Adhyaya 75
Purva BhagaThird QuarterAdhyaya 75107 Verses

Dīpa-vidhi-vyākhyānam (Procedure for Lamp-Offering to Hanumān)

សនត್ಕុមារ បង្រៀនពិធីបូជាដង្វាយចង្កៀងដល់ព្រះហនុមាន (dīpa-dāna/nitya-dīpa) ជាមួយ «អាថ៌កំបាំងខាងក្នុង» (rahasya)។ ជំពូកនេះដូចសៀវភៅណែនាំពិធី៖ កំណត់ប្រភេទភាជនៈចង្កៀង និងបរិមាណប្រេង; ភ្ជាប់ប្រេង គ្រាប់ធញ្ញជាតិ ម្សៅ ពណ៌ និងក្លិនក្រអូបជាមួយ prayoga ផ្សេងៗ (សម្បត្តិ ការទាក់ទាញ បំបាត់ជំងឺ uccāṭana vidveṣa māraṇa និងការត្រឡប់ពីដំណើរ)។ ពន្យល់មាត្រដ្ឋានបុរាណ (pala, prasṛta, kuḍava, prastha, āḍhaka, droṇa, khārī) ចំនួនខ្សែ និងពណ៌ និងច្បាប់ប្រើប្រេង/កិន/ច្របល់។ បញ្ជាក់ទីកន្លែងសមរម្យ (រូបហនុមាន វិហារព្រះសិវៈ ចំណុចផ្លូវបំបែក ទីកន្លែងភព/វិញ្ញាណ; គ្រីស្តាល់លិង្គ និង śālagrāma) ការបូជាតាមយន្ត្រ (ឆកោណ ផ្កាឈូក៨ក្រវ៉ាត់; ṣaḍaṅga; Vasu-lotus និងវានរាសំខាន់ៗ) និងការប្រើមន្ត្រ (kavaca mālā-mantra vidyā ១២អក្សរ និងសូរ្យ-អក្សរ)។ មានការអនុវត្តការពារ/សង្គ្រាមពីរយ៉ាង បន្ទាប់មកលក្ខណៈមន្ត្រ ២៦អក្សរ tattva-jñāna (ṛṣi វសិષ્ઠ; anuṣṭubh) និងមន្ត្រ​អាវុធបណ្តេញ graha/វិញ្ញាណ (ṛṣi ព្រះប្រហ្ម; gāyatrī) ហើយបញ្ចប់ដោយច្បាប់រក្សាសម្ងាត់ និងលក្ខណៈសិស្សដែលមានសិទ្ធិ។

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ दीपविधिं वक्ष्ये सरहस्यं हनूमतः । यस्य विज्ञानमात्रेण सिद्धो भवति साधकः ॥ १ ॥

សនត್ಕុមារ បានមានព្រះវាចា៖ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីពិធីបំភ្លឺចង្កៀងរបស់ហនុមាន ព្រមទាំងអាថ៌កំបាំងខាងក្នុង; ដោយគ្រាន់តែយល់ដឹង អ្នកអនុវត្តក៏ក្លាយជាសម្រេចសិទ្ធិ។

Verse 2

दीपपात्रप्रमाणं च तैलमानं क्रमेण तु । द्रव्यस्य च प्रमाणं वै तत्तु मानमनुक्रमात् ॥ २ ॥

តាមលំដាប់ គួរបញ្ជាក់មាត្រដ្ឋាននៃភាជន៍ចង្កៀងជាមុន បន្ទាប់មកមាត្រប្រេង ហើយក៏មាត្រនៃវត្ថុផ្សេងៗដែរ—មាត្រទាំងនេះត្រូវរៀបរាប់តាមលំដាប់លំដោយ។

Verse 3

स्थानभेदं च मंत्रं च दीपदानमनुं पृथक् । पुष्पवासिततैलेन सर्वकामप्रदं मतम् ॥ ३ ॥

ភាពខុសគ្នានៃទីកន្លែង (ដែលធ្វើពិធី) មន្ត្រ និងវិធានពិសេសនៃការថ្វាយចង្កៀង ត្រូវពន្យល់ដោយឡែកៗគ្នា; ទោះយ៉ាងណា គេយល់ថា ការថ្វាយចង្កៀងដោយប្រេងដែលក្រអូបដោយផ្កា អាចប្រទានការសម្រេចបំណងទាំងអស់។

Verse 4

तिलतैलं श्रियः प्राप्त्यै पथिकागमनं प्रति । अतसीतैलमुद्दिष्टं वश्यकर्मणि निश्चितम् ॥ ४ ॥

ប្រេងល្ង ត្រូវបានកំណត់សម្រាប់ទទួលបានសិរីសម្បត្តិ និងសម្រាប់បណ្ដាលឲ្យអ្នកដំណើរមកដល់; ប្រេងអតសី (flax/linseed) ត្រូវបានចង្អុលបង្ហាញជាពិសេស ហើយត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាមានប្រសិទ្ធិ សម្រាប់ពិធីទាក់ទាញ (vaśya-karman)។

Verse 5

सार्षापं रोगनाशाय कथितं कर्मकोविदैः । मारणे राजिकोत्थं वा विभीतकसमुद्भवम् ॥ ५ ॥

អ្នកជំនាញពិធីកর্মបានបញ្ជាក់ថា ការរៀបចំពីគ្រាប់មូស្តាត សម្រាប់បំបាត់ជំងឺ; តែសម្រាប់ពិធីបំផ្លាញ គេថា ប្រើមូស្តាតខ្មៅ ឬអ្វីដែលកើតពីដើមវិភីតក (bibhītaka)។

Verse 6

उच्चाटने करजोत्थं विद्वेषे मधुवृक्षजम् । अलाभे सर्वतैलानां तिलजं तैलमुत्तमम् ॥ ६ ॥

សម្រាប់ពិធីបណ្តេញចេញ (uccāṭana) គេកំណត់ប្រេងដែលកើតពីដើមករាជ (karaja); សម្រាប់ពិធីបង្កវិវាទ/សត្រូវ (vidveṣa) ប្រើប្រេងពីដើមមធុ (madhu-tree)។ នៅពេលប្រេងផ្សេងៗមិនមាន ប្រេងល្ង ត្រូវបានប្រកាសថាល្អបំផុតក្នុងចំណោមប្រេងទាំងអស់។

Verse 7

गोधूमाश्च तिला माषा मुद्गा वै तंडुलाः क्रमात् । पंचधान्यमिदं प्रोक्तं नित्यदीपं तु मारुतेः ॥ ७ ॥

ស្រូវសាលី ល្ង មាស (សណ្ដែកខ្មៅ) មុទ្គ (សណ្ដែកបៃតង) និងអង្ករ តាមលំដាប់—ត្រូវបានហៅថា «ធញ្ញប្រាំ»; ហើយវាត្រូវបានកំណត់សម្រាប់រក្សាចង្កៀងអស់កល្បជានិច្ចរបស់មារុតិ (ហនុមាន)។

Verse 8

पंचधान्यसमुद्भूतं पिष्टमात्रं सुशोभनम् । सर्वकामप्रदं प्रोक्तं सर्वदा दीपदानके ॥ ८ ॥

ចង្កៀង/ការបូជាចង្កៀង ដែលធ្វើតែពីម្សៅកើតពីធញ្ញប្រាំ ហើយរៀបចំឲ្យស្រស់ស្អាត ត្រូវបានប្រកាសថា អាចប្រទានគ្រប់បំណងទាំងអស់—គ្រប់ពេល—ក្នុងពិធីបរិច្ចាគចង្កៀង (dīpadāna)។

Verse 9

वश्ये तडुलपिष्टोत्थं मारणे माषपिष्टजम् । उञ्चाटने कृष्णतिलपिष्टजं च प्रकीर्तितम् ॥ ९ ॥

សម្រាប់ពិធីវស្យ (vaśya—ធ្វើឲ្យស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពល) គេកំណត់អ្វីដែលធ្វើពីម្សៅអង្ករ; សម្រាប់ពិធីមារណ (māraṇa—បំផ្លាញ) អ្វីដែលធ្វើពីម្សៅសណ្ដែកខ្មៅ; និងសម្រាប់ពិធីបណ្តេញចេញ (uñcāṭana) អ្វីដែលធ្វើពីម្សៅល្ងខ្មៅ—ដូច្នេះបានប្រកាស។

Verse 10

पथिकागमने प्रोक्तं गोधूमोत्थं सतंडुलम् । मोहने त्वाढकीजात विद्वेषे च कुलत्थजम् ॥ १० ॥

