Adhyaya 158
Anushasana ParvaAdhyaya 15831 Verses

Adhyaya 158

Chapter Arc: भीष्म युधिष्ठिर से कहते हैं कि इस विषय पर एक प्राचीन आख्यान सुनाया जाता है—पवन और कार्तवीर्य अर्जुन का संवाद, जिसमें ब्राह्मण-माहात्म्य प्रकट होता है। → माहिष्मती का सहस्रबाहु, महाबली कार्तवीर्य अर्जुन क्षत्रधर्म, विनय और श्रुति-आज्ञा के साथ दत्तात्रेय मुनि की आराधना करता है और वरदान पाता है; पर उसी वैभव के साथ उसके भीतर ‘श्रेष्ठता’ का गर्व भी उभरता है, जिससे वर्ण-श्रेष्ठता का विवाद तीखा होने लगता है। → आकाशवाणी/अशरीरिणी वाणी और दिव्य ‘गायत्री’ कन्या का प्रकट कथन—‘मूर्ख! तू नहीं जानता कि ब्राह्मण क्षत्रिय से श्रेष्ठ है’—और यह उद्घोष कि तीनों लोकों में कोई देव या मनुष्य ब्राह्मण-श्रेष्ठता को डिगा नहीं सकता; यही क्षत्र-तेज बनाम ब्रह्म-तेज का निर्णायक क्षण बनता है। → कथा का निष्कर्ष ब्राह्मणों की महिमा, ब्रह्मतेज की अजेयता, और क्षत्रिय के लिए विनय-युक्त धर्मपालन की अनिवार्यता पर टिकता है—राजा का पराक्रम भी ब्राह्मण-आश्रय और मर्यादा के अधीन है।

Shlokas

Verse 1

अत्-#-र- द्विपज्चाशर्दाधिकशततमो< ध्याय: कार्तवीर्य ० अब प2 ९ दत्तात्रेयजीसे चार वरदान प्राप्त होनेका एवं उनमें उत्पत्तिका वर्णन तथा ब्राह्मणोंकी महिमाके विषयमें कार्तवीर्य अर्जुन और वायुदेवताके संवादका उल्लेख युधिछिर उवाच कां तु ब्राह्मणपूजायां व्युष्टिं दृष्टवा जनाधिप । क॑ वा कर्मोदयं मत्वा तानर्चसि महामते

យុធិષ્ઠិរៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្សទាំងឡាយ! តើព្រះអង្គបានឃើញផលប្រយោជន៍អ្វី ដល់ថ្នាក់បន្តប្រកបការគោរពបូជាព្រាហ្មណ៍ជានិច្ច? ឱ មហាបណ្ឌិត! ឬដោយគិតថា កម្មប្រភេទណាដែលកំពុងរីកចម្រើន និងផ្តល់ផល ទើបព្រះអង្គបូជានិងគោរពពួកគេ?»

Verse 2

भीष्म उवाच अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्‌ । पवनस्य च संवादमर्जुनस्य च भारत

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ កូនចៅភារត! ក្នុងរឿងនេះផងដែរ អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយតែងយកគំរូពីប្រវត្តិកថាបុរាណមួយ—គឺរឿងចាស់អំពីសន្ទនារវាងព្រះវាយុ (បវនៈ) និង អរជុន»។

Verse 3

सहस्रभुजभच्छीमान्‌ कार्तवीर्यो5भवत्‌ प्रभु: । अस्य लोकस्य सर्वस्य माहिष्मत्यां महाबल:

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «កាលពីបុរាណ មានស្តេចមហាអំណាចមួយឈ្មោះ ការតវីរ្យៈ—រលោងភ្លឺ និងល្បីថាមានដៃពាន់—គង់នៅទីក្រុង មាហិષ្មតី។ ដោយកម្លាំងដ៏មហិមា ព្រះអង្គបានគ្រប់គ្រងលោកទាំងមូល និងកាន់អធិបតេយ្យលើពិភពនេះទាំងស្រុង»។

