
អធ្យាយនេះមានលក្ខណៈបញ្ជីបច្ចេកទេស ដែលសូត្រាប្រាប់អំពីសេចក្តីណែនាំសង្ខេបរបស់មារកណ្ឌេយៈដល់បារថៈ ស្តីពី «ទីរថ-ស្តបក» គឺក្រុមទីកន្លែងបូជនីយដ្ឋានជាចង្កោមតាមទាំងសងខាងទន្លេរេវា (នರ್ಮទា)។ ដំបូងគេពិពណ៌នារេវាដូចជា «កល្បលតា» ដើមឈើបំពេញបំណង ដែលផ្ការបស់វាគឺទីរថទាំងឡាយ។ បន្ទាប់មក គេរៀបរាប់ចំនួនសង្គម (ទីជួបទឹក) ពីអង្គការតីរថដល់សមុទ្រខាងលិច បែងចែកតាមឆ្នេរខាងជើង និងខាងត្បូង ហើយលើកសរសើរទីជួបរវាងរេវា និងសមុទ្រថាជាទីប្រសើរបំផុត។ ក៏មានការបូកសរុបចំនួនធំៗ រួមទាំងទីរថដែលគេស្គាល់៤០០ និងការចាត់ថ្នាក់តាមទេវតា និងមូលដ្ឋាន—ជាពិសេសក្រុមសៃវៈធំៗ រួមទាំងវៃષ્ણវៈ ប្រាហ្មៈ និងសាក្តៈ។ ជាន់ទីពីរនៃការរៀបចំបញ្ជី បញ្ជាក់កន្លែងជាច្រើនជាមួយបរិមាណទីរថលាក់ និងទីរថបង្ហាញ ចាប់ពីរយ ដល់លក្ខ និងកោដិ នៅសង្គម ព្រៃ វិហារ និងស្ថានបូជនីយដ្ឋានមាននាម ដូចជា កបិលាសង្គម អសោកវនិកា ស៊ុក្លាតីរថ មហីಷ្មតី លុងកេស្វរ វៃទ្យនាថ វ្យាសទ្វីប ករ៉ញ្ជាសង្គម ធូតបាប ស្កន្ទតីរថ។ ចុងក្រោយប្រកាសថា វិសាលភាពពិតប្រាកដលើសពីការរៀបរាប់ឲ្យអស់បាន។
Verse 1
श्रीसूत उवाच । तथैव तीर्थस्तबकान् वक्ष्येऽहमृषिसत्तमाः । यैस्तु तीर्थावलीगुम्फः पूर्वोक्तैरेकतः कृतः
ព្រះសូតាបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ដូចគ្នានេះដែរ ឱ មហាឥសីដ៏ប្រសើរ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាអំពី ‘ក្រុម’ នៃទីរថៈទាំងឡាយ ដែលធ្វើឲ្យកម្រងទីរថៈដែលបានបង្រៀនមុននេះ ត្រូវបានត្បាញរួមជាឯកភាពតែមួយ។
Verse 2
विभक्तो भक्तलोकानामानन्दप्रथनः शुभः । मृकण्डतनयः पूर्वं प्राह पार्थाय पृच्छते
វាជាព្រះវចនៈដ៏មង្គល និងជាកុសល បណ្តាលឲ្យសេចក្តីអានន្ទរីករាលដាលក្នុងសហគមន៍អ្នកភក្តិ។ កាលមុន កូនប្រុសរបស់ម្រកណ្ឌ (មារកណ្ឌេយ) បាននិយាយរឿងទាំងនេះទៅកាន់បារថៈ នៅពេលដែលគាត់សួរ។
Verse 3
यथा तथाहं वक्ष्यामि तीर्थानां स्तबकानिह । शिवाम्बुपानजा पुण्या रेवा कल्पलता किल
ដូច្នេះ ខ្ញុំនឹងពណ៌នានៅទីនេះអំពីក្រុមទីរថៈទាំងឡាយ។ ព្រោះរេវាដ៏មានបុណ្យ ត្រូវបាននិយាយថា ជា ‘កល្បលតា’ ពិតប្រាកដ—ជាវល្លិ៍បំពេញបំណង ដែលកើតពីការផឹកទឹករបស់ព្រះសិវៈ។
