កាស្ឋីឡា រៀបរាប់ថា ព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ និងភរិយារាក្សសី នាំព្រះនាងរ័ត្នាវលីដែលបានសង្គ្រោះ មកដល់ទីក្រុងព្រះបិតា ព្រះរាជាសុទ្យុម្ន។ អាបាហូយាមករាយការណ៍ ព្រះរាជាចេញទៅកាន់ច្រាំងគង្គា ហើយជួបកូនស្រីវិញ។ រ័ត្នាវលីប្រាប់ពីការត្រូវរាក្សស តល្បថា ចាប់ទៅភ្នំអរណវគ និងសរសើរបុទ្ធិយោគរបស់រាក្សសី ដែលបំប្លែងចិត្តអធម្ម និងសង្គ្រោះព្រាហ្មណ៍។ បញ្ហាធម្មកើតឡើង៖ នាងសុំឲ្យព្រះបិតាប្រគល់នាងជាភរិយាព្រាហ្មណ៍ ដោយយោងលក្ខណៈ «អង្គុយរួមកៅអី» (សហាសន) ដើម្បីជៀសវាងទោសធម្ម។ សុទ្យុម្នសុំរាក្សសីទទួលនាងជាភរិយាទី២ និងការពារដោយគ្មានការច្រណែនរវាងភរិយា។ រាក្សសីយល់ព្រម ដោយដាក់លក្ខខណ្ឌឲ្យមានពិធីបូជាសាធារណៈ ៧ថ្ងៃ ក្នុងខែផាល់គុន ពាក់កណ្តាលភ្លឺ (ថ្ងៃទី៨–១៤) មានតន្ត្រី និងល្ខោន ព្រមទាំងបូជាទឹកស្រា សាច់ និងឈាម ហើយសន្យាការពារអ្នកស្រឡាញ់បូជា។ បន្ទាប់មកមានគំរូសីលធម៌អំពីលោភ និងទ្រព្យក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍៖ ប្រាក្កាលិកី (ភរិយាចាស់) ត្រូវអាម៉ាស់ព្រោះបោះបង់ប្តីពេលក្រីក្រ; ពេលជួបវិញ នាងទទួលទុក្ខ និងបានព្រមានតាមយមៈថា ការពារទ្រព្យ និងជីវិតប្តី ជាស្នូលនៃស្ត្រីធម្ម។
Verse 1
काष्ठीलोवाच । भार्यायास्तद्वचः श्रुत्वा राक्षस्या धर्मसंमितम् । पृष्ठात्करोणुरूपिण्याः सकन्योऽवातरद्द्विजः ॥ १ ॥
កាស្ឋីឡ បាននិយាយ៖ ពេលបានស្តាប់ពាក្យសមស្របនឹងធម៌ និងត្រឹមត្រូវរបស់ភរិយារក្សសីរបស់ខ្លួន ព្រះព្រាហ្មណ៍បានចុះពីខ្នងលា—ជាមួយកូនស្រីរបស់គាត់។
Verse 2
अवतीर्णे द्विजे साभूत्सुरूपा प्रमदा पुनः । क्षपाचरी क्षपानाथवक्त्रा पीनोन्नतस्तनी ॥ २ ॥
ពេលព្រះព្រាហ្មណ៍បានចុះមក នាងក៏ត្រឡប់ជាស្ត្រីវ័យក្មេងស្រស់ស្អាតម្តងទៀត—ដើរលេងពេលយប់ មុខដូចព្រះចន្ទ និងទ្រូងពេញលេញលើកខ្ពស់។
Verse 3
सा कुमारी ततः प्राप्य नगरं स्वपितुः शुभम् । बाह्यरक्षास्थित प्राप्तं पुरपालमुवाच ह ॥ ३ ॥
បន្ទាប់មក កុមារីនោះបានទៅដល់ទីក្រុងដ៏មង្គលរបស់ឪពុកខ្លួន ហើយចូលទៅជិតអ្នកយាមទីក្រុងដែលឈរយាមនៅខាងក្រៅ រួចនិយាយទៅគាត់។
Verse 4
गच्छ त्वं नृपतेः पार्श्वं पितुर्मम पुराधिप । ब्रूहि मां समनुप्राप्तां रत्नशालां पुरा हृताम् ॥ ४ ॥
ឱ អធិបតីទីក្រុង សូមទៅឆាប់ៗទៅកាន់ព្រះរាជបិតារបស់ខ្ញុំ ហើយប្រាប់ថា ខ្ញុំបានមកដល់នេះ ដើម្បីស្វែងរកសាលារតនៈ ដែលត្រូវបានយកទៅកាលពីយូរហើយ។
Verse 5
रत्नावलिं रत्नभूतां सुद्युम्नस्य महीक्षितुः । तल्पथा रक्षसा रात्रौ स्वपुरस्था हृता द्विज ॥ ५ ॥
ឱ ព្រាហ្មណៈ! រត្នាវលី—ដូចជាគ្រឿងមណីផ្ទាល់—ជាព្រះមហេសីរបស់ព្រះរាជា សុទ្យុម្នៈ ត្រូវរាក្សសា តល្បថៈ ចាប់ពង្រត់នៅពេលរាត្រី ខណៈនាងនៅក្នុងទីក្រុងរបស់នាងឯង។
Verse 6
पुनः सा समनुप्राप्ता जीवमानाऽक्षता पितः । समाश्वसिहि शोकं त्वं मा कृथा मत्कृते क्वचित् ॥ ६ ॥
«ឪពុក! នាងបានត្រឡប់មកវិញហើយ—នៅរស់ និងមិនរងគ្រោះ។ សូមឲ្យចិត្តស្ងប់; ចូរលះបង់ទុក្ខសោក ហើយកុំសោកស្តាយដោយសារខ្ញុំឡើយ នៅពេលណាក៏ដោយ»។
Verse 7
अविप्लुतास्मि राजेंद्र गांगा आप इवामलाः । तव कीर्तिकरी तद्वन्मातुः सौशील्यसूचिका ॥ ७ ॥
ឱ ព្រះរាជា! ខ្ញុំមិនមានមន្ទិលឡើយ—បរិសុទ្ធដូចទឹកគង្គាដ៏ស្អាតឥតខ្ចោះ។ ដូច្នោះដែរ ខ្ញុំបង្កើតកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អដល់ព្រះអង្គ ហើយបង្ហាញពីសុចរិតនៃមាតាព្រះអង្គផង។
Verse 8
तत्कुमारीवचः श्रुत्वा पुरापालस्त्वरान्वितः । अबाहुरिति विख्यातः प्राप्तः सुद्युम्रसन्निधौ ॥ ८ ॥
ពេលបានឮពាក្យនៃកុមារីនោះ អ្នកការពារទីក្រុង—ដែលគេស្គាល់ថា អបាហូ—បានប្រញាប់មកដល់មុខព្រះរាជា សុទ្យុម្នៈ។
Verse 9
कृतप्रणामः संपृष्टः प्राह राजानमादरात् । राजन्नुपागता नष्टा दिहिता तव मानद ॥ ९ ॥
គាត់បានធ្វើប្រណាម ហើយពេលត្រូវសួរ ក៏និយាយដោយគោរពទៅកាន់ព្រះរាជា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ព្រះរាជកុមារីរបស់ព្រះអង្គ—អ្នកប្រទានកិត្តិយស—បានត្រឡប់មកវិញហើយ ទោះបីធ្លាប់បាត់បង់ក៏ដោយ»។
