Adhyaya 15

Verse 1

। पञ्चदशोऽध्यायः । नारद उवाच । नारायणस्तदा देवो जटावल्कलधार्यथ । द्वितीयोऽनुचरस्तस्य ह्याययौ फलहस्तवान्

第十五章。ナーラダは言った。「その時、神ナーラーヤナはジャターの結髪をたたえ、樹皮の衣をまとい、第二の従者もまた手に果実を携えてそこへ来た。」

Verse 2

तौ दृष्ट्वा स्मरदूती सा विललाप मृगेक्षणा । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः प्रोचतुस्तां च तावुभौ

その二人を見て、鹿のような眼をした乙女は、まるで愛神カーマの使いのごとく嘆き泣いた。彼女の言葉を聞くと、二人はそろって彼女に語りかけた。

Verse 3

भयं मा गच्छ कल्याणि त्वामावां त्रातुमागतौ । वने घोरे प्रविष्टासि कथं दुष्टनिषेविते

「恐れることはない、吉祥なる者よ。われら二人は汝を守るために来た。この恐ろしい森、悪しき者どもの出入りする所へ、いかにして入り込んだのか。」

Verse 4

एवमाश्वास्य तां तन्वीं राक्षसं प्राह माधवः । मुंचेमामधमाचार मृद्वंगीं चारुहासिनीम्

かくして細身の乙女を慰めたのち、マーダヴァは羅刹に言った。「放て、卑劣なる振る舞いの者よ。この柔らかな肢体をもち、麗しく微笑む女を。」

Verse 5

रेरे मूर्ख दुराचार किं कर्तुं त्वं व्यवस्थितः । सर्वस्वं लोकनेत्राणामाहारं कर्तुमुद्यतः

「おお、悪しき行いの愚か者よ——何をしようと定めたのか。世の眼を養う宝そのものを、呑み尽くそうと備えているのか。」

Verse 6

भव पुण्यप्रभावेयं हंस्येतां मंडनं भुवः । अद्यलोकं निरालोकं कंदर्पं दर्पवर्जितम्

「彼女の功徳の力によって、この大地の飾りは汝を滅ぼすであろう。今日、世を喜びなきものとし、愛神カーマ（カンダルパ）さえも驕りを失わせる。」

Verse 7

करिष्यस्यधुना त्वं च हत्वा वृंदारिकां वने । तस्मादिमां विमुंचाशु सुखप्रासाददेवताम्

「しかも今、森にてヴリンダーリカーを殺すという業をなそうとするのか。ゆえに速やかに彼女を放て—彼女は女神のごとく、吉祥と歓喜の宮殿である。」

Verse 8

इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यं राक्षसः कुपितोऽब्रवीत् । समर्थस्त्वं यदि तदा मोचयाद्यैव मत्करात्

ハリの言葉を聞くや、羅刹は憤って言った。「真に力あるというなら、今この手から彼女を解き放ってみよ！」

Verse 9

इत्युक्तमात्रे वचने माधवेन क्रुधेक्षितः । पपात भस्मसाद्भूतस्त्यक्त्वा वृंदां सुदूरतः

その言葉が発せられるや否や、マーダヴァは怒りの眼差しを放った。羅刹は倒れ、灰と化し、ヴリンダーは解き放たれて—彼からはるか遠くへ投げ離された。

Verse 10

अथोवाच प्रमुग्धा सा मायया जगदीशितुः । कस्त्वं कारुण्यजलधिर्येनाहमिह रक्षिता

そのとき彼女は、世の主の不思議なる御力に惑わされつつ言った。「あなたは誰なのですか――慈悲の大海よ――ここで私をお護りくださったお方は。」

Verse 11

शारीरं मानसं दुःखं सतापं तपसां निधे । त्वया मधुरया वाचा हृतं राक्षसनाशनात्

「ああ苦行の宝よ。わたしの身と心の苦しみ、そして焼けつく責め苦は、あなたの甘くやさしい言葉と、羅刹の滅びによって取り去られました。」

Verse 12

तवाश्रमे तपः सौम्य करिष्यामि तपोधन

「おだやかなるお方よ、あなたの庵にてわたしは苦行を修めましょう。苦行の威力の宝よ。」

Verse 13

तापस उवाच । भरद्वाजात्मजश्चाहं देवशर्मेति विश्रुतः । विहाय भोगानखिलान्वनं घोरमुपागतः

