Adhyaya 95

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यापि च तत्रास्ति देशकामप्रदा नृणाम् । अजापालेन भूपेन स्थापिता पापनाशनी

スータは言った。「そこにはまた、人々にその地の望みの福徳を授ける別の聖なる力がある。アジャーパラ王が建立し、罪を滅するものである。」

Verse 2

तां च शुक्लचतुर्दश्यामजापालेश्वरीं नरः । यो वै पूजयते भक्त्या धूपपुष्पानुलेपनैः । स प्राप्नोतीप्सितान्कामान्दुर्लभा सर्वमानवैः

そして白分の十四日（チャトゥルダシー）に、香・花・塗香を捧げ、信愛をもってアジャーパーレーシュヴァリーを礼拝する者は、人々には得難い所願の恩寵を得る。

Verse 3

तस्या देव्याः प्रसादेन सत्यमेतन्मयोदितम् । अजापालो महीपालः पुराऽसीत्संमतः सताम्

その女神のご加護により、私の語ったことは真実である。昔、アジャーパラ王は、徳ある人々に認められ敬われた地上の王であった。

Verse 4

हितकृत्सर्वलोकस्य यथा माता यथा पिता । तेन राज्यं समासाद्य पितृपैतामहं शुभम्

彼は母のように、父のように、あらゆる人々の利益のために尽くした。かくして父と祖先より受け継いだ吉祥なる王国を得て、

Verse 5

चिंतितं मनसा पश्चात्स्वयमेव महात्मना । मया तत्कर्म कर्तव्यं यदन्यैरिह भूमिपैः । न कृतं न करिष्यंति ये भविष्यन्त्यतः परम्

そののち、大いなる魂をもつ王は心中に省みて言った。「この業は、まさに我が身が成すべきもの—ここにいる他の王たちが成さず、後に来る者たちもまた成さぬであろう業である。」

Verse 6

एष एव परो धर्मो भूपतीनामुदाहृतः । यत्प्रजापालनं शश्वत्तासां च सुखसंस्थितिः

これこそが王たちの最上のダルマと説かれる。すなわち、民を常に守護し、その安寧と幸福を確立することである。

Verse 7

यथायथा करं भूपास्ता मां गृह्णंति लोलुपाः । तथातथा मनःक्षोभो हृदये संप्रजायते

貪欲なる王たちが我より租税を取り立てるたび、その分だけ我が胸には落ち着かぬ動揺が生じる。

Verse 8

न करेण विना भूपा हस्त्यश्वादिबलं च यत् । शक्नुवंति परित्रातुं पादातं च विशेषतः

租税という収入なくしては、王は象軍・馬軍などの軍勢を維持し守ることができず、とりわけ歩兵を護りえない。

Verse 9

विना तेन स गम्यः स्यान्नीचानामपि सत्वरम् । एतस्मात्कारणाद्भूपाः करं गृह्णंति लोकतः

その力（租税により支えられる軍勢）がなければ、国はたちまち卑しき者にさえ踏み入られやすくなる。ゆえに王は民より租税を徴するのである。

Verse 10

तस्मान्मया विनाप्याशु नागैश्चैव नरैस्तथा । तपः शक्त्या प्रकर्तव्यं राज्यं निहतकण्टकम्

ゆえに、たとえ我なくとも、ナーガたちと人々は速やかに、苦行（タパス）の力によって、棘なき王国—圧政と災いを断ち切った国—を打ち立てよ。

Verse 11

करानगृह्णता तेन लोकान्रंजयता सदा । अन्येषां भूमिपालानां विशेषेण महात्मनाम्

租税を取らず、常に民を喜ばせたその人によって、これは他の地の王たち、とりわけ高徳の王たちのための範となった。

Verse 12

एवं चित्ते समाधाय वसिष्ठं मुनिपुंगवम् । पुरोधसं समाहूय ततः प्रोवाच सादरम्

かく心に定めて、彼は賢者の中の雄たるヴァシシュタ—自らの王家祭官（プローヒタ）—を招き、ついで敬意をもって語りかけた。

Verse 13

अत्र भूमितले विप्र सर्वेषां तीर्थमुत्तमम् । अल्पकालेन सन्तुष्टिं यत्र याति महेश्वरः । वासुदेवोऽथवा ब्रह्मा ह्येतच्छीघ्रं वदस्व मे