សម្រាប់ពិធីនាំអ្នកដំណើរឲ្យមកជិតយ៉ាងឆាប់ គេបញ្ជាក់ឲ្យប្រើអង្ករគ្រាប់ដែលរៀបចំពីស្រូវសាលី។ សម្រាប់ពិធីបង្កមោហៈ/ស្នេហាមមាញឹក ប្រើគ្រាប់ធញ្ញជាតិពីអាឌ្ឍកី; និងសម្រាប់ពិធីបង្កវិរុទ្ធភាព ប្រើគ្រាប់ពីកុលត្ថ។

Verse 11

संग्रामे केवला माषाः प्रोक्ता दीपस्य पात्रके । संधौ त्रिपिष्टजं लक्ष्मीहेतोः कस्तूरिकाभवम् ॥ ११ ॥

នៅពេលសង្គ្រាម គេបញ្ជាក់ឲ្យប្រើតែសណ្តែកមាស (māṣa) ជាភាជន៍/គ្រោងសម្រាប់ចង្កៀង។ នៅវេលាសន្ធ្យា (ចន្លោះព្រលប់) គួរប្រើការរៀបចំឈ្មោះ ត្រីពិષ્ટជ (tripiṣṭaja)។ ហើយដើម្បីសេចក្តីសម្បត្តិរបស់ព្រះលក្ខ្មី គួរប្រើអ្វីដែលធ្វើពីកស្តូរីកា (kastūrikā)។

Verse 12

एलालवंगकर्पूरमृगनाभिसमुद्भवम् । कन्याप्राप्त्यै तथा राजवंश्ये सख्ये तथैव च ॥ १२ ॥

ក្រវាញ ក្លូវ កាំភ័រ និងម្រឹគនាភិ (មស្គ) — គ្រឿងក្រអូបដ៏បរិសុទ្ធទាំងនេះ ត្រូវបានបញ្ជាក់សម្រាប់ទទួលបានកូនក្រមុំ សម្រាប់ចងសម្ព័ន្ធជាមួយវង្សរាជ និងដូចគ្នានោះសម្រាប់ឈ្នះមិត្តភាព។

Verse 13

अलाभे सर्ववस्तूनां पंचधान्यं वरं स्मृतम् । अष्टमुष्टिर्भवेत्किञ्चित्किञ्चिदष्टौ चः पुष्कलम् ॥ १३ ॥

នៅពេលមិនអាចរកបានវត្ថុទាំងឡាយទេ ការថ្វាយធញ្ញជាតិប្រាំប្រភេទ ត្រូវបានចាត់ទុកថាល្អបំផុតជំនួស។ បរិមាណតិច គេថា៨ក្តាប់ដៃ; បរិមាណច្រើន គឺ៨ដងនៃនោះ។

Verse 14

पुष्कलानां चतुर्णां च ह्याढकः परिकीर्तितः । चतुराढको भवेद्द्रोणः खारी द्रोणचतुष्टयम् ॥ १४ ॥

បុស្សកលា (puṣkalā) ចំនួន៤ ត្រូវបានប្រកាសថាស្មើនឹង អាឌ្ឍក (āḍhaka) មួយ។ អាឌ្ឍក ៤ ស្មើនឹង ដ្រូណ (droṇa) មួយ ហើយ ខារី (khārī) មាន ដ្រូណ ៤។

Verse 15

खारीचतुष्टय प्रस्थसंज्ञा च परिकीर्तिता । अथवान्यप्रकारेण मानमत्र निगद्यते ॥ १५ ॥

ក្រុមខារី ៤ ត្រូវបានប្រកាសថា មាននាមថា «ប្រស្ថ» ផងដែរ។ ឬមិនដូច្នោះទេ ប្រព័ន្ធវាស់វែងត្រូវបានពណ៌នានៅទីនេះដោយរបៀបផ្សេង។

Verse 16

पलद्वयं तु प्रसृतं द्विगुणं कुडवं मतम् । चतुर्भिः कुडवैः प्रस्थस्तैश्चतुर्भिस्तथाढकः ॥ १६ ॥

ប៉ាឡា ២ គេហៅថា «ប្រស្រឹត» ហើយទ្វេគុណនោះគេយល់ថា «កុដវ»។ កុដវ ៤ ជា «ប្រស្ថ» ហើយប្រស្ថ ៤ ដូចគ្នា ជា «អាឌក»។

Verse 17

चतुराढको भवेद्द्रोणःऋ खारी द्रोणचतुष्टयम् । क्रमेणैतेन ते ज्ञेयाः पात्रे षट्कर्मसंभवे ॥ १७ ॥

អាឌក ៤ ក្លាយជា «ដ្រូណ» ហើយ «ខារី» មានដ្រូណ ៤។ វាស់វែងទាំងនេះគួរយល់តាមលំដាប់នេះ ដោយពាក់ព័ន្ធនឹងភាជនៈ (pātra) ដែលប្រើក្នុងកិច្ចពិធី ៦ ប្រការ។

Verse 18

पञ्च सप्त नव तथा प्रमाणास्ते यथाक्रमम् । सौगंधे नैव मानं स्यात्तद्यथारुचि संमतम् ॥ १८ ॥

ប្រមាណវាស់វែងតាមលំដាប់គឺ ៥, ៧ និង ៩។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ក្លិនក្រអូប មិនមានប្រមាណថេរទេ; គេយល់ព្រមឲ្យតាមចំណង់ចិត្ត។

Verse 19

नित्यपात्रे तु तैलानां नियमो वार्तिकोद्भवः । सोमवारे गृहीत्वातद्ध्वान्यं तोयप्लुतं धरेत् ॥ १९ ॥

សម្រាប់ប្រេងដែលរក្សាទុកក្នុងភាជនៈប្រើរៀងរាល់ថ្ងៃ មានវិន័យមួយកើតពីទម្លាប់ប្រតិបត្តិជាក់ស្តែង។ នៅថ្ងៃចន្ទ ក្រោយយកប្រេងនោះហើយ គួរបិទគម្រប និងការពារ ដោយព្រួសទឹកលើវា។

Verse 20

पश्चात्प्रमाणतो ज्ञेयं कुमारीहस्तपेषणम् । तत्पिष्टं शुद्धपात्रे तु नदीतोयेन पिंडितम् ॥ २० ॥

បន្ទាប់មក គួរយល់ដឹងតាមវិធានវាស់វែង៖ ការកិនត្រូវធ្វើដោយដៃនារីក្មេង។ ម្សៅនោះដាក់ក្នុងភាជន៍ស្អាត ហើយច្របល់ជាកុំផ្លុំដោយទឹកទន្លេ។

Verse 21

दीपपात्रं ततः कुर्याच्छुद्धः प्रयतमानसः । दीपपात्रे ज्वाल्यमाने मारुतेः कवचं पठेत् ॥ २१ ॥

បន្ទាប់មក អ្នកបូជាដែលបានសម្អាតខ្លួន និងមានចិត្តតាំងមាំ គួររៀបចំភាជន៍សម្រាប់ចង្កៀង។ នៅពេលបំភ្លឺចង្កៀងក្នុងភាជន៍នោះ គួរអានកវចៈការពាររបស់មារុតិ (ហនុមាន)។

Verse 22

शुद्धभूमौ समास्थाप्य भौमे दीपं प्रदापयेत् । मालामनूनां ये वर्णाः साध्यनामसमन्विताः ॥ २२ ॥

ដាក់វាលើដីដែលបានសម្អាតឲ្យបរិសុទ្ធត្រឹមត្រូវ ហើយបំភ្លឺចង្កៀងលើផែនដី។ អក្សរ (វណ្ណៈ) នៃមន្តជាមាលា ដែលភ្ជាប់ជាមួយនាមសាធ្យ (គោលបំណង/ទេវតាដែលបម្រើ) គួរយកមកប្រើក្នុងពិធី។

Verse 23

वर्तिकायां प्रकर्त्तव्यास्तंतवस्तत्प्रमाणकाः । तत्त्रिंशांशेन वा ग्राह्या गुरुकार्येऽखिलाढ्यता ॥ २३ ॥

ក្នុងខ្សែវាស់ (វર્તិកា) គួរធ្វើខ្សែសរសៃឲ្យសមតាមមាត្រដ្ឋាននោះ; ឬយកត្រឹមមួយភាគសាមសិបនៃវា។ ក្នុងការងារធំៗ ត្រូវមានការរៀបចំគ្រប់គ្រាន់ទាំងសម្ភារៈ និងមាត្រា។

