Adhyaya 7

Verse 1

अगस्त्य उवाच । तीर्थमन्यत्प्रवक्ष्यामि क्षीरोदकमिति स्मृतम् । सीताकुण्डाच्च वायव्ये वर्त्तते गुणसुन्दरम् । पुण्यैकनिचयस्थानं सर्वदुःखविनाशनम्

アガスティヤは言った。「さらに別のティールタを説こう。『クシーローダカ（Kṣīrodaka）』と記憶される聖地である。シータークンダ（Sītākuṇḍa）の北西にあり、吉祥なる徳により美しく、功徳の集まる処にして、あらゆる悲苦を滅する。」

Verse 2

पुरा दशरथो राजा पुत्रेष्टिनाम नामतः । चकार विधिवद्यज्ञं पुत्रार्थं यत्र चादरात्

昔、ダシャラタ王（Daśaratha）は子を求めて、そこにおいて『プトレーシュティ（Putreṣṭi）』と名づけられる祭祀を、正しい作法に従い敬虔に執り行った。

Verse 3

क्रतुं समापयामास सानन्दो भूरिदक्षिणम् । यज्ञान्ते क्रतुभुक्तत्र मूर्तिमान्समदृश्यत

王は歓喜してクラトゥ（kratu）を成就し、豊かなダクシナー（dakṣiṇā）を授けた。祭祀の終わりに、その供物を受け味わう者が、具身の姿となって現れた。

Verse 4

हस्ते कृत्वा हेमपात्रं हविःपूर्णमनुत्तमम् । तस्मिन्हविषि संकीर्णं वैष्णवं तेज उत्तमम् । चतुर्विधं विभज्यैव पत्नीभ्यो दत्तवान्नृपः

王は、比類なき供犠の供物（ハヴィス）で満たされた黄金の器を手に取り、その供物の中には至上のヴァイシュナヴァの光輝が混じっていた。王はそれを四つに分け、妃たちに授けた。

Verse 5

यत्र तत्क्षीरसंप्राप्तिर्जाता परमदुर्लभा । क्षीरोदकमिति ख्यातं तत्स्थानं पापनाशनम् । उदकेनाभिव्यक्तं च उत्तमं च फलप्रदम्

きわめて稀なる「乳の得られしこと」が起こったその地は、「クシーローダカ（乳水）」として知られるようになった。そこは罪を滅し、その水によって功徳が顕れ、最上の果報を授ける。

Verse 6

तत्र स्नात्वा नरो धीमान्विजितेन्द्रिय आदरात् । सर्वान्कामानवाप्नोति पुत्रांश्च सुबहुश्रुतान्

敬虔の心をもって彼の地で沐浴するなら、諸根を制した賢者は、あらゆる願いを成就し、さらに学びに優れ博識なる子らを得る。

Verse 7

आश्विने शुक्लपक्षस्य एकादश्यां जितव्रतः । तत्र स्नात्वा विधानेन दत्त्वा शक्त्या द्विजन्मने

アーシュヴィナ月の白分のエーカーダシーに、誓戒に堅固なる者は、作法に従って彼処で沐浴し、その後、力に応じてドヴィジャ（再生の者）に施しをなすべきである。

Verse 8

विष्णुं संपूज्य विधिवत्सर्वान्कामानवाप्नुयात् । पुत्रानवाप्नुयाद्विद्धि धर्मांश्च विधिवन्नरः

正しい作法にてヴィシュヌを礼拝すれば、人は望むところをことごとく得る。知るべし、また相応しき子らを得、法（ダルマ）を如法に守ることにより、その果報をも受けるのである。

Verse 9

तस्मात्क्षीरोदकस्थानान्नैरृते दिग्दले श्रितम् । ख्यातं बृहस्पतेः कुण्डमुद्दंडाचंडमंडितम्

それゆえ、クシーローダカの地に隣して南西の方角に、崇高にして華麗な荘厳を備えた、名高きブリハスパティのクンダ（聖池）がある。

Verse 10

सर्वपापप्रशमनं पुण्यामृततरंगितम् । यत्र साक्षात्सुरगुरुर्निवासं किल निर्ममे

ここは一切の罪を鎮め、聖なる甘露のごとき清浄さが波となってたゆたう。まさにこの地に、神々の師ブリハスパティが自らの住処を定めたと伝えられる。

Verse 11

यज्ञं च विधिवच्चक्रे बृहस्पतिरुदारधीः । नानामुनिगणैर्युक्तं रम्यं बहुफलप्रदम् । सुपर्णच्छायसंपन्नं कुण्डं तत्पापिदुर्ल्लभम्