Verse 4
तीरद्वयोद्भूततीर्थप्रसूनैः पुष्पिता शुभा । यत्पुण्यगन्धलक्ष्म्या वै त्रैलोक्यं सुरभीकृतम्
នាងមានមង្គល និងភ្លឺរលោង រីកផ្កាដោយផ្កាទីរថៈដែលកើតពីច្រាំងទាំងពីរ; ដោយសិរីល្អនៃក្លិនបុណ្យដ៏ក្រអូបរបស់នាង ត្រីលោកពិតជាត្រូវបានធ្វើឲ្យក្រអូបផ្អែម។
Verse 5
तत्पुष्पमकरन्दस्य रसास्वादविदुत्तमः । भ्रमरः खलु मार्कण्डो मुनिर्मतिमतां वरः
មុនីមារកណ្ឌេយៈ—ល្អឥតខ្ចោះក្នុងចំណោមឥសីអ្នកមានវិវេក—ពិតប្រាកដដូចជាឃ្មុំដែលឯកទេសខ្ពស់ក្នុងការស្វែងលិ้มរសមករ័ន្ទ (ទឹកឃ្មុំ) នៃផ្កាទីរថៈទាំងនោះ។
Verse 6
तत्पुष्पमालां हृदये तीर्थस्तबकचित्रिताम् । दधाति सततं पुण्यां मुनिर्भृगुकुलोद्वहः । तस्याः स्तबकसंस्थानं वक्ष्येऽहमृषिसत्तमाः
កម្រងផ្កាដ៏មានបុណ្យនោះ—តុបតែងដោយចង្កោមទីរថៈជាច្រើន—មុនី អ្នកជាកិត្តិយសនៃវង្សភೃគុ កាន់ទុកជានិច្ចក្នុងបេះដូង។ ឱ ឥសីដ៏ប្រសើរ ឥឡូវនេះខ្ញុំនឹងពណ៌នាពីរបៀបរៀបចំចង្កោមទាំងនោះ។
Verse 7
ओङ्कारतीर्थमारभ्य यावत्पश्चिमसागरम् । संगमाः पञ्चत्रिंशद्वै नदीनां पापनाशनाः
ចាប់ពីអង្គារ-ទីរថៈ រហូតដល់សមុទ្រខាងលិច មានសង្គម (ចំណុចប្រសព្វទន្លេ) ចំនួនសាមសិបប្រាំ ដែលបំផ្លាញបាបរបស់ទន្លេទាំងឡាយ។
Verse 8
दशैकमुत्तरे तीरे सत्रिविंशति दक्षिणे । पञ्चत्रिंशत्तमः श्रेष्ठो रेवासागरसङ्गमः
នៅច្រាំងខាងជើងមានសង្គមដប់មួយ និងនៅច្រាំងខាងត្បូងមានម្ភៃប្រាំពីរ; សង្គមទីសាមសិបប្រាំ ដែលប្រសើរបំផុត គឺការប្រសព្វរវាងរេវា និងសមុទ្រ។
Verse 9
सङ्गमः सहितान्येवं रेवातीरद्वयेऽपि च । चतुःशतानि तीर्थानि प्रसिद्धानि द्विजोत्तमाः
ដូច្នេះ ដោយរាប់បញ្ចូលសង្គមទាំងឡាយផង នៅលើច្រាំងទាំងពីរនៃរេវា មានទីរថៈល្បីល្បាញចំនួនបួនរយ ឱ ទ្វិជៈដ៏ប្រសើរ។
Verse 10
त्रिशतं शिवतीर्थानि त्रयीस्त्रिंशत्समन्वितम् । तत्रापि व्यक्तितो वक्ष्ये शृणुध्वं तानि सत्तमाः
មានទីរថៈព្រះសិវៈបីរយ និងបន្ថែមទៀតសាមសិបបី; ទោះក្នុងចំណោមនោះ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាឲ្យច្បាស់លាស់—សូមស្តាប់ ឱអ្នកមានគុណ។
Verse 11