Verse 10
रत्नावलीति विख्याता सस्त्रीकद्विदजसंयुता । पुरबाह्ये स्थिता दृष्टा मया ज्ञाता न चाभवत् ॥ १० ॥
នាងមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះថា «រត្នាវលី» ហើយមានស្វាមីជាព្រាហ្មណ៍នៅជាមួយ។ ខ្ញុំបានឃើញនាងឈរខាងក្រៅទីក្រុង ប៉ុន្តែទោះខ្ញុំព្យាយាមស្គាល់ ក៏មិនអាចដឹងថានាងជានរណាពិតប្រាកដបានឡើយ។
Verse 11
तयाहं प्रेरितः प्रागां त्वां विज्ञापयितुं प्रभो । अविप्लुताहं वदति मां जानातु समागताम् ॥ ११ ॥
ដោយនាងជំរុញ ខ្ញុំបានមកមុន ដើម្បីជម្រាបទូលព្រះអម្ចាស់។ នាងនិយាយថា «ខ្ញុំមិនរងគ្រោះទេ» សូមព្រះអម្ចាស់ដឹងថា ខ្ញុំបានមកដល់ទីនេះហើយ។
Verse 12
पितरं मम सत्कृत्यै नात्र कार्या विचारणा । तदद्भुतं वचः श्रुत्वा पुरपालस्य तत्क्षणात् ॥ १२ ॥
«សូមគោរពឪពុករបស់ខ្ញុំឲ្យសមគួរ—នៅទីនេះមិនចាំបាច់ពិចារណាអ្វីឡើយ»។ លឺពាក្យអស្ចារ្យនោះពីអ្នកយាមទីក្រុង នៅវេលានោះភ្លាមៗ…
Verse 13
सामात्यः सकलत्रस्तु सद्विजो निर्ययौ नृपः । स तु गत्वा पुराद्ब्राह्ये गंगातीरे व्यवस्थिताम् ॥ १३ ॥
បន្ទាប់មក ព្រះរាជាបានចេញដំណើរ ជាមួយមន្ត្រីទាំងឡាយ ព្រមទាំងព្រះមហេសី និងព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រាជ្ញ។ ព្រះអង្គចេញក្រៅទីក្រុង ទៅដល់ច្រាំងទន្លេគង្គា ហើយឈរនៅទីនោះ។
Verse 14
अपश्यद्भास्कराकारां सस्त्रीकद्विजसंयुताम् । सहजे नैव वेषेण भूषितां भूषणप्रियाम् ॥ १४ ॥
ព្រះអង្គបានឃើញនាង ភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ មានស្ត្រី និងព្រាហ្មណ៍នៅជាមួយ។ ទោះនៅក្នុងរូបធម្មជាតិ មិនពាក់សម្លៀកបំពាក់បន្លំក៏ដោយ នាងត្រូវបានតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការ ព្រោះនាងស្រឡាញ់ការតុបតែង។
Verse 15
अम्लानकुसुमप्रख्यां तत्पकांचनसुप्रभाम् । दूराद्दृष्ट्वांतिकं गत्वा पर्यष्वजत भूपतिः ॥ १५ ॥
ព្រះរាជាបានឃើញនាងពីឆ្ងាយ—ភ្លឺរលោងដូចផ្កាមិនស្រក និងចែងចាំងដូចមាសទុំ—ហើយបានចូលទៅជិត រួចអោបនាង។
Verse 16
पितरं सापि संहृष्टा समाश्लिष्य ननाम ह । ततश्च मात्रा संगम्य हृष्टया हर्षितांतरा ॥ १६ ॥
នាងក៏រីករាយយ៉ាងខ្លាំង អោបឪពុក ហើយកោតបង្គំចុះ។ បន្ទាប់មកបានជួបម្តាយ នាងសប្បាយរីករាយ—ចិត្តពោរពេញដោយសេចក្តីអំណរ។
Verse 17
प्राह वाक्यं विशालाक्षी संबोध्य पितरं नृपम् । सुप्ताहं रत्नशालायां सखीभिः परिवारिता ॥ १७ ॥
កញ្ញាភ្នែកធំបានហៅឪពុក គឺព្រះរាជា ហើយនិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានដេកលក់នៅក្នុងព្រះរាជវាំងពេជ្រ មានស្រីសហាយជុំវិញ»។
Verse 18
उदकूकृत्वा शिरस्ताताधौतांघ्रिर्मंचकोपरि । चिंतयत्नी भर्तृयोगं निशीथे रक्षसा हृता ॥ १८ ॥
នាងដាក់ក្រឡុកទឹកនៅក្បាល លាងជើងរួច ដេកលើគ្រែ ដោយគិតអំពីការរួមស្នេហ៍ជាមួយស្វាមី; កណ្ដាលអធ្រាត្រ នាងត្រូវរាក្សសលួចយកទៅ។
Verse 19
स मां गृहीत्वा स्वपुरं प्रागादर्णवगे गिरौ । नानारत्नमये तत्र गुहायां स्थापिता ह्यहम् ॥ १९ ॥
រាក្សសនោះយកខ្ញុំទៅកាន់ទីក្រុងរបស់វា លើភ្នំឈ្មោះ អរណវគ; នៅទីនោះ ក្នុងរូងភ្នំដែលតុបតែងដោយពេជ្ររតនាច្រើនប្រភេទ ខ្ញុំត្រូវបានដាក់ឲ្យស្នាក់នៅ។
Verse 20
स तत्रोद्वहनोपायचिंतयांतर्व्यवस्थितः । तस्य भार्या त्वियं सुभ्रूर्या तिष्ठति सुमध्यमा ॥ २० ॥
នៅទីនោះ គាត់នៅស្ងៀមស្ងាត់ក្នុងចិត្ត គិតគូរអំពីវិធីនាំនាងចេញទៅ។ ហើយស្ត្រីនេះ—ភរិយារបស់គាត់—មានចិញ្ចើមស្រស់ និងចង្កេះស្ដើង កំពុងឈរនៅទីនេះ។
Verse 21
बिभ्रती मानुषं रूपं राक्षसी राक्षसप्रिया । अनया बुद्धियोगेन शक्त्या शक्रस्य भूपते ॥ २१ ॥
ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! នាងរាក្សសី ដែលជាទីស្រឡាញ់របស់ពួករាក្សស បានពាក់រូបមនុស្ស; ហើយដោយពលកម្លាំងនៃបុទ្ធិយោគ—ប្រាជ្ញាយុទ្ធសាស្ត្រ—នាងអាចឈ្នះសូម្បីតែអំណាចរបស់សក្រហ៍ (ឥន្ទ្រ)។
Verse 22
