ್ವಿ ಮೊದಲಾದ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ (ವಿಚ್ಛೇದಿಸಿ/ಲಯಗೊಳಿಸಿ), ನಂತರ ಅವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 42

वह्नावखिलतत्त्वानामालये व्याहृते हरौ नीयमानं क्रमात्सर्वं तत्राध्वानं स्मरेद्बुधः

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಅಂತರ್ಮಾರ್ಗ (ಅಧ್ವನ್) ಎಂದು ಹೀಗೆ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು: ಪವಿತ್ರ ವಹ್ನಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಹೃತನಾದ ಹರಿ—ಸರ್ವ ತತ್ತ್ವಗಳ ಆಲಯ—ಅವನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 43

ताडनेन वियोज्यैवं आदायापाद्य शाम्यतां प्रकृत्याहृत्य जुहुयाद्यथोक्ते जातवेदसि

ಹೀಗೆ ತಾಡನದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತಂದು ಕರ್ಮವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಬೇಕು। ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಮೂಲ-ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮರಳಿಸಿ, ಯಥೋಕ್ತವಾಗಿ ಜಾತವೇದಸಿಯಲ್ಲಿ (ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ) ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 44

गर्भाधानं जातकर्म भोगञ्चैव लयन्तथा

ಗರ್ಭಾಧಾನ, ಜಾತಕರ್ಮ, ಭೋಗ (ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಉಪಭೋಗ/ಆಹುತಿ-ಭಕ್ಷಣ) ಮತ್ತು ಲಯ—ಇವು ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 45

शुद्धं तत्त्वं समुद्धृत्य पूर्णाहुत्या तु देशिकः सन्नयेद्द्विपरे तत्त्वे यावदव्याहृतं क्रमात्

ಶುದ್ಧ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಮುದ್ಧರಿಸಿ, ದೇಶಿಕ (ಆಚಾರ್ಯ) ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ದ್ವಿಪರ/ಅನುಕ್ರಮ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸನ್ನಯಿಸಬೇಕು—‘ಅವ್ಯಾಹೃತ’ ಪದದವರೆಗೆ।

Verse 46

तत् परं ज्ञानयोगेन विलाप्य परमात्मनि विमुक्तबन्धनं जीवं परस्मिन्नव्यये पदे

ನಂತರ ಜ್ಞಾನಯೋಗದಿಂದ ಜೀವವನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ವಿಲಾಪಿಸಿ, ಬಂಧನಮುಕ್ತನಾದ ಜೀವವು ಆ ಪರಮ ಅವ್ಯಯ ಪದದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 47

निवृत्तं परमानन्दे शुद्धे बुद्धे स्मरेद्बुधः दद्यात् पूर्णाहुतिं पश्चादेवं दीक्षा समाप्यते

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪವಾದ, ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಬೋಧಮಯ ‘ನಿವೃತ್ತಿ’ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ದೀಕ್ಷೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 48

प्रयोगमन्त्रान् वक्ष्यामि यैर् दीक्षा होमसंलयः ॐ यं भूतानि विशुद्धं हुं फट् अनेन ताडनं कुर्याद्वियोजनमिह द्वयं

ದೀಕ್ಷಾ ಸಿದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಹೋಮಕ್ರಮದ ಸಮಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ‘ಓಂ ಯಂ ಭೂತಾನಿ ವಿಶುದ್ಧಂ ಹುಂ ಫಟ್’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ತಾಡನ ಮಾಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲಿ ದ್ವಿವಿಧ ವಿಯೋಜನ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 49

ॐ यं भूतान्यापातयेहं आदानं कृत्वा चानेन प्रकृत्या योजनं शृणु ताडनेन विमोक्ष्यैवमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ यं भूतानि पुंश्चाहो होममन्त्रं प्रवक्ष्यामि ततः पूर्णाहुतेर्मनुं

‘ಓಂ ಯಂ ಭೂತಾನ್ಯಾಪಾತಯೇಹಂ’—ಇದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಭೂತಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿ/ದೂರ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದಾನ ಮಾಡಿ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಯೋಗ-ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳು; ತಾಡನದಿಂದ ಅವನ್ನು ವಿಮೋಚಿಸಬೇಕು—ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಚಿಹ್ನಿತ ಪಾಠದಲ್ಲಿ: ‘ಓಂ ಯಂ ಭೂತಾನಿ…’—ಹೋಮಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಿ, ನಂತರ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು.