苦行者は言った。「わたしはバラドヴァージャの子、デーヴァシャルマーと名高い者である。あらゆる享楽を捨て、この恐ろしき森へと来た。」

Verse 14

अनेन बटुनासार्धं मम शिष्येण कामगाः । बहुशः संति चान्येऽपि मच्छिष्याः कामरूपिणः

「この若き弟子とともに、願いのままに疾く行く者たちがいる。さらに他にも多くの我が弟子がいて、意のままに姿を変えることができる。」

Verse 15

त्वं चेन्ममाश्रमे स्थित्वा चिकीर्षसि तपः शुभे । एहि राज्ञ्यपरं यामो वनं दूरस्थितं यतः

「もし望むなら、吉祥なる王妃よ、わがアーシュラマに留まり、聖なる苦行（タパス）を修めよ。さあ来なさい——さらに先へ、遠くにある森へ行こう。」

Verse 16

इत्युक्त्वा राजपत्नीं तां ययौ प्राचीं दिशं हरिः । वनं प्रेतपिशाचाढ्यं मंदगत्या नराधिप

そう言って王の妃に告げると、ハリは東の方角へ向かった。人々の主よ、彼はゆるやかな歩みで、プレータとピシャーチャの満ちる森へ入っていった。

Verse 17

वृंदारिकाश्रुपूर्णाक्षी तस्य पृष्ठानुगा ययौ । स्मरदूती च तत्पृष्ठे मां प्रतीक्षेति वादिनी

涙に濡れた眼のヴリンダーリカーは、彼の背にぴたりと従って行った。さらにスマラドゥーティーも後ろから来て、「わたしを待って！」と叫んだ。

Verse 18

अत्रांतरे दुराचारः कोपि पापाकृतिर्वने । जालं प्रसारयामास तद्यदा जीवपूरितम्

その折、森の中で、悪行の者、罪の姿をした者が網を広げた。やがてその網が生き物で満ちると——

Verse 19

ततः संकोचयामास तज्जालं पापनायकः । जालस्थांस्तु तदा जीवानुपाहृत्य मुमोच ह

すると罪人どもの頭はその網をきゅっと締め、網にかかった生き物を取り上げてから、再び（網を）放った。

Verse 20

स च व्याधः स्त्रियौ दृष्ट्वा स्मरदूती जगाद ताम् । देवि मामत्तुमायाति करे गृह्णातु मां सखी

その猟師は二人の女を見て、愛神の使いスマラドゥーティーに言った。「女神よ、彼が私を喰らいに来る—どうか汝の友がこの身を手に取ってくれ！」

Verse 21

वृंदा तयोक्तं श्रुत्वैनं विकृतास्यं व्यलोकयत् । वीक्ष्यतं भयवातेन निर्धूता सिंधुजप्रिया

二人の言葉を聞くと、ヴリンダーは彼を見つめ、その顔が恐怖で歪んでいるのを見た。彼を見て、シンドゥより生まれし者の愛妃は、恐れの風に打たれたように震えた。

Verse 22

दुद्राव विकलं शुभ्रं स्मरदूत्या समं वने । विद्रवंती समं सख्या तापसाश्रममागता

取り乱し震えながら、光り輝くその女は、愛神カーマの使者とともに森を駆け逃れた。友と走り続け、ついに苦行者たちの庵へと辿り着いた。

Verse 23

सा तापसवने तस्मिन्ददर्शात्यंतमद्भुतम् । पक्षिणः कांचनीयांगान्नानाशब्दसमाकुलान्

その苦行者の林にて、彼女はこの上なく不思議なものを見た。黄金の肢をもつ鳥たちが、さまざまな声の合唱であたりを満たしていた。

Verse 24

सापश्यद्धेमपद्माढ्यां वापीं तु स्वर्णभूमिकाम् । क्षीरं वहंति सरितः स्रवंति मधु भूरुहः