おおブラーフマナよ、この地上において、あらゆるティールタの中で最上のティールタはどこか。そこでは短き時のうちに、マヘーシュヴァラ、あるいはヴァースデーヴァ、あるいはブラフマーが歓喜されるという。速やかに我に告げよ。

Verse 14

येनाहं सर्वलोकस्य हितार्थं तप आददे । न स्वार्थं ब्राह्मणश्रेष्ठ सत्येनात्मानमालभे

おおブラーフマナの最勝よ、我は全世界の利益のために苦行を引き受けるのであって、己が利のためではない。真実をもって、この目的に我が身を捧げる。

Verse 15

वसिष्ठ उवाच । तिस्रः कोट्योर्धकोटी च तीर्थानामिह भूतले । संति पार्थिवशार्दूल प्रभावसहितानि च

ヴァシシュタは言った。「王たちの中の虎よ、この大地には三クロールと半クロールのティールタ（聖なる渡し場）があり、それぞれが固有の聖なる威力と霊験を備えている。」

Verse 16

अष्टषष्टिस्तथा राजन्क्षेत्राणामस्ति भूतले । येषां सांनिध्यमभ्येति सर्वदैव महेश्वरः

また王よ、この地上には六十八の聖なるクシェートラがある。そこはマヘーシュヴァラが常に近くに臨み、いつも住まわれる霊地である。

Verse 17

तथा सर्वे सुरास्तुष्टा ब्रह्मविष्णु शिवादयः । परं सिद्धिप्रदं शीघ्रं मानुषाणां महीपते

かくして、ブラフマー、ヴィシュヌ、シヴァら諸神はみな歓喜して満ち足りる。大地の主なる王よ、この行と聖地は人々に最高の成就（シッディ）を速やかに授ける。

Verse 18

हाटकेश्वरदेवस्य क्षेत्रं पातकनाशनम् । देवानामपि सर्वेषां तुष्टिं गच्छति चंडिका

ハータケーシュヴァラ神の聖域は罪障を滅する。そこではチャンディカーもまた、諸神すべての満悦を得（そして授け）る。

Verse 19

शीघ्रमाराधिता सम्यक्छ्रद्धायुक्तैर्नरैर्भुवि । तस्मात्तत्क्षेत्रमासाद्य तां देवीं श्रद्धयान्वितः । आराधय महाभाग द्रुतं सिद्धिमवाप्स्यसि

この世において、信を具えた人々が正しく供養すれば、女神は速やかに歓喜して受け入れられる。ゆえに、そのクシェートラに至り、信心をもってその女神を礼拝せよ、幸いなる者よ。汝はたちまち成就を得るであろう。

Verse 20

एवमुक्तः स तेनाथ गत्वा तत्क्षेत्रमुत्तमम् । प्रतिष्ठाप्य च देवीं तां पूजयामास भक्तितः

かくして彼に教えられると、彼はその最上の聖なる地（クシェートラ）へ赴いた。そこで女神を安置し、篤い信愛をもって礼拝した。

Verse 21

ब्रह्मचर्यपरो भूत्वा शुचिर्व्रतपरायणः । नियतो नियताहारस्त्रिकालं स्नानमाचरन्

彼は梵行（ブラフマチャリヤ）に専心し、清浄にして誓戒に励み、身を律し食を整え、日に三度の沐浴を行った。

Verse 22

एवमाराध्यतस्तत्र गन्धपुष्पानुलेपनैः । पूजापरस्य सा देवी तस्य तुष्टिं ततो गता

このように彼はその地で香・花・塗香をもって女神を供養した。礼拝に全身全霊を捧げる彼を見て、女神は彼に満悦された。

Verse 23

देव्युवाच । परितुष्टास्मि ते वत्स व्रतेनानेन नित्यथः । बलिपूजाविधानेन विहितेनामुना स्वयम्