Verse 50

ॐ भूतानि संहर स्वाहा ॐ अं ॐ नमो भगवते वासुदेवाय वौषट् पूर्णाहुत्यनन्तरे तु तद्वै शिष्यन्तु साधयेत् एवं तत्त्वानि सर्वाणि क्रमात्संशोधयेद् बुधः

‘ಓಂ ಭೂತಾನಿ ಸಂಹರ ಸ್ವಾಹಾ’, ‘ಓಂ ಅಂ’, ಹಾಗೂ ‘ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ ವೌಷಟ್’. ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯ ತಕ್ಷಣ ನಂತರ ಸಾಧಕನು ಶಿಷ್ಯನಿಗಾಗಿ ಆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಬೇಕು.

Verse 51

नमोन्तेन स्ववीजेन ताडनादिपुरःसरम् ॐ वां वर्मेन्द्रियाणि ॐ दें बुद्धीन्द्रियाणि यं वीजेन समानन्तु ताडनादिप्रयोगकम्

‘ನಮಃ’ ಅಂತ್ಯಯುಕ್ತ ಸ್ವಬೀಜದಿಂದ ತಾಡನಾದಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡಿ—‘ಓಂ ವಾಂ’ ಅನ್ನು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳ ವರ್ಮ (ಕವಚ)ವಾಗಿ, ‘ಓಂ ದೇಂ’ ಅನ್ನು ಬುದ್ಧೀಂದ್ರಿಯಗಳ ವರ್ಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ‘ಯಂ’ ಬೀಜದಿಂದ ತಾಡನಾದಿ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 52

ॐ सुंगन्धतन्मात्रे वियुङ्क्ष्व हुं फट् ॐ सम्पाहिं हा ॐ खं खं क्ष प्रकृत्या ॐ सुं हुं गन्धतन्मात्रे संहर स्वाहा ततः पूर्णाहुतिश् चैवमुत्तरेषु प्रयुज्यते ॐ रां रसतन्मात्रे ॐ भें रूपतन्मात्रे ॐ रं स्पर्शतन्मात्रे ॐ एं शब्दतन्मात्रे ॐ भं नमः ॐ सों अहङ्कारः ॐ नं बुद्धे ॐ ॐ प्रकृते एकमूर्तावयं प्रोक्तो दीक्षायोगः समासतः एवमेव प्रयोगस्तु नवव्यूहादिके स्मृतः

ॐ—ಗಂಧ ತನ್ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ: ‘ವಿಯುಙ್ಕ್ಷ್ವ’ (ಬೇರ್ಪಡಿಸು) ಹುಂ ಫಟ್। ॐ—‘ಸಂಪಾಹಿ’ (ರಕ್ಷಿಸು/ದೃಢಗೊಳಿಸು) ಹಾ। ॐ—ಖಂ ಖಂ ಕ್ಷ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಂಬಂಧದಿಂದ। ॐ—ಸುಂ ಹುಂ: ‘ಗಂಧ ತನ್ಮಾತ್ರವನ್ನು ಸಂಹರಿಸು/ಲಯಗೊಳಿಸು’ ಸ್ವಾಹಾ। ನಂತರ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮುಂದಿನವು—ॐ ರಾಂ ರಸ ತನ್ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ॐ ಭೇಂ ರೂಪ ತನ್ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ॐ ರಂ ಸ್ಪರ್ಶ ತನ್ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ॐ ಏಂ ಶಬ್ದ ತನ್ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ। ॐ ಭಂ ನಮಃ। ॐ ಸೋಂ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ। ॐ ನಂ ಬುದ್ಧಿಗೆ। ॐ ॐ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ। ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಇದು ಏಕಮೂರ್ತಿ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿನ ದೀಕ್ಷಾಯೋಗ; ನವವ್ಯೂಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಪ್ರಯೋಗ ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 53

दग्धापरस्मिन् सन्दध्यान्निर्वाणे प्रकृतिन्नरः अविकारे समादध्यादीश्वरे प्रकृतिन्नरः