घातितो विप्रहस्तेन क्रूरकर्मा पतिः स्वकः । पुरैव मम तं शैलं प्राप्तो देवेन भूसुरः ॥ २२ ॥
ប្តីរបស់ខ្ញុំឯង ដែលមានអំពើឃោរឃៅ ត្រូវបានសម្លាប់ដោយដៃព្រះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់។ មុនពេលនោះយូរហើយ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដូចទេវតា អ្នកបានមកដល់ភ្នំនោះរបស់ខ្ញុំរួចហើយ។
Verse 23
इयं तु राक्षसी दृष्ट्वा पतिं स्वं धर्मदूषकम् । विप्रेण संविदं कृत्वा दांपत्ये निजकर्मणा ॥ २३ ॥
តែស្ត្រីរាក្សសីនេះ ឃើញប្តីរបស់នាងជាអ្នកបំផ្លាញធម៌ ក៏បានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយព្រះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ ហើយដោយអំពើរបស់នាងផ្ទាល់ បានរៀបចំជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍ឲ្យសមតាមនោះ។
Verse 24
रूपेणाप्यस्य संमुग्धा घातयामास राक्षसम् । एवं कृत्वा पतिं विप्रं हस्तिनीरूपधारिणी ॥ २४ ॥
សូម្បីតែគាត់ក៏ត្រូវបានមន្តស្នេហ៍ដោយសម្រស់នាង; ហើយនាងបានបណ្តាលឲ្យរាក្សសនោះត្រូវសម្លាប់។ ដូច្នេះ នាងដែលបានពាក់រូបដំរីស្រី បានធ្វើឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍—ប្តីរបស់នាង—បានរួចផុត។
Verse 25
गृहीत्वा वास्तुकं वित्तं पृष्ठमारोप्य मामपि । समायातात्र भूपाल मामत्तुं तव मंदिरम् ॥ २५ ॥
«យកទ្រព្យសម្រាប់សង់លំនៅដ្ឋាន ហើយសូម្បីតែដាក់ខ្ញុំលើខ្នងរបស់អ្នក ក៏បានមកដល់ទីនេះហើយ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ទៅកាន់ផ្ទះរបស់អ្នក—ដោយមានបំណងលេបខ្ញុំ»។
Verse 26
अनया रक्षिता राजन् राक्षस्याराक्षसात्ततः । तस्मादिमां पूजयस्व सत्कृत्याग्रजसंयुताम् ॥ २६ ॥
«ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ដោយសារនាងនេះ ខ្ញុំត្រូវបានការពារពីរាក្សសី និងរាក្សសា។ ដូច្នេះ សូមគោរពបូជានាងនេះ ដោយទទួលស្វាគមន៍យ៉ាងគួរសម ជាមួយបងប្រុសច្បងរបស់នាង»។
Verse 27
अस्या एवामुमत्या मां देह्यस्मै ब्राह्मणाय हि । अनेनैकासनगता जाता भर्ता स मे भवत् ॥ २७ ॥
«ដោយការយល់ព្រមរបស់នាងផ្ទាល់ សូមប្រគល់ខ្ញុំឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍នេះចុះ។ ព្រោះបានអង្គុយលើអាសនៈតែមួយជាមួយគាត់ គាត់បានក្លាយជាស្វាមីរបស់ខ្ញុំ—សូមឲ្យគាត់ជាព្រះអម្ចាស់របស់ខ្ញុំ»។
Verse 28
येनैकासनगा नारी भवेद्भर्ता स एव हि । नान्य इत्थँ पुराणेषु श्रूयते ह्यागमेष्वपि ॥ २८ ॥
«បុរសដែលស្ត្រីអង្គុយលើអាសនៈតែមួយជាមួយ គាត់តែប៉ុណ្ណោះជាស្វាមីពិតប្រាកដ។ ច្បាប់ដូចនេះ មិនឮមានផ្សេងទៀតឡើយ—ទាំងក្នុងបុរាណ (Purāṇa) និងក្នុងអាគម (Āgama) ផងដែរ»។
Verse 29
अस्याः पृष्ठे निविष्टाहं प्रीत्या सह द्विजन्मना । धर्मत स्तेन मद्भर्ता भवेदेषा मतिर्मम ॥ २९ ॥
«ខ្ញុំអង្គុយលើខ្នងនាង ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ជាមួយបុរសទ្វិជ (អ្នកកើតពីរដង)។ តាមធម៌ ស្វាមីរបស់ខ្ញុំត្រូវបានចាត់ទុកថាជាចោរ—នេះជាការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ»។
Verse 30
तस्मादिमां सांत्वयित्वा शास्त्रागमविधानतः । देहि विप्राय मां तात पितमन्यं वृणे न च ॥ ३० ॥
ដូច្នេះ សូមលួងលោមនាងតាមវិធាននៃសាស្ត្រ និងអាគមប្រពៃណី ហើយសូមប្រគល់ខ្ញុំ ឱពុកជាទីគោរព ទៅឲ្យព្រាហ្មណ៍មួយ។ ខ្ញុំមិនជ្រើសរើសប្តីផ្សេងទៀតឡើយ។
Verse 31
तच्छ्रुत्वा दुहितुर्वाक्यं सुद्युम्नो भूपतिस्तदा । सांत्वयामास तन्वंगीं राक्षसीं प्रश्रयानतः ॥ ३१ ॥
ព្រះបាទសុទ្យុម្នា ពេលបានឮពាក្យកូនស្រីរបស់ព្រះអង្គហើយ ក៏បានលួងលោមនាងរាក្សសី ដែលមានអវយវៈស្ដើងស្រស់ ដោយភាពទន់ភ្លន់ និងការគោរពយ៉ាងទាបទន់។
Verse 32
सुतैषा धर्मभीता मे त्वामेव शरणं गता । यदर्थं निहतः कांतस्त्वया पूर्वतरः सति ॥ ३२ ॥
កូនស្រីរបស់ខ្ញុំនេះ ខ្លាចបាបបំពានធម៌របស់នាង បានមកសុំជ្រកកោនតែអ្នកម្នាក់ឯង។ ដើម្បីហេតុអ្វី ឱស្ត្រីមានសីលធម៌ នាងបានឃើញស្វាមីជាទីស្រឡាញ់របស់នាង ត្រូវអ្នកសម្លាប់ពីមុនមក?
