Adhyaya 21
អធ្យាយនេះ ប្រមូលសេចក្តីធម៌ស្តីពីការគ្រប់គ្រងវង្សត្រកូល និងសិទ្ធិអាពាហ៍ពិពាហ៍។ វ្យាសៈបើកវាចា ហើយបន្តដោយការរាយនាមទេវតា និងឥទ្ធិ-សក្តិជាច្រើនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបរិបទនោះ រួមទាំងទេវីជាច្រើនរូប និងទម្រង់ផ្សេងៗ។ បន្ទាប់មក មានការពន្យល់បច្ចេកទេសអំពី gotra–pravara ជាមួយឧទាហរណ៍នៃ pravara ដូចគ្នា ឬខុសគ្នា ហើយប្រកាសហាមឃាត់យ៉ាងច្បាស់អំពីការរៀបការនៅក្នុង gotra/pravara ដូចគ្នា និងជាមួយសាច់ញាតិខាងមាតាខ្លះៗ។ អធ្យាយក៏បង្ហាញផលវិបាកសង្គម-ពិធីការនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ហាមឃាត់ (បាត់បង់ស្ថានភាពព្រហ្មណ្យ និងកូនចៅត្រូវចាត់ថាជាទាបថយ) ហើយកំណត់វិធានប្រាយស្ចិត្ត ជាពិសេសវ្រត Cāndrāyaṇa សម្រាប់អ្នកដែលបានធ្វើអាពាហ៍ពិពាហ៍បែបនោះ។ វាអះអាង ឬស្រដៀងនឹងអធិការធម៌បុរាណ (Kātyāyana, Yājñavalkya, Gautama) ដើម្បីកំណត់កម្រិតការបំបែកតាមខ្សែឪពុក និងម្តាយ និងបន្ថែមចំណាត់ថ្នាក់សីលធម៌គ្រួសារ ដូចជា លំដាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងបងប្អូនចាស់-ក្មេង និងលក្ខខណ្ឌ “punarbhū”។ គោលបំណងសរុបគឺរក្សាទុកច្បាប់សម្រាប់ការបង្កើតគ្រួសារតាមធម៌ និងការកែសម្រួលពេលលំអៀងពីបទប្បញ្ញត្តិ។
Shlokas
Verse 1
व्यास उवाच । तया चोत्पादिता राजञ्छरीरा त्कुलदेवताः
ព្រះវ្យាសមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ព្រះរាជា! ពីរាងកាយនាងនោះ កុលទេវី—ទេវីអធិរក្សវង្សត្រកូល—ក៏បានកើតឡើងដែរ។
Verse 2
गात्रा ९ शांता १० शेषदेवी ११ वाराही १२ भद्रयोगिनी १३
ពួកនាងត្រូវបានរាយនាមថា៖ គាត្រា (៩), សាន្តា (១០), សេសទេវី (១១), វារាហី (១២), និង ភទ្រយោគិនី (១៣)។
Verse 3
तारणी १८ वन कानंदा १९ चामुंडा २० च सुरेश्वरी २१
ហើយថែមទៀត៖ តារ៉ណី (១៨), វន-កានន្ទា (១៩), ចាមុន្ឌា (២០), និង សុរេស្វរី (២១)។
Verse 4
दारभट्टारिकेत्या २२ द्या प्रत्येका शतधा पुनः । उत्पन्नाः शक्तयस्तस्मिन्नानारूपान्विताः शुभाः । अतः परं प्रवक्ष्यामि प्रवरण्यथ देवताः
