Adhyaya 57
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 5772 Verses

गजासुरतपः–देवलोकक्षोभः (Gajāsura’s Austerities and the Disturbance of the Worlds)

សនត్కុមារ ប្រាប់ វ្យាស អំពី មូលហេតុ មុនពេល ព្រះសិវៈ សម្លាប់ អសុរ កជាសុរ។ បន្ទាប់ពី ព្រះទេវី សម្លាប់ មហីសាសុរ ដើម្បី សុខសាន្ត របស់ ទេវតា ទេវតា បានសុខស្រួលវិញ។ តែ កជាសុរ កូនប្រុស មហីសាសុរ ចងចាំ ការស្លាប់ របស់ឪពុក ហើយ សម្រេច ធ្វើ តបៈ យ៉ាងតឹងរឹង ដើម្បី សងសឹក។ គាត់ ចូលព្រៃ ធ្វើ តបៈ ដោយផ្តោតលើ ព្រះព្រហ្ម (វិធិ) សុំ ពរ អមរភាព/មិនអាចសម្លាប់បាន ដោយកំណត់លក្ខខណ្ឌថា មិនអាចសម្លាប់ដោយ បុរស និង ស្ត្រី ជាពិសេស អ្នកដែល ត្រូវកាមគ្រប់គ្រង។ តបៈ របស់គាត់ បង្កឲ្យ ពិភពលោក រំខាន៖ នៅជ្រលង ហិមាល័យ ដៃលើកឡើង ភ្នែកមើលថេរ ភ្លើងចេញពីក្បាល; ទន្លេ និង សមុទ្រ ក្រឡុក ផ្កាយ និង ភពធ្លាក់ ទិសទាំងដប់ ឆេះ ផែនដីញ័រ។ ទេវតា ចាកចេញពី សួគ៌ ទៅ ប្រាហ្មលោក ដើម្បី រាយការណ៍ វិបត្តិ នេះ បង្កឲ្យ មាន ការឆ្លើយតប ព្រះដ៏ទេវ និង នាំទៅ ការប្រឈម ដែល ព្រះសិវៈ ដោះស្រាយ គ្រោះថ្នាក់ ដែលចងដោយពរ។

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महाप्रेम्णा चरितं शशिमौलिनः । यथाऽवधीत्त्रिशूलेन दानवेन्द्रं गजासुरम्

សនត្កុមារ បានមានព្រះវាចា៖ ឱ វ្យាសៈ សូមស្តាប់ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏មហិមា នូវព្រះចរិតដ៏សក្ការៈនៃព្រះអម្ចាស់មានព្រះចន្ទលើក្បាល (សិវៈ)៖ ព្រះអង្គបានសម្លាប់គជាសុរ មេដានវៈ ដោយត្រីសូលារបស់ព្រះអង្គ ដូចម្តេច។

Verse 2

दानवे निहते देव्या समरे महिषासुरे । देवानां च हितार्थाय पुरा देवाः सुखं ययुः

ពេលដានវៈ មហិષាសុរ ត្រូវព្រះនាងទេវីសម្លាប់ក្នុងសមរភូមិ ដើម្បីសេចក្តីសុខសាន្តនៃទេវតា នោះទេវៈបុរាណទាំងឡាយបានចេញទៅដោយសុខសាន្ត និងអានಂದ។

Verse 3

तस्य पुत्रो महावीरो मुनीश्वर गजासुरः । पितुर्वधं हि संस्मृत्य कृतं देव्या सुरार्थनात्

ឱ មុនីឥશ્વរ! កូនប្រុសរបស់គាត់គឺវីរបុរសដ៏មហិមា ឈ្មោះ គជាសុរ។ ដោយរំលឹកការសម្លាប់ឪពុក និងត្រូវព្រះនាងទេវីជំរុញតាមការអង្វររបស់ទេវតា គាត់បានចាប់ផ្តើមអំពើប្រឆាំងនោះ។

Verse 4

स तद्वैरमनुस्मृत्य तपोर्थं गतवान्वने । समुद्दिश्य विधिं प्रीत्या तताप परमं तपः

ដោយរំលឹកសត្រូវភាពនោះ គាត់បានចូលទៅព្រៃ ដើម្បីអនុវត្តតបៈ។ ហើយដោយសេចក្តីស្រឡាញ់សទ្ធា បានអំពាវនាវពិធីវិធីតាមវិន័យ ហើយបានធ្វើតបៈដ៏អតិបរមា ដោយបង្រួមចិត្តទៅកាន់វិធិដ៏ទេវភាព និងការសម្រេចរបស់វា។

Verse 5

अवध्योहं भविष्यामि स्त्रीपुंसैः कामनिर्जितः । संविचार्येति मनसाऽभूत्तपोरतमानसः

គាត់គិតក្នុងចិត្តថា «ខ្ញុំនឹងក្លាយជាមិនអាចសម្លាប់បាន មិនអាចឈ្នះបានដោយកាមតណ្ហា ដែលកើតពីស្ត្រីឬបុរស» ហើយបានដាក់ចិត្តទាំងមូលលើតបៈ ដោយមនសិការ​តែការធ្វើតបៈ។

Verse 6

स तेपे हिमवद्द्रोण्यां तपः परमदारु णम् । ऊर्द्ध्वबाहुर्नभोदृष्टिः पादांगुष्ठाश्रितावनिः

នៅទីនោះ ក្នុងជ្រលងភ្នំហិមាល័យ គាត់បានធ្វើតបៈដ៏សាហាវខ្លាំង—លើកដៃឡើងលើ ក្រឡេកមើលមេឃ ហើយឈរលើដីដោយពឹងតែចុងម្រាមជើងធំតែមួយ។