Verse 33
त्वदधीना ततो भद्रे जातेयं मत्सुता किल । इममिच्छति भर्तारं योऽयं भर्ता कृतस्त्वया ॥ ३३ ॥
ដូច្នេះ ឱស្ត្រីមង្គល នេះជាកូនស្រីរបស់ខ្ញុំ ដែលបានស្ថិតក្រោមការថែរក្សារបស់អ្នកពិតប្រាកដ។ នាងប្រាថ្នាបុរសនេះជាប្តី—ប្តីដែលអ្នកផ្ទាល់បានរៀបចំឲ្យកើតមាន។
Verse 34
मया प्रणामदानाभ्यां याचिता त्वं निशाचरि । अनुमोदय साहाय्ये सुतां मम सुलोचने ॥ ३४ ॥
ឱនិសាចរី (រាក្សសី) ខ្ញុំបានអង្វរអ្នកដោយការក្រាបបង្គំ និងដោយទាន។ សូមអនុមោទនាជួយកូនស្រីរបស់ខ្ញុំផង ឱស្ត្រីភ្នែកស្រស់។
Verse 35
त्वद्वाक्याद्भवतु प्रेष्या मत्सुता ब्राह्मणस्य तु । सापत्नभावं त्यक्त्वा तु सुतां मे परिपालय ॥ ३५ ॥
ដោយព្រះវាចារបស់អ្នក សូមឲ្យកូនស្រីរបស់ខ្ញុំក្លាយជាអ្នកបម្រើរបស់ព្រាហ្មណ៍នោះ។ ចូរលះបង់ចិត្តប្រកួតប្រជែងដូចជាប្រពន្ធរួម ហើយសូមថែរក្សាកូនស្រីខ្ញុំ។
Verse 36
सुताया मम भार्याया मद्बलस्य जनस्य च । पुरस्य विषयस्यापि स्वामिनी त्वं न संशयः ॥ ३६ ॥
អ្នកជាម្ចាស់អំណាចដោយសុចរិត មិនមានសង្ស័យឡើយ លើកូនស្រីខ្ញុំ ប្រពន្ធខ្ញុំ កងកម្លាំងខ្ញុំ ប្រជាជនខ្ញុំ ហើយសូម្បីតែទីក្រុង និងដែនដីទាំងមូល។
Verse 37
तव वाक्ये स्थिता ह्येषा सदैवापि भविष्यति । एतच्छ्रुत्त्वा तु वचनं सुद्युम्नस्य निशाचरी ॥ ३७ ॥
នាងនេះបានឈរលើព្រះវាចារបស់អ្នក ហើយនឹងនៅដូច្នេះជានិច្ច។ ពេលនាងនិសាចារីបានឮពាក្យនេះ—ពាក្យរបស់សុទ្យុម្ន—នាងបានឆ្លើយតបតាមនោះ។
Verse 38
अन्वमोदत शुद्धेन चेतसा सहचारिणी । उवाच च धरापालं प्रदानाय कृतोद्यमम् ॥ ३८ ॥
សហចារិនីបានអនុមោទនាដោយចិត្តបរិសុទ្ធ និងពេញចិត្ត។ ហើយនាងបាននិយាយទៅកាន់អ្នកការពារដែនដី (ព្រះមហាក្សត្រ) ដែលបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រគេនអំណោយ។
Verse 39
यदर्थं प्रणतस्त्वं मां सद्भावेन नृपोत्तम । तस्माद्द्वितीया भार्येयं भवत्वस्य द्विजन्मनः ॥ ३९ ॥
ឱ ព្រះរាជាអធិរាជដ៏ប្រសើរ ព្រោះអ្នកបានកោតគោរពបង្គំខ្ញុំដោយចិត្តសុចរិត ដើម្បីគោលបំណងនេះហើយ ដូច្នេះសូមឲ្យស្ត្រីនេះក្លាយជាប្រពន្ធទីពីររបស់បុរសទ្វិជន្មនោះ។
Verse 40
अहं च भवता पूज्या कृत्वार्चां देवमंदिरे । सर्वैश्च नागरैः सार्द्धं फाल्गुने धवले दले ॥ ४० ॥
«ហើយខ្ញុំផងដែរ ត្រូវឲ្យអ្នកគោរពបូជា—បន្ទាប់ពីបានធ្វើអರ್ಚនា នៅក្នុងវិហាររបស់ព្រះអម្ចាស់—រួមជាមួយប្រជាជនទីក្រុងទាំងអស់ ក្នុងពាក់កណ្តាលភ្លឺ នៃខែផាល់គុន (Phālguna)»។
Verse 41
सप्ताहमुत्सवः कार्यो ह्यष्टम्या आचतुर्दशीम् । नटनर्तकयुक्तेन गीतवाद्येन भूरिणा ॥ ४१ ॥
«ពិធីបុណ្យត្រូវរៀបចំប្រាំពីរថ្ងៃ ពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី១៤; មានអ្នកសម្តែង និងអ្នករាំ ហើយមានបទចម្រៀង និងតន្ត្រីឧបករណ៍យ៉ាងសម្បូរ»។
Verse 42
मैरेयमांसरक्तादिबलिभिश्चापि पूजया । एवं प्रकुर्वते तुभ्यं सदा क्षेमकरी ह्यहम् ॥ ४२ ॥
«សូម្បីតែការបូជាដោយយញ្ញបលី ដូចជា ស្រាមៃរេយ (maireya) សាច់ ឈាម និងអ្វីៗដទៃទៀត—បើគេបូជាអ្នកតាមរបៀបនេះ—ខ្ញុំតែងក្លាយជាអ្នកផ្តល់សុខសាន្ត និងការការពារ ដល់អ្នកសក្ការៈនោះជានិច្ច»។
Verse 43
भवेयं नृपशार्दूल स्वं वचः प्रतिपालय । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः सुद्युम्नो नृपतिस्तदा ॥ ४३ ॥
«ឱ ព្រះមហាក្សត្រដ៏ក្លាហានដូចខ្លា សូមឲ្យខ្ញុំក្លាយជាដូច្នោះ; សូមរក្សាពាក្យសន្យារបស់អ្នក។ ពេលស្តាប់ពាក្យនាង ស្តេចសុទ្យុម្ន (Sudyumna) ក៏បានឆ្លើយតបនៅពេលនោះ»។
Verse 44
अंगीचकार तत्सर्वं यदुक्तं प्रीतया तया । प्रतिपन्ने तु वचसि राज्ञा तुष्टा तु राक्षसी ॥ ३४ ॥
ស្តេចបានទទួលយកទាំងស្រុង នូវអ្វីៗទាំងអស់ដែលនាងបាននិយាយដោយសេចក្តីស្រឡាញ់។ ហើយពេលស្តេចយល់ព្រមតាមពាក្យនាង នាងរាក្សសី (rākṣasī) ក៏ពេញចិត្ត។