彼女は黄金の蓮に満ちた池を見た。岸辺もまた黄金のごとく輝いていた。そこでは川が乳を流し、木々は自ら蜜を滴らせていた。

Verse 25

शर्कराराशयस्तत्र मोदकानां च संचयाः । भक्ष्याणि स्वादुसर्वाणि बहून्याभरणानि च

そこには砂糖の山が積まれ、甘きモーダカ（供菓）が蓄えられていた。あらゆる美味なる食と、多くの装身具もまた備わっていた。

Verse 26

बहुशस्त्राणि दिव्यानि नभसः संपतंति च । क्रीडंति हरयस्तृप्ता उत्पतंति पतंति च

また多くの天来の神武が虚空より降り来た。満ち足りた獅子たちは戯れ、跳び上がってはまた舞い降りた。

Verse 27

मठेति सुंदरं वृंदा तं ददर्श तपस्विनम् । व्याघ्रचर्मासनगतं भासयंतं जगत्त्रयम्

「ああ、庵の麗しき御方よ！」と呼びかけつつ、ヴリンダーはその苦行者を見た。虎皮の座に坐し、三界を照らすかのごとく光り輝いていた。

Verse 28

तमुवाच विभो पाहि पाहि पापर्द्धिकादथ । तपसा किं च धर्मेण मौनेन च जपेन च

彼女は言った。「大いなる御方よ、どうかお護りください—この罪の禍よりお護りください。恐れおののく者に帰依処を与えられぬなら、苦行も、ダルマも、沈黙（ムーナ）も、真言の誦持も、いかなる益がありましょうか。」

Verse 29

भीतत्राणात्परं नान्यत्पुण्यमस्ति तपोधन । एवमुक्तवती भीता सालसांगी तपस्विनम्

「苦行の宝よ、恐れる者を救うより勝る功徳はありません。」そう言って怯える女は、身を寄せてその修行者にすがりついた。

Verse 30

तावत्प्राप्तः सदुष्टात्मा सर्वजीवप्रबंधकः । वृंदादेवी भयत्रस्ता हरिकंठे समाश्लिषत्

そのとき、あらゆる生きものを虐げる、徹底して邪悪な者が到来した。恐怖に震えたヴリンダー女神は、ハリの首に抱きついた。

Verse 31

सुखस्पर्शं भुजाभ्यां सा शोकवल्लीव लिंगिता । तवालिंगनभावेन पुनरेव भविष्यति

その両腕に抱かれ、安らぎをもたらす触れ合いのうちに、彼女は悲しみの蔓草のように絡みついた。だが、あなたの抱擁の力によって、彼女は再び本来の姿に戻るであろう。

Verse 32

शिरः सर्वांगसंपन्नं त्वद्भर्तुरधिकं गुणैः । अथ त्वं प्रमदे गच्छ पत्यर्थे चित्रशालिकाम्

「この首はあらゆる部分が具わり、徳においては汝の夫をも凌ぐ。ゆえに、美しき女よ、夫のためにただちにチトラシャーラーへ行きなさい。」

Verse 33

सा चित्रशालामित्युक्ता विवेश मुनिना तदा । दिव्यपर्यंकमारूढा गृह्य कांतस्य तच्छिरः

賢者にそう告げられると、彼女はチトラシャーラーへ入った。天なる寝台に上り、愛しき人の首を手に取った。

Verse 34

चकाराधरपानं सा मीलिताक्ष्यतिलोलुपा । यावत्तावदभूद्राजन्रूपं जालंधराकृति

彼女は目を閉じ、切なる恋慕に溺れて、その唇の甘露を飲んだ。まさにその間に、王よ、ジャーランダラの姿を帯びた形が現れた。

Verse 35

तत्कांतसदृशाकारस्तद्वक्षस्तद्वदुन्नतिः । तद्वाक्यस्तन्मनोभावस्तदासीज्जगदीश्वरः

かくして世の主は、彼女の愛し人に似た姿となり、胸も背丈も言葉も、さらには心のありさえ同じくして現れ給うた。

Verse 36

अथ संपूर्णकायं तं प्रियं वीक्ष्य जगाद सा । तव कुर्वे प्रियं स्वामिन्ब्रूहि त्वं स्वरणं च मे