ដូច្នេះ មានមួយទៀតត្រូវបានដាក់នាមថា ដារ-ភដ្ដារិកា (២២)។ បន្ទាប់មក ព្រះនាងនីមួយៗបានបង្ហាញខ្លួនឡើងវិញជារយដង; នៅទីនោះបានកើតមានសក្តិដ៏មង្គល មានរូបរាងចម្រុះជាច្រើន។ ចាប់ពីនេះទៅ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាតាមលំដាប់អំពីទេវីដែលជាប្រវរ—គឺប្រសើរបំផុត—ក្នុងចំណោមទេវីទាំងនោះ។
Verse 5
आंगिरसबार्हस्पत्यभारद्वाज २२ मांडव्यसगोत्रस्य वत्ससवात्स्यसवात्स्यायनस ४ सामान्यलौगाक्षसगोत्रस्य गोत्रजा भद्रयोगिनी प्रवर ३ काश्यपवसिष्ठ अवत्सार २० कौशिकसगोत्रस्य गोत्रजा पक्षिणी प्रवर ३ विश्वामित्र अथर्व भारद्वाज २१ सामान्यप्रवर १ पैमग्यसभरद्वाज २ समानप्रवरा २ लौगाक्षसगार्ग्यायनसकाश्यपकश्यप ४ समानप्रवर ३ कौशिककुशिकसाः २ समानप्रवरः ४ औपमन्युलोगाक्षस २ समानप्रवराः
នៅទីនេះមានបញ្ជីរាយនាមសំណុំ «ប្រវរ» (ខ្សែបន្តពូជនៃឥសីបុរាណ) ដែលភ្ជាប់ជាមួយ «គោត្រ» ជាក់លាក់ ដូចជា ក្រុម អាង្គិរាស–បារហស្បត្យ–ភារទ្វាជ និងក្រុមផ្សេងៗទៀត ព្រមទាំងចំនួន និងសាខារង។ ការរាយបញ្ជីនេះជាគោលយោងតាមធម៌ ដើម្បីកំណត់ថា ប្រវរ និងគោត្រ ស្មើគ្នាឬខុសគ្នា ក្នុងកិច្ចការអាពាហ៍ពិពាហ៍ត្រឹមត្រូវ។
Verse 6
त्यजेत्समानप्रवरां सगोत्रां मातुः सपिंडामचिकित्स्यरोगाम् । अजातलोम्नीं च तथान्यपूर्वां सुतेन हीनस्य सुतां सुकृष्णाम्
គួរបដិសេធជាគូស្រក់៖ ក្មេងស្រីដែលមានប្រវរ និងគោត្រ ដូចគ្នា; ក៏ដូចជាអ្នកជាសពិន្ឌៈតាមខាងម្តាយ; អ្នកមានជំងឺមិនអាចព្យាបាលបាន; អ្នកមិនទាន់ពេញវ័យរាងកាយ (មិនទាន់មានរោមកាយ); អ្នកដែលធ្លាប់រៀបការមុន; និងកូនស្រីរបស់បុរសដែលគ្មានកូនប្រុស ទោះនាងស្រស់ស្អាតភ្លឺថ្លាក៏ដោយ។
Verse 7
एक एव ऋषिर्यत्र प्रवरेष्वनुवर्तते । तावत्समानगोत्रत्वमृते भृग्वंगिरोगणात्
កន្លែងណាដែលក្នុងប្រវរ មានឈ្មោះឥសីសូម្បីតែមួយឈ្មោះដូចគ្នា កន្លែងនោះត្រូវចាត់ថាមានភាពស្មើគ្នានៃគោត្រ តាមកម្រិតនោះ—លើកលែងតែក្រុម ភ្រឹគុ និង អង្គិរាស ដែលមានការបែងចែកពិសេសតាមប្រពៃណី។
Verse 8
भद्रकाली च ५ माहेशी ६ सिंहोरी ७ धनमर्द्दनी
ហើយ (នាមរបស់ទេវី) គឺ៖ ភទ្រកាលី (៥), មាហេសី (៦), សിംហោរី (៧), និង ធនមរទនី។
Verse 9
समानगोत्रप्रवरां कन्यामूढ्वोपगम्य च । तस्यामुत्पाद्य चांडालं ब्राह्मण्यादेव हीयते