Verse 4

स तु रत्नाकरवतीं सद्दीपां सागराम्बराम्‌ । शशास पृथिवीं सर्वा हैहय: सत्यविक्रम:

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ស្តេចហៃហយៈនោះ—អ្នកមានវីរភាពស្មោះត្រង់ដូចពាក្យ—បានគ្រប់គ្រងផែនដីទាំងមូល ដែលសម្បូរទៅដោយមហាសមុទ្រ កោះនានា និងសមុទ្រជាអាវពាក់របស់វា»។ នេះសំដៅទៅលើ ការតវីរ្យៈ អរជុន នៃ មាហិષ្មតី ដែលល្បីដោយអំណាច និងពន្លឺរុងរឿង ហើយអធិបតេយ្យរបស់ព្រះអង្គបានលាតសន្ធឹងទៅគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងលោក។

Verse 5

स्ववित्तं तेन दत्तं तु दत्तात्रेयाय कारणे । क्षत्रधर्म पुरस्कृत्य विनयं श्रुतमेव च

ភីស្មាបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់មក គាត់បានប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ខ្លួនទៅឲ្យទត្តាត្រេយ្យ ដើម្បីគោលបំណងនោះ ដោយដាក់ធម៌របស់ក្សត្រយោធា (ក្សត្រធម្ម) ជាមុខមាត់ ហើយប្រព្រឹត្តតាមវិន័យនៃភាពទាបទន់ និងតាមអ្វីដែលបានស្តាប់ពីព្រះវេទសាស្ត្រ។

Verse 6

न्यमन्त्रयत संतुष्टो द्विजश्नैनं वरैस्त्रिभि:

ភីស្មាបាននិយាយថា៖ ព្រះព្រាហ្មណ៍នោះពេញចិត្តនឹងគាត់ ហើយអញ្ជើញឲ្យគាត់ជ្រើសរើសពរ៣ប្រការ។ ទត្តាត្រេយ្យ ជាព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ហើយអនុញ្ញាតឲ្យសុំ។ ពេលស្តេចត្រូវបានប្រាប់ឲ្យជ្រើសពរ គាត់បានទូលថា៖ «ព្រះអម្ចាស់! នៅពេលសង្គ្រាម សូមឲ្យខ្ញុំមានដៃមួយពាន់ ប៉ុន្តែនៅផ្ទះ សូមឲ្យមានតែពីរដៃប៉ុណ្ណោះ។ នៅលើសមរភូមិ សូមឲ្យទ័ពទាំងអស់ឃើញដៃមួយពាន់របស់ខ្ញុំ។ ឱ គ្រូបង្រៀនអ្នកកាន់វ្រតដ៏តឹងរឹង! ដោយវីរភាពរបស់ខ្ញុំ សូមឲ្យខ្ញុំឈ្នះផែនដីទាំងមូល។ បានផែនដីតាមធម៌ហើយ សូមឲ្យខ្ញុំគ្រប់គ្រងដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាម មិនខ្ជិលច្រអូស។ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ល្អបំផុត! លើសពីពរ៣នេះ ខ្ញុំសុំពរទី៤ទៀត។ ឱ មហាឥសីដ៏គ្មានកំហុស! សូមប្រទានពរនោះដោយមេត្តា។ ខ្ញុំជាអ្នកសុំជ្រកកោនជាភក្តិរបស់លោក៖ ប្រសិនបើថ្ងៃណាមួយខ្ញុំបោះបង់ផ្លូវត្រឹមត្រូវ ហើយទៅកាន់ផ្លូវមិនពិត សូមឲ្យបុរសអ្នកប្រសើរបង្រៀនខ្ញុំ ដើម្បីនាំខ្ញុំត្រឡប់មកផ្លូវត្រូវវិញ»។