Verse 7

जटाभारैस्स वै रेजे प्रलयार्क इवांशुभिः । महिषासुरपुत्रोऽसौ गजासुर उदारधीः

ដោយសក់ជតាដ៏ធ្ងន់ជាបន្ទុក គាត់ភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យនៃពេលប្រល័យដែលបាញ់កាំរស្មីឆេះចាំង។ គាត់គឺគជាសុរៈ បុត្រនៃមហិષាសុរៈ ជាវីរបុរសមានចិត្តធំ និងសេចក្តីប្តេជ្ញាខ្ពង់ខ្ពស់។

Verse 8

तस्य मूर्ध्नः समुद्भूतस्सधूमोग्निस्तपोमयः । तिर्यगूर्ध्वमधोलोकास्तापयन्विष्वगीरितः

ពីក្បាលរបស់គាត់ មានភ្លើងព័ទ្ធដោយផ្សែងផ្ទុះឡើង ជាភ្លើងកើតពីអំណាចតបៈ (ការតបស្យា) ដោយផ្ទាល់។ វារីករាលដាលគ្រប់ទិស ហើយដុតឲ្យពិភពលោកទាំងឡាយក្តៅគគុក ទាំងផ្ដេក ទាំងលើ និងទាំងក្រោម។

Verse 9

चुक्षुभुर्नद्युदन्वंतश्चाग्नेर्मूर्द्धसमुद्भवात् । निपेतुस्सग्रहास्तारा जज्वलुश्च दिशो दश

ដោយសារភ្លើងឆេះចាំងដែលផ្ទុះចេញពីក្បាល (រុទ្រ) នោះ ទន្លេ និងមហាសមុទ្រក៏កក្រើករញ្ជួយ។ ផ្កាយទាំងឡាយជាមួយភពនានា ក៏ធ្លាក់ចេញពីទីតាំងរបស់ខ្លួន ហើយទិសទាំងដប់ក៏ឆេះភ្លឺរលោងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។

Verse 10

तेन तप्तास्तुरास्सर्वे दिवं त्यक्त्वा सवासवाः । ब्रह्मलोकं ययुर्विज्ञापयामासुश्चचाल भूः

ដោយអំណាចដ៏ខ្លាំងនោះបានដុតឆេះ ពួកដានវទាំងអស់—រួមទាំងឥន្ទ្រ និងទេវតាផ្សេងៗ—បានបោះបង់សួគ៌ ហើយទៅកាន់ព្រហ្មលោក ដើម្បីទូលបង្គំរាយការណ៍; ហើយផែនដីក៏ញ័ររន្ធត់។

Verse 11

देवा ऊचुः । विधे गजासुरतपस्तप्ता वयमथाकुलाः । न शक्नुमो दिवि स्थातुमतस्ते शरणं गताः

ទេវតាទាំងឡាយបានទូលថា៖ «ឱ វិធាតា (ព្រហ្មា) អើយ! ដោយតបស្យារបស់គជាសុរ បានដុតឆេះយើង ឲ្យក្លាយជាវឹកវរ និងទុក្ខព្រួយ។ យើងមិនអាចស្ថិតនៅសួគ៌បានទេ ដូច្នេះយើងបានមកសុំជ្រកកោននៅព្រះអង្គ»។

Verse 12

विधेह्युपशमं तस्य चान्याञ्जीवयितुं कृपा । लोका नंक्ष्यत्यन्यथा हि सत्यंसत्यं ब्रुवामहे

សូមបង្ហាញព្រះមេត្តា—បន្ធូរភាពកំហឹងរបស់វា ហើយឲ្យអ្នកដទៃរស់ឡើងវិញ។ បើមិនដូច្នោះទេ ពិភពលោកទាំងឡាយនឹងវិនាសជាក់ជាមិនខាន; យើងនិយាយតែសេចក្តីពិត សេចក្តីពិតប៉ុណ្ណោះ។

Verse 13

इति विज्ञापितो देवैर्वासवाद्यैस्स आत्मभूः । भृगुदक्षादिभिर्ब्रह्मा ययौ दैत्यवराश्रमम्

ដូច្នេះ ព្រះទេវតាទាំងឡាយ ដឹកនាំដោយវាសវ (ឥន្ទ្រ) បានទូលបង្គំជម្រាប។ ព្រះព្រហ្មា អាត្មភូ (កើតដោយខ្លួនឯង) ព្រមទាំងភೃગુ ដក្ស និងមុនីដទៃទៀត បានធ្វើដំណើរទៅកាន់អាស្រមដ៏ប្រសើររបស់ដៃត្យា។

Verse 14

तपंतं तपसा लोका न्यथाऽभ्रापिहितं दिवि । विलक्ष्य विस्मितः प्राह विहसन्सृष्टिकारकः

ព្រះព្រហ្មា អ្នកបង្កើតសកលលោក បានឃើញពិភពលោកត្រូវបានដុតឆេះដោយតបស្យានោះ ដូចមេឃត្រូវពពកគ្របបាំង; ទ្រង់ភ្ញាក់ផ្អើល ហើយមានព្រះវាចា ដោយញញឹមទន់ភ្លន់។

Verse 15

ब्रह्मोवाच । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ दैत्येन्द्र तपस्सिद्धोसि माहिषे । प्राप्तोऽहं वरदस्तात वरं वृणु यथेप्सितम्

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ «ចូរក្រោកឡើងៗ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃដៃត្យា—មហិષៈ! តបស្យារបស់អ្នកបានសម្រេចផល។ ខ្ញុំបានមកដល់ហើយ កូនអើយ ជាអ្នកប្រទានពរ។ ចូរជ្រើសពរ តាមដែលអ្នកប្រាថ្នា»។

Verse 17

गजासुर उवाच । नमस्ते देवदेवेश यदि दास्यसि मे वरम् । अवध्योऽहं भवेयं वै स्त्रीपुंसैः कामनिर्जितैः