Verse 45
उवाच ब्राह्मणं प्रेम्णा कुरु भार्यामिमामपि । राजकन्यां द्विजश्रेष्ठ गृह्योक्तविधिना शुभाम् ॥ ४५ ॥
ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ គាត់បាននិយាយទៅកាន់ព្រះព្រាហ្មណ៍ថា៖ «ឱ ទ្វិជឧត្តម សូមទទួលយកព្រះនាងរាជកញ្ញានេះផង ជាភរិយា តាមវិធីពិធីគ្រឹហ្យដ៏មង្គល»។
Verse 46
ईर्ष्यां त्यक्त्वा विशालाक्ष्या भवाम्येषा सहोदरी । राक्षस्या वचनेनेह परिणीय नृपात्मजाम् ॥ ४६ ॥
បោះបង់ចិត្តច嫉្យា ខ្ញុំនឹងក្លាយជាប្អូនស្រីពិតប្រាកដដល់នារីភ្នែកធំទូលាយនេះ; ហើយនៅទីនេះ តាមពាក្យបញ្ជារបស់រាក្សសី ខ្ញុំនឹងនាំកូនស្រីព្រះរាជាមកជាកូនក្រមុំ។
Verse 47
बहुवित्तयुतां विप्रो महोदयपुरं ययौ । आरुह्य करिणीरूपां राक्षसीं क्षणमात्रतः ॥ ४७ ॥
ព្រះព្រាហ្មណ៍មានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងមហោទយ; ដោយឡើងជិះរាក្សសីដែលបម្លែងជារូបដំរីញី គាត់បានទៅដល់ទីនោះក្នុងពេលតែបន្តិចប៉ុណ្ណោះ។
Verse 48
ततो मया श्रुतं देवि भर्ता ते समुपागतः । धनरत्नसमायुक्तो भार्याद्वयसमन्वितः ॥ ४८ ॥
បន្ទាប់មក ឱ ទេវី ខ្ញុំបានឮថា ស្វាមីរបស់អ្នកបានមកដល់ហើយ—នាំមកទាំងទ្រព្យសម្បត្តិ និងគ្រឿងអលង្ការថ្មមានតម្លៃ ហើយមានភរិយាពីររួមដំណើរមកជាមួយ។
Verse 49
ततोऽहं बंधुवर्गेण पितृभ्यां च सखीगणैः । बहुशो भर्त्सिता रूक्षैर्वचनैर्मर्मभेदिभिः ॥ ४९ ॥
បន្ទាប់មក ខ្ញុំត្រូវបានសាច់ញាតិទាំងឡាយ មាតាបិតា និងមិត្តស្រីជាក្រុមៗ ស្តីបន្ទោសជាញឹកញាប់ ដោយពាក្យរឹងរ៉ៃដ៏ចាក់ចូលដល់ចិត្ត។
Verse 50
कथं यास्यसि भर्तारं धनलुब्धे श्रिया वृतम् । यस्त्वया निर्द्धनः पूर्वं परित्यक्तः सुदीनवत् ॥ ५० ॥
ឱ នាងដែលលោភលន់ទ្រព្យ—តើនាងនឹងទៅជួបប្តីបានដូចម្តេច នៅពេលគាត់ត្រូវបានព័ទ្ធដោយសម្បត្តិ និងសិរី? ព្រោះមុននេះ នាងបានបោះបង់គាត់ ដូចជាមនុស្សក្រីក្រ និងទុក្ខទោមនស្ស។
Verse 51
चंचलानीह वित्तानि पित्र्याणि किल योषिताम् । कांतार्जितानि सुभगे स्थिराणीति निगद्यते ॥ ५१ ॥
ទ្រព្យសម្បត្តិនៅលោកនេះ មិនថេរឡើយ—ជាពិសេសទ្រព្យដែលស្ត្រីទទួលមរតកពីបិតា។ ប៉ុន្តែ ឱ នាងមានភាគល្អ គេនិយាយថា ទ្រព្យដែលប្តីរកបាន គឺមានស្ថិរភាព។
Verse 52
परुषैर्वचनैर्यस्तु क्षिप्तस्तद्भाषणं कथम् । भविष्यति प्रवेशोऽपि दुष्करस्तस्य वेश्मनि ॥ ५२ ॥
អ្នកណាដែលត្រូវគេវាយប្រហារដោយពាក្យរឹងរ៉ៃ—តើនឹងមានការសន្ទនាដោយមេត្រីភាពជាមួយគេបានដូចម្តេច? បន្ទាប់មក សូម្បីតែការចូលទៅក្នុងផ្ទះរបស់គេ ក៏ក្លាយជាការលំបាក។
Verse 53
गताया अपि ते तत्र शयनं पतिना सह । भविष्यति दुराचारे सुखदं न कदाचन ॥ ५३ ॥
ទោះនាងទៅដល់ទីនោះក៏ដោយ ការដេកជាមួយប្តីនៅទីនោះ នឹងមិននាំសុខសាន្តមកឲ្យនាងឡើយ—ឱ នារីមានអាកប្បកិរិយាអាក្រក់។
Verse 54
लोकापवादाद्यदि चेद्ग्रहीष्यति पतिस्तव । त्वां स्नेहहीनचित्तस्तु न कदाचिन्मिलिष्यति ॥ ५४ ॥
ទោះប្តីនាងយកនាងត្រឡប់វិញ ដោយសារភ័យខ្លាចពាក្យចចាមអារាមរបស់លោកក៏ដោយ ក្តីស្រឡាញ់ក្នុងចិត្តគាត់នឹងអស់ទៅ ហើយគាត់នឹងមិនរួមជាមួយនាងដោយពិតប្រាកដឡើយ។
Verse 55
नेदृशं दुःखदं किंचिद्यादृशं दूरचित्तयोः । दंपकत्योर्मिलनं लोके वैकल्यकरणं महत् ॥ ५५ ॥
ក្នុងលោកនេះ មិនមានទុក្ខណាធ្ងន់ធ្ងរដូច ការរួមជាមួយប្តីប្រពន្ធដែលចិត្តឆ្ងាយពីគ្នា; ការជួបជុំបែបនេះក្លាយជាមូលហេតុនៃវិបត្តិ និងការខូចខាតធំ។
Verse 56
एवं बहुविधा वाचः श्रृण्वाना बंधुभाषिताः । अधोमुख्यस्रुपूर्णाक्षी बभूवाहं सुदुःखिता ॥ ५६ ॥
ដូច្នេះ ខ្ញុំបានស្តាប់ពាក្យជាច្រើនប្រភេទដែលសាច់ញាតិបាននិយាយ ហើយខ្ញុំក្លាយជាទុក្ខសោកយ៉ាងខ្លាំង—មុខទម្លាក់ចុះ ភ្នែកពេញទឹកភ្នែក។
Verse 57