また高雅なる智慧を備えたブリハスパティは、さまざまなムニの群れを伴い、法にかなってそこでヤジュニャ（祭祀）を修し、そのクンダを麗しく、功徳の果を多く授けるものとした。スパルナ（ガルダ）の影に恵まれたその聖なる池は、罪ある者には得難い。

Verse 12

इन्द्रादयोऽपि विबुधा यत्र स्नात्वा प्रयत्नतः । मनोभीष्टफलं प्राप्ताः सौंदर्यौदार्यतुंदिलाः

インドラをはじめとする神々でさえ、努めてそこで沐浴すると、心に願う果報を得て、美と高貴な寛大さに満ちあふれた。

Verse 13

यत्र स्नानेन दानेन नरो मुच्येत किल्बिषात्

そこでは、沐浴と布施とによって、人は罪より解き放たれる。

Verse 14

भाद्रे शुक्ले तु पंचम्यां यात्रा तत्र फलप्रदा । अन्यदापि गुरोर्वारे स्नानं बहुफलप्रदम्

バードラパダ月の白分、月の第五日に、そこへの巡礼は功徳の果を授ける。さらに他の時にも、グル（木曜日）に沐浴すれば多くの功徳が得られる。

Verse 15

बृहस्पतेस्तथा विष्णोः पूजां तत्र य आचरेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोके स मोदते

そこでブリハスパティ（グル）と、またヴィシュヌを礼拝する者は、あらゆる罪より解き放たれ、ヴィシュヌの世界にて歓喜する。

Verse 16

भवेद्बृहस्पतेः पीडा यस्य गोचरवेधतः । तेनात्र विधिवत्स्नानं कार्यं संकल्पपूर्वकम्

もし不利な星位の推移によりブリハスパティの苦悩を受ける者があるなら、その者はサンカルパ（誓願）を先に立て、ここで法にかなって沐浴すべきである。

Verse 17

होमं कृत्वा गुरोर्मूर्तिः सुवर्णेन विनिर्मिता । स्थित्वा जले प्रदेया वै पीतांबरसमन्विता

ホーマ（火供）を修したのち、黄金でグル（ブリハスパティ）の像を作らせるべきである。それを水中に据え、黄衣をまとわせて、まことに布施として捧げよ。

Verse 18

वेदज्ञायातिशुचये स्नात्वा पीडापनुत्तये । होमं च कारयेत्तत्र ग्रहजाप्यविधानतः

苦悩を除くためにそこで沐浴したのち、きわめて清浄なるヴェーダ通暁者により、惑星（グラハ）の真言誦持の規定に従って、その地でホーマを修させるべきである。

Verse 19

एवं कृते न संदेहो ग्रहपीडा प्रणश्यति

このように行えば疑いはない。諸惑星による苦悩は滅び去る。

Verse 20

तद्दक्षिणे मुनिश्रेष्ठ रुक्मिणीकुण्डमुत्तमम् । चकार यत्स्वयं देवी रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

その聖地の南に、ああ最勝の牟尼よ、すぐれたルクミニーの池がある。クリシュナに愛される女神ルクミニーが自ら造り給うたものだ。

Verse 21

तत्र विष्णुः स्वयं चक्रे निवासं सलिले तदा । वरप्रदानात्स्नेहेन भार्यायाः प्रगुणीकृतम्

そこにおいて、ヴィシュヌご自身はその時、水の中に住まいをお定めになった。恩寵としての授与により、妃への愛ゆえにそれをことさらに麗しく整え給うた。

Verse 22

तत्र स्नानं तथा दानं होमं वैष्णवमंत्रकम् । द्विजपूजां विष्णुपूजां कुर्वीत प्रयतो नरः

そこでは、慎みある者は沐浴と布施と、ヴァイシュナヴァの真言による護摩を行い、また二度生まれ（ドヴィジャ）を敬い、ヴィシュヌを礼拝すべきである。

Verse 23

तत्र सांवत्सरी यात्रा कर्त्तव्या सुप्रयत्नतः । ऊर्जकृष्णनवम्यां च सर्वपापापनुत्तये

そこでは、年ごとの巡礼を大いなる精進をもって行うべきである。またウールジャ（カールティカ）月の黒分（クリシュナ・パクシャ）第九日には、一切の罪を除くために行うべきである。

Verse 24

पुत्रवाञ्जायते वन्ध्यो यात्रां कृत्वा न संशयः । नारीभिर्वा नरैर्वापि कर्त्तव्यं स्नानमादरात्

子を得られぬ者も、その巡礼を行えば子宝の福を得る—疑いはない。女であれ男であれ、そこでは敬虔に沐浴すべきである。

Verse 25

भुक्त्वा भोगान्समग्रांश्च विष्णुलोके स मोदते । लक्ष्मीकामनया तत्र स्नातव्यं च विशेषतः