‘ಪರ’ ಅಂದರೆ ಬಾಹ್ಯ ವಿಷಯ-ಕ್ಷೇತ್ರ ದಗ್ಧವಾದ ನಂತರ, ಮನುಷ್ಯನು ನಿರ್ವಾಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅವಿಕಾರನಾದ ಈಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 54

शोधयित्वाथ भुतानि कर्माङ्गानि विशोधयेत् बुद्ध्याख्यान्यथ तन्मात्रमनोज्ञानमहङ्कृतिं

ಸ್ಥೂಲ ಭೂತಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ವಿಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಅಂತರಂಗ ತತ್ತ್ವಗಳು—ಬುದ್ಧಿ, ತನ್ಮಾತ್ರಗಳು, ಮನಸ್ಸು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಹಂಕೃತಿ—ಇವನ್ನೂ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 55

लिङ्गात्मानं विशोध्यान्ते प्रकृतिं शोधायेत् पुनः आहि हामिति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ सं पाहि स्वाहा इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः अं दुं स्त्व प्रकृत्या इति ॐ खं खं स्त्व प्रकृत्या इति च ख, चिह्नितपुस्तकपाठः कर्माख्यानि च शोधयेदिति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः पुरुषं प्राकृतं शुद्धमीश्वरे धाम्नि संस्थितं

ಲಿಂಗಾತ್ಮ (ಸೂಕ್ಷ್ಮ-ದೇಹಸ್ವ)ವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಶೋಧಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ‘ಆಹಿ ಹಾಮಿ’; ಎರಡು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ॐ ಸಂ ಪಾಹಿ ಸ್ವಾಹಾ’ ಇದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಪಾಠದಲ್ಲಿ ‘ಅಂ ದುಂ ಸ್ತ್ವ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ’, ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ‘ॐ ಖಂ ಖಂ ಸ್ತ್ವ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ’ ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಪ್ರತಿಗಳು ‘ಕರ್ಮಾಖ್ಯಾನಿ ಚ ಶೋಧಯೇತ್’ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಾಕೃತ ಪುರುಷನು ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಈಶ್ವರಧಾಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 56

स्वगोचरीकृताशेषभोगमुक्तौ कृतास्पदं ध्यायन् पूर्णाहुतिं दद्याद्दीक्षेयं त्वधिकारिणी

ಯಾವ ದೇವತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗೋಚರಕ್ಕೆ ತಂದಿರುವೆವೋ, ಹಾಗೂ ಅಂತರಂಗ ಆಸನ (ಹೃದಯಾಧಾರ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವೆವೋ—ಅವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅರ್ಹನಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 57

अङ्गैर् आराध्य मन्त्रस्य नीत्वा तत्त्वगणं समं क्रमादेवं विशोध्यान्ते सर्वसिद्धिसमन्वितं

ಮಂತ್ರವನ್ನು ಅಂಗಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿ, ತತ್ತ್ವಗಣವನ್ನು ಸಮತ್ವಕ್ಕೆ ತಂದು, ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 58

ध्यायन् पूर्णाहितिं दद्यात्दीक्षेयं साधके स्मृता द्रव्यस्य वा न सम्पत्तिरशक्तिर्वात्मनो यदि

ಏಕಾಗ್ರ ಧ್ಯಾನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಇದು ಸಾಧಕನ ದೀಕ್ಷೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ದ್ರವ್ಯಲಭ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಾಗ ಅಥವಾ ಸ್ವಶಕ್ತಿ ಕೊರತೆಯಾದಾಗ.

Verse 59

इष्ट्वा देवं यथा पूर्वं सर्वोपकरणान्वितं सद्योधिवास्य द्वादश्यां दीक्षयेद्देशिकोत्तमः

ಹಿಂದಿನ ವಿಧಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅದೇ ದಿನ ಅಧಿವಾಸವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ; ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇಶಿಕನು ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 60

भक्तो विनीतः शारीरैर् गुणैः सर्वैः समन्वितः शिष्यो नातिधनी यस्तु स्थण्डिलेभ्यर्च्य दीक्षयेत्

ಭಕ್ತನೂ ವಿನೀತನೂ, ದೈಹಿಕ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನೂ, ಅತಿಧನಿಕನಲ್ಲದ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಸ್ಥಂಡಿಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಿಸಿ ದೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

Verse 61

अध्वानं निखिलं दैवं भौतं वाध्यात्मिकी कृतं सृष्टिक्रमेण शिष्यस्य देहे ध्यात्वा तु देशिकः

ದೇಶಿಕನು ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮದಂತೆ ಶಿಷ್ಯನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧ್ವವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು—ದೈವ, ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮರೂಪವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದುದಾಗಿ—ಧ್ಯಾನಿಸಿ ನಂತರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.