मार्कण्डेश्वरतीर्थानि दश तेषु मुनीश्वराः । दशादित्यभवान्यत्र नवैव कपिलेश्वराः
ក្នុងចំណោមនោះ មានទីរថៈមារកណ្ឌេឝ្វរៈដប់, ឱព្រះមុនីឥស្វរៈ; នៅទីនេះមានស្ថានអាទិត្យៈដប់ និងកបិលេឝ្វរៈប្រាំបួន។
Verse 12
सोमसंस्थापितान्यष्टौ तावन्तो नर्मदेश्वराः । कोटितीर्थान्यथाष्टौ च सप्त सिद्धेश्वरास्तथा
មានប្រាំបីដែលសោមៈបានស្ថាបនា ហើយនរមទេឝ្វរៈក៏មានប្រាំបីដូចគ្នា។ បន្ទាប់មកមានកោដិ-ទីរថៈប្រាំបី និងសិទ្ធេឝ្វរៈប្រាំពីរផងដែរ។
Verse 13
नागेश्वराश्च सप्तैव रेवातीरद्वयेऽपि तु । सप्तैव वह्निविहितान्यथाप्यावर्तसप्तकम्
នៅលើទាំងពីរខាងនៃទន្លេរេវា ក៏មាននាគេឝ្វរៈប្រាំពីរផងដែរ។ មានប្រាំពីរដែលវហ្និ (ភ្លើង) បានស្ថាបនា ហើយក៏មានអាវរត-សប្តកៈ គឺក្រុមប្រាំពីរនៃទីរថៈវង្វេងទឹកបរិសុទ្ធ។
Verse 14
केदारेश्वरतीर्थानि पञ्च पञ्चेन्द्रजानि च । वरुणेशाश्च पञ्चैव पञ्चैव धनदेश्वराः
មានទីរថៈកេដារេឝ្វរៈប្រាំ និងមានប្រាំដែលកើតពីឥន្ទ្រៈផងដែរ។ វរុណេឝៈប្រាំ និងធនទេឝ្វរៈក៏ប្រាំដូចគ្នា។
Verse 15
देवतीर्थानि पञ्चैव चत्वारो वै यमेश्वराः । वैद्यनाथाश्च चत्वारश्चत्वारो वानरेश्वराः
មានទេវតីរថៈចំនួនប្រាំ; យមេស្វរៈចំនួនបួន; វៃទ្យនាថៈចំនួនបួន ហើយវានរេស្វរៈក៏ចំនួនបួនដែរ។
Verse 16
अङ्गारेश्वरतीर्थानि तावन्त्येव मुनीश्वराः । सारस्वतानि चत्वारि चत्वारो दारुकेश्वराः
ឱ មុនីឥស្វរៈទាំងឡាយ ទីរថៈអង្គារេស្វរៈក៏មានចំនួនដូចគ្នានោះ; ទីរថៈសារស្វតៈមានបួន និងដារុកេស្វរៈក៏មានបួន។
Verse 17
गौतमेश्वरतीर्थानि त्रीणि रामेश्वरास्त्रयः । कपालेश्वरतीर्थानि त्रीणि हंसकृतानि च
មុនីបានប្រកាសថា៖ មានទីរថៈបរិសុទ្ធឈ្មោះ គោតមេស្វរៈ ចំនួនបី; រាមេស្វរៈ ចំនួនបី; ទីរថៈកបាលេស្វរៈ ចំនួនបី; ហើយក៏មានទីបរិសុទ្ធបីដែលហំសៈ (ហង្សទេវ) បានស្ថាបនាផងដែរ។
Verse 18
त्रीण्येव मोक्षतीर्थानि त्रयो वै विमलेश्वराः । सहस्रयज्ञतीर्थानि त्रीण्येव मुनिरब्रवीत्
មុនីបានមានព្រះវាចា៖ ទីរថៈដែលល្បីថាប្រទានមោក្សៈ មានត្រឹមបី; ហើយវិមលេស្វរៈក៏មានបីដែរ។ ដូចគ្នានោះ គាត់បានប្រកាសថា ទីរថៈឈ្មោះ សហស្រ-យជ្ញៈ ‘ពាន់យជ្ញៈ’ មានត្រឹមបី។