Verse 24

कूटतुल्याः स्मृता नित्ये सामान्येऽथ विशेषके । रुद्राः कूटगणाः प्रोक्ता न पात्रे नियमो मतः ॥ २४ ॥

ក្នុងពិធីនិត្យ (និច្ច) និងក្នុងការអនុវត្តទូទៅ ឬពិសេស គេរំលឹកថា «ស្មើនឹងកុំផ្លុំ/គំនរ (កូតៈ)» ជានិច្ច។ រុទ្រៈ ត្រូវបាននិយាយថា ស្ថិតក្នុង «ក្រុមកូតៈ» ហើយក្នុងរឿងនេះ គេយល់ថា មិនមានកំណត់តឹងរឹងអំពីអ្នកទទួល (បាត្រ) ទេ។

Verse 25

एकविंशतिसंख्याकास्तन्तवोऽथाध्वनि स्मृताः । रक्तसूत्रं हनुमतो दीपदाने प्रकीर्तितम् ॥ २५ ॥

នៅលើមាគ៌ាពិធី (អធ្វន) ខ្សែសូត្រត្រូវបានគេនិយាយថាមានចំនួនម្ភៃមួយ។ ហើយក្នុងការបូជាបំភ្លឺចង្កៀង (ទីបដាន) គេកំណត់ឲ្យប្រើខ្សែពណ៌ក្រហម ដោយភ្ជាប់នឹងព្រះហនុមាន។

Verse 26

कृष्णमुञ्चाटने द्वेषेऽरुणं मारणकर्मणि । कूटतुल्यपलं तैलं गुरुकार्ये शिवैर्गुणम् ॥ २६ ॥

សម្រាប់ពិធីបណ្តេញឥទ្ធិពលអាក្រក់ គេប្រើវត្ថុពណ៌ខ្មៅ; សម្រាប់កិច្ចដែលកើតពីសេចក្តីស្អប់ គេប្រើពណ៌ក្រហម; ហើយក្នុងកម្មបំផ្លាញ ក៏កំណត់ឲ្យប្រើពណ៌ក្រហមដែរ។ ប្រេងមួយប៉លា ដែលមានទម្ងន់ស្មើកូតា ត្រូវបានគេថាជាមានប្រសិទ្ធិ និងមានគុណល្អ សម្រាប់កិច្ចធ្ងន់ធ្ងរ។

Verse 27

नित्ये पंचपलं प्रोक्तमथवा मानसी रुचिः ॥ २७ ॥

សម្រាប់ការអនុវត្តប្រចាំថ្ងៃ គេបាននិយាយថាត្រូវប្រើចំនួនប្រាំប៉លា; ឬមិនដូច្នោះទេ អាចអនុវត្តតាមចិត្តសទ្ធាដែលកើតក្នុងមនសិការ គឺបូជាដោយចិត្តតាមសមត្ថភាពខាងក្នុង។

Verse 28

हनुमत्प्रतिमायास्तु सन्निधौ दीपदापनम् । शिवालयेऽथवा कुर्यान्नित्यनैमित्तिके स्थले ॥ २८ ॥

គេគួរបូជាចង្កៀងនៅជិតរូបព្រះហនុមាន; ឬមិនដូច្នោះទេ អាចធ្វើនៅវិហារព្រះសិវៈ ក្នុងទីកន្លែងសម្រាប់ពិធីប្រចាំថ្ងៃ និងពិធីពេលពិសេស។

Verse 29

विशेषोऽस्त्यत्र यः कश्चिन्मारुते रुच्यते मया ॥ २९ ॥

នៅទីនេះ មានចំណុចពិសេសមួយអំពីមារុតា—វិជ្ជាអំពីខ្យល់—ដែលខ្ញុំមានចិត្តពេញចិត្តជាពិសេស។

Verse 30

प्रतिमाग्रे प्रमोदेन ग्रहभूतग्रहेषु च । चतुष्पथे तथा प्रोक्तं षट्सु दीपप्रदापनम् ॥ ३० ॥

ដោយចិត្តរីករាយ គួរថ្វាយប្រទីបមុខព្រះបដិមា ហើយក៏នៅកន្លែងពាក់ព័ន្ធនឹងភពនានា និងវិញ្ញាណ; ដូចគ្នានេះ នៅចំណុចផ្លូវបួន ក៏បានបញ្ជាក់ឲ្យថ្វាយប្រទីប—ដូច្នេះ ការថ្វាយប្រទីបត្រូវបានបង្រៀនក្នុងទីកន្លែងទាំងប្រាំមួយនេះ។

Verse 31

सन्निधौ स्फाटिके लिंगे शालग्रामस्य सन्निधौ । नानाभोगश्रियै प्रोक्तं दीपदानं हनूमतः ॥ ३१ ॥

នៅជិតលិង្គស្វាតិក (គ្រីស្តាល់) និងនៅជិតសាលក្រាម (Śālagrāma) ការថ្វាយប្រទីបត្រូវបានប្រកាស—ដូចដែលហនុមានបានបង្រៀន—ដើម្បីប្រទានសិរីសម្បត្តិ និងការរីករាយនៃសុខស្រួលជាច្រើនប្រភេទ។

Verse 32

गणेशसन्निधौ विघ्नमहासंकटनाशने । विषव्याधिभये घोरे हनुमत्सन्निधौ स्मृतम् ॥ ३२ ॥

នៅជិតព្រះគណេស ការបំផ្លាញឧបសគ្គ និងមហាវិបត្តិ ត្រូវបានរំលឹកថាមានអានុភាព; ហើយនៅពេលមានភ័យដ៏សាហាវពីពុល និងជំងឺ ក៏ត្រូវរំលឹកដល់ការការពារនៃសាន្និធិហនុមាន។

Verse 33

दुर्गायाः सन्निधौ प्रोक्तं संग्रामे दीपदापनम् । चतुष्पथे व्याधिनष्टौ दुष्टदृष्टौ तथैव च ॥ ३३ ॥

នៅជិតទេវីទុರ್ಗា បានបញ្ជាក់ឲ្យថ្វាយប្រទីប; ដូចគ្នានេះ ក៏ត្រូវអនុវត្តនៅពេលសង្គ្រាម នៅចំណុចផ្លូវបួន ដើម្បីបំបាត់ជំងឺ ហើយក៏ដើម្បីទប់ស្កាត់ភ្នែកអាក្រក់ផងដែរ។

Verse 34

राजद्वारे बंधमुक्तौ कारागारेऽथवा मतम् । अश्वत्थवटमूले तु सर्वकार्यप्रसिद्धये ॥ ३४ ॥

នៅមុខទ្វាររាជវាំង គេបានកំណត់ថា ការថ្វាយប្រទីបនាំឲ្យរួចផុតពីចំណង; ហើយនៅក្នុងគុក ក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ដូចគ្នា។ តែបើនៅក្រោមឫសដើមអស្វត្ថ ឬដើមវត (ប៉ាន្យាន) វានាំឲ្យការងារទាំងអស់សម្រេចដោយជោគជ័យ។

Verse 35

वश्ये भये विवादे च वेश्मसंग्रामसंकटे । द्यूते दृष्टिस्तंभने च विद्वेषे मारणे तथा ॥ ३५ ॥

ក្នុងពិធីសម្រាប់បង្ក្រាបឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាច ក្នុងភាពភ័យ និងក្នុងជម្លោះ; ក្នុងគ្រោះថ្នាក់កើតពីផ្ទះ និងពីសង្គ្រាម; ក្នុងល្បែងភ្នាល់ ក្នុងការធ្វើឲ្យភ្នែកអ្នកដទៃជាប់គាំង ក្នុងការបង្កើតសេចក្តីស្អប់ខ្ពើម និងក្នុងកិច្ចការបំផ្លាញ (មារ​ណ) ដូចគ្នា—គេប្រើវា។

Verse 36

मृतकोत्थापने चैव प्रतिमाचालने तथा । विषे व्याधौ ज्वरे भूतग्रहे क्रृत्याविमोचने ॥ ३६ ॥

ដូចគ្នានេះផងដែរ—គេប្រើ (វិធីមន្តទាំងនេះ) សម្រាប់លើកអ្នកស្លាប់ឲ្យរស់ឡើងវិញ សម្រាប់ធ្វើឲ្យរូបបដិមាចលនា ហើយក៏ក្នុងករណីពុល ជំងឺ គ្រុន ការចូលកាន់ដោយវិញ្ញាណ និងសម្រាប់ដោះលែងពីអាបធ្មប់អាក្រក់ (ក្រឹត្យា)។