あらゆる歓楽を満ち足りて味わったのち、その者はヴィシュヌの世界で歓喜する。さらにラクシュミー—繁栄と恩寵—を願うなら、そこでの沐浴をとりわけ行うべきである。

Verse 26

सर्वकाममवाप्नोति तत्र स्नानेन मानवः । रुक्मिणीश्रीपतिप्रीत्यै दातव्यं च स्वशक्तितः

そこで沐浴すれば、人はあらゆる願いを成就する。さらにルクミニーとシュリーパティ（ヴィシュヌ）を喜ばせるため、力に応じて布施をなすべきである。

Verse 27

कर्त्तव्या विधिवत्पूजा ब्राह्मणानां विशेषतः । ध्येयो लक्ष्मीपतिस्तत्र शंखचक्रगदाधरः

法にかなって礼拝を行い、とりわけバラモンを敬うべきである。そこでは、法螺・円盤・棍棒を持つラクシュミーの主を観想せよ。

Verse 28

पीतांबरधरः स्रग्वी नारदादिभिरीडितः । तार्क्ष्यासनो मुकुटवान्महेन्द्रादिविभूषितः

ハリは黄衣をまとい花鬘を飾り、ナーラダら諸仙に讃えられる。タークシャ（ガルダ）に坐し、宝冠を戴き、インドラや諸天にふさわしい荘厳の飾りを受ける—このようにしてアヨーディヤーにおいてハリは拝される。

Verse 29

सर्वकामफलावाप्त्यै वक्षोलक्षितकौस्तुभः । अतसीकुसुमश्यामः कमलामललोचनः

あらゆる正しき願いの果を得んとする者は、胸にカウストゥバ宝珠を戴き、アタシーの花のごとく深き色を帯び、清らかな蓮華の眼をもつ御方を念ずべし。

Verse 30

एवं कृते न संदेहः सर्वान्कामानवाप्नुयात् । इह लोके सुखं भुक्त्वा हरिलोके स मोदते

かく行ずれば疑いなし。すべての望みは成就する。この世にて安楽を味わい、のちにハリの御国において歓喜する。

Verse 31

अतः परं प्रवक्ष्यामि तीर्थमन्यदघापहम् । कलिकिल्विषसंहारकारकं प्रत्ययात्मकम्

次に、罪を滅する別のティールタを説こう。カリの世の穢れを打ち砕き、直証の霊的確信によって揺るがぬ信を起こさせるものである。

Verse 32

परं पवित्रमतुलं सर्वकामार्थसिद्धिदम् । धनयक्षैतिख्यातं परं प्रत्ययकारकम्

それは至上に清浄にして比類なく、諸目的の成就と、正しき願いの悉皆の満願を授ける。『ダナ・ヤクシャ』（Dhana-Yakṣa）と称され、その威力への最高の確信と信頼を与える。

Verse 33

रुक्मिणीकुण्डवायव्यदिग्दले संस्मृतं शुभम् । हरिश्चन्द्रस्य राजर्षेरासीत्तत्र धनं महत्

ルクミニー・クンダの近く、西北の方角に、吉祥にして聖なる地として記憶される場所がある。そこに王仙ハリシュチャンドラの大いなる財宝があった。

Verse 34

तस्य रक्षार्थमत्यर्थं रक्षितो यक्षौच्चकैः । विश्वामित्रो मुनिः पूर्वं यदा चैव पराजयत्

その宝を最も厳重に守るため、恐るべきヤクシャたちが護衛として置かれていた。昔、聖仙ヴィシュヴァーミトラが彼らを征服し打ち破ったとき…

Verse 35

हरिश्चंद्रं नरपतिं राज्यसूयकरं परम् । राज्यं जग्राह सकलं चतुरंगबलान्वितम्

王者の大祭ラージャスーヤを至高に成就した王ハリシュチャンドラは、四部軍（象・馬・戦車・歩兵）を伴う全王国を奪われた。

Verse 36

तद्वशेऽदाच्च स मुनिर्धनं सकलमुत्तमम् । तद्रक्षायै प्रयत्नेन यक्षं स्थापितवानसौ

彼らを支配下に置くと、その聖仙は最上の財宝すべてを引き渡させた。さらに守護のため周到に努め、ヤクシャを一柱、番人として据えた。

Verse 37

प्रमंथुर इति ख्यातं प्रमोदानन्दमंदिरम् । रक्षां विदधतस्तस्य बहुयत्नेन सर्वशः

その守護者は「プラマントゥラ」として名高くなり、歓喜と安楽の御殿のごとき存在であった。彼はあらゆる面で大いに尽力し、絶えず守りを整え続けた。

Verse 38

तुतोष स मुनिर्द्धीमान्कदाचिद्विजितेन्द्रियः । उवाच मधुरं वाक्यं प्रीत्या परमया युतः