Verse 19
भीमेश्वरास्त्रयः ख्याताः स्वर्णतीर्थानि त्रीणि च । धौतपापद्वयं प्रोक्तं करञ्जेशद्वयं तथा
ភីមេស្វរៈល្បីមានបី; ហើយស្វរណ-ទីរថៈក៏មានបី។ ក៏បាននិយាយថា មានទីកន្លែងពីរឈ្មោះ ធោតបាបៈ ‘លាងបាប’ និងករញ្ជេសៈក៏មានពីរដែរ។
Verse 20
ऋणमोचनतीर्थे द्वे तथा स्कन्देश्वरद्वयम् । दशाश्वमेधतीर्थे द्वे नन्दीतीर्थद्वयं द्विजाः
ឱ ពួកទ្វិជៈ (អ្នកកើតពីរដង)! នៅទីនេះមានទីរថៈ “ឫណមោចន” ពីរ ដែលជាទីបរិសុទ្ធដោះស្រាយបំណុល ហើយមានស្កន្ទេឝ្វរ ពីរផងដែរ។ មាន “ទឝាអឝ្វមេធ” ទីរថៈ ពីរ និង “នន្ទី” ទីរថៈ ជាគូផង។
Verse 21
मन्मथेशद्वयं चैव भृगुतीर्थद्वयं तथा । पराशरेश्वरौ द्वौ च अयोनीसंभवद्वयम्
មាន “មន្មថេឝ” ជាគូ ហើយ “ភ្រឹគុ” ទីរថៈ ក៏ជាគូដែរ។ បានរំលឹក “បរាឝរេឝ្វរ” ពីរ ហើយមានគូដែលគេហៅថា “អយោនីសម្ភវ” គឺ “កើតដោយគ្មានគភ៌” ផង។
Verse 22
व्यासेश्वरद्वयं प्रोक्तं पितृतीर्थद्वयं तथा । नन्दिकेश्वरतीर्थे द्वे द्वौ च गोपेश्वरौ स्मृतौ
បាននិយាយថា មាន “វ្យាសេឝ្វរ” ជាគូ ហើយ “បិត្រឹ-ទីរថៈ” ក៏ជាគូដែរ។ មាន “នន្ទិកេឝ្វរ” ទីរថៈ ពីរ ហើយ “គោបេឝ្វរ” ពីរក៏ត្រូវបានចងចាំផង។
Verse 23
मारुतेशद्वयं तद्वद्द्वौ च ज्वालेश्वरौ स्मृतौ । शुक्लतीर्थद्वयं पुण्यमप्सरेशद्वयं तथा
ដូចគ្នានេះ មាន “មារុតេឝ” ជាគូ ហើយ “ជ្វាលេឝ្វរ” ពីរក៏ត្រូវបានរំលឹក។ “ឝុក្ល-ទីរថៈ” ជាគូ ជាទីបរិសុទ្ធផ្តល់បុណ្យ ហើយ “អប្សរេឝ” ក៏ជាគូដែរ។
Verse 24
पिप्पलेश्वरतीर्थे द्वे माण्डव्येश्वरसंज्ञिते । द्वीपेश्वरद्वयं चैव प्राह तद्वद्भृगूद्वहः । उत्तरेश्वरतीर्थे द्वे अशोकेशद्वयी तथा
មាន “បិប្បលេឝ្វរ” ទីរថៈ ពីរ ដែលគេស្គាល់ថា “មាណ្ឌវ្យេឝ្វរ”។ អ្នកសាយស្រឡាយភ្រឹគុដ៏ឧត្តម ក៏បានប្រកាស “ទ្វីបេឝ្វរ” ជាគូផងដែរ។ ដូចគ្នានេះ មាន “ឧត្តរេឝ្វរ” ទីរថៈ ពីរ និង “អឝោកេឝ” ជាគូផង។
Verse 25
द्वे योधनपुरे चैव रोहिणीतीर्थकद्वयम् । लुङ्केश्वरद्वयं ख्यातमाख्यानं मुनिना तथा
នៅយោធនបុរៈក៏មានទីរថៈពីរ ហើយមានរោហិណី-ទីរថៈជាគូ។ លុងកេឝ្វរៈពីរព្រះស្ថានល្បីល្បាញ—ដូចដែលមុនីបានប្រាប់។
Verse 26