បើបុរសណាម្នាក់រៀបការនិងរស់រួមភេទជាមួយក្មេងស្រីដែលមានគោត្រ និងប្រវរ ដូចគ្នា ហើយបង្កើតកូនក្នុងនាង នោះកូននោះក្លាយជា ចណ្ឌាល; ហើយបុរសនោះផ្ទាល់ក៏ធ្លាក់ចេញពីស្ថានភាពព្រាហ្មណ៍ (បាត់បង់ព្រាហ្មណ្យ)។
Verse 10
कात्यायनः । परिणीय सगोत्रा तु समानप्रवरां तथा । त्यागं कृत्वा द्विजस्तस्यास्ततश्चांद्रायणं चरेत्
កាត្យាយនៈមានពាក្យថា៖ បើបុរសទ្វិជៈបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយស្ត្រីមានគោត្រដូចគ្នា និងប្រវរដូចគ្នា នោះគួរលះបង់នាង; បន្ទាប់មកគួរធ្វើព្រាយស្ចិត «ចន្ទ្រាយណៈ» (Cāndrāyaṇa)។
Verse 11
उत्सृज्य तां ततो भार्यां मातृवत्परिपालयेत्
ក្រោយពីបានដាក់នាងជាប្រពន្ធនោះចោលដូច្នេះហើយ បន្ទាប់មកគួរថែរក្សា និងការពារនាង ដូចជាមាតា។
Verse 12
याज्ञवल्क्यः । अरोगिणीं भ्रातृमतीमसमानार्षगोत्रजाम् । पंचमात्सप्तमार्दूर्ध्वं मातृतः पितृत स्तथा
យាជ្ញវល្ក្យៈមានពាក្យថា៖ គួររៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយក្មេងស្រីមានសុខភាពល្អ មានបងប្អូនប្រុស និងកើតក្នុងអារិស-គោត្រ (ខ្សែពូជឥសី) ដែលខុសគ្នា។ អាពាហ៍ពិពាហ៍អនុញ្ញាតឲ្យលើសពីជាន់ទី៥ រហូតដល់ជាន់ទី៧ ដោយរាប់ទាំងខាងមាតា និងខាងបិតា។
Verse 13
असमानप्रवरैर्विवाह इति गौतमः । यद्येकं प्रवरं भिन्नं मातृगोत्रवरस्य च । तत्रोद्वाहो न कर्तव्यः सा कन्या भगिनी भवेत्
គោតមៈប្រកាសថា៖ អាពាហ៍ពិពាហ៍គួរធ្វើជាមួយអ្នកមានប្រវរខុសគ្នា។ បើសូម្បីតែមានប្រវរមួយស្របគ្នាជាមួយប្រវរនៃខ្សែគោត្រខាងមាតា ក៏មិនគួរធ្វើពិធីរៀបការនៅទីនោះទេ; ក្មេងស្រីនោះគួរចាត់ទុកជាបងប្អូនស្រី។
Verse 14
दाराग्निहोत्रसंयोगं कुरुते योऽग्रजे स्थिते । परिवेत्ता स विज्ञेयः परिवित्तिस्तु पूर्वजः
អ្នកណាដែលចូលអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងទទួលភារកិច្ចភ្លើងគ្រួសារ (អគ្និហោត្រ) ខណៈពេលបងប្រុសច្បងនៅមិនទាន់រៀបការ នោះគេហៅថា «បរិវេត្ដា» (parivettā); ចំណែកបងប្រុសច្បងដែលនៅមុន គេហៅថា «បរិវិត្ដិ» (parivitti)។
Verse 15
सदा पौनर्भवा कन्या वर्ज नीया कुलाधमा । वाचा दत्ता मनोदत्ता कृतकौतुकमंगला