彼女は、愛し人の身がすでに完全に整ったのを見て言った。「わが主よ、あなたの御心にかなうことをいたします。どうか、私が誓願として憶持すべきこともお告げください。」

Verse 37

वृंदावचनमाकर्ण्य प्राह मायासमुद्रजः । शृणु देवि यथा युद्धं वृत्तं शंभोर्मया सह

ヴリンダーの言葉を聞いて、マーヤーの子は語った。「女神よ、聞きなさい。シャンブ（シヴァ）と私との戦いがいかに起こったかを。」

Verse 38

प्रिये रुद्रेण रौद्रेण छिन्नं चक्रेण मे शिरः । तावत्वत्सिद्धियोगाच्च त्वद्गतेन ममात्मना

「愛しき者よ、猛きルドラは恐るべき円盤（チャクラ）で我が首を断った。されど汝の成就したシッディ・ヨーガの力により、我が魂は汝へと向かい続け、保たれたのだ。」

Verse 39

छिन्नं तदत्र चानीतं जीवितं तेंगसंगतः । प्रिये त्वं मद्वियोगेन बाले जातासि दुःखिता

「断たれたその首はここへ運ばれ、命は再び身と結ばれた。愛しき乙女よ、我と離れたゆえに汝は悲しみに沈んだのだ。」

Verse 40

क्षंतव्यं विप्रियं मह्यं यत्त्वां त्यक्त्वा रणं गतः । इत्यादि वचनैस्तेन वृंदा संस्मारिता तदा

「わたしの側の不快を赦してほしい――汝を置いて戦場へ赴いたことを。」そのような言葉などによって、その時ヴリンダーは慰められ、ふたたび想い起こされた。

Verse 41

तांबूलैश्च विनोदैश्च वस्त्रालंकरणैः शुभैः । अथ वृंदारिका देवी सर्वभोगसमन्विता

檳榔（タンブーラ）や遊興、吉祥なる衣と飾りをもって、ついにヴリンダーリカー女神は、あらゆる安楽と享受に満ち備わった。

Verse 42

प्रियं गाढं समालिंग्य चुचुंब रतिलोलुपा । मोक्षादप्यधिकं सौख्यं वृंदा मोहनसंभवम्

恋欲に酔うヴリンダーは、愛しき人を固く抱きしめて口づけした。その惑わすような合一より、彼女は解脱（モークシャ）さえ超えると覚える歓喜を味わった。

Verse 43

मेने नारायणो देवो लक्ष्मीप्रेमरसाधिकम् । वृंदां वियोगजं दुःखं विनोदयति माधवे

ナーラーヤナは思った。「この甘露は、ラクシュミーの愛のラサさえ凌ぐ。」かくしてマーダヴァとして、離別より生じたヴリンダーの悲しみを払い除けようとされた。

Verse 44

तत्क्रीडाचारुविलसद्वापिका राजहंसके । तद्रूपभावात्कृष्णोऽसौ पद्मायां विगतस्पृहः

その戯れが麗しくきらめく、王なるハンサの憩い処のごとき美しき池において、彼女の姿とバーヴァに没入したクリシュナは、パドマー（ラクシュミー）への執着を失った。

Verse 45

अभूद्वृंदावने तस्मिंस्तुलसीरूप धारिणी । वृंदांगस्वेदतो भूम्यां प्रादुर्भूताति पावनी

そのヴリンダーヴァナにおいて、彼女はトゥラシーの姿を帯びた。ヴリンダーの身より滴る汗が大地に落ち、至上に清めるトゥラシーが顕現した。

Verse 46

वृंदांग संगजं चेदमनुभूय सुंखं हरिः । दिनानि कतिचिन्मेने शिवकार्यं जगत्पतिः

ヴリンダーの身に触れて生じた歓びを味わったのち、ハリ—世界の主—は、まるでシヴァのためになすべき務めを先延ばしにするかのように、幾日も過ごした。

Verse 47

एकदा सुरतस्यांते सा स्वकंठे तपस्विनम् । वृंदा ददर्श संलग्नं द्विभुजं पुरुषोत्तमम्

ある時、愛の交わりの終わりに、ヴリンダーは自らの首にしがみつく二臂の至上者—苦行者の姿を装うプルショーत्तಮ—を見た。

Verse 48

तं दृष्ट्वा प्राह सा कंठाद्विमुच्य भुजबंधनम् । कथं तापसरूपेण त्वं मां मोहितुमागतः

それを見て、彼の首に回していた腕の抱擁をほどき、彼女は言った。「どうして苦行者の姿をまとい、私を惑わしに来たのですか。」

Verse 49

निशम्य वचनं तस्याः सांत्वयन्प्राह तां हरिः । शृणु वृंदारिके त्वं मां विद्धि लक्ष्मीमनोहरम्