そのとき、賢明なる聖仙は、自己を制し諸根を克服する者として満ち足りた。至上の慈愛に包まれ、甘美なる言葉を語った。

Verse 39

विश्वामित्र उवाच । वरं वरय धर्मज्ञ क्षिप्रमेव विमत्सरः । भक्त्या परमया धीर संतुष्टोऽस्मि विशेषतः

ヴィシュヴァーミトラは言った。「おお、ダルマを知る者よ、ねたみを離れて速やかに恩寵を選べ。おお、堅固なる者よ、汝の至高の信愛により、我はとりわけ満ち足りている。」

Verse 40

यक्ष उवाच । वरं प्रयच्छसि यदि विप्रवर्य मदीप्सितम् । ममांगमतिदुर्गंधि शापाच्च नृपतेरभूत् । सुगन्धयितुं ब्रह्मर्षे तत्प्रसीद मुनीश्वर

ヤクシャは言った。「もし恩寵を授けてくださるなら、婆羅門の最勝者よ、我が望みをお与えください。王の呪いにより、我が身は甚だしく悪臭を放つようになりました。おお、ブラフマリシよ、慈悲を垂れ、牟尼の主よ—我を芳香ならしめてください。」

Verse 41

अगस्त्य उवाच । एवमुक्ते तु यक्षेण मुनिर्ध्यानस्थलोचनः । तं विविच्यानया भक्त्या अभिषेकं चकार सः

アガスティヤは言った。ヤクシャがそのように語ると、眼を禅定に据えた聖仙は彼を見極め、かくも深い信愛をもって、彼にアビシェーカ（灌頂の沐浴儀礼）を施した。

Verse 42

तीर्थोदकेन विधिवत्कृत्वा संकल्पमादरात् । ततः सोऽभूत्क्षणेनैव सुगन्धोत्तरविग्रहः

聖なるティールタの水をもって、敬虔に定法のサンカルパを立てると、たちまちのうちに、彼の身は比類なき芳香を具えたものとなった。

Verse 43

तथाभूतः स मधुरं प्रोवाच प्रांजलिस्ततः । पुनः पुरः स्थितो धीमान्विनयावनतस्तदा

かくして変容した彼は、合掌して甘美なる言葉を述べた。さらに再び聖仙の前に立ち、賢き者は礼を尽くして謙り伏した。

Verse 44

यक्ष उवाच । त्वत्कृपाभिरहं धीर जातः सुरभिविग्रहः । एतत्स्थानं यथा ख्यातिं याति सर्वज्ञ तत्कुरु

ヤクシャは言った。「あなたの慈悲により、堅固なる御方よ、私は芳香を帯びた身を得ました。全知なる御方よ、この地が名声を得るようにお取り計らいください。」

Verse 45

त्वत्प्रसादेन विप्रर्षे तथा यत्नं विधेहि वै

ゆえに、婆羅門の聖仙よ、あなたのご加護によって、まことにそのための努力をなして成就させてください。

Verse 46

अगस्त्य उवाच । एवमुक्तः क्षणं ध्यात्वा मुनिः स्तिमितलोचनः । यक्षं प्रति प्रसन्नात्मा ह्युवाच श्लक्ष्णया गिरा

アガスティヤは言った。かく告げられると、眼差し静かな牟尼はしばし思惟し、ついで心安らかに、柔らかな言葉でヤクシャに語りかけた。

Verse 47

विश्वामित्र उवाच । प्रसिद्धिमतुलां यक्ष एतत्स्थानं गमिष्यति । धनयक्ष इति ख्यातिमेतत्तीर्थं गमिष्यति

ヴィシュヴァーミトラは言った。「ヤクシャよ、この地は比類なき名声を得るであろう。このティールタは『ダナヤクシャ』の名で知られるようになる。」

Verse 48

सौंदर्य्यदं शरीरस्य परं प्रत्ययकारकम् । यत्र स्नात्वा विधानेन दौर्गंध्यं त्यजति क्षणात् । तत्र स्नानं प्रयत्नेन कर्त्तव्यं पुण्यकांक्षिभिः

その聖なる沐浴の場は身に美を授け、内なる確信の最上の拠り所となる。作法に従ってそこで沐浴すれば、悪しき臭気はたちまち去る。ゆえに功徳を願う者は、努めて慎み深くそこで沐浴すべきである。

Verse 49

दानं श्रद्धास्वशक्तिभ्यां लक्ष्मीपूजा विशेषतः । तत्र स्नानेन दानेन लक्ष्मीप्रीत्यै विशेषतः