Verse 62

अष्टाष्टाहुतिभिः पूर्वं क्रमात् सन्तर्प्य सृष्टिमान् स्वमन्त्रैर् वासुदेवादीन् जननादीन् विसर्जयेत्

ಮೊದಲು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ (ಅಧ್ವರ್ಯು) ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಂಟು-ಎಂಟು ಆಹುತಿಗಳ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಆವಾಹಿತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ವಾಸುದೇವಾದಿ ಹಾಗೂ ಜನನಾದಿ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 63

होमेन शोधयेत् पश्चात्संहारक्रमयोगतः योनिसूत्राणि बद्धानि मुक्त्वा कर्माणि देशिकः

ನಂತರ ದೇಶಿಕನು ಸಂಹಾರ-ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೋಮದ ಮೂಲಕ (ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು) ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು; ಬಂಧಿತ ‘ಯೋನಿ-ಸೂತ್ರ’ಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 64

शिष्यदेहात्समाहृत्य क्रमात्तत्त्वानि शोधयेत् अग्नौ प्राकृतिके विष्णौ लयं नीत्वाधिदैवके

ಶಿಷ್ಯನ ದೇಹದಿಂದ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಸಮಾಹರಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು; ಅಧಿದೈವಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಕೃತ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷ್ಣುವಲ್ಲಿಯೂ ಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು.

Verse 65

शुद्धं तत्त्वमशुद्धेन पूर्णाहुत्या तु साधयेत् शिष्ये प्रकृतिमापन्ने दग्ध्वा प्राकृतिकान् गुणान्

ಅಶುದ್ಧದ ಮೂಲಕವೂ ಶುದ್ಧ ತತ್ತ್ವಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯಿಂದ ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ಶಿಷ್ಯನು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳಿದಾಗ, ಪ್ರಾಕೃತ ಗುಣಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿ (ಗುರು) ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಶುದ್ಧಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 66

लिखितं दैवमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः पूजां कृत्वा विसर्जयेदिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः विमलादीन् विसर्जयेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पूर्णाहुत्या तु सन्नयेदिति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः मौचयेदधिकारे वा नियुञ्ज्याद्देशिकः शिशून् अथान्यान् शक्तिदीक्षां वा कुर्यात् भावे स्थितो गुरुः

‘ಲಿಖಿತಂ ದೈವಮಿತಿ’—ಇದು ಖ-ಪಾಠ. ‘ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು’—ಇದು ಘ-ಪಾಠ. ‘ವಿಮಲಾದಿಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು’—ಇದು ಙ-ಪಾಠ. ‘ಆದರೆ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯಿಂದಲೇ ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು’—ಇದು ಖ ಮತ್ತು ಘ, ಎರಡೂ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ನಂತರ ಯೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರ/ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ ದೇಶಿಕನು ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ನಿಯಮದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಇತರರನ್ನೂ ತಕ್ಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಬಹುದು; ಅಥವಾ ಗುರುವು ಯೋಗ್ಯ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಶಕ್ತಿದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.

Verse 67

भक्त्या सम्प्रातिपन्नानां यतीनां निर्धनस्य च सम्पूज्य स्थण्डिले विष्णुं पार्श्वस्थं स्थाप्य पुत्रकं

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶರಣಾಗತರಾದ ಯತಿಗಳನ್ನೂ ದರಿದ್ರರನ್ನೂ ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಂಡಿಲದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ದೇವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು।

Verse 68

देवताभिमुखः शिष्यस्तिर्यगास्यः स्वयं स्थितः अध्वानं निखिलं ध्यात्वा पर्वभिः स्वैर् विकल्पितं