彼女の言葉を聞くと、ハリはなだめて言った。「聞きなさい、ヴリンダーリカーよ。私を、ラクシュミーさえも魅了する者として知りなさい。」

Verse 50

तव भर्ता हरं जेतुं गौरीमानयितुं गतः । अहं शिवः शिवश्चाहं पृथक्त्वे न व्यवस्थितौ

「汝の夫は、ハラを打ち破り、ガウリーを連れ戻すために赴いた。われはシヴァであり、シヴァもまたわれである。真実において、われらは別々として成り立たぬ。」

Verse 51

जालंधरो हतः संख्ये भज मामधुनानघे । नारद उवाच । इति विष्णोर्वचः श्रुत्वा विषण्णवदनाभवत् । ततो वृंदारिका राजन्कुपिता प्रत्युवाच ह

「ジャーランダラは戦場にて討たれた。今や、ああ無垢なる者よ、われを受け入れよ。」と。ナーラダは語った――ヴィシュヌのこの言葉を聞いて、彼女の顔は沈んだ。ついで王よ、憤れるヴリンダーリカーは答えた。

Verse 52

रणे बद्धोऽसि येन त्वं जीवन्मुक्तः पितुर्गिरा । विविधैः सत्कृतो रत्नैर्युक्तं तस्य हृता वधूः

戦場で汝を縛った者——父の言葉により汝は生きて解き放たれたが——のちに種々の宝玉をもって厚く遇された。しかれども、その正妻さえ奪い去られた。

Verse 53

पतिर्धर्मस्य यो नित्यं परदाररतः कथम् । ईश्वरोऽपि कृतं भुंक्ते कर्मेत्याहुर्मनीषिणः

常にダルマに帰依する者が、いかで他人の妻に心を寄せようか。賢者は言う――主といえども、なした業の果を受けねばならぬ。これぞカルマの法である。

Verse 54

अहं मोहं यथानीता त्वया माया तपस्विना । तथा तव वधूं माया तपस्वीकोऽपि नेष्यति

われが汝によって迷妄へ導かれたように――苦行者の姿をまといながらも、マーヤーによって――そのようにしてマーヤーは汝自身の妻をも連れ去るであろう。たとえ彼女が苦行の女であっても。

Verse 55

इति शप्तस्तथा विष्णुर्जगामादृश्यतां क्षणात् । सा चित्रशालापर्यंकः स च तेऽथप्लवंगमाः

かくして呪いを受けたヴィシュヌは、刹那にして姿を消した。すると、華麗な広間とその臥榻、そして従者たちもまた、後に続いて消え失せた。

Verse 56

नष्टं सर्वं हरौ याते वनं शून्यं विलोक्य सा । वृंदा प्राह सखीं प्राप्य जिह्मं तद्विष्णुना कृतम्

ハリが去ると、すべては失われた。森が空しくなっているのを見て、ヴリンダーは友に会い、「この曲がった企てはヴィシュヌの仕業です」と言った。

Verse 57

त्यक्तं पुरं गतं राज्यं कांतः संदेहतां गतः । अहं वने विदित्वैतत्क्व यामि विधिनिर्मिता

都は捨てられ、王国は失われ、愛しき人は疑いと破滅に沈んだ。森の中でそれを知った私は、宿命に造られた身として、いずこへ行けばよいのか。

Verse 58

मनोरथानां विषयमभून्मे प्रियदर्शनम् । प्राह निःश्वस्य चैवोष्णं राज्ञी वृंदातिदुःखिता

愛しき人の面影は、かつて我が心の願いの的であったのに、今や苦悩の因となった。王妃ヴリンダーは深い悲しみに沈み、熱い溜息をつきつつ語った。

Verse 59

मम प्राप्तं हि मरणं त्वया हि स्मरदूतिके । इत्युक्ता सा तया प्राह मम त्वं प्राणरूपिणी

彼女は言った。「まことに死は、そなたのゆえに我に迫ったのだ、欲望の使いよ。」そう言われた相手は答えた。「あなたこそ、わが命の息そのものです。」

Verse 60

तस्यास्तथोक्तमाकर्ण्य इतिकर्त्तव्यतां ततः । वने निश्चित्य सा वृंदा गत्वा तत्र महत्सरः