គជាសុរ មានពាក្យថា៖ «សូមនមស្ការ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ។ ប្រសិនបើព្រះអង្គនឹងប្រទានពរ ដល់ខ្ញុំ សូមឲ្យខ្ញុំក្លាយជាមិនអាចសម្លាប់បាន—មិនអាចត្រូវស្ត្រី ឬបុរសដែលត្រូវកាមៈឈ្នះ បំផ្លាញបានឡើយ»។

Verse 18

महाबलो महावीर्योऽजेयो देवादिभिस्सदा । सर्वेषां लोकपालानां निखिलर्द्धिसुभुग्विभो

ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏សព្វទី! ព្រះអង្គមានកម្លាំងអស្ចារ្យ និងវីរភាពដ៏ធំ មិនអាចឈ្នះបានសោះ ទោះដោយទេវតានិងអ្នកដទៃ។ ព្រះអង្គជាម្ចាស់នៃសិទ្ធិ និងសម្បត្តិគ្រប់ប្រភេទ ដ៏រុងរឿងលើសអ្នកអភិបាលលោកទាំងអស់។

Verse 19

सनत्कुमार उवाच । एवं वृतश्शतधृतिर्दानवेन स तेन वै । प्रादात्तत्तपसा प्रीतो वरं तस्य सुदुर्लभम्

សនត្កុមារ បានមានព្រះវាចា៖ ដូច្នេះ ព្រះសតធ្រឹតិ ត្រូវបានដានវនោះអង្វរ; ហើយដោយពេញព្រះហឫទ័យចំពោះតបស្យារបស់គេ ព្រះអង្គបានប្រទានពរ​មួយ ដែលរកបានយ៉ាងកម្រខ្លាំង។

Verse 20

एवं लब्धवरो दैत्यो माहिषिश्च गजासुरः । सुप्रसन्नमनास्सोऽथ स्वधाम प्रत्यपद्यत

ដូច្នេះ ដោយបានទទួលពរ ដៃត្យនោះ—គជាសុរៈ កើតពីមេក្របី—មានចិត្តរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយបន្ទាប់មកបានត្រឡប់ទៅលំនៅដ្ឋានរបស់ខ្លួនវិញ។

Verse 21

स विजित्य दिशस्सर्वा लोकांश्च त्रीन्महासुरः । देवासुरमनुष्येन्द्रान्गंधर्वगरुडोरगान्

អសុរៈដ៏មហិមានោះ បានឈ្នះទិសទាំងអស់ និងលោកទាំងបី ហើយបានបង្ក្រាបមេដឹកនាំក្នុងចំណោមទេវតា និងអសុរៈ ព្រះមហាក្សត្រនៃមនុស្ស និងក៏ទាំងគន្ធព្វៈ គរុឌ និងនាគទាំងឡាយផងដែរ។

Verse 22

इत्यादीन्निखिलाञ्जित्वा वशमानीय विश्वजित् । जहार लोकपालानां स्थानानि सह तेजसा

ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីបានឈ្នះទាំងអស់ ហើយនាំឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់ទ្រង់ អ្នកឈ្នះលោកទាំងមូល ដោយពន្លឺតេជៈដ៏ខ្លាំង បានដណ្ដើមយកអាសនៈ និងទីតាំងរបស់លោកបាលៈ (អ្នកអភិបាលទិស)។

Verse 23

देवोद्यानश्रिया जुष्टमध्यास्ते स्म त्रिविष्टपम् । महेन्द्रभवनं साक्षान्निर्मितं विश्वकर्मणा

ត្រីវិષ્ટបៈ អាណាចក្រសួគ៌ បានឈរលេចធ្លោ ដោយតុបតែងដោយសិរីរុងរឿងនៃឧទ្យានទេវតា។ នៅទីនោះមានព្រះរាជវាំងមហេន្ទ្រ (ឥន្ទ្រ) ដោយពិត ដែលវិશ્વកម្មា បានស្ថាបនាឡើងដោយដៃរបស់ទ្រង់ផ្ទាល់។

Verse 24

तस्मिन्महेन्द्रस्य गृहे महाबलो महामना निर्जितलोक एकराट् । रेमेऽभिवंद्यांघ्रियुगः सुरादिभिः प्रतापितैरूर्जितचंडशासनः

នៅក្នុងគេហដ្ឋានមហេន្ទ្រ (ឥន្ទ្រ) នោះ ព្រះមហាក្សត្រមហាបល មហាមនៈ អ្នកបានគ្រប់គ្រងលោកទាំងឡាយឲ្យចុះចាញ់ ជាអធិរាជតែមួយ បានរស់នៅដោយសុខសាន្តរីករាយ។ ព្រះបាទទាំងពីររបស់ទ្រង់ ត្រូវបានទេវតា និងអ្នកដទៃគោរពបូជា ព្រោះពួកគេត្រូវបានបន្ទាបដោយអំណាចរបស់ទ្រង់ ហើយការគ្រប់គ្រងដ៏ខ្លាំងក្លា និងតឹងរឹងរបស់ទ្រង់ បានទប់ស្កាត់ពួកគេ។

Verse 25

स इत्थं निर्जितककुबेकराड् विषयान्प्रियान् । यथोपजोषं भुंजानो नातृप्यदजितेन्द्रियः

ដូច្នេះ ទោះបីបានឈ្នះអធិរាជនៃទិសទាំងបួន និងទទួលបានវត្ថុសុខស្រួលជាទីស្រឡាញ់ ក៏គេនៅតែរីករាយប្រើប្រាស់តាមចិត្ត; ប៉ុន្តែព្រោះឥន្ទ្រីយ៍មិនទាន់បានឈ្នះ គេមិនដែលបានសេចក្តីពេញចិត្តឡើយ។ តាមទស្សនៈសៃវៈ ជ័យជម្នះខាងក្រៅដោយគ្មានការគ្រប់គ្រងឥន្ទ្រីយ៍ មិនអាចនាំឲ្យសន្តិបានទេ—មានតែភក្តិចំពោះព្រះសិវៈ និងការអត់ធ្មត់ខាងក្នុង ទើបនាំទៅរកមោក្ខ។