सैकोनविंशतिशतं तीर्थान्येकैकशो द्विजाः । स्तबकेषु कृतं तीर्थं द्विशतं सचतुर्दशम्
ឱ ពួកទ្វិជៈ (អ្នកកើតពីរដង) បើរាប់ម្តងមួយៗ ទីរថៈមានមួយរយដប់ប្រាំបួន។ ហើយក្នុង ‘ស្តបកៈ’ ជាក្រុមៗ ទីរថៈដែលបានស្ថាបនាមានពីររយដប់បួន។
Verse 27
शैवान्येतानि तीर्थानि वैष्णवानि च सत्तमाः । शृणुध्वं प्रोच्यमानानि ब्राह्मशाक्तानि च क्रमात्
ឱ អ្នកប្រសើរនៅក្នុងអ្នកមានធម៌ ទាំងនេះជាទីរថៈសៃវៈ និងទីរថៈវៃષ્ણវៈផងដែរ។ ឥឡូវសូមស្តាប់តាមលំដាប់ ខណៈដែលកំពុងពណ៌នាទីរថៈប្រាហ្ម (របស់ព្រះព្រហ្ម) និងសាក្ត (របស់ព្រះមាតា)។
Verse 28
अष्टविंशतितीर्थानि वैष्णवान्यब्रवीन्मुनिः । तेषु वाराहतीर्थानि षडेव मुनिसत्तमाः
មុនីបានប្រកាសថា ទីរថៈវៃષ્ણវៈមានម្ភៃប្រាំបី។ ក្នុងនោះ ឱ មុនិសត្តមៈ មានប្រាំមួយជាវរាហៈ-ទីរថៈជាពិសេស។
Verse 29
चत्वारि चक्रतीर्थानि शेषाण्यष्टादशैव हि । विष्णुनाधिष्ठितान्येव प्राह पूर्वं मृकण्डजः
មានចក្រ-ទីរថៈបួន; ដែលនៅសល់ពិតប្រាកដមានដប់ប្រាំបី។ ទាំងអស់ស្ថិតក្រោមការអធិស្ឋានរបស់ព្រះវិษ្ណុ—ដូចដែលម្រឹកណ្ឌជ (មារកណ្ឌេយ) បានប្រកាសមុននេះ។
Verse 30
तथैव ब्रह्मणा सिद्ध्यै सप्ततीर्थान्यवीवदत् । त्रिषु च ब्रह्मणः पूजा ब्रह्मेशाश्चतुरोऽपरे । अष्टाविंशन्मया ख्याता यथासङ्ख्यं यथाक्रमम्
ដូច្នេះដែរ ដើម្បីឲ្យសម្រេចសិទ្ធិរបស់ព្រះព្រហ្មា គាត់បានប្រកាសទីរថៈប្រាំពីរ។ នៅបីកន្លែង មានការបូជាព្រះព្រហ្មា ហើយបួនកន្លែងផ្សេងទៀតគឺទីរថៈព្រហ្មេឝ។ ដូចនេះ ខ្ញុំបានពណ៌នាទាំងអស់ចំនួនម្ភៃប្រាំបី តាមចំនួន និងតាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ។
Verse 31
एतत्पवित्रमतुलं ह्येतत्पापहरं परम् । नर्मदाचरितं पुण्यं माहात्म्यं मुनिभाषितम्
នេះបរិសុទ្ធឥតប្រៀបបាន ហើយជាអំពើលើកលែងបាបដ៏ប្រសើរ។ រឿងរ៉ាវបរិសុទ្ធនៃទន្លេនរមទា—មហាត្ម្យនេះ—ត្រូវបានមុនីប្រកាស។
Verse 32
सूत उवाच । एवमुद्देशतः प्रोक्तो रेवातीर्थक्रमो मया । यथा पार्थाय संक्षेपान्मार्कण्डो मुनिरब्रवीत्
សូតៈបាននិយាយថា៖ ដូច្នេះ ខ្ញុំបានពោលដោយសង្ខេបអំពីលំដាប់ទីរថៈនៃរេវា ដូចដែលមុនីម៉ារកណ្ឌេយ៍ធ្លាប់ប្រាប់ប៉ារថ (អរជុន) ដោយខ្លីៗ។