Verse 7

स वरैश्छन्दितस्तेन नूपो वचनमत्रवीत्‌ । सहस्रबाहुर्भूयां वै चमूमध्ये गृहेडन्यथा

ភីស្មាបាននិយាយថា៖ ពេលឥសីនោះជំរុញឲ្យជ្រើសពរ ស្តេចបានទូលថា៖ «សូមឲ្យខ្ញុំក្លាយជាអ្នកមានដៃមួយពាន់នៅពេលសង្គ្រាម នៅកណ្ដាលកងទ័ព ប៉ុន្តែនៅផ្ទះសូមឲ្យខ្ញុំនៅដូចធម្មតា (មានតែពីរដៃ)។ សូមឲ្យទ័ពទាំងអស់លើសមរភូមិឃើញដៃមួយពាន់របស់ខ្ញុំ»។

Verse 8

मम बाहुसहसं तु पश्यतां सैनिका रणे । विक्रमेण महीं कृत्स्नां जयेयं संशितव्रत

ភីស្មាបាននិយាយថា៖ «សូមឲ្យទ័ពទាំងឡាយនៅលើសមរភូមិឃើញដៃមួយពាន់របស់ខ្ញុំ។ ឱ អ្នកកាន់វ្រតដ៏មាំមួន! ដោយវីរភាពរបស់ខ្ញុំ សូមឲ្យខ្ញុំឈ្នះផែនដីទាំងមូល»។

Verse 9

तां च धर्मेण सम्प्राप्प पालयेयमतन्द्रित: । चतुर्थ तु वरं याचे त्वामहं द्विजसत्तम

ភីស្មាបាននិយាយថា៖ «បានវា (អធិបតេយ្យ/ផែនដី) តាមធម៌ហើយ ខ្ញុំនឹងការពារនិងគ្រប់គ្រងដោយមិនប្រហែស។ ប៉ុន្តែ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ខ្ញុំសុំពរទី៤ពីលោកផង»។

Verse 10

त॑ ममानुग्रहकृते दातुमर्हस्यनिन्दित । अनुशासन्तु मां सनन्‍्तो मिथ्योद्वृत्तं त्वदाश्रयम्‌

ភីष្មៈបាននិយាយថា៖ «ឱ អ្នកគ្មានទោស! សូមអនុគ្រោះប្រទានពរ​នេះ ដើម្បីបង្ហាញក្តីមេត្តាចំពោះខ្ញុំ។ ប្រសិនបើថ្ងៃណាមួយ ខ្ញុំដែលបានសុំជ្រកកោនក្រោមអំណាចរបស់អ្នក បែរចេញពីធម៌ទៅរកអំពើក្លែងក្លាយ និងវៀចវេរ នោះសូមឲ្យអ្នកមានគុណធម៌ទាំងឡាយ ប្រៀនប្រដៅ និងកែតម្រូវខ្ញុំវិញ»។

Verse 11

भगवान्‌ दत्तात्रेयकी कार्तवीर्यपर कृपा इत्युक्त: स द्विज: प्राह तथास्त्विति नराधिपम्‌ | एवं समभवंस्तस्य वरास्ते दीप्ततेजस:

ពេលព្រះដត្តាត្រេយៈបានឮព្រះរាជាសុំដូច្នោះ ព្រះព្រាហ្មណ៍អង្គនោះបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ស្តេចថា៖ «តថាស្តុ—ឲ្យបានដូច្នោះ»។ ដូច្នេះ ពរ​ទាំងឡាយដែលបានប្រទានដល់ស្តេចមានតេជៈភ្លឺចែងចាំង ក៏សម្រេចជាផលតាមពាក្យនោះ។

Verse 12

ततः स रथमास्थाय ज्वलनार्कसमद्युतिम्‌ । अब्रवीद्‌ वीर्यसम्मोहात्‌ को वास्ति सदृशो मम

បន្ទាប់មក គាត់ឡើងលើរថសេះ មានពន្លឺដូចភ្លើងឆេះ និងព្រះអាទិត្យ។ ដោយស្រវឹងក្នុងអំណាចវីរភាពរបស់ខ្លួន គាត់បានប្រកាសថា៖ «មានអ្នកណាស្មើខ្ញុំ?»