女神は告げた。「愛し子よ、この誓戒を常に守り、また定めにかなって供献（バリ）と礼拝の作法を自ら行ったゆえに、我は汝に深く満足している。」

Verse 24

तद्ब्रूहि येन ते सर्वं प्रकरोमि हृदि स्थितम् । सद्य एव महीपाल त्रिदशैरपि दुर्लभम्

「ゆえに申せ。いかなる手立てによって、汝の心に宿るすべてを我が成就しようか。まさに今日この日に、地を護る王よ、たとえ神々にさえ得難きものでも。」

Verse 25

राजोवाच । लोकानां हितकामेन मयैतद्व्रतमाहृतम् । येन तेषां भवेत्सौख्यं मत्प्रसादादनुत्तमम्

王は言った。「民の安寧を願い、我はこの誓戒を受けた。わが恩寵により、彼らが比類なき無上の歓喜を得るためである。」

Verse 26

तस्माद्देहि महाभागे ज्ञानयुक्तानि भूरिशः । ममास्त्राणि विचित्राणि स्वैरगाणि समन्ततः

「ゆえに、幸運具足の女神よ、正しき智を具えた奇瑞の武器を、我に豊かに授けたまえ。意のままに四方へと自在に巡る武器を。」

Verse 27

यानि जानंति भूपृष्ठे मम पार्श्वे स्थितान्यपि । अपराधं सदा लोके परदारादि यत्कृतम्

大地にあって我が傍らに立つ者でさえ、世に常に行われる罪過を知っている――他人の妻を犯すことなど、その類いの過ちを。

Verse 28

अनुरूपं ततस्तस्य पातकस्य विनिग्रहम् । प्रकुर्वंति मिथो येन न तेषां संकरो भवेत्

ゆえに、その罪にふさわしい抑止と矯正を施すべきである。互いに戒め合うことによって、彼らの間に混乱も、社会の規範の混淆も生じないように。

Verse 29

मंत्रग्रामं तथा देवि मम देहि पृथग्विधम् । निग्रहं व्याधिसत्त्वानां येन शीघ्रं करोम्यहम्

さらに、デーヴィーよ、種々のマントラの集成を我に授けたまえ。それにより、病として顕れる諸の存在を、我は速やかに制御できるように。

Verse 30

येन स्युर्मनुजाः सर्वे मम राज्ये सुखान्विताः । नीरोगाः पुष्टिसंपन्ना भयशोकविवर्जिताः

この方法によって、わが国のすべての人々が安楽に住し、病なく、力と滋養に満ち、恐れと悲しみを離れますように。

Verse 31

नाहं देवि करिष्यामि हस्त्यश्वरथसंग्रहम् । यतस्तेषां भवेत्पुष्टिर्वित्तैर्वित्तं करैर्भवेत् । गृहीतैः सर्वलोकानां तस्मात्तन्न ममेप्सितम्

おおデーヴィよ、私は象・馬・戦車を集めはしない。それらを養い増やすには財が要り、その財は万民から徴する租税によって得られる。ゆえにそれは我が望みではない。

Verse 32

श्रीदेव्युवाच । अत्यद्भुततरं कर्म त्वयैतत्पृथिवीपते । प्रारब्धं यन्न केनापि कृतं न च करिष्यति

シュリー・デーヴィーは言った。「大地の主よ、あなたが着手したこの行いは、まことに驚嘆すべきもの。誰もかつて行わず、また誰も行うことはないでしょう。」

Verse 33

तथाप्येवं करिष्यामि तव दास्यामि कृत्स्नशः । ज्ञानयुक्तानि शस्त्राणि मंत्रग्रामं च तादृशम्

それでも私はこうしよう。聖なる智慧によって力を帯びた武器の数々を、余すところなく汝に授け、さらにそれに相応する真言の集成をも与える。

Verse 34

गृह्यन्ते येन ते सर्वे व्याधयोऽपि सुदारुणाः । परं सदैव ते रक्ष्या मन्मन्त्रैरपि संयुताः

これらによって、いかに凄まじい病であっても捉えて抑え込むことができる。されど汝は常に守護されねばならぬ――我が真言によっても堅固に護られて。

Verse 35

यदि दृष्टिपथात्तुभ्यं क्वचिद्यास्यंति दूरतः । मानवान्पीडयिष्यंति चिरात्प्राप्याधिकं ततः