Verse 26

एवमैश्वर्यमत्तस्य दृप्तस्योच्छास्त्रवर्तिनः । काले व्यतीते महति पापबुद्धिरभूत्ततः

ដូច្នេះ សម្រាប់មនុស្សអួតអាងនោះ ដែលស្រវឹងដោយអំណាច ហើយដើរតាមផ្លូវអាក្រក់ប្រឆាំងធម៌ ពេលកាលយូរបានកន្លងផុតទៅ គំនិតបាបក៏កើតឡើងក្នុងចិត្តរបស់គេ។

Verse 27

महिषासुरपुत्रोऽसौ संचिक्लेश द्विजान्वरान् । तापसान्नितरां पृथ्व्यां दानवस्सुखमर्दनः

អសុរ​នោះ—កូនប្រុសរបស់មហិષាសុរៈ ជាអ្នកបំផ្លាញសុខរបស់អ្នកដទៃ—បានរំខានយ៉ាងខ្លាំងដល់ទ្វិជជនដ៏ប្រសើរ (ព្រាហ្មណ៍) ហើយធ្វើឲ្យអ្នកតាបសលើផែនដីទទួលទុក្ខវេទនាខ្លាំង។

Verse 28

सुरान्नरांश्च प्रमथान्सर्वाञ्चिक्लेश दुर्मतिः । धर्मान्वितान्विशेषेण पूर्ववैरमनुस्मरन्

បុរសមានចិត្តអាក្រក់នោះ បានធ្វើឲ្យទេវតា មនុស្ស និងព្រមថា​ទាំងអស់ទទួលទុក្ខវេទនា ជាពិសេសអ្នកដែលឈរលើធម៌ ខណៈដែលគេរំលឹកសត្រូវចាស់ក្នុងចិត្ត។

Verse 29

एकस्मिन्समये तात दानवोऽसौ महाबलः । अगच्छद्राजधानीं व शंकरस्य गजासुरः

កាលមួយណា កូនអើយ ដានវៈដ៏មានកម្លាំងធំ នោះគឺ គជាសុរៈ បានចេញដំណើរ ទៅដល់រាជធានីរបស់ព្រះសង្ករ (ព្រះសិវៈ)។

Verse 30

समागतेऽसुरेन्द्रे हि महान्कलकलो मुने । त्रातत्रातेति तत्रासीदानंदनवासिनाम्

ឱ មុនី ពេលអសុរេន្រ្ទ្រ មកដល់ នោះមានសម្លេងរំខានធំកើតឡើង ហើយក្នុងចំណោមអ្នកស្នាក់នៅអានន្ទ មានសូរស្រែកថា «សង្គ្រោះយើង! សង្គ្រោះយើង!»។

Verse 31

महिषाऽसुरपुत्रोऽसौ यदा पुर्यां समागतः । प्रमथन्प्रमथान्सर्वान्निजवीर्यमदोद्धतः

ពេលកូនរបស់មហិષាសុរៈ នោះមកដល់ក្នុងទីក្រុង ដោយស្រវឹងមោទនភាពលើអំណាចខ្លួន គេបានចាប់ផ្តើមបំផ្លាញ និងរំខានព្រមថៈទាំងអស់ (កងបម្រើព្រះសិវៈ)។

Verse 32

तस्मिन्नवसरे देवाश्शक्राद्यास्तत्पराजिताः । शिवस्य शरणं जग्मुर्नत्वा तुष्टुवुरादरात्

នៅវេលានោះឯង ព្រះទេវតាទាំងឡាយ ដូចជា ព្រះឥន្ទ្រ និងអ្នកដទៃ ដែលត្រូវគេផ្តួលចាញ់ បានទៅសុំជ្រកកោនព្រះសិវៈ។ ពួកគេកោតគោរពក្បាលចុះ ហើយសរសើរព្រះអង្គដោយសទ្ធាអធិក។

Verse 33

न्यवेदयन्दानवस्य तस्य काश्यां समागमम् । क्लेशाधिक्यं तत्रत्यानां तन्नाथानां विशेषतः

ពួកគេបានជម្រាបអំពីការមកដល់របស់ដៃត្យៈនោះ នៅកាសី ហើយថា ទុក្ខលំបាករបស់អ្នកនៅទីនោះបានកើនឡើងខ្លាំង ជាពិសេសចំពោះអ្នកគ្រប់គ្រង និងអ្នកការពារទីក្រុង។

Verse 34

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव तव पुर्यां गतोसुरः । कष्टं दत्ते त्वज्जनानां तं जहि त्वं कृपानिधे

ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានទូលថា៖ «ឱ ព្រះជាម្ចាស់នៃទេវតាទាំងអស់ ឱ មហាទេវ! អសុរ​មួយបានចូលទៅក្នុងទីក្រុងរបស់ព្រះ ហើយកំពុងបង្កទុក្ខវេទនាខ្លាំងដល់ប្រជាជនរបស់ព្រះ។ ឱ អ្នកជាគំនរព្រះមេត្តា សូមព្រះបំផ្លាញវាចោល»។

Verse 35

यत्रयत्र धरायां च चरणं प्रमिणोति हि । अचलां सचलां तत्र करोति निज भारतः

នៅទីណាដែលវាដាក់ជំហានលើផែនដី ហើយវាស់ជំហានរបស់វា នៅទីនោះអំណាចរបស់វាធ្វើឲ្យដីដែលមិនរអិលក៏រអិល—បម្លែងផែនដីដ៏ស្ថិតស្ថេរឲ្យក្លាយជាដីញ័រ។