चेतसार्चितयं चाहं पूर्वलोभेन मुह्यती । न दत्तं कंकणं पाणेर्न दत्तं कटिसूत्रकम् ॥ ५७ ॥
ហើយខ្ញុំផងដែរ—ទោះត្រូវគេគោរពក្នុងចិត្ត—ត្រូវលោភលន់ចាស់បោកបញ្ឆោត; ខ្ញុំមិនបានផ្តល់កងដៃសម្រាប់ដៃទេ ហើយក៏មិនបានផ្តល់ខ្សែក្រវាត់ចង្កេះសោះ។
Verse 58
न चापि नूपुरे दत्ते येन तुष्टिं व्रजेत्पतिः । धनजीवितयोः स्वामी भर्ता लोकेषु गीयते ॥ ५८ ॥
ហើយក៏មិនគួរផ្តល់កងជើងចេញទេ ប្រសិនបើធ្វើឲ្យប្តីមិនពេញចិត្ត។ ព្រោះប្តីត្រូវបានសរសើរនៅក្នុងលោកទាំងឡាយថា ជាម្ចាស់នៃទ្រព្យ និងសូម្បីតែជីវិតផង។
Verse 59
तन्मयापहृतं वित्तं भवित्री का गतिर्मम । कथं यास्यामि तद्वेश्म कथं संभाषये पुनः ॥ ५९ ॥
«ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្ញុំត្រូវគេយកទៅហើយ។ តើអនាគតខ្ញុំនឹងទៅជាយ៉ាងណា—ផ្លូវណាដែលនៅសល់សម្រាប់ខ្ញុំ? ខ្ញុំនឹងទៅផ្ទះនោះម្តងទៀតដូចម្តេច ហើយខ្ញុំនឹងនិយាយជាមួយគាត់វិញដូចម្តេច?»
Verse 60
यो मया दुष्टया त्यक्तः स प्रत्येति कथं हि माम् । एवं विचिंये यादद्धृदयेन विदूयता ॥ ६० ॥
«តើគាត់អាចត្រឡប់មកខ្ញុំវិញបានដូចម្តេច—អ្នកដែលខ្ញុំដោយចិត្តអាក្រក់បានបោះបង់ចោល?» ដូច្នេះនាងគិតពិចារណាឡើងវិញជានិច្ច ដោយបេះដូងឆេះរលាកដោយទុក្ខវេទនា។
Verse 61
वेष्टिता बंधुवर्गेण तावद्दोला समागता । छत्रेण शशिवर्णेन शोभमाना सुकोमला ॥ ६१ ॥
ដោយបានព័ទ្ធជុំវិញដោយក្រុមញាតិមិត្ត នាងកញ្ញាស្រស់ស្អាតទន់ភ្លន់ត្រូវបាននាំមកកាន់សេដ្ឋីដូឡា; ក្រោមឆ័ត្រពណ៌សដូចព្រះចន្ទ នាងភ្លឺរលោង យ៉ាងអស្ចារ្យ។
Verse 62
आस्तृता रांकवैः पीनैः पुरुषोर्विधृतांसकैः । ते समागत्य पुरुषाः प्रोचुर्मामसकृच्छभे ॥ ६२ ॥
ដូឡានោះបានប铺ដោយភួយក្រាស់ៗដ៏ទន់ល្អ ហើយត្រូវបានលើកដាក់លើស្មាបុរស។ បន្ទាប់មកបុរសទាំងនោះបានមកជិត ហើយនិយាយមកខ្ញុំម្តងហើយម្តងទៀត ឱ ព្រះសង្ឃដ៏ឧត្តម។
Verse 63
आकारितासि पत्या ते व्रज शीघ्रं मुदान्विता । धनरत्नयुतो भर्ता सद्धिभार्यः समागतः ॥ ६३ ॥
អ្នកត្រូវបានស្វាមីហៅហើយ; ចូរទៅឆាប់ៗដោយចិត្តរីករាយ។ ស្វាមីរបស់អ្នកបានមកដល់ហើយ ព្រមទាំងទ្រព្យសម្បត្តិ និងគ្រឿងអលង្ការ ជាមួយភរិយាដ៏សុចរិតរបស់គាត់។
Verse 64
प्रविष्टमात्रेण गृहे त्वामानेतुं वरानने । प्रेषिताः सत्वरं पत्या संस्थितां पितृवेश्मनि ॥ ६४ ॥
ឱ នារីមុខស្រស់ស្អាត! ពេលអ្នកទើបចូលទៅក្នុងផ្ទះប៉ុណ្ណោះ ស្វាមីបានបញ្ជូនមនុស្សឲ្យទៅនាំអ្នកមកវិញភ្លាមៗ ទោះអ្នកកំពុងស្នាក់នៅផ្ទះឪពុកក៏ដោយ។
Verse 65
ततोऽहं व्रीडिता देवि भर्तुस्तद्वीक्ष्य चेष्टितम् । नैवोत्तरमदां तेभ्यः किंचिन्मौनं समास्थिता ॥ ६५ ॥
បន្ទាប់មក ឱ ទេវី ដោយឃើញអាកប្បកិរិយារបស់ស្វាមីខ្ញុំ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍អៀនខ្មាស់។ ខ្ញុំមិនបានឆ្លើយតបអ្វីដល់ពួកគេទេ ហើយស្ថិតនៅក្នុងភាពស្ងៀមស្ងាត់។
Verse 66
ततोऽहं बंधुवर्गेण भूयोभूयः प्रबोधिता । आहूता स्वामिना गच्छ सम्मानेन तदंतिकम् ॥ ६६ ॥
បន្ទាប់មក ខ្ញុំត្រូវបានសាច់ញាតិជុំវិញខ្ញុំលើកទឹកចិត្ត និងបញ្ចុះបញ្ចូលម្តងហើយម្តងទៀត។ ពេលម្ចាស់ខ្ញុំហៅ ខ្ញុំបានទៅជួបព្រះអង្គដោយការគោរព។
Verse 67
स्वामिनाकारिता पत्नी या न याति तदंतिकम् । सा तु ध्वांक्षी भवेत्पुत्रि जन्मानि दश पंच च ॥ ६७ ॥
ឱ កូនស្រីអើយ ប្រពន្ធណាដែលស្វាមីហៅហើយមិនទៅជិតគាត់ នាងនឹងក្លាយជាក្អែកស្រី សម្រាប់កំណើតដប់ប្រាំ។
Verse 68
एवमुक्त्वा समाश्वास्य मां गृहीत्वा त्वरान्विताः । दोलामारोप्य गच्छेति प्रोचुः स्निग्धा मुहुर्मुर्हुः ॥ ६८ ॥
ពួកគេនិយាយដូច្នោះហើយ លួងលោមខ្ញុំ; ហើយដោយប្រញាប់ ពួកគេចាប់ដៃខ្ញុំ លើកខ្ញុំឡើងដាក់លើដូឡា ហើយនិយាយម្តងហើយម្តងទៀតដោយក្តីស្រឡាញ់ថា «ទៅចុះ—ចេញដំណើរ»។
Verse 69
ततस्ते पुरुषा दोलां निधायांसेषु सत्वरम् । जग्मुर्महोदयपुरं यत्र तिष्ठति मे पतिः ॥ ६९ ॥