Verse 37

क्षतग्रंथौ महारण्ये दुर्गेव्याघ्ने च दंतिनि । क्रूरसत्त्वेषु सर्वेषु शश्वदूंधविमोक्षणे ॥ ३७ ॥

ក្នុងករណីរបួស ឬក្រពេញ/ដុំសាច់បែក; ក្នុងព្រៃធំទូលាយ; ក្នុងទីដីលំបាក; នៅពេលប្រឈមមុខនឹងខ្លា ឬដំរីមានភ្លុក; នៅមធ្យមសត្វសាហាវទាំងអស់; និងសម្រាប់ការដោះលែងពីគ្រោះថ្នាក់ជានិច្ច—គេគួរអាន/អនុវត្តវា។

Verse 38

पथिकागमने चैव दुःस्थाने राजमोहने । आगमे निर्गमे चैव राजद्वारे प्रकीर्तितम् ॥ ३८ ॥

គេបង្រៀនថា (សញ្ញា/ការប្រាប់បង្ហាញទាំងនេះ) គួរត្រូវពិចារណា នៅពេលអ្នកដំណើរមកដល់ ក្នុងទីកន្លែងអសុភមង្គល ឬកន្លែងមានទុក្ខលំបាក ក្នុងរឿងដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការភាន់ច្រឡំរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ហើយក៏នៅពេលចូល និងចេញ—ជាពិសេសនៅទ្វាររាជវាំង។

Verse 39

दीपदानं हनुमतो नात्र कार्या विचारणा ॥ ३९ ॥

ចំពោះការបូជាចង្កៀងដល់ព្រះហនុមាន—មិនចាំបាច់មានការពិចារណាបន្ថែមទៀតឡើយ (គួរធ្វើជាក់លាក់)។

Verse 40

रुद्रैकविंशपिंडांश्च त्रिधा मंडलमानकम् । लघुमानं स्मृतं पंच सप्त वा नव वा तथा ॥ ४० ॥

គ្រាប់ «រុទ្រ» ចំនួនម្ភៃមួយ (piṇḍa) ជាមាត្រដ្ឋានមណ្ឌលមួយ បែងចែកជាបីភាគ។ មាត្រ «លឃុ» ត្រូវបានចងចាំថា មានប្រាំ ឬប្រាំពីរ ឬក៏ប្រាំបួន ឯកតាទាំងនោះផងដែរ។

Verse 41

क्षीरेण नवनूतेन दध्ना वा गोमयेन च । प्रतिमाकरणं प्रोक्तं मारुतेर्दीपदापने ॥ ४१ ॥

សម្រាប់ការថ្វាយប្រទីបដល់ មារុតិ (ហនុមាន) គេបានបង្រៀនថា អាចបង្កើតរូបបដិមា ដោយប្រើទឹកដោះគោ ប៊ឺស្រស់ ទឹកដោះជូរ ឬសូម្បីតែលាមកគោ។

Verse 42

दक्षिणाभिमुखं वीरं कृत्वा केसरिविक्रमम् ॥ ४२ ॥

ដោយធ្វើឲ្យវីរបុរសនោះ បែរមុខទៅទិសខាងត្បូង គេបានបង្ហាញព្រះអង្គឲ្យមានអំណាចដូចសីហៈ ក្នុងវីរភាព។

Verse 43

ऋक्षविन्यस्तपादं च किरीटेन विराजितम् । लिखेद्भित्तौ पटे वापि पीठे वा मारुतेः शुभे ॥ ४३ ॥

គួរគូរព្រះមារុតិ (ហនុមាន) ដ៏មង្គល ដោយដាក់ជើងលើខ្លាឃ្មុំ ហើយរុងរឿងដោយមកុដ—គូរលើជញ្ជាំង លើក្រណាត់ ឬលើបីឋ/អាសនៈបូជាក៏បាន។

Verse 44

मालामंत्रेण दातव्यं दीपदानं हनूमतः । नित्यदीपः प्रकर्त्तव्यो द्वादशाक्षरविद्यया ॥ ४४ ॥

សម្រាប់ព្រះហនុមាន ការថ្វាយប្រទីបគួរធ្វើដោយមន្ត្រខ្សែព្រះមាលា; ហើយគួរតាំងប្រទីបអចិន្ត្រៃយ៍ ដោយវិទ្យាមន្ត្រដប់ពីរព្យាង្គ។

Verse 45

विशेषस्तत्र यस्तं वै दीपदानेऽवधारय । षष्ट्यादौ च द्वितीयादाविमं दीपमितीरयेत् ॥ ४५ ॥

ចូរយល់ឲ្យច្បាស់អំពីវិធានពិសេសនៅទីនោះ ក្នុងពិធីបូជាថ្វាយប្រទីប។ នៅដើមថ្ងៃចន្ទគតិ សាស្ឋី (ថ្ងៃទី៦) និងនៅដើមថ្ងៃ ទ្វិតីយា (ថ្ងៃទី២) គួរថ្វាយប្រទីបនេះតាមបញ្ញត្តិ។

Verse 46

गृहाणेति पदं पश्चाच्छेषं पूर्ववदुच्चरेत् । कूटादौ नित्यदीपे च मंत्रं सूर्याक्षरं वदेत् ॥ ४६ ॥

បន្ទាប់មក គួរប្រាប់ពាក្យ «gṛhāṇa» មានន័យថា «សូមទទួល» ហើយអានផ្នែកដែលនៅសល់ដូចដែលបាននិយាយមុន។ នៅដើម (កូត) និងនៅប្រទីបដែលភ្លឺជានិច្ច គួរប្រាប់មន្ត្រដែលមានអក្សរព្រះអាទិត្យ។

Verse 47

तत्र मालाख्यमनुना तत्तत्कार्येषु कारयेत् । गोमयेनोपलिप्तायां भूमौ तद्गतमानसः ॥ ४७ ॥

នៅទីនោះ គួរឲ្យអនុវត្តពិធីនានាតាមកិច្ចការនីមួយៗ ដោយមន្ត្រដែលហៅថា «Mālā»។ អង្គុយលើដីដែលលាបដោយលាមកគោ ហើយឲ្យចិត្តជ្រាបជ្រៅក្នុងពិធីនោះ និងទេវតាដែលពាក់ព័ន្ធ។

Verse 48

षट्कोणं वसुपत्रं च भूमौ रेखासमन्वितम् । कमलं च लिखेद्भद्रं तत्र दीपं निधापयेत् ॥ ४८ ॥

លើដី គួរគូររូបឆកោណ និងរូបវសុបត្រ (ផ្កាឈូក៨ក្រដាស) មានបន្ទាត់ណែនាំជុំវិញ។ បន្ទាប់មក គូរផ្កាឈូកដ៏មង្គលនៅទីនោះ ហើយដាក់ប្រទីបនៅក្នុងគំនូសនោះ។

Verse 49

शैवे वा वैष्णवे पीठे पूजयेदंजनासुतम् । कूटषट्कं च षट्कोणे अंतराले परलिखेत् ॥ ४९ ॥

លើបីឋ (វេទិកា) បែបសៃវៈ ឬវៃષ્ણវៈ គួរបូជា កូនរបស់អញ្ជនា (ហនុមាន)។ ហើយក្នុងរូបឆកោណ តាមចន្លោះខាងក្នុង គួរគូរបន្ថែម «កូត-ឆត្ក» គឺកំពូល៦ ផងដែរ។

Verse 50

षट्कोणेषु षडंगानि बीजयुक्तानि संलिखेत् । सौम्यं मध्यगतं लेख्यं तत्र संपूज्य मारुतिम् ॥ ५० ॥

នៅតាមមុំទាំងប្រាំមួយនៃយន្ត្រ​ឆកោណ គួរសរសេរ​អង្គៈទាំង៦ ដោយភ្ជាប់ព្យាង្គគ្រាប់ (ប៊ីជ) នីមួយៗ។ នៅកណ្ដាល គួរសរសេរ​មន្ត្រ/រូបដ៏សុភមង្គល ហើយនៅទីនោះ បន្ទាប់ពីបូជាឲ្យបានត្រឹមត្រូវ គួរបូជាព្រះមារុតិ (ហនុមាន)។

Verse 51

षट्कोणेषु षडंगानि नामानि च पुरोक्तवत् । वसुपत्रे क्रमात्पूज्या अष्टावेते च वानराः ॥ ५१ ॥