Verse 13

तद्वाक्यान्ते चान्तरिक्षे वागुवाचाशरीरिणी

ពេលពាក្យនោះទើបចប់ ស្រាប់តែមានសំឡេងមិនឃើញរាងពីលើមេឃនិយាយថា៖ «មនុស្សល្ងង់! តើអ្នកមិនដឹងទេថា ព្រាហ្មណ៍លើសលប់ជាងក្សត្រីយៈ? ដោយមានការគាំទ្រព្រាហ្មណ៍ប៉ុណ្ណោះ ក្សត្រីយៈទើបអាចការពារប្រជាជនក្នុងលោកនេះបាន!»

Verse 14

न त्वं मूढ विजानीषिे ब्राह्मण क्षत्रियाद्‌ वरम्‌ । सहितो ब्राह्माणेनेह क्षत्रिय: शास्ति वै प्रजा:

ភីष្មៈបាននិយាយថា៖ «ឱ អ្នកវង្វេង! អ្នកមិនយល់ទេថា ព្រាហ្មណ៍លើសលប់ជាងក្សត្រីយៈ។ ក្នុងលោកនេះ ដោយមានការគាំទ្រព្រាហ្មណ៍ប៉ុណ្ណោះ ក្សត្រីយៈទើបអាចគ្រប់គ្រង និងការពារប្រជាជនបានពិតប្រាកដ»។

Verse 15

अजुन उवाच कुर्या भूतानि तुष्टो5हं क्रुद्धो नाशं तथानये । कर्मणा मनसा वाचा न मत्तो5स्ति वरो द्विज:

អរជុនបាននិយាយថា៖ «ពេលខ្ញុំពេញចិត្ត ខ្ញុំអាចបង្កើតសត្វមានជីវិតឲ្យកើតមាន; ពេលខ្ញុំខឹង ខ្ញុំក៏អាចនាំឲ្យពួកវាវិនាសបានដូចគ្នា។ ដោយកិច្ចការ ដោយចិត្ត និងដោយពាក្យសម្តី គ្មានព្រាហ្មណ៍ណាម្នាក់លើសខ្ញុំឡើយ»។

Verse 16

पूर्वो ब्रह्मोत्तरो वादो द्वितीय: क्षत्रियोत्तर: | त्वयोक्तौ हेतुयुक्तौ तौ विशेषस्तत्र दृश्यते

អរជុនបាននិយាយថា៖ «ទស្សនៈដំបូងថា ព្រាហ្មណ៍មានអធិការកំពូល; ទស្សនៈទីពីរ ជាទស្សនៈសន្និដ្ឋានថា ក្សត្រិយមានភាពលើសលប់។ អ្នកបានពន្យល់ថា ទាំងពីរមានហេតុផលរួមគ្នា គឺការការពារ និងគ្រប់គ្រងប្រជាជន; ប៉ុន្តែទោះយ៉ាងណា នៅក្នុងលោកនេះ ក៏នៅតែឃើញមានភាពខុសគ្នារវាងពួកគេ»។

Verse 17

ब्राह्मणा: संश्रिता: क्षत्र न क्षत्रं ब्राह्मणाश्रितम्‌ । ख्रिता ब्रह्मोपधा विप्रा: खादन्ति क्षत्रियान्‌ भुवि

អរជុនបាននិយាយថា៖ «ឱ ក្សត្រិយ! ព្រាហ្មណ៍រស់នៅដោយពឹងផ្អែកលើវណ្ណៈក្សត្រិយ; តែក្សត្រិយមិនរស់នៅក្រោមស្រមោលព្រាហ្មណ៍ឡើយ។ ព្រាហ្មណ៍ដែលយកការសិក្សា និងបង្រៀនវេទៈជាលេសសម្រាប់ជីវិត នៅលើផែនដីនេះ តាមពិតរស់ដោយបរិភោគអ្វីដែលមកពីក្សត្រិយ»។