Verse 36

ऊरुवेगेन तरवः पतंति शिखरैस्सह । यस्य दोर्दंडघातेन चूर्णा स्युश्च शिलोच्चयाः

ដោយល្បឿនកម្លាំងភ្លៅដ៏ខ្លាំងរបស់វា ដើមឈើទាំងឡាយដួលរលំជាមួយកំពូលរបស់វា; ហើយដោយការវាយប្រហារនៃដៃរបស់វា ដូចជាដំបង សូម្បីតែភ្នំថ្មខ្ពស់ៗក៏ត្រូវកិនជាម្សៅ។

Verse 37

यस्य मौलिजसंघर्षाद्घना व्योम त्यजंत्यपि । नीलिमानं न चाद्यापि जह्युस्तत्केशसंगजम्

ដោយការខិតខំកកិតនៃមកុដ និងសក់របស់វា សូម្បីតែពពកក៏លះបង់មេឃ; ទោះយ៉ាងណា រហូតដល់សព្វថ្ងៃ ពពកមិនទាន់បោះបង់ពណ៌ខៀវដែលកើតពីការប៉ះពាល់នឹងសក់របស់វានោះឡើយ។

Verse 38

यस्य विश्वाससंभारैरुत्तरंगा महाब्धयः । नद्योप्यमन्दकल्लोला भवंति तिमिभिस्सह

ដោយកម្លាំងនៃដង្ហើមចេញរបស់ទ្រង់ មហាសមុទ្រធំៗក៏កើនឡើងជារលកខ្លាំង; សូម្បីទន្លេក៏រលកក្រឡុកយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ ជាមួយត្រីធំៗផងដែរ។

Verse 39

योजनानां सहस्राणि नव यस्य समुच्छ्रयः । तावानेव हि विस्तारस्तनोर्मायाविनोऽस्य हि

កម្ពស់របស់អ្នកប្រើមាយានេះ មានប្រាំបួនពាន់យោជនៈ; ហើយទទឹងនៃរាងកាយក៏ធំទូលាយស្មើគ្នាដែរ។ នេះជារូបដ៏មហិមា ដែលកើតឡើងដោយមាយា។

Verse 40

यन्नेत्रयोः पिंगलिमा तथा तरलिमा पुनः । विद्युताः नोह्यतेऽद्यापि सोऽयं स्माऽऽयाति सत्वरम्

ពន្លឺលឿងត្នោតនៅក្នុងភ្នែករបស់គាត់ និងការរលត់រលោងរញ្ជួយដូចរន្ទះ—សូម្បីថ្ងៃនេះក៏មិនអាចទ្រាំបាន។ មើលទៅ! គាត់បានមកដល់យ៉ាងរហ័ស។

Verse 41

यां यां दिशं समभ्येति सोयं दुस्सह दानवः । अवध्योऽहं भवामीति स्त्रीपुंसैः कामनिर्जितैः

ទិសណាដែលអសុរ​ដ៏មិនអាចទ្រាំទ្រ​នេះ ឆ្ពោះទៅកាន់ ទិសនោះវាប្រកាសថា «ខ្ញុំមិនអាចសម្លាប់បាន ខ្ញុំអវធ្យ» ហើយបុរសនារីដែលត្រូវកាមៈឈ្នះ ក៏ស្ថិតក្រោមអំណាចវា។

Verse 42

इत्येवं चेष्टितं तस्य दानवस्य निवेदितम् । रक्षस्व भक्तान्देवेश काशीरक्षणतत्पर

ដូច្នេះ កិរិយារបស់អសុរ​នោះ ត្រូវបានរាយការណ៍ទាំងស្រុង។ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា សូមការពារអ្នកបូជាភក្តិរបស់ព្រះ—ព្រះអង្គដែលតែងតែខិតខំការពារ កាសី។

Verse 43

सनत्कुमार उवाच । इति संप्रार्थितो देवैर्भक्तरक्षणतत्परः । तत्राऽऽजगाम सोरं तद्वधकामनया हरः

សនត្កុមារ បានមានព្រះវាចា៖ ដូច្នេះ ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានអង្វរ ហរៈ—អ្នកខិតខំការពារអ្នកបូជារបស់ព្រះជានិច្ច—បានទៅទីនោះកាន់សោរៈ ដោយបំណងសម្លាប់គាត់។

Verse 44

आगतं तं समालोक्य शंकरं भक्तवत्सलम् । त्रिशूलहस्तं गर्जंतं जगर्ज स गजासुरः

ឃើញសង្ករៈមកដល់—ព្រះដែលស្រឡាញ់អ្នកបូជាជានិច្ច—កាន់ត្រីសូល ហើយគ្រហឹមដ៏ខ្លាំង កជាសុរៈក៏គ្រហឹមឆ្លើយតបដែរ។

Verse 45

ततस्तयोर्महानासीत्समरो दारुणोऽद्भुतः । नानास्त्रशस्त्रसंपातैर्वीरारावं प्रकुर्वतोः

បន្ទាប់មក សង្គ្រាមដ៏ធំមួយបានកើតឡើងរវាងពួកគេទាំងពីរ—សាហាវហើយអស្ចារ្យ—នៅក្នុងភ្លៀងនៃអាវុធនានា ពួកគេទាំងពីរបន្លឺសម្លេងសីហនាទរបស់វីរបុរស។

Verse 46

गजासुरोतितेजस्वी महाबलपराक्रमः । विव्याध गिरिशं बाणैस्तीक्ष्णैर्दानवघातिनम्

ភ្លឺចែងចាំងដោយតេជៈរបស់ គជាសុរា មានកម្លាំង និងវីរភាពដ៏មហិមា គេបានបាញ់ព្រះគិរីសៈ (ព្រះសិវៈ) អ្នកសម្លាប់អសុរ ដោយព្រួញមុតៗ។