もし彼らが汝の視界を離れて遠くへ去ることがあれば、久しき時を経てそれによりさらに力を増し、人々を悩ませるであろう。

Verse 36

यदा त्वं पृथिवीपाल स्वर्गं यास्यसि भूतलात् । तदात्र सलिले स्थाप्या मदग्रे यद्व्यवस्थितम्

おお大地の守護者よ、汝がこの地上より天界へ去るとき、そのとき我が前にここで整えられたものを、この場所にて水中に納めよ。

Verse 37

सर्वे मंत्रास्तथाऽस्त्राणि ममवाक्यादसंशयम् । येन स्यात्पूर्ववत्सर्वो व्यवहारो नृपोद्भवः

「あらゆるマントラ、またそれらの神なる武器も、疑いなく我が言により現れ出でる。かくして王の務めと統治の秩序すべてが、以前のままに再び進むであろう。」

Verse 38

सूत उवाच । बाढमित्येव तेनोक्ते तत्क्षणाद्द्विजसत्तमाः । प्रादुर्भूतानि दिव्यानि तस्यास्त्राणि बहूनि च

スータは語った。「彼がただ『然り』と言うや、ああ最勝の再生者たちよ、その瞬間に彼の多くの神なる武器が顕現した。」

Verse 39

ज्ञानसंपत्प्रयुक्तानि यादृशानि महात्मना । तेन संयाचितान्येव व्याधिमंत्रास्तथैव च

「そして、智慧の宝に満ちたその大魂がそれらを用いたように、彼の願いにより、病を制するマントラもまた授けられた。」

Verse 40

व्याधयो यैश्च गृह्यंते मुच्यंते स्वेच्छया सदा । सुखेन परिपाल्यंते दृष्टिगोचरसंस्थिताः

それらの真言によって、病は常に意のままに捕らえ、また放つことができる。さらに容易に制御され、視界の届くところにとどまる。

Verse 41

ततस्तं सकलं प्राप्य प्रसादं चंडिकोद्भवम् । तच्च हस्त्यादिकं सर्वं ब्राह्मणेभ्यो ददौ नृप

その後、チャンディカーより生じたあらゆる恩寵を得た王は、それらの象をはじめ一切の財をブラーフマナたちに施した。

Verse 42

एकां मुक्त्वा निजां भार्यामेकं दशरथं सुतम् । तांश्चापि सकलान्व्याधीन्मंत्रैः संयम्य यत्नतः

自らの妻と、ダーシャラタという名の息子だけを除き、他のすべての病を、真言によって努めて慎重に抑え込んだ。

Verse 43

अजारूपान्स्वयं पश्चाद्यष्टिमादाय रक्षति । एवं तस्य नरेन्द्रस्य वर्तमानस्य भूतले

その後、杖を取り、自らそれらを守護した。姿は山羊として現れた。かくして、その王が地上に生きるあいだは、そのようであった。

Verse 44

गुप्तोऽपि नापराधः स्यात्कस्यचित्प्रकटः कुतः । प्रमादाद्यदि भूलोके कश्चित्पापं समाचरेत्

たとえ隠しても、過ちは過ちである――どうして露わにならずにいられよう。もし不注意ゆえに、この世で誰かが罪を犯すなら……

Verse 45

तद्रूपो निग्रहस्तस्य तत्क्षणादेव जायते । वधं वा यदि वा बंधं क्लेशं चाऽरातिसंभवम्

その者には、その行いにふさわしい制裁がただちに生ずる——死であれ、拘禁であれ、あるいは怨敵より起こる苦悩であれ。

Verse 46

अदृष्टान्यपि शस्त्राणि तानि कुर्वंति तत्क्षणात् । अन्येषां च महीपानां राज्ये गुप्तान्यनेकशः । कुर्वन्ति मनुजास्तेषां चक्रे वैवस्वतो ग्रहम्

見えぬ武器でさえ、その働きを刹那に成し遂げる。さらに他の王たちの国においても、さまざまに潜む力が人々を束し——ヴァイヴァスヴァタ（ヤマ）の掌中と報いの輪へと引き入れる。