Verse 18

क्षत्रियेष्वाश्रितो धर्म: प्रजानां परिपालनम्‌ । क्षत्राद्‌ वृत्तित्राह्मिणानां तै: कथं ब्राह्मणो वर:

អរជុនបាននិយាយថា៖ «ធម៌នៃការការពារ និងគ្រប់គ្រងប្រជាជន ពឹងផ្អែកលើក្សត្រិយទាំងឡាយ។ ជីវិតរស់នៅរបស់ព្រាហ្មណ៍ក៏មកពីវណ្ណៈក្សត្រិយដែរ។ ដូច្នេះ តើដោយហេតុអ្វីបានជាព្រាហ្មណ៍អាចត្រូវបានចាត់ថាលើសក្សត្រិយ?»

Verse 19

सर्वभूतप्रधानांस्तान्‌ भैक्षवृत्तीनहं सदा । आत्मसम्भावितान्‌ विप्रान्‌ स्थापयाम्यात्मनो वशे

អរជុនបាននិយាយថា៖ «ចាប់ពីថ្ងៃនេះទៅ ខ្ញុំនឹងដាក់ក្រោមអំណាចខ្ញុំជានិច្ច ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយដែលត្រូវបានប្រកាសថា ‘លើសសត្វទាំងអស់’ ដែលរស់ដោយសុំទាន និងដែលអួតអាងខ្លួនថាល្អឥតខ្ចោះ—ដើម្បីទប់ស្កាត់មោទនភាពមិនឲ្យក្លាយជាវិនាសកម្មក្នុងសង្គម»។

Verse 20

कथितं त्वनयासत्यं गायत्रया कन्यया दिवि । विजेष्याम्यवशानू्‌ सर्व ब्राद्मणांश्वर्मवासस:

អរជុនបាននិយាយថា៖ «អ្វីដែលក្មេងស្រីឈ្មោះ គាយត្រី បានប្រកាសនៅស្ថានសួគ៌ថា ព្រះព្រាហ្មណ៍លើសលប់ជាងក្សត្រីយៈ នោះមិនមែនជាការពិតទេ។ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលពាក់ស្បែកសត្វ ភាគច្រើនស្ថិតក្រោមការពឹងពាក់ និងត្រូវបង្ខំ; ខ្ញុំនឹងឈ្នះពួកគេទាំងអស់។ ក្នុងបីលោក មិនមានទេវតា ឬមនុស្សណាម្នាក់អាចបណ្តេញខ្ញុំចេញពីអធិបតេយ្យរបស់ខ្ញុំបានឡើយ; ដូច្នេះ ខ្ញុំលើសលប់ជាងព្រះព្រាហ្មណ៍»។

Verse 21

नच मां च्यावयेद्‌ राष्ट्रात्‌ त्रिषु लोकेषु कश्नन । देवो वा मानुषो वापि तस्माज्ज्येष्ठो द्विजादहम्‌

អរជុនបាននិយាយថា៖ «ក្នុងបីលោក មិនមាននរណាម្នាក់—ទោះជាទេវតា ឬមនុស្ស—អាចបណ្តេញខ្ញុំចេញពីរាជ្យរបស់ខ្ញុំបានឡើយ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំលើសលប់សូម្បីតែអ្នកកើតពីរដង (ទ្វិជ)»។

Verse 22

अद्य ब्रहद्योत्तरं लोक॑ करिष्ये क्षत्रियोत्तरम्‌ । न हि मे संयुगे कश्चित्‌ सोढुमुत्सहते बलम्‌

អរជុនបាននិយាយថា៖ «ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងធ្វើឲ្យលោកលោកប្រកាសអំពីឧត្តមភាពរបស់ក្សត្រីយៈ។ ព្រោះក្នុងសង្គ្រាម មិនមាននរណាម្នាក់អាចទ្រាំទ្រកម្លាំងរបស់ខ្ញុំបានឡើយ»។