នៅតាមមុំទាំងប្រាំមួយនៃយន្ត្រ គួរដាក់អង្គៈទាំង៦ និងនាមរបស់វា ដូចដែលបានពោលមុន។ លើផ្កាឈូក៨ក្រដាស (វសុបត្រ) គួរបូជាវានរៈទាំង៨នេះ តាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ។

Verse 52

सुग्रीवायांगदायाथ सुषेणाय नलाय च । नीलायाथो जांबवते प्रहस्ताय तथैव च ॥ ५२ ॥

បូជាឲ្យសុគ្រីវ និងអង្គដា ហើយក៏ដល់សុសេណ និងនលា; ដល់នីលា ដល់ជាំបវន្ត និងដល់ប្រហស្តា ដូចគ្នា។

Verse 53

सुवेषाय ततः पश्चाद्यजेत्षडंगदेवताः । आदावंजनापुत्राय ततश्च रुद्रमूर्तये ॥ ५३ ॥

បន្ទាប់មក បូជាឲ្យសុវេសា ហើយគួរបូជាទេវតានៃអង្គៈជំនួយទាំង៦ (ṣaḍaṅga)។ ដំបូងបូជាឲ្យកូនប្រុសអញ្ជនា ហើយបន្ទាប់មកដល់អង្គដែលមានរូបជារុទ្រ។

Verse 54

ततो वायुसुतायाथ जानकीजीवनाय च । रामदूताय ब्रह्मास्त्रनिवारणाय तत्परम् ॥ ५४ ॥

បន្ទាប់មក បូជាឲ្យកូនប្រុសវាយុ—ហនុមាន—ដែលជាជីវិតរបស់ជានកី ជាទូតរបស់ព្រះរាម ហើយតែងតែខិតខំទប់ស្កាត់ព្រហ្មាស្ត្រ។

Verse 55

पंचोपचारैः संपूज्य देशकालौ च कीर्तेत् । कुशोदकं समादाय दीपमंत्रं समुञ्चरेत् ॥ ५५ ॥

ក្រោយព្រះបូជាដោយបញ្ចឧបចារ ឲ្យពេញលេញ ត្រូវប្រកាសទីកន្លែង និងពេលវេលា។ បន្ទាប់មកយកទឹកដែលលាយស្មៅកុសា ហើយសូត្រមន្ត្របំភ្លឺប្រទីប។

Verse 56

उत्तगभिमुखो जप्त्वा साधयेत्साधकोत्तमः । तं मंत्रं कूटधा जप्त्वा जलं भूमौ विनिक्षिपेत् ॥ ५६ ॥

បែរមុខទៅទិសជើង អ្នកសាធកដ៏ប្រសើរ ត្រូវសម្រេចពិធីដោយការសូត្រ។ សូត្រមន្ត្រនោះដោយលាក់លៀម រួចចាក់ទឹកដាក់លើដី។

Verse 57

ततः करपुटं कृत्वा यथाशक्ति जपेन्मनुम् । अनेन दीपवर्येण उदङ्मुखगतेन वै ॥ ५७ ॥

បន្ទាប់មកធ្វើដៃជាការ៉ាពុត្រា (ដៃពែង) ហើយសូត្រមន្ត្រតាមកម្លាំង។ ដោយប្រទីបដ៏ប្រសើរនេះ ដាក់នៅមុខខ្លួន ហើយបែរមុខទៅទិសជើង។

Verse 58

तथा विधेहि हनुमन्यथा स्युर्मे मनोरथाः । त्रयोदशैवं द्रव्याणि गोमयं मृत्तिका मसी ॥ ५८ ॥

«សូមរៀបចំដូច្នេះ ឱ ហនុមាន ដើម្បីឲ្យបំណងក្នុងចិត្តខ្ញុំបានសម្រេច។» ដូច្នេះមានវត្ថុដប់បីយ៉ាង—មានលាមកគោ ដីឥដ្ឋ និងផេះ ជាដើម។

Verse 59

अलक्तं दरदं रक्तचंदनं चंदनं मधु । कस्तूरिका दधि क्षीरं नवनीतं धृतं तथा ॥ ५९ ॥

អលក្ត (ពណ៌លាក់), ដរ​ដ (រ៉ែមានក្លិន), ចន្ទនក្រហម, ចន្ទន, ទឹកឃ្មុំ, កស្តូរី, ទឹកដោះជូរ, ទឹកដោះគោ, ប៊ឺស្រស់ និងឃី (ghee) ផងដែរ—ទាំងនេះត្រូវប្រមូលប្រើតាមវិធី។

Verse 60

गोमयं द्विविधं तत्र प्रोक्तं गोमहिषीभवम् । पश्चाद्विनष्टद्रव्याप्तौ माहिषं गोमयं स्मृतम् ॥ ६० ॥

នៅទីនោះ គេបានប្រកាសថា លាមកគោមានពីរប្រភេទ គឺកើតពីគោ និងកើតពីក្របី។ បើក្រោយមកវត្ថុដើមមិនមាន ឬបាត់បង់ នោះលាមកក្របីត្រូវចាត់ទុកជាលាមកគោ (ជំនួស)។

Verse 61

पथिकागमने दूरान्महादुर्गस्य रक्षणे । बालादिरक्षणे चैव चौरादिभयनाशने ॥ ६१ ॥

វាត្រូវបានប្រើ ដើម្បីអញ្ជើញអ្នកដំណើរឲ្យត្រឡប់ពីឆ្ងាយ ដើម្បីការពារបន្ទាយធំ ដើម្បីការពារកុមារ និងអ្នកដទៃទៀត ហើយដើម្បីបំបាត់ភ័យដែលកើតពីចោរ និងគ្រោះថ្នាក់ស្រដៀងគ្នា។

Verse 62

स्त्रीवश्यादिषु कार्येषु शस्तं गोगोमयं मने । भूमिस्पृष्टं न तद्ग्राह्यमंतरिक्षाञ्च भाजने ॥ ६२ ॥

សម្រាប់ពិធីការដូចជា ការធ្វើឲ្យស្ត្រីពេញចិត្ត និងគោលបំណងស្រដៀងគ្នា លាមកគោត្រូវចាត់ទុកថាជាវត្ថុសម្អាតដែលបានកំណត់។ ប៉ុន្តែបើវាប៉ះដី មិនគួរយកឡើងទេ; គួររក្សាទុកក្នុងភាជន៍ដែលមិនប៉ះដី (លើកឲ្យលើដី)។

Verse 63

चतुर्विधा मृत्तिका तु श्वेता पीतारुणासिता । तत्र गोपीचंदनं तु हरितालं च गौरिकम् ॥ ६३ ॥

ដីឥដ្ឋ (សម្រាប់ពិធី) មានបួនប្រភេទ គឺ ស, លឿង, ក្រហម, និងខ្មៅ។ ក្នុងចំណោមនេះ គេរាប់បញ្ចូល gopīcandana, haritāla និង gaurikā ជាដី/រ៉ែពិសេស សម្រាប់សញ្ញាសក្ការៈ និងពិធីបូជា។

Verse 64

मषी लाक्षारसोद्भूता सर्वं वान्यत्स्फुटं मतम् । कृत्वा गोपीचदंनेन चतुरस्रं गृहं सुधीः ॥ ६४ ॥

ទឹកខ្មៅដែលរៀបចំពីជ័រលាក់ ត្រូវបានណែនាំ; ហើយគេក៏ចាត់ទុកថា វត្ថុផ្សេងៗទាំងអស់ (សម្រាប់សរសេរ) គួរតែច្បាស់លាស់ និងមើលឃើញពិតប្រាកដ។ បន្ទាប់ពីគូរបរិវេណជាចតុកោណដោយ gopī-candana អ្នកប្រាជ្ញគួរបន្តធ្វើការសរសេរតាមវិធីដែលបានកំណត់។

Verse 65

तन्मध्ये माहिषेणाथ कुर्यान्मूर्तिं हनूमतः । बीजं क्रोधाञ्च तत्पुच्छं लिखेन्मंत्री समाहितः ॥ ६५ ॥

នៅកណ្ដាលយន្ត្រ​នោះ ឱ​ព្រះអម្ចាស់ គួរបង្កើតរូបព្រះហនុមាន ដោយទឹកប្រមាត់ក្របី; ហើយអ្នកមន្ត្រីមានចិត្តសមាធិ ត្រូវសរសេរព្យាង្គបីជ (bīja) និងព្យាង្គក្រមោធ (krodha) លើកន្ទុយរបស់ទ្រង់។