Verse 47

न तत्र भयसंत्रस्तस्ततः पापसमाचरेत् । प्रत्यक्षं वा विशेषेण ज्ञात्वा शस्त्रभयं च तत्

そこでは、恐れに揺さぶられて罪に走る者はなかった。彼らは、武器と暴力への畏怖すら存在しないことを、直に明らかに悟っていたからである。

Verse 48

ततस्ते पापनिर्मुक्ता लोकाः संशुद्धगात्रकाः । रोगेषु निगृहीतेषु प्राप्ताः सुखमनुत्तमम्

そのとき彼らは罪を離れ、身も清らかとなった。病と苦悩がことごとく鎮められると、比類なき安楽を得たのである。

Verse 49

एवं स्थितेषु लोकेषु गतपापामयेषु च । प्रयाताः शून्यतां सर्वे नरका ये यमालये

かくして諸世界が罪と病を離れて安住すると、ヤマの領域に属するあらゆる地獄はことごとく空となった。

Verse 50

न कश्चिन्नरकं याति न च मृत्युपथं नरः । यथा कृतयुगं तादृक्त्रेतायामपि संस्थितम्

誰ひとり地獄に赴かず、また人は死の道を踏まなかった。トレーターの世にあっても、そのありさまはクリタ・ユガのごとくであった。

Verse 51

व्यवहारे ततो नष्टे यमलोकसमुद्भवे । स्वर्गेण तुल्यतां प्राप्ते प्राणिभिर्मृत्युवर्जितैः

ヤマの国より生じた裁きと罰の統べが滅び去ると、世は天界に等しくなり、衆生は死を免れた。

Verse 52

ततो वैवस्वतो गत्वा ब्रह्मणः सदनं प्रति । प्रोवाच दुःखसंपन्नः प्रणिपत्य पितामहम्

そのときヴァイヴァスヴァタ（ヤマ）はブラフマーの御座へ赴き、悲嘆に沈みつつ祖父神にひれ伏して申し上げた。

Verse 54

अजापालेन भूपेन तत्सर्वं विफलीकृतम् । तपःशक्त्या सुरश्रेष्ठ देवीमाराध्य चंडिकाम्

ああ神々の最勝よ、それら一切はアジャーパラ王によって無に帰した。彼は苦行の力により女神チャンディカーを礼拝し、歓喜せしめたのだ。

Verse 55

नाधयो व्याधयस्तत्र न पापानि महीतले । कस्यचिद्देव जायंते यथा कृतयुगे तथा

その地上では、神よ、心の悩みも身の病も起こらず、いかなる者にも罪は生じなかった。まさにクリタ・ユガのごとくであった。

Verse 56

तस्मात्कुरु सुरश्रेष्ठ पुनरेव यथा पुरा । मदीयभवने कृत्स्नो व्यवहारः प्रजायते

それゆえ、神々の中の最勝者よ、かつてのごとく再び整え給え。そうすれば我が住処において、裁きと統治の全き営みが再び成り立つであろう。

Verse 58

अथाब्रवीत्प्रहस्योच्चैस्त्रिनेत्रश्चतुराननम् । अत्यद्भुततमां श्रुत्वा तां वार्तां यमसंभवाम्

そのとき三つ目の主は高らかに笑い、閻魔よりもたらされたこの上なく不思議な報せを聞き終えて、四面の梵天に語りかけた。

Verse 59

महेश्वर उवाच । धर्ममार्गप्रवृत्तस्य सदाचारस्य भूपतेः । कथं निवारणं तत्र क्रियते कश्च निग्रहः

マヘーシュヴァラは言った。「王よ、ダルマの道に確立し、善き行いに根ざす者に、いかでかそこで妨げを加え得よう。いったい誰が彼を抑えられようか。」

Verse 60

तस्मात्तेन महीपेन यस्मान्मार्गः प्रदर्शितः । अपूर्वो धर्मसंभूतः कृतः सम्यङ्महात्मना