Verse 23

अर्जुनस्य वच: श्रुत्वा वित्रस्ताभून्निशाचरी । अथैनमन्तरिक्षस्थस्ततो वायुरभाषत,अर्जुनकी यह बात सुनकर निशाचरी भी भयभीत हो गयी। तदनन्तर अन्तरिक्षमें स्थित हुए वायु देवताने कहा--

ពេលនាងអសុរ/និសាចរី (អ្នកដើរពេលយប់) បានឮពាក្យរបស់អរជុន នាងក៏ភ័យខ្លាច។ បន្ទាប់មក ព្រះវាយុ ដែលស្ថិតនៅក្នុងអាកាស បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់គាត់—

Verse 24

त्यजैनं कलुषं भावं ब्राह्मणेभ्यो नमस्कुरु । एतेषां कुर्वतः पापं राष्ट्रक्षो भो भविष्यति

ព្រះវាយុបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «កាតវីរ្យៈ! ចូរបោះបង់ចិត្តគំនិតកខ្វក់នេះ ហើយសូមគោរពនមស្ការ​ដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ។ ប្រសិនបើអ្នកបន្តធ្វើអំពើអាក្រក់ចំពោះពួកគេ នោះភាពចលាចល និងការរំខាននឹងកើតឡើងក្នុងរាជ្យរបស់អ្នក»។

Verse 25

अथवा त्वां महीपाल शमयिष्यन्ति वै द्विजा: । निरसिष्यन्ति ते राष्ट्रद्धतोत्साहा महाबला:

អារជុនបានមានពាក្យថា៖ «ឬមិនដូច្នោះទេ ព្រះមហាក្សត្រ! ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយនឹងពិតជាទប់ស្កាត់ និងធ្វើឲ្យព្រះអង្គស្ងប់ស្ងាត់។ បើព្រះអង្គរារាំងកម្លាំងចិត្ត និងបំណងដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់ពួកគេ មហាបុរសទាំងនោះនឹងបណ្តេញព្រះអង្គចេញពីនគររបស់ព្រះអង្គ»។

Verse 26

त॑ राजा कस्त्वमित्याह ततस्तं प्राह मारुत: । वायुर्वे देवदूतो5स्मि हित॑ त्वां प्रत्रवीम्पहम्‌

ព្រះមហាក្សត្រ បានស្តាប់ពាក្យនោះហើយ សួរថា៖ «មហាបុរស! អ្នកជានរណា?» បន្ទាប់មក មារុត បានឆ្លើយថា៖ «ព្រះរាជា! ខ្ញុំគឺ វាយុ ជាទូតនៃទេវតា ហើយខ្ញុំកំពុងនិយាយពាក្យដែលជាប្រយោជន៍ដល់ព្រះអង្គ»។

Verse 27

अजुन उवाच अहो त्वयायं विप्रेषु भक्तिराग: प्रदर्शित: । यादृशं पृथिवीभूतं तादृशं ब्रूहि मे द्विजम्‌

អារជុនបានមានពាក្យថា៖ «អា! ដោយពាក្យទាំងនេះ ព្រះអង្គបានបង្ហាញច្បាស់នូវសេចក្តីស្រឡាញ់ និងការគោរពចំពោះព្រះព្រាហ្មណ៍។ ឥឡូវនេះ បើតាមចំណេះដឹងរបស់ព្រះអង្គ មានព្រាហ្មណ៍ណាម្នាក់ដូចផែនដី—អត់ធ្មត់ មាំមួន និងអត់អោន—សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីទ្វិជននោះ»។

Verse 28

वायोर्वा सदृशं किंचिद्‌ ब्रूहि त्वं ब्राह्मणोत्तमम्‌ । अपां वै सदृशं वद्लेः सूर्यस्य नभसो5पि वा,अथवा यदि कोई जल, अग्नि, सूर्य, वायु एवं आकाशके समान श्रेष्ठ ब्राह्मण हो तो उसको भी बताइये