ក្មេងស្រីដែលត្រូវបាន “ពុនរភវា” គឺត្រូវបានប្រគល់ហើយត្រឡប់មកវិញជាញឹកញាប់ គួរតែជៀសវាងជានិច្ចសម្រាប់អ្នករក្សាធម៌នៃវង្សត្រកូល។ ដូចគ្នានេះដែរ ក្មេងស្រីដែលបានប្រគល់ដោយពាក្យសន្យា បានទទួលយកក្នុងចិត្ត ឬបានធ្វើពិធីភ្ជាប់ពាក្យមង្គលរួចហើយ មិនគួរឲ្យអ្នកដទៃយកទៅជាគូស្វាមីភរិយាទេ។
Verse 16
उदकस्पर्शिता याच याच पाणिगृहीतका । अग्निं परिगता या च पुनर्भूः प्रसवा च या
ក៏គួរជៀសវាងផងដែរ ក្មេងស្រីដែលបានធ្វើពិធីប៉ះទឹក (ឧទកស្បರ್ಶ) រួច ឬដែលបានទទួលដៃតាមពិធី (បាណិគ្រាហណ) រួច ឬដែលបានដើរវង់ជុំវិញភ្លើងបរិសុទ្ធរួច។ ដូចគ្នានេះ អ្នកដែលជារূপ “ពុនរភូ” និងអ្នកដែលបានសម្រាលកូនរួចហើយ ក៏គួរជៀសវាង។
Verse 17
योगेश्वरी १४ मोहलज्जा १५ कुलेशी १६ शकुलाचिता
“យោគេស្វរី”, “មោហលជ្ជា”, “កុលេសី” និង “សកុលាចិតា”—ទាំងនេះជានាម/បរិយាយ ដែលបានរាប់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីជាលេខ ១៤–១៧។
Verse 18
अथावटंकाः कथ्यंते गोत्र १ पात्र २ दात्र ३ त्राशयत्र ४ लडकात्र १५ मंडकीयात्र १६ विडलात्र १७ रहिला १८ भादिल १९ वालूआ २० पोकीया २१ वाकीया २२ मकाल्या २३ लाडआ २४ माणवेदा २५ कालीया २६ ताली २७ वेलीया २८ पांवलन्डीया २९ मूडा ३० पीतूला ३१ धिगमघ ३२ भूतपादवादी ३४ होफोया ३५ शेवार्दत ३६ वपार ३७ वथार ३८ साधका ३९ बहुधिया ४०
ឥឡូវនេះ “អវតង្គៈ” ត្រូវបានបញ្ជាក់—តាមបញ្ជីលេខរៀងដែលបានស្នងមក៖ Gotra (1), Pātra (2), Dātra (3), Trāśayatra (4), Laḍakātra (15), Maṃḍakīyātra (16), Viḍalātra (17), Rahilā (18), Bhādila (19), Vālūā (20), Pokīyā (21), Vākīyā (22), Makālyā (23), Lāḍaā (24), Māṇavedā (25), Kālīyā (26), Tālī (27), Velīyā (28), Pāṃvalanḍīyā (29), Mūḍā (30), Pītūlā (31), Dhigamagha (32), Bhūtapādavādī (34), Hophoyā (35), Śevārdata (36), Vapāra (37), Vathāra (38), Sādhakā (39), Bahudhiyā (40)—ដូច្នេះរហូតដល់លេខ 40 តាមប្រពៃណី។
Verse 19
मातुलस्य सुतामूढ्वा मातृगोत्रां तथैव च । समानप्रवरां चैव त्यक्त्वा चांद्रायणं चरेत्
បើអ្នកណាម្នាក់បានរៀបការជាមួយកូនស្រីរបស់មាតុល (ពូខាងម្តាយ) ឬស្ត្រីដែលស្ថិតក្នុងគោត្ររបស់ម្តាយ ឬស្ត្រីដែលមានប្រវរៈដូចគ្នា នោះក្រោយពីលះបង់នាងហើយ គួរធ្វើពិធីសងបាប “ចន្ទ្រាយណៈ”។