បន្ទាប់មក បុរសទាំងនោះបានលើកដូឡាឡើងដាក់លើស្មារយ៉ាងរហ័ស ហើយចេញដំណើរទៅកាន់មហោទយបុរ ដែលជាទីស្នាក់នៅរបស់ស្វាមីខ្ញុំ។
Verse 70
दृष्टं मया गृहं तस्य सर्वतः कांचनावृतम् । आसनीयैश्च भोज्यैश्च धनैर्वस्त्रैर्युतं ततः ॥ ७० ॥
ខ្ញុំបានឃើញគេហដ្ឋានរបស់គាត់ គ្របដណ្ដប់ដោយមាសពីគ្រប់ទិស; នៅទីនោះមានកៅអីអង្គុយ អាហារ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងសម្លៀកបំពាក់ បំពេញពេញលេញ។
Verse 71
अथ सा राक्षसी देवी सा चापि नृपनंदिनी । प्रीत्या च भक्त्या कुरुतां प्रणतिं मम सुन्दरि ॥ ७१ ॥
បន្ទាប់មក នាងរាក្សសីជាទេវីនោះ និងព្រះនាងកូនស្តេចផងដែរ—ឱ ស្រីស្រស់—គួរតែគោរពបង្គំខ្ញុំដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ និងភក្តីភាព។
Verse 72
ततस्ताभ्यामहं प्रेम्णा यथार्हमभिपूजिता । भर्तृवाक्येन संप्रीता स्नात्वाभुजं तथाहृता ॥ ७२ ॥
បន្ទាប់មក ពួកនាងទាំងពីរ បានគោរពបូជាខ្ញុំដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ តាមដែលសមគួរ។ ខ្ញុំរីករាយដោយពាក្យប្តី; បន្ទាប់ពីងូតទឹក ខ្ញុំត្រូវបាននាំទៅតាមនោះ។
Verse 73
ततोऽस्तसमयात्पश्चाद्भर्ता चाहूय सत्वरम् । परिष्वज्य चिरं दोर्भ्यां पर्यंके संन्यवेशयत् ॥ ७३ ॥
បន្ទាប់ពីពេលថ្ងៃលិច ប្តីបានហៅនាងយ៉ាងរហ័ស; ហើយអោបនាងយូរដោយដៃទាំងពីរ រួចឲ្យនាងអង្គុយលើគ្រែ។
Verse 74
ततो निशाचरीं राजपुत्रीं चाहूय सोऽब्रवीत् । भक्त्या युवाभ्यां कर्तव्यमस्याश्चरणसेवनम् ॥ ७४ ॥
បន្ទាប់មក គាត់បានហៅនារីដើរពេលយប់ និងព្រះនាងកូនស្តេចមក ហើយនិយាយថា៖ «អ្នកទាំងពីរ ត្រូវបម្រើនៅជើងនាងនេះ ដោយភក្តីភាព»។
Verse 75
इयं प्राक्कालिकी भार्या ज्येष्ठा च युवयोर्द्भुवम् । पत्युर्वाक्यात्ततस्ताभ्यां गृहीतौ चरणौ मम ॥ ७५ ॥
នេះគឺជាប្រពន្ធមុនរបស់ខ្ញុំ ព្រាក្កាលិកី ជាអ្នកចាស់ជាងក្នុងពីរនាក់។ បន្ទាប់មក តាមព្រះបន្ទូលប្តីរបស់ខ្ញុំ ពួកនាងទាំងពីរបានកាន់ជើងខ្ញុំ។
Verse 76
सापत्नभावजामीर्ष्यां परित्यज्य सुलोचने । ततः प्रेष्यान्समाहूय भर्ता मे वाक्यमब्रवीत् ॥ ७६ ॥
ឱ ស្ត្រីភ្នែកស្រស់ស្អាត អ្នកត្រូវបោះបង់ការច嫉ដែលកើតពីការប្រកួតប្រជែងជាមួយប្រពន្ធរួម។ បន្ទាប់មក ប្តីខ្ញុំបានហៅអ្នកបម្រើ ហើយនិយាយពាក្យទាំងនេះមកខ្ញុំ។
Verse 77
यत्किंचिद्रक्षसः पार्श्वान्मया प्राप्तं पुरा वसु । सुतामुद्वहतो राज्ञो यच्च लब्धं मयाखिलम् ॥ ७७ ॥
ទ្រព្យសម្បត្តិណាដែលខ្ញុំធ្លាប់ទទួលបានពីខាងរាក្សស និងអ្វីៗទាំងអស់ដែលខ្ញុំបានរកបានពេលព្រះរាជានាំកូនស្រីទៅរៀបការ—ទាំងអស់នោះគឺខ្ញុំបានទទួលមក។
Verse 78
तत्सर्वं भक्तिभावेन समानयत मा चिरम् । इयं हि स्वामिनी प्राप्ता तस्य वित्तस्य किंकराः ॥ ७८ ॥
ចូរនាំទាំងអស់នោះមកភ្លាមៗ ដោយចិត្តសទ្ធាភក្តី មិនឲ្យយឺតយ៉ាវ។ ព្រោះស្ត្រីនេះឥឡូវបានក្លាយជាម្ចាស់; អ្នកទាំងឡាយគ្រាន់តែជាអ្នកបម្រើនៃទ្រព្យនោះប៉ុណ្ណោះ។
Verse 79
तद्वाक्यात्सहसा प्रेष्यैः समानीतं धनं शुभे । भर्ता समर्पयामास प्रीत्या युक्तोऽखिलं तदा ॥ ७९ ॥
តាមពាក្យនាង អ្នកបម្រើបាននាំទ្រព្យមកយ៉ាងរហ័ស ឱ ស្ត្រីមង្គល។ បន្ទាប់មក ប្តីបានពេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ហើយប្រគល់ទាំងអស់ដោយរីករាយ។
Verse 80
सत्कृत्य भूषणैर्वस्त्रैख्यलीकेन चेतसा । उभयोस्तत्र पश्यंत्यो राक्षसीराजकन्ययोः ॥ ८० ॥
ដោយគោរពបូជាពួកនាងដោយគ្រឿងអលង្ការ និងសម្លៀកបំពាក់ ប៉ុន្តែចិត្តពោរពេញដោយល្បិចកល គាត់នៅទីនោះ ខណៈដែលព្រះនាងរាក្សសីទាំងពីរ ជាព្រះកញ្ញារបស់ស្តេចរាក្សស មើលសង្កេត។
Verse 81
पर्यंकस्थां परिष्वज्य मां चुंचुबाधरे शुभे । तद्दृष्ट्वा चाद्भुतं भर्तुर्देहवित्तसमर्पणम् ॥ ८१ ॥