「ゆえに、その王が道を示したがために、あの大いなる魂は、ダルマそのものより生まれた未曾有の妙なる道を、正しく打ち立てたのだ。」

Verse 61

तन्मयापि यथा चास्य प्रसादः सुरसत्तम । अपूर्वः करणीयश्च यथा धर्मो न दुष्यति

「神々の中の最勝者よ、我もまた、彼への恩寵が比類なく顕れるように、そしてダルマが汚されぬように、そのように行わねばならぬ。」

Verse 62

एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रं यमं प्राह ततः शिवः । वदायुषोऽस्य यच्छेषमजापालस्य भूपतेः । येन तत्समये प्राप्ते तं नयामि निजालयम्

かく語り終えて、シヴァは四つの顔をもつヤマに告げた。「王アジャーパラの寿命の残りはいかほどか、我に告げよ。その時が来れば、我は彼を我が御住処へ導かん。」

Verse 63

यम उवाच । पञ्चवर्षसहस्राणि तस्यातीतानि चायुषः । तिष्ठंति पञ्चपञ्चाशत्प्रतीक्ष्येऽहं ततः कथम्

ヤマは言った。「彼の寿命のうち五千年はすでに過ぎ去った。残るは五十五年。されば、我はいかにしてなお待てようか。」

Verse 64

यावत्कालं सुरश्रेष्ठ शून्ये जाते स्व आश्रये । तस्मात्कुरु द्रुतं कंचिदुपायं तद्विनाशने

「おお、神々のうち最勝なる者よ。我が住処が空しくあるかぎり、ゆえに速やかに、その終わりをもたらす方策を講じよ。」

Verse 65

एवमुक्ते यमेनाथ तं विसृज्य गृहं प्रति । व्याघ्ररूपं समास्थाय स्वयं तत्संनिधौ ययौ

ヤマがそのように語ると、シヴァは彼を退かせた。ついで自ら虎の姿をとり、その王の近くへと赴いた。

Verse 66

यत्र संस्थो महीपः स प्रजापालनतत्परः । मेघगम्भीरनिर्घोषं गर्जमानो मुहुर्मुहुः

王が臣民を守らんと心を尽くして立つその場所で、（虎は）雲の雷鳴のごとき深い響きをもって、たびたび咆哮した。

Verse 67

अजास्तास्तं च संवीक्ष्य व्याघ्रं रौद्रवपुर्द्धरम् । अजापालं समुद्दिश्य संत्रस्ताः शरणं गताः

恐るべき相を帯びた虎を見て、山羊たちは震えおののき、アジャーパラに向かって帰依し、その庇護に入った。

Verse 68

तस्य यत्नपरस्यापि रक्षमाणस्य भूपतेः । अजास्ता व्याघ्ररूपेण शंकरेण प्रभक्षिताः

王が懸命に守ろうとしても、虎の姿を取ったシャンカラ（Śaṅkara）によって、その山羊たちは食い尽くされた。

Verse 69

अजानां कदनं दृष्ट्वा ततः स पृथिवीपतिः । स्वहस्ताद्यष्टिमुत्सृज्य जग्राह निशितायुधम्

無辜の者らが屠られるのを見て、王は手の杖を投げ捨て、鋭く研がれた武器を取り上げた。

Verse 70

यत्तस्य तुष्टया दत्तं चंडं चंडार्चिषा समम् । तच्छस्त्रं च तथान्यानि देवीदत्तानि शंकरः । शनैःशनैः प्रजग्राह स्ववक्त्रेण महेश्वरः

そのとき大自在天シャンカラ（マヘーシュヴァラ）は、自らの口で、燃えさかる炎に等しく猛きその恐るべき武器と、女神が歓喜して授けた他の武具をも、徐々に取り上げた。

Verse 71

अस्त्राभावात्ततस्तूर्णं ध्रियमाणेऽपि कांतया । द्वंद्वयुद्धेन तं व्याघ्रं योधयामास भूपतिः

ついに飛び道具が尽き、愛しき妃がなお制していたにもかかわらず、王はすばやくその虎と一騎討ちの戦いを挑んだ。

Verse 72

ततस्तस्यांगसंस्पर्शान्मुक्त्वा व्याघ्रतनुं च ताम् । दधार भस्मसंदिग्धां तनुं चन्द्रविभूषिताम्