信をもって己の力に応じて施しをなし、とりわけラクシュミー女神を礼拝すべきである。その地では、沐浴と布施が—何よりも—ラクシュミーを歓ばせるために特に行われる。

Verse 50

पूजया तु निधीनां च नवानामपि सुव्रत । इह लोके सुखं भुक्त्वा परलोके स मोदते

しかし、善き誓いを持つ者よ、九つの宝蔵（ニディ）さえ礼拝することにより、この世で安楽を味わい、来世においても歓喜する。

Verse 51

महापद्मस्तथा पद्मः शंखो मकरकच्छपौ । मुकुन्दकुंदनीलाश्च खर्वश्च निधयो नव

九つの宝蔵は、マハーパドマ、パドマ、シャṅカ、マカラ、カッチャパ、ムクンダ、クンダ、ニーラ、そしてカルヴァである。

Verse 52

एतेषामपि कुण्डेऽत्र संनिधिर्भविताऽनघ । एतेषां तु विशेषेण पूजा बहुफलप्रदा

罪なき者よ、これら（九宝蔵）もまた、この池そのものに臨在するであろう。ここで彼らをとりわけ礼拝すれば、多くの果報が授けられる。

Verse 53

जलमध्ये प्रकर्त्तव्यं निधिलक्ष्मीप्रपूजनम्

ニディ＝ラクシュミーの礼拝は、水のただ中において行うべきである。

Verse 54

अन्नं बहुविधं देयं वासांसि विविधानि च

多種の食物を施し、また種々の衣をも施すべし。

Verse 55

सुवर्णादि यथाशक्त्या वित्तशाठ्यं विवर्जयेत् । गुप्तं दानं प्रयत्नेन कर्त्तव्यं सुप्रयत्नतः

力に応じて黄金などを施し、財への吝嗇を捨てよ。布施は努めて秘して行い、勤め励み、細心の注意をもってなすべし。

Verse 56

फलानि च सुवर्णानि देयानि च विशेषतः

とりわけ、果実と黄金とを布施すべし。

Verse 57

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नानं बहुफलप्रदम् । श्रद्धया परया युक्तैः कर्त्तव्यं श्रद्धयाधिकम्

黒分（下弦）の十四日に沐浴すれば、多くの功徳の果を得る。最上の信を具える者が、さらに深い信心をもって行うべし。

Verse 58

माघे कृष्णचतुर्दश्यां यात्रा सांवत्सरी भवेत् । तत्र स्नानं पितॄणान्तु तर्पणं च विशेषतः

マ―ガ月の黒分十四日には、その巡礼は一年分の果報をもたらす。そこで沐浴し、とりわけ祖霊ピトリたちにタルパナ（灌水供養）を捧げるべし。

Verse 59

आब्रह्मस्तम्बपर्यंतं जगत्तृप्यत्विति ब्रुवन् । अपसव्येन विधिवत्तर्प्पयेदंजलित्रयम्

「梵天より草の一葉に至るまで、この世界が満ち足りますように」と唱えつつ、聖紐を逆の作法（アパサヴ்ய）に掛け、規定に従ってタルパナを行い、合掌の手から水を三度捧げるべし。

Verse 60

एवं कुर्वन्नरो यक्ष न मुह्यति कदाचन । अत्र स्नातो दिवं याति अत्र स्नातः सुखी भवेत्

おおヤクシャよ、このように行う者は決して迷妄に陥らない。ここで沐浴した者は天界に至り、ここで沐浴した者は安楽を得る。

Verse 61

अत्र स्नातेन ते यक्ष कर्त्तव्यं पूजनं पुरः । त्वत्पूजनेन विधिवन्नृणां पापक्षयो भवेत्

おおヤクシャよ、ここで沐浴したのち、あなたの御前で礼拝をなすべし。正しい作法によりあなたを供養すれば、人々の罪は滅する。

Verse 62

नमः प्रमथराजेति पूजामन्त्र उदाहृतः । तीर्थमध्ये प्रकर्त्तव्यं पूजनं श्रवणादिकम्

供養の真言は「プラマタたちの王に帰命す」と宣べられる。ティールタのまさに中央において、恭しく聴聞することなどを初めとして礼拝を行うべし。

Verse 63

निधिलक्ष्म्यो तथा यक्ष तव पूजा विशेषतः । एवं यः कुरुते धीरः सर्वान्कामानवाप्नुयात्

おおヤクシャよ、宝蔵と繁栄（ラクシュミー）を得るためには、あなたへの供養がとりわけ霊験あらたかである。かく行う堅固なる者は、あらゆる願いを成就する。

Verse 64

धनार्थी धनमाप्नोति पुत्रार्थी पुत्रमाप्नुयात् । मोक्षार्थी मोक्षमाप्नोति तत्किं न यदिहाप्यते