ឱ នាងមានបបូរមាត់ស្រស់ស្អាតជាមង្គល! ខណៈខ្ញុំនៅលើគ្រែ គាត់បានអោបខ្ញុំ ហើយបានឃើញអ្វីអស្ចារ្យ—ការប្រគល់ខ្លួនទាំងស្រុងនៃរាងកាយ និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ស្វាមី។
Verse 82
उल्लासकरण वाक्यं करेण कुचपीडनम् । छिन्ना गौरिव खङ्गेन गताः प्राणा ममाभवन् ॥ ८२ ॥
ពាក្យរបស់គាត់មានបំណងបង្កើតភាពរីករាយ ហើយដៃរបស់គាត់បានច្របាច់ទ្រូងខ្ញុំ; បន្ទាប់មក ដូចគោត្រូវកាត់ដោយដាវ ព្រលឹងដង្ហើមជីវិតរបស់ខ្ញុំហាក់ដូចជាចាកចេញ។
Verse 83
ततोऽहं यमनिर्द्दिष्टां प्राप्ता नरकयातनाम् । तामतीत्य सुदुःखार्ता काष्ठीला चाभवं शुभे ॥ ८३ ॥
បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានទទួលទារុណកម្មនរក ដែលយមរាជបានកំណត់។ ក្រោយឆ្លងកាត់វេទនានោះ ដោយទុក្ខសោកខ្លាំង ឱ នាងជាមង្គល! ខ្ញុំក្លាយដូចដុំឈើ—ស្រងាក និងគ្មានចលនា។
Verse 84
यास्यामि पुनरेवाहं तिर्यग्योनिं सहस्रशः । या भर्तुर्नापयेद्वित्तं जीवितं च शुभानने ॥ ८४ ॥
«ឱ នាងមុខស្រស់ស្អាត! ខ្ញុំនឹងកើតឡើងវិញម្តងហើយម្តងទៀត—រាប់ពាន់ដង—ក្នុងផ្ទៃកំណើតសត្វ; នេះជាវាសនារបស់ស្ត្រីដែលមិនថែរក្សាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ស្វាមី ហើយសូម្បីជីវិតរបស់គាត់ផង»។
Verse 85
सापीदृशीमवस्था वै यास्यत्येव न संशयः । एवं ज्ञात्वानिशं रक्षेत्पत्युर्वित्तं च जीवितम् ॥ ८५ ॥
ដោយមិនមានសង្ស័យ នាងក៏នឹងឈានទៅដល់ស្ថានភាពដូចគ្នានោះដែរ។ ដឹងដូច្នេះហើយ នាងគួរតែការពារជានិច្ចទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ស្វាមី និងជីវិតរបស់គាត់។
Verse 86
पतिर्माता पिता वित्तं जीवितं च गुरुर्गतिः ॥ ८६ ॥
សម្រាប់នាង ស្វាមីគឺដូចម្តាយ និងឪពុក; គាត់គឺជាទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយសូម្បីជាជីវិតផ្ទាល់; គាត់គឺជាគ្រូ (គុរុ) និងជាទីពឹងពាក់ និងគោលដៅដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។
Verse 87
प्रयाति नारी बहुभिः सुपुण्यैः सहैव भर्त्रा स्वशरीरदाहात् । विष्णोः पदं वित्तशरीरलुब्धा प्रयाति यामीं च कुयोनिपीडाम् ॥ ८७ ॥
ស្ត្រីម្នាក់ ដែលពោរពេញដោយគុណបុណ្យដ៏ល្អជាច្រើន ចាកចេញទៅជាមួយស្វាមី ដោយការដុតរាងកាយរបស់នាង ហើយឈានដល់ព្រះបាទ (ទីលំនៅ) របស់ព្រះវិṣṇu។ តែអ្នកដែលលោភលន់ចំពោះទ្រព្យ និងសេចក្តីរីករាយនៃរាងកាយ នឹងទៅដល់លោកយម (យមរាជ) ទទួលទុក្ខវេទនានៃកំណើតអាក្រក់។
Verse 88
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते काष्ठीलाचरितं नाम त्रिंशत्तमोऽध्यायः ॥ ३० ॥
ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទីសាមសិប ដែលមានឈ្មោះថា «រឿងរ៉ាវនៃកាស្ឋីឡា» ក្នុងនិទានមោហិនី នៃឧត្តរភាគ (ភាគក្រោយ) នៃព្រះគម្ពីរ បૃហನ್ನារទីយបុរាណ ដ៏បរិសុទ្ធ។
It functions as a narrative legal-argument (dharma-nyāya) to justify Ratnāvalī’s requested marriage settlement and to avert perceived dharma-fault; the text presents it as a remembered rule-claim within Purāṇic/Āgamic discourse, used to resolve a crisis of legitimacy.
It is framed as a protective covenant: public worship (8th–14th tithi of the bright fortnight) with performance arts and specified offerings establishes the rākṣasī as a welfare-giving guardian for the king, city, and devotees.
Both: the abducting rākṣasa embodies adharma, while the rākṣasī wife becomes a dharma agent through buddhi-yoga, negotiated vows, and protection—showing the Purāṇic tendency to encode moral transformation and social integration.