そののち、その御身の触れにより、彼は虎の姿を捨て、聖なる灰を塗り、月を飾りとする身を帯びた。

Verse 73

रुंडमालावरां दिव्यां सखट्वांगां सपन्नगाम् । तां दृष्ट्वा स महीपालः सभार्यः प्रणतस्ततः

断たれた首の優れた首飾りをまとい、カトヴァーンガ（khaṭvāṅga）の杖を携え、蛇を従えるその神なる御方を見て、王は妃とともにただちに伏して礼拝した。

Verse 74

प्रोवाचाथ स्तुतिं कृत्वा विनयावनतः स्थितः । आनंदाश्रुपरिक्लिन्नो हर्षगद्गदया गिरा

ついで彼は讃歌を捧げ、へりくだって頭を垂れたまま立った。歓喜の涙に目は濡れ、法悦に声を震わせつつ語った。

Verse 75

राजोवाच । अज्ञानाद्यन्मया देव प्रहारास्तव निर्मिताः । तिरस्कारस्तथा दत्तस्तत्सर्वं क्षम्यतां विभो

王は言った。「主よ、無知ゆえに私は御身に打ちかかり、さらには侮りさえ致しました。そのすべてをお赦しください、全能なる御方よ。」

Verse 76

श्रीभगवानुवाच । क्षांत एष मया पुत्र तव सर्वः पराभवः । परितुष्टेन ते कर्म दृष्ट्वा चैवातिमानुषम्

世尊は仰せになった。「わが子よ、汝のこの敗北のすべてを、我はすでに赦した。汝の行いがまことに常人の量りを超えるのを見て、我は満ち足りたのだ。」

Verse 77

यथा कृतं त्वया राज्यं प्रजाः संरक्षिता नृप । तथान्यो भूपतिः कश्चिन्न कर्ता न करिष्यति

汝が国を治め、民を守護したそのありさまよ、王よ—かかる統治を成した君主は他になく、未来にもまた現れぬ。

Verse 78

तस्माद्गच्छ मया सार्धं पाताले पार्थिवोत्तम । अनेनैव शरीरेण धर्मपत्न्यानया सह

ゆえに我と共にパーターラへ来たれ、王の中の最勝者よ—汝の法（ダルマ）にかなう貞き妃と、この同じ身のままに。

Verse 79

नातः परं त्वया स्थेयं मर्त्यलोके कथंचन । विरुद्धं सर्वदेवानां यतः कर्म त्वदुद्भवम्

ここより先、汝はいかなる形においても人界に留まってはならぬ。汝より起こったその行いが、あらゆる神々に背くゆえである。

Verse 80

राजोवाच । एवं देव करिष्यामि गत्वाऽयोध्यां महापुरीम् । पुत्रं राज्ये प्रतिष्ठाप्य मंत्रिणां संनिवेद्य च

王は言った。「しかり、主よ—そのように致そう。大都アヨーディヤーへ赴き、我が子を王位に据え、しかるべく大臣たちに告げよう。」

Verse 81

तथाहं देव देव्या च प्रोक्तः संतुष्टया पुरा । मन्त्रग्रामो यया दत्तः शस्त्राणि विविधानि च

「同じく主よ、昔、女神が満悦された折にも、かく我に告げられた。女神は一切のマントラの集成と、種々の武器とを授け給うた。」

Verse 82

यदा त्वं त्यजसि प्राज्ञ मर्त्यलोकं सुदुस्त्यजम् । तदात्र मामके कुण्डे प्रक्षेप्तव्यानि कृत्स्नशः

おお賢者よ、捨て去ることのきわめて難しいこの人界を汝が離れるとき、そのときここ、わが聖なるクンダ（霊池）に、それら一切を余すところなく投じるべし。

Verse 83

तानि चार्पय मे भूयो येनानृण्यं व्रजाम्यहम् । तस्या देव्याः सुराधीश त्वत्प्रसादेन सांप्रतम्