財を求める者は財を得、子を求める者は子を得、解脱（モークシャ）を求める者は解脱を得る。ここで得られぬものが、いったい何であろうか。

Verse 65

यस्तु मोहान्नरो यक्ष स्नानं न कुरुते किल । तस्य सांवत्सरं पुण्यं त्वं ग्रहीष्यसि सर्वशः

しかし、ヤクシャよ、迷妄によって沐浴の儀（スナーナ）を行わぬ者がいるなら、汝はその者が一年に積んだ功徳をことごとく奪い取るであろう。

Verse 66

इति दत्त्वा वरांस्तस्मै विश्वामित्रो मुनीश्वरः । अन्तर्दधे मुनिवरस्तदा स च तपोनिधिः

かくして彼に諸々の恩寵を授けると、聖仙の中の主ヴィシュヴァーミトラは、やがて姿を消した。あの最勝の苦行者、タパスの宝蔵である。

Verse 67

तदाप्रभृति तत्स्थानं परमां ख्यातिमाययौ । तस्य तीर्थस्य सकला भूमिः स्वर्णविनिर्मिता

その時より、その地は至高の名声を得た。そのティールタの大地はことごとく、まるで黄金で造られたかのようであった。

Verse 68

दिव्यरत्नौघखचिता समंतादुपशोभिता । एवं यः कुरुते विद्वन्स याति परमां गतिम्

天なる宝珠の群れにより四方が飾られ、あまねく輝きわたる。学識ある者よ、このように行ずる者は、至上の境地へと至る。

Verse 69

धनयक्षादुत्तरस्मिन्दिग्भागे संस्थितं द्विज । वसिष्ठकुण्डं विख्यातं सर्वपापापहं सदा

北方、財宝の主クベーラの司る方角に、ああ婆羅門よ、名高きヴァシシュタ・クンダがあり、常に一切の罪を滅する。

Verse 70

वसिष्ठस्य सदा तत्र निवासः सुतपोनिधेः । अरुन्धती सदा यस्य वर्तते निर्मलव्रता

そこには、尊き苦行の宝蔵たるヴァシシュタが常住し、清浄なる誓戒に堅く立つアルンダティーもまた常に伴う。

Verse 71

अत्र स्नानं विशेषेण श्राद्धपूर्वमतंद्रितः । यः कुर्यात्प्रयतो धीमांस्तस्य पुण्यमनुत्तमम्

ここでは、まずシュラーダ（śrāddha）を修し、怠ることなく、ことさらに慎み深く沐浴すべきである。節制して行う賢者は、比類なき功徳を得る。

Verse 72

वामदेवस्य तत्रैव संनिधिर्वर्ततेऽनघ । वशिष्ठवामदेवौ तु पूजनीयौ प्रयत्नतः

その同じ場所に、罪なき者よ、ヴァーマデーヴァの聖なる臨在がある。まことに、ヴァシシュタとヴァーマデーヴァとは、努め励んで礼拝すべきである。

Verse 73

पतिव्रता पूजनीयाऽरुन्धती च विशेषतः । स्नातव्यं विधिना सम्यग्दातव्यं च स्वशक्तितः

貞節の誓いを守るパティヴラターたるアルンダティーは、とりわけ礼拝されるべきである。法にかなって正しく沐浴し、また力に応じて布施をなすべし。

Verse 74

सर्वकामफलप्राप्तिर्जायते नात्र संशयः । अत्र यः कुरुते स्नानं स वशिष्ठसमो भवेत्

ここでは一切の願いの果報が得られる――疑いはない。ここで沐浴する者は功徳において聖仙ヴァシシュタと等しくなる。

Verse 75

भाद्रे मासि सिते पक्षे पंचम्यां नियतव्रतः । तस्य सांवत्सरी यात्रा कर्त्तव्या विधिपूर्विका

バードラパダ月の白分、月の第五日に、規律ある誓戒を守る者は、定められた作法に従って年ごとの巡礼を行うべきである。

Verse 76

विष्णुपूजा प्रयत्नेन कर्तव्या श्रद्धयात्र वै । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोके महीयते

ここでは、真心の努力と信をもってヴィシュヌへの礼拝を行うべきである。あらゆる罪より清められた魂は、ヴィシュヌの世界において尊ばれる。

Verse 77

वसिष्ठकुण्डाद्विप्रेंद्र प्रत्यग्दिग्दलमाश्रितम् । विख्यातं सागरं कुण्डं सर्वकामार्थसिद्धिदम् । यत्र स्नानेन दानेन सर्वकामानवाप्नुयात्