Verse 33
अवान्तराणि तीर्थानि तेषु गुप्तान्यनेकशः । यत्र यावत्प्रमाणानि तान्याकर्णयतानघाः
នៅក្នុងនោះ មានទីរថៈរងជាច្រើន ហើយជាច្រើនក៏លាក់កំបាំង។ ឱ ពួកអ្នកគ្មានបាប សូមស្តាប់ឥឡូវនេះថា វានៅទីណា និងព្រំដែនបរិសុទ្ធរបស់វាត្រូវវាស់បានប៉ុនណា។
Verse 34
ओङ्कारतीर्थपरितः पर्वतादमरकण्टात् । क्रोशद्वये सर्वदिक्षु सार्धकोटीत्रयी मता
ជុំវិញអង្គារ-ទីរថៈ ចាប់ពីភ្នំអមរកាណ្ដា ក្នុងគ្រប់ទិសដៅនៅក្នុងចម្ងាយពីរក្រូសៈ គេរាប់ថាចំនួនបរិសុទ្ធមានបីកោដិពាក់កណ្ដាល។
Verse 35
तीर्थानां संख्यया गुप्तप्रकटानां द्विजोत्तमाः । कोटिरेका तु तीर्थानां कपिलासङ्गमे पृथक्
តាមការរាប់ចំនួននៃទីរថៈទាំងលាក់លៀម និងបង្ហាញឲ្យឃើញ ឱ ទ្វិជោត្តម! នៅកពិលា-សង្គមតែមួយគត់ ទីរថៈមានមួយកោដិ បូកមួយ ដោយរាប់ដាច់ដោយឡែក។
Verse 36
अशोकवनिकायाश्च तीर्थं लक्षं प्रतिष्ठितम् । शतमं गारगर्तायाः सङ्गमे मुनिसत्तमाः
នៅអសោក-វនិកា ក៏មានទីរថៈមួយសែន ត្រូវបានប្រតិស្ឋាន។ ហើយនៅសង្គមនៃគារគរតា ឱ មុនិសត្តម! មានទីរថៈមួយរយ។
Verse 37
तीर्थानामयुतं तद्वत्कुब्जायाः सङ्गमे स्थितम् । शतं हिरण्यगर्भायाः सङ्गमे समवस्थितम्
ដូចគ្នានេះ នៅសង្គមនៃកុប្ជា មានទីរថៈមួយម៉ឺន ស្ថិតនៅ។ ហើយនៅសង្គមដែលមាននាមថា ហិរណ្យគರ್ಭា មានទីរថៈមួយរយ ត្រូវបាននិយាយថាប្រតិស្ឋានយ៉ាងមាំមួន។
Verse 38
तीर्थानामष्टषष्टिश्च विशोकासङ्गमे स्थिता । तथा सहस्रं तीर्थानां संस्थितं वागुसङ्गमे
នៅសង្គមនៃវិសោកា មានទីរថៈហុកសិបប្រាំបី។ ហើយដូចគ្នានេះ នៅសង្គមនៃវាគុ មានទីរថៈមួយពាន់ ត្រូវបានប្រកាសថាប្រតិស្ឋាន។
Verse 39
शतं सरस्वतीसङ्गे शुक्लतीर्थे शतद्वयम् । सहस्रं विष्णुतीर्थेषु महिष्मत्यामथायुतम्
នៅសង្គមនៃសរស្វតី មានទីរថៈមួយរយ; នៅសុក្ល-ទីរថៈ មានពីររយ។ នៅវិษ្ណុ-ទីរថៈទាំងឡាយ មានមួយពាន់; ហើយនៅមហីષ្មតី មានមួយម៉ឺនបន្ថែមទៀត។
Verse 40
शूलभेदे च तीर्थानां साग्रं लक्षं स्थितं द्विजाः । देवग्रामे सहस्रं च तीर्थानां मुनिरब्रवीत्
ឱ ព្រះទ្វិជៈទាំងឡាយ! នៅទីរថៈ «សូលភេទ» មានទីរថៈស្ថិតនៅមួយសែន និងលើស; ហើយនៅ «ទេវក្រាម» មុនីបានប្រកាសថា មានទីរថៈមួយពាន់បានបង្កើតឡើង។