そしてそれらを再び我に捧げ返せ、われが負い目より解き放たれんがために。おお神々の主よ、今まさに汝の恩寵により、あの女神への負債の務めは清められた。

Verse 84

एवमुक्तस्ततस्तेन भगवांस्त्रिपुरांतकः । आज्ञाप्य तानि सर्वाणि ददौ तत्र द्रुतं गतः

かく告げられるや、福徳具足の主トリプラーンタカは命じて、それら一切を返させ、そして速やかにその地へ赴いた。

Verse 85

अब्रवीच्च सुतस्तत्र स्वयं राजा भविष्यति । वीर्यौदार्यसमोपेतो वंशस्योद्धरणक्षमः

そしてその場で宣言した。「汝の子こそ自ら王となる。勇力と寛大さを具え、家系を支え、再興し得る者となろう。」

Verse 86

त्वं चागच्छ मया सार्धमद्यैव मम मंदिरे । प्रविश्यात्र जले पुण्ये देवीकुण्डसमुद्भवे

「そして汝も、今日ただちに我とともに我が御殿へ来たれ。さらにここ、デーヴィークンダより湧き出たこの聖なる水に入り、身を浸せ。」

Verse 87

अद्य माघचतुर्दश्यां शुक्लायामपरोऽपि यः । देवीमिमां च संपूज्य जलेऽस्मिन्भक्तिसंयुतः

今日、マーガ月の白分（シュクラ）の第十四日（チャトゥルダシー）に、たとえ他の者であっても、この女神を礼拝し、バクティ（信愛）を具えてこの水に（入る）者は…

Verse 88

करिष्यति प्रवेशेन प्राणत्यागं नृपोत्तम । स च यास्यति यत्रास्ते पाताले हाटकेश्वरः

（この水に）入ることによって彼は命を捨てるであろう、王の中の最勝よ。しかしてハータケーシュヴァラ（Hāṭakeśvara）の住まう所、すなわちパーターラ（Pātāla）へ赴く。

Verse 89

स्नानं वा पार्थिवश्रेष्ठ यः करिष्यति मानवः । अष्टोत्तरशतं तस्य व्याधीनां न भविष्यति

王の中の最勝よ、この聖なるティールタにて沐浴を行う人は、百八種の病に悩まされることがない。

Verse 90

एवमुक्त्वा तमादाय नृपं भार्यासमन्वितम् । अजाभिस्ताभिरस्त्रैश्च तैश्चापि परमेश्वरः । प्रविवेश जले तस्मिन्देवीकुण्डसमुद्भवे

かく語り終えると、至上主は王を妃とともに、さらにその山羊たちと武器類をも携え、デーヴィークンダ（Devīkuṇḍa）より湧き出たその水へと入られた。

Verse 91

ततश्च मंदिरं नीतः स्वकीयं द्विजसत्तमाः । तेनैव नरदेहेन स कलत्रसमन्वितः

それから、ああ、両度生まれの最勝よ、彼は自らの宮殿へと導かれた――まさにその同じ人身のまま、妻を伴って。

Verse 92

अद्यापि तिष्ठते तत्र जरामरणवर्जितः । पूजयानश्च तं देवं पाताले हाटकेश्वरम्

今日に至るまで彼はそこにとどまり、老いと死を離れて、地下界パーターラ（Pātāla）にて主ハータケーシュヴァラ（Hāṭakeśvara）を礼拝している。

Verse 93

एवं तत्र समुद्भूता सा देवी परमेश्वरी । स्थापिता तेन भूपेन श्रद्धापूतेन चेतसा

かくしてその地に、至上の女神パラメーシュヴァリー（Parameśvarī）が顕現した。信によって心を清めたその王は、そこで御神威を安置した。

Verse 95

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽजापालेश्वरीमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चनवतितमोऽध्यायः

以上をもって、『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』エーカーシーティサーハスリー・サンヒター所収、第六巻ナーガラ・カンダ、シュリー・ハータケーシュヴァラ聖域のマーハートミャにおける「アジャーパーレーシュヴァリーの功徳の叙述」と名づけられた第九十五章は終わる。

Verse 97

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । समीप उपविष्टस्य शिवस्याऽस्यं व्यलोकयत्

その言葉を聞いて、世界の祖父ブラフマーは、近くに座すシヴァの御顔を見つめた。