Verse 47

अथ रुद्रो रौद्रतनुः स्वशरैरतिदारुणैः । तच्छरांश्चिच्छिदे तूर्णमप्राप्तांस्तिलशो मुने

បន្ទាប់មក ព្រះរុទ្រៈ ទ្រង់យករូបកាយដ៏រោទ្ររន្ធត់ ហើយដោយព្រួញរបស់ទ្រង់ដែលសាហាវយ៉ាងខ្លាំង ទ្រង់បានកាត់បំបែកព្រួញទាំងនោះយ៉ាងរហ័ស មុនពួកវាឈានដល់ទ្រង់ ទៅជាបំណែកតូចៗ ឱ មុនី។

Verse 48

ततो गजासुरः कुद्धोऽभ्यधावत्तं महेश्वरम् । खड्गहस्तः प्रगर्ज्योच्चैर्हतोसीत्यद्य वै मया

បន្ទាប់មក គជាសុរៈ ខឹងក្រហាយ បានរត់ប្រញាប់ទៅរកព្រះមហេស្វរៈ។ កាន់ដាវក្នុងដៃ ហើយគ្រហឹមសម្លេងខ្លាំងថា៖ «ថ្ងៃនេះ ពិតប្រាកដ អ្នកនឹងត្រូវខ្ញុំសម្លាប់!»

Verse 49

ततस्त्रिशूलहेतिस्तमायांतं दैत्यपुंगवम् । विज्ञायावध्यमन्येन शूलेनाभिजघान तम्

បន្ទាប់មក ព្រះអង្គអ្នកកាន់ត្រីសូល ឃើញមេអសុរៈនោះកំពុងចូលមក ក៏ដឹងថា មិនអាចសម្លាប់ដោយវិធីផ្សេងទៀតបានទេ ដូច្នេះព្រះអង្គបានវាយគាត់ដោយលំពែងត្រីសូលមួយទៀត។

Verse 50

प्रोतस्तेन त्रिशूलेन स च दैत्यो गजासुरः । छत्रीकृतमिवात्मानं मन्यमाना जगौ हरम्

ត្រូវបានចាក់ជាប់ដោយត្រីសូលនោះ អសុរៈគជាសុរៈ ក៏អួតអាងគិតថា ខ្លួនដូចជាត្រូវបានធ្វើជាឆត្ររាជ្យ ហើយបាននិយាយទៅកាន់ព្រះហរៈ (ព្រះសិវៈ)។

Verse 51

गजासुर उवाच । देवदेव महादेव तव भक्तोऽस्मि सर्वथा । जाने त्वां त्रिदिवेशानं त्रिशूलिन्स्मरहारिणम्

ហ្គាចាស៊ូរ៉ាបានពោលថា៖ «ឱ ព្រះនៃព្រះទាំងឡាយ ឱ មហាទេវៈ ទូលបង្គំជាអ្នកគោរពបូជាទ្រង់គ្រប់បែបយ៉ាង។ ទូលបង្គំស្គាល់ទ្រង់ថាជាម្ចាស់នៃឋានសួគ៌ទាំងបី ជាអ្នកកាន់ត្រីសូល៍ និងជាអ្នកកម្ចាត់កាមទេព។»

Verse 52

तव हस्ते मम वधो महाश्रेयस्करो मतः । अंधकारे महेशान त्रिपुरांतक सर्वग

«ការស្លាប់ក្រោមព្រះហស្តរបស់ទ្រង់ គឺជាមហាសិរីសួស្តីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។ ឱ មហេសានៈ ឱ ត្រីបុរាន្តកៈ ឱ ព្រះដ៏មានវត្តមាននៅគ្រប់ទីកន្លែង ទោះក្នុងភាពងងឹតនៃអវិជ្ជា ក៏ទូលបង្គំងាកមករកទ្រង់ដែរ។»

Verse 53

किंचिद्विज्ञप्तुमिच्छामि तच्छृणुष्व कृपाकर । सत्यं ब्रवीमि नासत्यं मृत्युंजय विचारय

ខ្ញុំប្រាថ្នា​នឹង​ទូលបង្គំ​សេចក្តី​មួយ សូម​ព្រះអង្គ​ស្តាប់ផង ឱ​ព្រះមេត្តាករុណា។ ខ្ញុំ​និយាយ​តែ​សច្ចៈ មិនមែន​អសច្ចៈទេ; ឱ​ព្រះម្រឹត្យុញ្ជយ (អ្នកឈ្នះមរណៈ) សូម​ពិចារណា​ឲ្យល្អ។

Verse 54

त्वमेको जगतां वंद्यो विश्वस्योपरि संस्थितः । कालेन सर्वैर्मर्तव्यं श्रेयसे मृत्युरीदृशः

ព្រះអង្គ​តែ​មួយ​គត់ គួរ​ទទួល​ការ​គោរព​បូជា​ពី​សកលលោក​ទាំងអស់ ហើយ​ស្ថិត​លើស​ពី​ចក្រវាល​ទាំងមូល។ តាម​កាលវេលា មនុស្ស​ទាំងអស់​ត្រូវ​ស្លាប់; មរណៈ​ដូច្នេះ នៅ​ពេល​មក​តាមរដូវកាល​ត្រឹមត្រូវ ក្លាយ​ជា​មធ្យោបាយ​ទៅ​កាន់​សេចក្តី​ប្រសើរ​ខ្ពស់បំផុត។

Verse 55

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य शंकरः करुणानिधिः । प्रहस्य प्रत्युवाचेशो माहिषेयं गजासुरम्