ಶಿಷ್ಯನು ದೇವತೆಯ ಎದುರು ನಿಂತು, ಬಾಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿ; ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧ್ವಾನವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ತಾನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಪರ್ವಗಳ ವಿಭಾಗದಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಿ।

Verse 69

शिष्यदेहे तथा देवमाधिदैविकयाचनं ध्यानयोगेन सञ्चिन्त्य पूर्ववत्ताडनादिना

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶಿಷ್ಯದೇಹದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಯೋಗದಿಂದ ಆಧಿದೈವಿಕ ಯಾಚನೆಯ ಮೂಲಕ ದೇವರನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆವಾಹಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ತಾಡನಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 70

क्रमात्तत्त्वानि सर्वाणि शोधयेत् स्थण्डिले हरौ ताडनेन वियोज्याथ गृहीत्वात्मनि तत्परः

ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಂಡಿಲದಲ್ಲಿ ಹರಿಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು; ಬಳಿಕ ತಾಡನದಿಂದ ಅವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ತನ್ನೊಳಗೆ ಗ್ರಹಿಸಿ ಆತ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿರಬೇಕು।

Verse 71

देवे संयोज्य संशोध्य गृहीत्वा तत् स्वभावतः आनीय शुद्धभावेन सन्धयित्वा क्रमेण तु

ಅದನ್ನು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅದರ ಸ್ವಭಾವದಂತೆ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಶುದ್ಧಭಾವದಿಂದ ಅದನ್ನು ತಂದು, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಧಾನ (ಯಥೋಚಿತ ಯೋಗ) ಮಾಡಿ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು।

Verse 72

शोधयेद्ध्यानयोगेन सर्वतो ज्ञानमुद्रया शुद्धेषु सर्वतत्त्वेषु प्रधाने चेश्वरे स्थिते

ಧ್ಯಾನಯೋಗದಿಂದಲೂ, ಸರ್ವತಃ ಜ್ಞಾನಮುದ್ರೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಅಂತಃಕರಣವನ್ನು ಶೋಧಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳು ಶುದ್ಧವಾದಾಗ ಸಾಧಕನು ಪ್ರಧಾನ (ಪ್ರಕೃತಿ) ಮತ್ತು ಈಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 73

दग्ध्वा निर्वापयेच्छिष्यान् पदे चैशे नियोजयेत् निनयेत् सिद्धिमार्गे वा साधकं देशिकोत्तमः

ಅವರ ಅಶುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ‘ದಹಿಸಿ’ ನಂತರ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ‘ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ/ಶೀತಲಗೊಳಿಸಿ’ ಈಶ-ಪದದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇಶಿಕನು ಸಾಧಕನನ್ನು ಸಿದ್ಧಿಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ನಡೆಸಬೇಕು.

Verse 74

एवमेवाधिकारस्थो गृही कर्मण्यतन्द्रितः आत्मानं शोधयंस्तिष्ठेद् यावद्रागक्षयो भवेत्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಅಧಿಕಾರಸ್ಥನಾದ ಗೃಹಸ್ಥನು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಲಸದೆ, ಆತ್ಮಶೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ರಾಗಕ್ಷಯ ಉಂಟಾಗುವವರೆಗೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 75

क्षीणरागमथात्मानं ज्ञात्वा संशुद्धिकिल्विषः आरोप्य पुत्रे शिष्ये वा ह्य् अधिकारन्तु संयमी

ತನ್ನ ರಾಗ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದ ನಂತರ, ಸಂಯಮಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪುತ್ರನಿಗಾಗಲಿ ಶಿಷ್ಯನಿಗಾಗಲಿ ಆರೋಪಿ (ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿ) ನೀಡಬೇಕು.

Verse 76

दग्ध्वा मायामयं पाशं प्रव्रज्य स्वात्मनि स्थितः शरीरपातमाकाङ्क्षन्नासीताव्यक्तलिङ्गवान्

ಮಾಯಾಮಯ ಪಾಶವನ್ನು ದಹಿಸಿ, ಪ್ರವ್ರಜ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸ್ವಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಶರೀರಪಾತವನ್ನು ಆಕಾಂಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ, ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಗ (ಗುರುತು) ಪ್ರಕಟಿಸದೆ ಆಸೀನನಾಗಿ ಇದ್ದನು.