Verse 66

तैलेन स्नापयेन्मूर्तिं गुडेन तिलकं चरेत् । शतपत्रसमो धूपः शालनिर्याससंभवः ॥ ६६ ॥

គួរឲ្យងូតរូបទេវតា​ដោយប្រេង ហើយលាបតិលក​ដោយស្ករត្នោត (jaggery)។ ធូបគួរមានក្លិនដូចផ្កាឈូករយក្រដាស ហើយធ្វើពីជ័រដែលហូរចេញពីដើមសាលា។

Verse 67

कुर्य्याञ्च तैलदीपं तु वर्तिपंचकसंयुतम् । दध्योदनेन नैवेद्यं दद्यात्साधकसत्तमः ॥ ६७ ॥

អ្នកសាធកដ៏ប្រសើរ គួររៀបចំចង្កៀងប្រេងមួយ មានខ្សែភ្លើងប្រាំ; ហើយគួរថ្វាយនៃវេឌ្យ (naivedya) ជាអង្ករលាយទឹកដោះគោជូរ។

Verse 68

वारत्रयं कंठदेशे सशेषविषमुञ्चरन् । एवं कृते तु नष्टानां महिषीणां गवामपि ॥ ६८ ॥

ឲ្យគាត់បញ្ចេញពិសដែលនៅសល់ នៅតំបន់ក ដល់បីដង។ ពេលធ្វើដូចនេះហើយ សូម្បីក្របីញី និងគោដែលបាត់ ក៏អាចរកឃើញវិញបាន។

Verse 69

दासीदासादिकानां च नष्टानां प्राप्तिरीरिता । चौरादिदुष्टसत्त्वानां सर्पादीनां भये पुनः ॥ ६९ ॥

បានបង្រៀនថា អ្វីដែលបាត់—ដូចជាស្រីបម្រើ បម្រើប្រុស និងអ្វីៗដទៃ—អាចទទួលបានវិញ; ហើយនៅពេលមានភ័យពីចោរ និងសត្វអាក្រក់ផ្សេងៗ ព្រមទាំងពស់ជាដើម ក៏ទទួលបានការការពារវិញដែរ។

Verse 70

तालेन च चतुर्द्वारं गृहं कृत्वा सुशोभनम् । पूर्वद्वारे गजः स्थाप्यो दक्षिणे महिषस्तथा ॥ ७० ॥

ដោយវាស់តាមតាលា គួរសង់គេហដ្ឋានដ៏ស្រស់ស្អាត មានទ្វារបួន។ នៅទ្វារខាងកើត ដាក់រូបដំរី ហើយនៅទ្វារខាងត្បូង ដាក់រូបក្របីដូចគ្នា។

Verse 71

सर्पस्तु पश्चिमे द्वारे व्याघ्रश्चैवोत्तरे तथा । एवं क्रमेण खड्गं च क्षुरिकादंडमुद्गरान् ॥ ७१ ॥

នៅទ្វារខាងលិច ដាក់រូបពស់ ហើយនៅទ្វារខាងជើង ដាក់រូបខ្លា។ ដូច្នេះតាមលំដាប់ គួររៀបចំផងដែរ ដាវ កាំបិតខ្លី ដំបង និងកន្ទុយដែក (មុទ្គរ)។

Verse 72

विलिख्य मध्ये मूर्तिं च महिषीगोमयेन वै । कृत्वा डमरुहस्तां च चकिताक्षीं प्रयत्नतः ॥ ७२ ॥

បន្ទាប់មក នៅកណ្ដាលទីកន្លែងដែលបានរៀបចំ គួរគូររូបមួយដោយប្រើលាមកក្របី និងលាមកគោ។ ដោយខិតខំប្រឹងប្រែង បង្កើតរូបនាងកាន់ដមរុ (ស្គរតូច) ក្នុងដៃ និងមានភ្នែកធំភ្ញាក់ផ្អើល។

Verse 73

पयसा स्नापनं रक्तचंदनेनानुलेपनम् । जातीपुष्पैस्तु संपूज्य शुद्धधूप प्रकल्पयेत् ॥ ७३ ॥

គួរជូតស្នាន (ស្រោចទឹក) ដោយទឹកដោះគោ ហើយលាបដោយម្សៅចន្ទនក្រហម។ បូជាឲ្យពេញលេញដោយផ្កាម្លិះ និងរៀបចំធូបសុទ្ធ។

Verse 74

घृतेन दीपं दत्त्वाथ पायसान्नं निवेदयेत् । गगनं दीपिकेंद्वाढ्यां शास्त्रं च पुरतो जपेत् ॥ ७४ ॥

បន្ទាប់ពីថ្វាយចង្កៀងដោយឃី (ប៊ឺរលាយ) រួច គួរថ្វាយបាយផ្អែម (បាយបាយសា) ជានិវេទ្យ។ នៅពេលមេឃភ្លឺដោយចង្កៀង និងពន្លឺព្រះចន្ទ គួរអានសាស្ត្របរិសុទ្ធនៅមុខ (ព្រះ/បល្ល័ង្ក) ដោយជប។

Verse 75

एवं सप्तदिनं कृत्वा मुच्यते महतो भयात् । अनयोर्भौमवारे तु कुर्यादारंभमादरात् ॥ ७५ ॥

ធ្វើពិធីនេះដូច្នេះអស់៧ថ្ងៃ នោះនឹងរួចផុតពីភ័យធំ។ ក្នុងវិធីទាំងពីរ គួរចាប់ផ្តើមដោយក្តីគោរពនៅថ្ងៃអង្គារ (Bhauma-vāra)។

Verse 76

शत्रुसेनाभये प्राप्ते गैरिकेण तु मंडलम् । कृत्वा तदंतरे तालमीष्टन्नम्रं समालिखेत् ॥ ७६ ॥

ពេលមានគ្រោះថ្នាក់ពីកងទ័ពសត្រូវ ក៏គួរគូរមណ្ឌលមូលដោយដីក្រហម (red ochre) ហើយនៅខាងក្នុង គូរដើមតាល (tāla) ឲ្យលំអៀងបន្តិចតាមចិត្តប្រាថ្នា ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។

Verse 77

तत्रावलंबमानां च प्रतिमां गोमयेन तु । वामहस्तेन तालाग्रं दक्षिणे ज्ञानमुद्रिका ॥ ७७ ॥

នៅទីនោះ គួរបង្កើតឬដាក់រូបបដិមាមួយដោយលាមកគោ; ដៃឆ្វេងកាន់ចុងស្លឹកតាល (tāla) ហើយដៃស្តាំធ្វើមុទ្រាជ្ញាន (jñāna-mudrā) ជាសញ្ញានៃប្រាជ្ញា។

Verse 78

तालमूलात्स्वकाष्टायां मार्गे हस्तमिते गृहम् । चतुरस्र विधायाथ तन्मध्ये मूर्तिमालिखेत् ॥ ७८ ॥

ពីគល់ដើមតាល (tāla) លើក្តារឈើផ្ទាល់ខ្លួនដែលដាក់តាមផ្លូវ គួរធ្វើកន្លែងដូចផ្ទះមួយ វាស់ត្រឹមមួយហស្ត (hasta)។ ធ្វើឲ្យជាចតុកោណ ហើយបន្ទាប់មកគូរមូរតិ (mūrti) នៅកណ្ដាល។

Verse 79

दक्षिणाभिमुखीं रम्यां हृदये विहितांजलिम् । तोयेन स्नानगंधादि यथासंभवमर्पयेत् ॥ ७९ ॥

បែរមុខទៅទិសខាងត្បូង ដោយសភាពស្ងប់ស្ងាត់ស្រស់ស្អាត និងដាក់ដៃអញ្ជលីនៅចិត្ត គួរបូជាតាមសមត្ថភាព ដោយទឹកសម្រាប់ស្នាន និងគ្រឿងក្រអូបជាដើម។

Verse 80

कृशारान्नं च नैवेद्यं साज्यं तस्यै निवेदयेत् । किलिद्वयं जपं प्रोक्तमेवं कुर्याद्दिने दिने ॥ ८० ॥

គួរថ្វាយនៃវេទ្យា​ជា​ក្រិសារា (អង្ករឆ្អិន/គ្រាប់ធញ្ញជាតិឆ្អិន) ជាមួយ​ឃី (ប៊ឺបរិសុទ្ធ) ដល់​ព្រះនាង។ ជបៈ​ត្រូវបានពោលថា «គិលិទ្វយ»; ដូច្នេះ​គួរធ្វើរៀងរាល់ថ្ងៃ។