ヴァシシュタ・クンダの西方に、婆羅門の中の最勝者よ、名高きサーガラ・クンダがある。そこはあらゆる目的と願いを成就させる。そこで沐浴し布施を行う者は、望む果報をことごとく得る。

Verse 78

पौर्णमास्यां समुद्रस्य स्नानाद्यत्पुण्यमाप्नुयात् । तत्पुण्यं पर्वणि स्नातो नरश्चाक्षयमाप्नुयात्

満月の日に大海で沐浴して得られる功徳がいかなるものであれ、聖なる祭日の折にここで沐浴する者は、その同じ功徳を不滅（アクシャヤ akṣaya）として得る。

Verse 79

तस्मादत्र विधानेन स्नातव्यं पुत्रकांक्षया । आश्विने पौर्णमास्यां तु विशेषात्स्नानमाचरेत्

ゆえに、子を願う者は定められた作法に従ってここで沐浴すべきである。とりわけアーシュヴィナ月の満月の日には、格別の慎みをもって沐浴を修すべし。

Verse 80

एवं कुर्वन्नरो विद्वान्सर्वपापैः प्रमुच्यते । अत्र स्नात्वा नरो दत्त्वा यथाशक्त्या दिवं व्रजेत्

このように行ずる賢者は、あらゆる罪より解き放たれる。ここで沐浴し、力に応じて布施をなしたのち、その人は天界へ赴く。

Verse 81

सागरान्नैरृते भागे योगिनीकुण्डमुत्तमम् । यत्राऽसते चतुःषष्टियोगिन्यो जलसंस्थिताः

海の南西の方角に、最上のヨーギニー・クンダがある。そこには水中に住まう六十四のヨーギニーたちが坐している。

Verse 82

सर्वार्थसिद्धिदाः पुंसां स्त्रीणां चैव विशेषतः । परसिद्धिप्रदाः सर्वाः सर्वकामफलप्रदाः

彼女らは पुरुषにあらゆる目的成就を授け、とりわけ女性には殊更に授ける。皆ことごとく高次の成就（シッディ）を与え、あらゆる願いの果を授ける。

Verse 83

आश्विने शुक्लपक्षस्य अष्टम्यां च विशेषतः । स्नातव्यं च प्रयत्नेन योगिनीप्रीतये नृभिः

アーシュヴィナ月の白分、とりわけ第八日には、人々はヨーギニーたちを歓喜させ（鎮め）るため、努めて慎み深く沐浴すべきである。

Verse 84

अत्र स्नानं तथा दानं सर्वं सफलतां व्रजेत् । यक्षिणीप्रभृतयः सिद्धा भवंत्यत्र न संशयः

ここでは沐浴もまた布施も、すべてが実りある功徳となる。ヤクシニーをはじめとする成就の存在も、この地で成就する—疑いはない。

Verse 85

योगिनीकुंडतः पूर्वमुर्वशीकुण्डमुत्तमम् । यत्र स्नातो नरो विद्वन्नुर्वशीं दिवि संश्रयेत्

ヨーギニー・クンダの東には、最上のウルヴァシー・クンダがある。賢者がそこで沐浴すれば、天界においてウルヴァシーを得る（天の歓楽と交わりを得る）。

Verse 86

पुरा किल मुनिर्धीरो रैभ्यो नाम तपोधनः । चचार हिमवत्पार्श्वे निराहारो जितेन्द्रियः