អារជុនបានមានពាក្យថា៖ «ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ! សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីអ្នកណាម្នាក់ដែលមានសភាពដូចខ្យល់។ ឬសូមនិយាយអំពីអ្នកដែលប្រៀបបាននឹងទឹក; ឬនឹងព្រះអាទិត្យ; ឬសូម្បីតែអាកាស។ ពិតប្រាកដណាស់ បើមានព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តមណាម្នាក់ ដែលល្អឥតខ្ចោះក្នុងគុណធម៌ និងចរិត ដូចទឹក ភ្លើង ព្រះអាទិត្យ ខ្យល់ និងអវកាស សូមចង្អុលបង្ហាញឲ្យខ្ញុំដែរ»។

Verse 56

आराधयामास च तं कृतवीर्यात्मजो मुनिम्‌ | एक समय कृतवीर्यकुमार अर्जुनने क्षत्रिय-धर्मको सामने रखते हुए विनय और शास्त्रज्ञाकेक अनुसार बहुत दिनोंतक मुनिवर दत्तात्रेयकी आराधना की तथा किसी कारणवश अपना सारा धन उनकी सेवामें समर्पित कर दिया

ភីෂ្មបានមានពាក្យថា៖ «អារជុន កូនប្រុសរបស់ក្រឹតវីរ្យ បានបូជានមស្ការ និងបម្រើមុនីនោះ។ ម្តងមួយ អារជុន ព្រះរាជកុមារនៃក្រឹតវីរ្យ ដោយដាក់ធម៌ក្សត្រិយជាមុខ និងប្រព្រឹត្តដោយភាពទាបទន់តាមបទបញ្ញត្តិនៃសាស្ត្រ បានបម្រើ និងគោរពមហាមុនី ទត្តាត្រេយ្យ អស់ជាច្រើនថ្ងៃ; ហើយដោយហេតុមួយ គាត់សូម្បីតែប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ចូលក្នុងការបម្រើព្រះមុនី។ ការណ៍នេះបង្ហាញពីសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏មានវិន័យ ដែលដឹកនាំដោយធម៌—ឲ្យអំណាច និងទ្រព្យសម្បត្តិចុះក្រោមការគោរពចំពោះអំណាចវិញ្ញាណ»។

Verse 126

धर्यवीर्यर्यश:शौर्यर्विक्रमेणीौजसापि वा । तदनन्तर राजा कार्तवीर्य अर्जुन सूर्य और अग्निके समान तेजस्वी रथपर बैठकर (सम्पूर्ण पृथ्वीपर विजय पानेके पश्चात्‌) बलके अभिमानसे मोहित हो कहने लगा--'बैर्य

ភីស្មៈ បន្ទាប់មក ព្រះរាជា ការតវីរ្យ អរជុន ដែលភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ និងភ្លើង បានអង្គុយលើរថសង្គ្រាមរបស់ព្រះអង្គ ហើយក្រោយពីបានឈ្នះលើផែនដីទាំងមូល ក៏ត្រូវមោហៈដោយមោទនភាពលើកម្លាំងខ្លួនឯង ហើយប្រកាសថា៖ «ក្នុងភាពមាំមួន កម្លាំង កេរ្តិ៍ឈ្មោះ វីរភាព ភាពក្លាហាន និងថាមពល—នរណាអាចស្មើខ្ញុំ?»

Verse 152

इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि पवनार्जुनसंवादे ब्राह्मणमाहात्म्ये द्विपज्चाशदधिकशततमोड<्ध्याय:

ដូច្នេះ ក្នុង «មហាភារត» ដ៏បរិសុទ្ធ នៅក្នុង អនុសាសនបರ್ವ—ជាពិសេសក្នុងផ្នែកអំពីធម៌នៃការបរិច្ចាគ—ក្នុងសន្ទនារវាង បវន (ទេវតាខ្យល់) និង អរជុន ក្នុងវគ្គសរសើរភាពអធិកអធម៌នៃព្រាហ្មណ៍៖ នេះជាការបញ្ចប់ជំពូកទី ១៥៨។