Verse 81

एवं कृते भवेच्छीघ्रं पथिकानां समागमः । श्यामपाषाणखण्डेन लिखित्वा भूपतेर्गृहम् ॥ ८१ ॥

ពេលធ្វើដូចនេះ នឹងមានអ្នកដំណើរមកប្រមូលផ្តុំយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ដោយយកដុំថ្មពណ៌ខ្មៅ សរសេរ/គូសសញ្ញា ហើយសម្គាល់ផ្ទះរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។

Verse 82

प्राकारं तु चतुर्द्वारयुक्तं द्वारेषु तत्र वै । अन्योन्यपुच्छ रिधित्रययुक्तां हनूमतः ॥ ८२ ॥

គួរសង់ជញ្ជាំងព័ទ្ធជុំវិញ មានទ្វារចូលចេញបួន។ នៅតាមទ្វារទាំងនោះ ត្រូវដាក់រៀបចំជាបីផ្នែក ដែលមានសញ្ញា «កន្ទុយភ្ជាប់គ្នា» ជារបស់ព្រះហនុមាន។

Verse 83

कुर्यान्मूर्तिं गोमयेन धत्तूरकुसुमैयजेत् । जटामांसीभवं धूपं तैलाक्तघृतदीपकम् ॥ ८३ ॥

គួរធ្វើរូបមូរតិពីលាមកគោ ហើយបូជាដោយផ្កាធត្តូរា។ ថ្វាយធូបដែលធ្វើពីជតាមាំសី និងបំភ្លឺចង្កៀងឃី ដែលខ្សែភ្លើងលាបប្រេង។

Verse 84

नैवेद्यं तिलतैलाक्तसक्षारा माषरोटिका । ध्येयो दक्षिणहस्तेन रोटिकां भक्षयन्हरिः ॥ ८४ ॥

នៃវេទ្យា​គួរថ្វាយ​រូតិកា​ពីសណ្តែកមាស (māṣa) លាបប្រេងល្ង និងលាយអំបិលសារធាតុខារ។ ហើយគួរធ្វើសមាធិលើព្រះហរិ ថាទ្រង់កំពុងបរិភោគរូតិកានោះដោយដៃស្តាំ។

Verse 85

वामहस्तेन पाषाणैस्त्रासयन्परसैनिकान् । प्नारयन्भ्रुकुटीं बद्ध्वा भीषयन्मथयन्स्थितः ॥ ८५ ॥

ដោយដៃឆ្វេង គាត់គប់ថ្ម ដើម្បីបំភ័យទាហានសត្រូវ; ចងចិញ្ចើមជាខឹង ហើយឈរនៅទីនោះ—គំរាមកំហែង និងធ្វើឲ្យជួរទ័ពរបស់ពួកគេរអាក់រអួល។

Verse 86

जपेञ्च भुग्भुगिति वै सहस्रं ध्यानतत्परः । एवं कृतविधानेन परसैन्यं विनाशयेत् ॥ ८६ ॥

ដោយផ្តោតចិត្តក្នុងសមាធិ គួរតែសូត្រមន្ត «ភុគ ភុគ» មួយពាន់ដងផងដែរ។ ដោយអនុវត្តពិធីតាមវិធាននេះ អាចនាំឲ្យទ័ពសត្រូវវិនាស។

Verse 87

रक्षा भवति दुर्गाणां सत्यं सत्य न संशयः । प्रायोगा बहवस्तत्र संक्षेपाद्गदिता मया ॥ ८७ ॥

ការអនុវត្តទាំងនេះពិតជាក្លាយជាការការពារ នៅពេលទុក្ខលំបាក—ពិត ពិត មិនមានសង្ស័យឡើយ។ ការប្រើប្រាស់ពិធីជាក់ស្តែងមានច្រើន; ខ្ញុំបាននិយាយតែសង្ខេបប៉ុណ្ណោះ។

Verse 88

प्रत्यहं यो विधानेन दीपदानं हनूमतः । तस्यासाध्यं न वै किंचिद्विद्यते भुवनत्रये ॥ ८८ ॥

អ្នកណាដែលរាល់ថ្ងៃ ប្រគេនចង្កៀងដល់ព្រះហនុមាន តាមវិធានកំណត់ នោះក្នុងលោកទាំងបី មិនមានអ្វីមួយដែលមិនអាចសម្រេចបានសម្រាប់គាត់ឡើយ។

Verse 89

न देयं दुष्टहृदये दुष्टचिंतनबुद्धये । अविनीताय शिष्याय पिशुनाय कदाचन ॥ ८९ ॥

មិនគួរផ្តល់ព្រះធម៌ដល់អ្នកមានចិត្តអាក្រក់ ដែលបញ្ញាចងចាំគំនិតអាក្រក់—ក៏មិនគួរផ្តល់ដល់សិស្សមិនមានវិន័យ ឬអ្នកនិយាយបង្កាច់គេ នៅពេលណាក៏ដោយ។

Verse 90

कृतघ्नाय न दातव्यं दातव्यं च परीक्षिते । बहुना किमिहोक्तेन सर्वं दद्यात्कपीश्वरः ॥ ९० ॥

មិនគួរផ្តល់អ្វីដល់អ្នកអកតញ្ញូឡើយ; គួរផ្តល់ក្រោយពិនិត្យឲ្យច្បាស់។ និយាយច្រើនមានប្រយោជន៍អ្វី? ព្រះអម្ចាស់ស្វា (ហនុមាន) បានបូជាអស់ទាំងអ្វីៗរបស់ខ្លួន។

Verse 91

अथ मन्त्रान्तरं वक्ष्ये तत्त्वज्ञानप्रदायकम् । तारो नमो हनुमते जाठरत्रयमीरयेत् ॥ ९१ ॥

ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងប្រកាសមន្ត្រមួយទៀត ដែលប្រទានចំណេះដឹងអំពីតត្ត្វៈ។ គួរបញ្ចេញ «តារា» (ព្រណវៈ) ជាមុន បន្ទាប់មក «នមោ ហនុមតេ» ហើយបន្តនិយាយសំឡេង «ជាឋរ» បី។

Verse 92

दनक्षोभं समाभाष्य संहरद्वयमीरयेत् । आत्मतत्त्वं ततः पश्चात्प्रकाशययुगं ततः ॥ ९२ ॥

ក្រោយពេលសូត្រផ្នែក «ដនក្សោភ» ហើយ គួរបញ្ចេញរូបមន្ត «សំហារ» ជាគូ។ បន្ទាប់មក គួរបកស្រាយសច្ចៈនៃអាត្មា; ហើយបន្ទាប់ទៀត គួរបង្រៀនគូដែលទាក់ទងនឹង «ប្រកាស» (ពន្លឺ)។

Verse 93

वर्मास्त्रवह्निजायांतः सार्द्धूषड्विंशदर्णवान् । वसिष्ठोऽस्य मुनिश्छन्दोऽनुष्टुप् च देवताः पुनः ॥ ९३ ॥

មន្ត្រនេះចាប់ផ្តើមដោយ «វರ್ಮាស្ត្រ» ហើយបញ្ចប់ដោយ «វហ្និជាយា»; មានព្យាង្គសរុប ២៦។ ឥសី (អ្នកឃើញមន្ត្រ) គឺមុនី វសិષ્ઠ; ចន្ទៈគឺ អនុଷ្ដុប; ហើយទេវតាប្រធានក៏ត្រូវយល់តាមនោះដែរ។

Verse 94

हनुमान्मुनिसप्तर्तुवेदाष्टनिगमैः क्रमात् । मंत्रार्णैश्च षडंगानि कृत्वा ध्यायेत्कपीश्वरम् ॥ ९४ ॥

តាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ ដោយប្រើព្យាង្គមន្ត្រដែលពាក់ព័ន្ធនឹង ហនុមាន ពួកមុនី រដូវប្រាំពីរ វេដៈ និងនិគមៈប្រាំបី គួរធ្វើន្យាសៈឆដង្គ (ពិធីជំនួយប្រាំមួយ) ហើយបន្ទាប់មក សមាធិគិតគូរលើ កពីឥશ્વរ (ហនុមាន ព្រះអម្ចាស់ស្វា)។