សនត្កុមារ​បាន​មាន​ពាក្យ​ថា៖ ព្រះសង្ករៈ មហាសមុទ្រ​នៃ​ករុណា បាន​ស្តាប់​ពាក្យ​របស់​គាត់​ហើយ ញញឹម​បន្តិច; ព្រះអម្ចាស់​ក៏​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​កាន់​គជាសុរៈ កូន​របស់​មហិષៈ។

Verse 56

ईश्वर उवाच । महापराक्रमनिधे दानवोत्तम सन्मते । गजासुर प्रसन्नोस्मि स्वानकूलं वरं वृणु

ព្រះឥស្វរៈ​បាន​មាន​ពាក្យ​ថា៖ ឱ​អ្នក​ជា​ឃ្លាំង​នៃ​វីរភាព​ដ៏មហា ឱ​អ្នក​ល្អ​បំផុត​ក្នុង​ចំណោម​ដានវៈ ឱ​គជាសុរៈ​អ្នកមាន​ចិត្ត​ថ្លៃថ្នូរ—ខ្ញុំ​ពេញចិត្ត​នឹង​អ្នក។ ចូរ​ជ្រើស​យក​ពរ​មួយ ដែល​អនុគ្រោះ​ដល់​អ្នក។

Verse 57

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे गजासुरवधो नाम सप्तपंचाशत्तमोऽध्यायः

ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី៥៧ មានចំណងជើង «ការសម្លាប់ គជាសុរ» ក្នុងផ្នែកទី៥ យុទ្ធខណ្ឌ នៃ រុទ្រសំហិតា ក្នុងសៀវភៅទី២ នៃ «ស្រី សិវ មហាពុរាណ»។

Verse 58

गजासुर उवाच । यदि प्रसन्नो दिग्वासस्तदा दित्यं वसान मे । इमां कृत्तिं महेशान त्वत्त्रिशूलाग्निपाविताम्

គជាសុរ បាននិយាយថា៖ «ឱ ទិគ្វាសស (ព្រះអម្ចាស់ស្លៀកពាក់ដោយទិសទាំងឡាយ) ប្រសិនបើព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ នោះឱ ព្រះអម្ចាស់ដូចអាទិត្យ សូមពាក់ស្បែករបស់ខ្ញុំ—ឱ មហេសាន ស្បែកនេះបានបរិសុទ្ធដោយភ្លើងនៃត្រីសូលរបស់ព្រះអង្គ»។

Verse 59

स्वप्रमाणां सुखस्पर्शां रणांगणपणीकृताम् । दर्शनीयां महादिव्यां सर्वदैव सुखावहाम्

នាងមានសមាមាត្រល្អឥតខ្ចោះ និងប៉ះពាល់ស្រួលសប្បាយ—ដូចជាត្រូវបានដាក់ជារង្វាន់លើសមរភូមិ។ គួរឲ្យទស្សនា ឋិតនៅក្នុងភាពទេវីដ៏អស្ចារ្យ ហើយជានិច្ចនាំមកនូវសុខសាន្ត។

Verse 60

इष्टगंधिस्सदैवास्तु सदैवास्त्वतिकोमला । सदैव निर्मला चास्तु सदैवास्त्वतिमंडनाम्

សូមឲ្យនាងមានក្លិនក្រអូបពេញចិត្តជានិច្ច; សូមឲ្យនាងទន់ភ្លន់លើសលប់ជានិច្ច។ សូមឲ្យនាងសុទ្ធសាធជានិច្ច ហើយសូមឲ្យនាងតែងតាំងអលង្ការល្អឥតខ្ចោះជានិច្ច។

Verse 61

महातपोनलज्वालां प्राप्यापि सुचिरं विभो । न दग्धा कृत्तिरेषा मे पुण्यगंधनिधेस्ततः

ឱ ព្រះអម្ចាស់! ទោះបីត្រូវប៉ះពាល់យូរអង្វែងនឹងអណ្តាតភ្លើងក្តៅគគុកនៃតបស្យាធំក៏ដោយ ស្បែក (ក្រឹត្តិ) នេះរបស់ខ្ញុំមិនត្រូវឆេះឡើយ—ព្រោះវាមកពីឃ្លាំងនៃក្លិនបរិសុទ្ធ និងបុណ្យកុសល។

Verse 62

यदि पुण्यवती नैषा मम कृत्ति दिगंबर । तदा त्वदंगसंगोस्याः कथं जातो रणांगणे

«បើនាងនេះពិតជាមានសីលធម៌ ឱឌិគំបរ—ស្បែកសត្វដែលខ្ញុំពាក់—ហេតុអ្វីបានជានាងមានការប៉ះពាល់នឹងអវយវៈរបស់អ្នកនៅលើសមរភូមិ?»

Verse 63

अन्यं च मे वरं देहि यदि तुष्टोऽसि शंकर । नामास्तु कृत्तिवासास्ते प्रारभ्याद्यतनं दिनम्

«បើព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ ឱ សង្ករ សូមប្រទានពរ​មួយទៀតដល់ខ្ញុំ៖ ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ សូមឲ្យព្រះនាមរបស់ព្រះអង្គជា ‘ក្រឹត្តិវាស’»។

Verse 64

सनत्कुमार उवाच । श्रुत्वेति स वचस्तस्य शंकरो भक्तवत्सलः । तथेत्युवाच सुप्रीतो महिषासुरजं च तम्

សនត្កុមារ បានមានព្រះវាចា៖ ព្រះសង្ករ អ្នកស្រឡាញ់អ្នកភក្តិជានិច្ច ពេលបានស្តាប់ពាក្យនោះ ក៏មានព្រះហឫទ័យរីករាយ ហើយមានព្រះវាចា «ដូច្នោះហើយ» និងទទួលយកអ្នកនោះ ដែលកើតពីវង្សមហិษាសុរ ផងដែរ។

