Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 102

Devanagari script

रैभ्य उवाच । अयोध्यायामस्ति तीर्थं पावनं परमं महत् । तत्र स्नानं कुरुष्वाद्य सौंदर्यं परमाप्नुहि

Transliteration

raibhya uvāca | ayodhyāyāmasti tīrthaṃ pāvanaṃ paramaṃ mahat | tatra snānaṃ kuruṣvādya sauṃdaryaṃ paramāpnuhi

Translation

ライビヤは言った。「アヨーディヤーには、至大にして浄めの力をもつ尊きティールタ（聖なる渡り場）がある。今日そこで沐浴し、比類なき美を得よ。」

Word by Word

• रैभ्यः: Raibhya
• रैभ्यः: Karta (Speaker/Subject)
• Type: Noun
• Root: रैभ्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• अयोध्यायाम्: in Ayodhya
• अयोध्यायाम्: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: अयोध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• अस्ति: there is
• अस्ति: Kriya (Existential)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• तीर्थम्: a sacred ford/place
• तीर्थम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र प्रथमा (अस्ति इत्यस्य कर्ता)

• पावनम्: purifying
• पावनम्: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पावन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थम्)

• परमम्: supreme
• परमम्: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थम्)

• महत्: great
• महत्: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थम्)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location marker)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (locative adverb)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कुरुष्व: do (for yourself)
• कुरुष्व: Kriya (Command)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन; ‘कुरु’ + ‘ष्व’ (आत्मनेपद-आदेश)

• अद्य: today, now
• अद्य: Kriya-visheshana (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (temporal adverb)

• सौंदर्यम्: beauty
• सौंदर्यम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: सौंदर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• परम्: supreme
• परम्: Karma (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सौंदर्यम्)

• आप्नुहि: attain
• आप्नुहि: Kriya (Command)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन

Speaker

Raibhya (sage)

Characters & Entities

• Raibhya
• Urvāśī
• Ayodhyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma emphasizes that sacred places, approached with faith and timely action, can restore auspiciousness and remove afflictions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A “supremely great purifying tīrtha” in Ayodhyā is praised; its water’s fame is linked with Urvāśī in the next verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform snāna (ritual bathing) at the Ayodhyā tīrtha, explicitly instructed to be done ‘today’ (adya).