Verse 41
लुङ्केश्वरे च तीर्थानां साग्रा सप्तशती स्थिता । तीर्थान्यष्टोत्तरशतं मणिनद्याश्च सङ्गमे । वैद्यनाथे च तीर्थानां शतमष्टाधिकं विदुः
នៅ «លុងកេឝ្វរ» មានទីរថៈស្ថិតនៅប្រាំពីររយ និងលើស។ នៅចំណុចសង្គមនៃទន្លេ «មណិនទី» មានទីរថៈមួយរយប្រាំបី។ ហើយនៅ «វೈទ្យនាថ» ក៏គេដឹងថា ទីរថៈមានចំនួនមួយរយប្រាំបីដែរ។
Verse 42
एवं तावत्प्रमाणानि तीर्थे कुम्भेश्वरे द्विजाः । साग्रं लक्षं च तीर्थानां स्थितं रेवोरसङ्गमे
ឱ ព្រះទ្វិជៈទាំងឡាយ! នេះហើយជាចំនួន (ការរាប់) នៅទីរថៈ «កុម្ភេឝ្វរ» តាមដែលបានពោលមក។ ហើយនៅសង្គម «រេវោរា» មានទីរថៈស្ថិតនៅមួយសែន និងលើស។
Verse 43
ततश्चाप्यधिकानि स्युरिति मार्कण्डभाषितम् । अष्टाशीतिसहस्राणि व्यासद्वीपाश्रितानि च
ហើយលើសពីនេះទៅទៀត គេថានៅមានច្រើនជាងនេះ—ដូចដែល «មារកណ្ឌេយ» បានពោល។ ទីរថៈចំនួន ប៉ែតម៉ឺនប្រាំបីពាន់ ក៏ត្រូវបាននិយាយថា ពាក់ព័ន្ធនឹង «វ្យាស-ទ្វីប» ផងដែរ។
Verse 44
सङ्गमे च करञ्जायाः स्थितमष्टोत्तरायुतम् । एरण्डीसङ्गमे तद्वत्तीर्थान्यष्टाधिकं शतम्
នៅសង្គម «ករ៉ញ្ជា» មានទីរថៈស្ថិតនៅមួយម៉ឺនប្រាំបី។ ហើយនៅសង្គម «អេរ៉ណ្ឌី» ក៏ដូចគ្នា មានទីរថៈមួយរយប្រាំបី។
Verse 45
धूतपापे च तीर्थानां षष्टिरष्टाधिका स्थिता । स्कन्दतीर्थे शतं पुण्यं तीर्थानां मुनिरुक्तवान्
នៅធូតបាបា មានទីរថៈចំនួនហុកសិបប្រាំបី ត្រូវបានបង្កើតឡើង។ ហើយនៅស្កន្ធ-ទីរថៈ មុនីបានប្រកាសថា មានទីរថៈបរិសុទ្ធមួយរយស្ថិតនៅ។
Verse 46
कोहनेश च तीर्थानां षष्टिरष्टाधिका स्थिता । सार्धकोटी च तीर्थानां स्थिता वै कोरिलापुरे
នៅកោហនេឝៈ ក៏មានទីរថៈចំនួនហុកសិបប្រាំបី ត្រូវបានបង្កើតឡើងដែរ។ ហើយនៅកូរីលាបុរៈ ពិតប្រាកដថា មានទីរថៈមួយកោដិពាក់កណ្តាលស្ថិតនៅ។
Verse 47
रामकेशवतीर्थे च सहस्रं साग्रमुक्तवान् । अस्माहके सहस्रं च तीर्थानि निवसन्ति हि
គាត់បានប្រកាសថា នៅរាមកេឝវ-ទីរថៈ មានទីរថៈមួយពាន់ និងលើសពីនោះ។ ហើយនៅអស្មាហកៈផងដែរ ពិតប្រាកដថា មានទីរថៈមួយពាន់ស្ថិតនៅ។
Verse 48