Verse 95

जानुस्थावामबाहुं च ज्ञानमुद्रापरं हृदि । अध्यात्मचित्तमासीनं कदलीवनमध्यगम् ॥ ९५ ॥

ដោយដាក់ដៃឆ្វេងសម្រាកលើជង្គង់ ហើយកាន់ដៃនៅលើបេះដូងជាមុទ្រានៃចំណេះដឹងវិញ្ញាណ ព្រះអង្គអង្គុយសមាធិចិត្តខាងក្នុង នៅកណ្ដាលព្រៃដើមចេក។

Verse 96

बालार्ककोटिप्रतिमं ध्यायेज्ज्ञानप्रदं हरिम् । ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षं दशांशं जुहुयात्तिलैः ॥ ९६ ॥

គួរធ្វើសមាធិលើព្រះហរិ—អ្នកប្រទានចំណេះដឹង—ដែលពន្លឺរុងរឿងដូចព្រះអាទិត្យរះដប់លាន។ បន្ទាប់ពីសមាធិដូច្នេះ គួរជបមន្ត្រា១លក្ខ (មួយសែន) ហើយបូជាហោមមួយភាគដប់ដោយគ្រាប់ល្ង។

Verse 97

साज्यैः संपूजयेत्पीठे पूर्वोक्ते पूर्ववत्प्रभुम् । जप्तोऽयं मदनक्षोभं नाशयत्येव निश्चितम् ॥ ९७ ॥

លើអាសនៈ (ពីឋ) ដែលបានពណ៌នាមុន គួរបូជាព្រះម្ចាស់ដូចដែលបានកំណត់ពីមុន ដោយថ្វាយហោមដែលលាយជាមួយឃី (ghee)។ មន្ត្រនេះពេលជប នឹងបំផ្លាញការរំខានដែលកើតពីកាមៈ (តណ្ហា) ដោយប្រាកដ។

Verse 98

तत्त्वज्ञानमवाप्नोति कपींद्रस्य प्रसादतः । अथ मंत्रातरं वाक्ष्ये भूतविद्रावणं परम् ॥ ९८ ॥

ដោយព្រះគុណរបស់កពីន្ទ្រ (ព្រះអម្ចាស់នៃស្វា) មនុស្សនឹងទទួលបានចំណេះដឹងពិតអំពីតត្ត្វៈ (សភាពពិត)។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងប្រកាសមន្ត្រផ្សេងទៀត—អធិមន្ត្រដ៏លើសលប់សម្រាប់បណ្តេញភូត និងសត្វរំខានទាំងឡាយ។

Verse 99

तारः काशींकुक्षिपरवराहश्चांजनापदम् । पवनो वनपुत्रांते आवेशिद्वयमीरयेत् ॥ ९९ ॥

គួរបញ្ចេញតាមលំដាប់ពាក្យ/អក្សរ៖ «តារ», «កាសី», «កុក្សិ», «បរ», «វរាហ», និង «ចាញ្ជនាបទ»; បន្ទាប់មកបញ្ចេញ «បវន» នៅចុង «វនបុត្រា»។ ដូច្នេះ គូដែលហៅថា «អាវេសិ» ត្រូវបានប្រកាស។

Verse 100

तारः श्रीहनुमत्यश्चादस्त्ररचभुजाक्षरः । ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छंदोऽत्र देवता पुनः ॥ १०० ॥

ព្យាង្គគ្រាប់គឺ តារា (អោំ)។ បន្ថែម «ស្រី» និង «ហនុមតី» នោះក្លាយជាមន្ត្រដូចអាវុធ មានព្យាង្គដៃ។ នៅទីនេះ ព្រះព្រហ្មា ជាឥសី; ចន្ទៈ គាយត្រី; និងទេវតាប្រធាន គឺដដែល។

Verse 101

हनुमान्कमला बीजं फट् शक्तिः परिकीर्तितः । षड्दीर्घाढ्येन बीजेन षडङ्गानि समाचरेत् ॥ १०१ ॥

ប៊ីជៈ ត្រូវបានប្រកាសថា «ហនុមាន-កមលា» ហើយ «ផត់» ជាសក្តិ។ ដោយប៊ីជៈមានស្រៈវែងប្រាំមួយ គួរអនុវត្តការដាក់អង្គប្រាំមួយ (ឆដង្គ)។

Verse 102

आंजनेय पाटलास्यं स्वर्णाद्रिसमविग्रहम् । पारिजातद्रुमूलस्थं चिंतयेत्साधकोत्तमः ॥ १०२ ॥

សាធកដ៏ប្រសើរ គួរធ្វើសមាធិលើ អញ្ជនេយ (ហនុមាន)៖ មុខពណ៌ផ្កាកុលាប រូបកាយដូចភ្នំមាស ហើយស្ថិតនៅជើងដើមបារិជាត។

Verse 103

एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं जुहुयात्तिलैः । त्रिमध्वक्तैर्यंजत्पीठे पूर्वोक्तेपूर्ववत्सुधीः ॥ १०३ ॥

ធ្វើសមាធិបែបនេះហើយ គួរជបមន្ត្រចំនួនមួយលក្ខ។ បន្ទាប់មក យកមួយភាគដប់ ធ្វើហោមដោយគ្រាប់ល្ង លាបដោយទឹកឃ្មុំបីប្រភេទ លើវេទិកាយញ្ញដែលបានពិពណ៌នាមុន ដោយអនុវត្តដូចមុន។

Verse 104

अनेन मनुना मंत्री ग्रहग्रस्तं प्रमार्जयेत् । आक्रंदंस्तं विमुच्याथ ग्रहः शीघ्रं पलायते ॥ १०४ ॥

ដោយមន្ត្រនេះ អ្នកដឹងមន្ត្រ គួរបោសសម្អាតតាមពិធីលើអ្នកដែលត្រូវគ្រាហៈចាប់។ ពេលគាត់ស្រែកយំ នោះត្រូវបានដោះលែង ហើយគ្រាហៈរត់គេចយ៉ាងឆាប់។

Verse 105

मनवोऽमी सदागोप्या न प्रकाश्या यतस्ततः । परीक्षिताय शिष्याय देया वा निजसूनवे ॥ १०५ ॥

ព្រះបន្ទូលបរិសុទ្ធទាំងនេះ គួររក្សាជាសម្ងាត់ មិនគួរប្រាប់ទៅទីនេះទីនោះឡើយ។ គួរផ្តល់តែដល់សិស្សដែលបានសាកល្បងហើយ ឬមិនដូច្នោះទេ ដល់កូនប្រុសរបស់ខ្លួន។

Verse 106

हनुमद्भजनासक्तः कार्तवीर्यार्जुनं सुधीः । विशेषतः समाराध्य यथोक्तं फलमाप्नुयात् ॥ १०६ ॥

បុគ្គលប្រាជ្ញា ដែលជាប់ចិត្តក្នុងការបូជាហនុមាន គួរប្រកបការសម្រស់សម្រួលបម្រើពិសេសដល់ កាតវីរ្យអర్జុន; ដូច្នេះ នឹងទទួលបានផល ដូចដែលបានពោលទុកមុន ដោយត្រឹមត្រូវ។

Verse 107

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे दीपविधिनिरूपणं नाम पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७५ ॥

ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី ៧៥ ដែលមាននាមថា «ការពន្យល់អំពីវិធីធ្វើទៀន (ទិពវិធិ)» ក្នុង ព្រះស្រី បૃហន្នារ៉ដិយបុរាណ ផ្នែកដើម (បូರ್ವភាគ) ក្នុងរឿងបន្ថែមធំ (បૃហទុបាខ្យាន) ក្នុងបាទទីបី។

Frequently Asked Questions

A codified Hanumān dīpa-dāna and nitya-dīpa procedure, including materials, measurements, places, maṇḍala design, and mantra-application, aimed at both welfare (prosperity, safety) and protective outcomes.

It frames Hanumān worship as heartfelt offering (glad lamp-offering before images) while operationalizing it through precise correspondences—oil types, grain-flours, thread colors/counts, nyāsa, and mantra-lakṣaṇa—typical of a practical vrata-kalpa manual.

Before a Hanumān image (or in a Śiva temple), at crossroads, at sites linked to planets/spirits, and in the presence of a crystal liṅga or Śālagrāma; additional situational placements include the king’s gate, prison contexts, and sacred trees like aśvattha/banyan.

It explicitly restricts teaching to an examined, disciplined disciple (or one’s son), warning against sharing with malicious, undisciplined, slanderous, or ungrateful persons—presenting secrecy as part of ritual integrity.