昔、ライビヤ（Raibhya）という名の、苦行の富に満ちた不動の牟尼がいた。彼はヒマラヤのほとりを、断食し、諸根を制して遍歴した。

Verse 87

तत्तपो विपुलं दृष्ट्वा भीतः सुरपतिस्ततः । उर्वशीं प्रेषयामास तपोविघ्नाय चादरात्

その広大なる苦行を見て、神々の主は恐れを抱いた。そこで苦行を妨げんとして、敬意をもってウルヴァシーを遣わした。

Verse 88

ततः सा प्रेषिता तेनाजगाम गजगामिनी । उवास हिमवत्पार्श्वे रैभ्याश्रममनुत्तमम्

それから彼に遣わされた、象の歩みのごとき乙女は旅立って到来した。彼女はヒマラヤのほとり、ライビヤの無上のアーシュラマに住まった。

Verse 89

वनफुल्ललताकुञ्जे मञ्जुकूजद्विहंगमे । किन्नरीकेलिसंगीतस्तिमितांगकुरंगके

森の蔓草が花咲く小苑、鳥が甘くさえずり、キンナリーたちの戯れの楽に鎮められて鹿が身じろぎもせぬその処に、彼女は住まっていた。

Verse 90

पुन्नागकेशराशोकच्छिन्नकिजल्कपिंजरे । कल्पिते कांचनगिरौ द्वितीय इव वेधसा

プンナーガ、ケーサラ、アショーカの花粉に染まり金色に輝く茂みの中は、まるで創造主ヴェーダサが第二の「黄金の山」を造り出したかのようであった。

Verse 91

सा बभौ कांतिसर्वस्वकोशः कुसुमधन्वनः । उर्वश्यनल्पसामान्यलावण्यामृतवाहिनी

彼女は、花の弓を執るカーマ神のためのあらゆる光輝の宝蔵であるかのように輝き、ウルヴァシーの類にさえ稀なる、美の甘露を運ぶ流れのごとくであった。

Verse 92

अंगप्रभासुवर्णेन सितमौक्तिकशोभिता । तारुण्यरुचिरत्वेन तारुण्येन विभूषिता

その肢体は黄金の光を放ち、白真珠のごとき艶に飾られ、さらに青春そのものを装身具として—初々しい若さの魅力によっていよいよ妖艶であった。

Verse 93

विलोमलोचनापांगतरंगधवलत्विषा । नवपल्लवसच्छायं कल्पयन्ती निजाधरम्

流し目の波のように白くきらめく光によって、彼女は自らの唇を、萌え出たばかりの若葉の淡い色に陰影づけられたかのように見せた。

Verse 94

कर्णोपलम्बिसंघुष्यद्भृङ्गाढ्यचूतमञ्जरी । सुधागर्भसमुद्भूता पारिजातलता यथा

彼女の耳もとに垂れるマンゴーの花房は、蜂の羽音に満ち、甘露の胎より生まれたパーリジャータの蔓のように見えた。

Verse 95

तनुमध्या पृथुश्रोणिर्वर्णोद्भिन्नपयोधरा । निःशाणितशरस्येव शक्तिः कुसुमधन्वनः

細き腰に豊かな腰つき、艶やかな肌の輝きによりふくらみ立つ胸――彼女は花の弓を持つカーマのまさに力そのもの、よく研がれた矢の勢いのようであった。

Verse 96

अपश्यदाश्रमे तस्मिन्मुनिरायतलोचनाम् । नयनानलदाहेन विदग्धेन मनोभुवा

その庵において仙人は大きな瞳の乙女を見た。しかも彼は、心より生まれしカーマにより、彼女の眼差しの炎で灼かれていた。

Verse 97

त्रिनेत्रवंचनायैव कल्पितां ललनातनुम् । तामाश्रमलतापुष्पकांचीरचितकुण्डलाम्

まことに彼女は、三つ目の主を欺くためだけに女の身として造られた。耳飾りは、庵の蔓草の花でこしらえたかのようであった。

Verse 98

विलोक्य तां विशालाक्षीं मुनिर्व्याकुलितेन्द्रियः । बभूव रोषसंतप्तः शशाप च बहु ज्वलन्

その大きな瞳の女を見て、仙人は感官を乱され、怒りに灼かれた。憤怒に燃え立ちながら、彼は呪詛を宣した。

Verse 99

रैभ्य उवाच । कुरूपतां व्रज क्षिप्रं या त्वं सौंदर्यगर्विता । समागता तपोविघ्नहेतवे मम सन्निधौ

ライビヤは言った。「その美しさを誇る者よ、ただちに醜さへと赴け。おまえは我が前に現れ、我が苦行（タパス）を妨げる因となったのだ。」

Verse 100

अगस्त्य उवाच । इति शप्ता रुषा तेन मुनिना सा शुभेक्षणा । उवाच वनिता भूत्वा प्रांजलिर्मुनिमादरात्

アガスティヤは言った。「かくして、その牟尼に怒りの呪詛を受けた美しい眼の者は、俗世の女の姿となった。合掌して、敬意をもって牟尼に語りかけた。」

Verse 101

उर्वश्युवाच । भगवन्मे प्रसीद त्वं पराधीना यतस्त्वहम् । त्वच्छापस्य कथं मुक्तिर्भविता नियतव्रत

ウルヴァシーは言った。「尊き御方よ、どうか私に慈悲を。私は他の力に縛られております。堅き誓戒を保つ御方よ、いかにしてあなたの呪いから解放されましょうか。」

Verse 102

रैभ्य उवाच । अयोध्यायामस्ति तीर्थं पावनं परमं महत् । तत्र स्नानं कुरुष्वाद्य सौंदर्यं परमाप्नुहि

ライビヤは言った。「アヨーディヤーには、至大にして浄めの力をもつ尊きティールタ（聖なる渡り場）がある。今日そこで沐浴し、比類なき美を得よ。」