लक्षाष्टकं सहस्रे द्वे शुक्लतीर्थे द्विजोत्तमाः । तीर्थानि कथयामास पुरा पार्थाय भार्गवः
ឱ ព្រះទ្វិជោត្តមទាំងឡាយ នៅឝុក្ល-ទីរថៈ ភារគវៈបានពណ៌នាកាលពីបុរាណដល់បារថៈ អំពីទីរថៈបរិសុទ្ធចំនួនប្រាំបីសែន និងបន្ថែមពីរពាន់។
Verse 49
शतमष्टाधिकं प्राह प्रत्येकं सङ्गमेषु च । नदीनामवशिष्टानां कावेरीसङ्गमं विना
គាត់បាននិយាយថា នៅសង្គម (ចំណុចប្រសព្វ) នីមួយៗនៃទន្លេដែលនៅសល់ មានទីរថៈមួយរយប្រាំបី—លើកលែងតែសង្គមកាវេរី។
Verse 50
कावेर्याः सङ्गमे विप्राः स्थिता पञ्चशती तथा । तीर्थानां पर्वसु तथा विशेषो मुनिनोदितः
នៅកន្លែងប្រសព្វទន្លេ កាវេរី ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ មានទីរថៈចំនួនប្រាំរយបានតាំងស្ថិត។ ដូចគ្នានេះដែរ មុនីបានប្រកាសភាពពិសេសនៃទីរថៈនៅថ្ងៃបុណ្យ និងឱកាសបរិសុទ្ធ។
Verse 51
मोक्षतीर्थं हि सत्प्राहुः पुराणपुरुषाश्रितम् । भृगोः क्षेत्रे च तीर्थानां कोटिरेका समाश्रिता
អ្នកមានធម៌ហៅវាថា ‘មោក្ស-ទីរថៈ’ ព្រោះវាស្ថិតក្រោមអាស្រ័យនៃបុរសបឋម (Purāṇa-Puruṣa)។ ហើយនៅក្នុងដែនបរិសុទ្ធរបស់ ភ្រឹគុ គេនិយាយថាមានទីរថៈមួយកោដិ និងបន្ថែមមួយទៀតបានតាំងស្ថិត។
Verse 52
साधिकानामृषिश्रेष्ठा वक्तुं शक्तो हि को भवेत् । सर्वामराश्रयं प्रोक्तं सर्वतीर्थाश्रयं तथा
ឱ ឫសីដ៏ប្រសើរ តើនរណាអាចពណ៌នាពួកវាបានពេញលេញ? ដែននេះត្រូវបានប្រកាសថាជាជម្រកនៃទេវតាទាំងអស់ ហើយក៏ជាជម្រកនៃទីរថៈទាំងអស់ដែរ។
Verse 53
त्रिषु लोकेषु विख्यातं पूजितं सिद्धिसाधनम् । भारभूत्यां च तीर्थानां स्थितमष्टोत्तरं शतम्
ល្បីល្បាញក្នុងលោកទាំងបី ត្រូវបានគោរពបូជា និងជាមធ្យោបាយសម្រេចសិទ្ធិ—នៅភារភូទីផងដែរ មានទីរថៈមួយរយប្រាំបីបានតាំងស្ថិត។
Verse 54
अक्रूरेश्वरतीर्थे च सार्धं तीर्थशतं स्थितम् । विमलेश्वरतीर्थे तु रेवासागरसङ्गमे । दशायुतानि तीर्थानां साधिकान्यब्रवीन्मुनिः
នៅអក្រូរេស្វរ-ទីរថៈ មានទីរថៈមួយរយ និងកន្លះបានតាំងស្ថិត។ ប៉ុន្តែនៅវិមលេស្វរ-ទីរថៈ ត្រង់កន្លែងប្រសព្វរវាងរេវា និងសមុទ្រ មុនីបានប្រកាសថាមានទីរថៈមួយម៉ឺន ហើយថែមទៀតលើសពីនោះ។
Verse 231
अध्याय
ជំពូក (សញ្ញាសម្គាល់ជំពូក)។