Verse 65

पुनः प्रोवाच प्रीतात्मा दानवं तं गजासुरम् । भक्तप्रियो महेशानो भक्तिनिर्मलमानसम्

បន្ទាប់មក មហាទេវ—មានព្រះហឫទ័យរីករាយ ជាទីស្រឡាញ់របស់អ្នកភក្តិ ហើយមានព្រះចិត្តបរិសុទ្ធដោយភក្តិ—បានមានព្រះវាចាម្តងទៀតទៅកាន់ដានវៈ គជាសុរ នោះ។

Verse 66

ईश्वर उवाच । इदं पुण्यं शरीरं ते क्षेत्रेऽस्मिन्मुक्तिसाधने । मम लिंगं भवत्वत्र सर्वेषां मुक्तिदायकम्

ឥશ્વរ បានមានព្រះវាចា៖ «សូមឲ្យរាងកាយដ៏បុណ្យសក្ការៈរបស់អ្នកនេះ នៅក្នុងក្សេត្រនេះ ដែលជាមធ្យោបាយទៅកាន់មោក្ខៈ ក្លាយជាលិង្គរបស់យើងនៅទីនេះ ដើម្បីប្រទានមោក្ខៈដល់សព្វសត្វទាំងអស់»។

Verse 67

कृत्तिवासेश्वरं नाम महापातकनाशनम् । सर्वेषामेव लिंगानां शिरोभूतं विमुक्तिदम्

វាត្រូវបានហៅថា ក្រឹត្តិវាសេឝ្វរ (Kṛttivāseśvara) អ្នកបំផ្លាញបាបធំៗ។ ក្នុងចំណោមលិង្គព្រះសិវទាំងអស់ វាជាលិង្គកំពូល ហើយប្រទានមុក្ខ (ការលោះលែង)។

Verse 68

कथयित्वेति देवेशस्तत्कृतिं परिगृह्य च । गजासुरस्य महतीं प्रावृणोद्धि दिगंबरः

ព្រះអធិទេវ បានមានព្រះវាចាដូច្នោះហើយ ទ្រង់យកស្បែកនោះមកកាន់; ព្រះសិវៈ អ្នកស្លៀកមេឃ (ទិគំបរ) បានគ្របព្រះកាយដោយស្បែកដ៏ធំទូលាយរបស់ គជាសុរ។

Verse 69

महामहोत्सवो जातस्तस्मिन्नह्नि मुनीश्वर । हर्षमापुर्जनास्सर्वे काशीस्थाः प्रमथास्तथा

ឱ មុនីឧត្តម នៅថ្ងៃនោះឯង បានកើតមានមហោត្សវដ៏អស្ចារ្យ។ ប្រជាជនទាំងអស់នៅកាសី បានរីករាយ ហើយក្រុមប្រមថា អ្នកបម្រើព្រះសិវៈ ក៏រីករាយដូចគ្នា។

Verse 70

हरि ब्रह्मादयो देवा हर्षनिर्भरमानसाः । तुष्टुवुस्तं महेशानं नत्वा सांजलयस्ततः

បន្ទាប់មក ព្រះហរិ (វិស្ណុ) ព្រះព្រហ្មា និងទេវតាផ្សេងៗទៀត ដែលចិត្តពេញដោយសេចក្តីអំណរ បានក្រាបបង្គំចំពោះ ព្រះមហេសាន។ ដោយដៃប្រណម្យជាប់គ្នា ពួកគេបានចាប់ផ្តើមសរសើរព្រះអង្គ។

Verse 71

हते तस्मिन्दानवेशे माहिषे हि गजासुरे । स्वस्थानं भेजिरे देवा जगत्स्वास्थ्यमवाप च

ពេលដែល គជាសុរ អសុរ​រូបក្របី អធិរាជក្នុងចំណោមដានវៈ ត្រូវបានសម្លាប់ ទេវតាទាំងឡាយបានត្រឡប់ទៅទីស្ថានរបស់ខ្លួន ហើយលោកលោកីយ៍បានទទួលសុខសាន្ត និងសណ្តាប់ធ្នាប់វិញ។

Verse 72

इत्युक्तं चरितं शंभोर्भक्तवात्सल्यसूचकम् । स्वर्ग्यं यशस्यमायुष्यं धनधान्यप्रवर्द्धनम्

ដូច្នេះបានពោលរឿងព្រះសម្ភូ (Śambhu) ដ៏បរិសុទ្ធ បង្ហាញសេចក្តីមេត្តាស្រឡាញ់ចំពោះអ្នកភក្តិ។ វាប្រទានបុណ្យសួគ៌ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ អាយុវែង និងការកើនឡើងនៃទ្រព្យសម្បត្តិ និងស្រូវអង្ករ ដោយព្រះគុណព្រះអម្ចាស់។

Verse 73

य इदं शृणुयात्प्रीत्या श्रावयेद्वा शुचिव्रतः । स भुक्त्वा च महासौख्यं लभेतांते परं सुखम्

អ្នកណាដែលរក្សាវ្រតបរិសុទ្ធ ស្តាប់រឿងនេះដោយសេចក្តីភក្តិ ឬឲ្យគេអានសូត្រឲ្យស្តាប់ នោះនឹងរីករាយសុខមហាសុខនៅទីនេះ ហើយចុងក្រោយទទួលបានសុខដ៏លើសលប់។

Frequently Asked Questions

The narrative prelude to Śiva’s slaying of Gajāsura: Mahīṣāsura’s son undertakes extreme tapas to obtain a boon after recalling his father’s death at Devī’s hands.

Tapas is portrayed as morally ambivalent: when fueled by resentment it becomes a cosmic hazard, forcing the gods to seek higher divine regulation—implying that power without right orientation must be contained by Śiva’s sovereignty.

A fiery, smoky energy arises from Gajāsura’s head; waters churn, celestial bodies fall, the ten directions blaze, the earth trembles, and the devas abandon Svarga for Brahmaloka to report the disturbance.