彼女の言葉を聞いて、ヴリンダーはなすべきことを決意した。森の中で心を決め、彼女はそこにある大いなる湖へと向かった。

Verse 61

विहाय दुःखमकरोद्गात्रक्षालनमंबुना । तीरे पद्मासनं बद्ध्वा कृत्वा निर्विषयं मनः

悲しみを捨て去り、彼女は水で身体を清めた。岸辺で蓮華座（パドマーサナ）を組み、心を感覚の対象から解き放った。

Verse 62

शोषयामास देहं स्वं विष्णुसंगेन दूषितम् । तपश्चचारसात्युग्रं निराहारा सखीसमम्

彼女はヴィシュヌとの関わりによって汚されたと見なし、自らの肉体を枯れ細らせた。そして友と共に、断食をして極めて過酷な苦行を行った。

Verse 63

गंधर्वलोकतो वृंदामथागत्याप्सरोगणः । प्राह याहीति कल्याणि स्वर्गं मा त्यज विग्रहम्

その時、ガンダルヴァの世界からアプサラスの群れがヴリンダーのもとに来て言った。「さあ、吉祥なる方よ、天界へ行きなさい。その肉体を捨ててはなりません。」

Verse 64

गांधर्वं शस्त्रमेतत्त्रिभुवनविजयं श्रीपतिस्तोषमग्र्यं । नीतो येनेह वृंदे त्यजसि कथमिदं तद्वपुः प्राप्तकामम् । कांतं ते विद्धि शूलिप्रवरशरहतं पुण्यलाभस्य भूषास्वर्गस्य त्वं । भवाद्य द्रुतममरवनं चंडिभद्रे भज त्वम्

「このガンダルヴァの秘法は三界を征服し、シュリーパティ（ヴィシュヌ）を喜ばせる最上の手段です。ヴリンダーよ、あなたはそれによってここに導かれたのです。目的を達したその身体を、どうして捨てられましょうか。あなたの愛する夫は、三叉戟を持つ主（シヴァ）の優れた矢によって倒されたことを知りなさい。あなたは功徳と天界の至宝です。それゆえ、チャンディバドラーよ、速やかに不死者の園へ向かいなさい。」

Verse 65

श्रुत्वा शास्त्रं वधूनां जलधिजदयिता वाक्यमाह प्रहस्य । स्वर्गादाहृत्य मुक्तात्रिदशपति वधूश्चातिवीरेण पत्या । आदौ पात्रं सुखानामहममरजिता प्रेयसा तद्वियुक्तानिर्दुष्टा तद्य । तिष्ये प्रियममृतगतं प्राप्नुयां येन चैव

天の女たちの諭しを聞くと、海より生まれし主の愛妃は微笑んで語った。「たとえ天界から迎えられた神々の王の后たちでさえ、至勇の夫によって解き放たれた。かつて私は歓喜の器であり、不死の者にも屈しなかった。されど愛しき方と離れても、私はなお清浄で汚れない。このまま安住し、甘露の境へ赴いた我が愛しき方に到らん。」

Verse 66

इत्युक्त्वा ससखी वृंदा विससर्जाप्सरोगणान् । तत्प्रीतिपाशबद्धास्ता नित्यमायांति यांति च

そう言い終えると、ヴリンダは伴侶とともにアプサラスの群れを退かせた。彼女への愛慕の縄に結ばれて、彼女らは絶えず来ては去っていった。

Verse 67

योगाभ्यासेन वृंदाथ दग्ध्वा ज्ञानाग्निना गुणान् । विषयेभ्यः समाहृत्य मनः प्राप ततः परम्

ついにヴリンダはヨーガの修習によって、智慧の火でグナを焼き尽くし、感官の対象から心を引き戻して、彼岸の至上へと到達した。

Verse 68

दृष्ट्वा वृंदारिकां तत्र महांतश्चाप्सरोगणाः । तुष्टुवुर्नभसस्तुष्टा ववृषुः पुष्पवृष्टिभिः

そこでヴリンダを見た高貴なるアプサラスの群れは彼女を讃嘆し、空に歓喜して、花の雨を滝のごとく降らせた。

Verse 69

शुष्ककाष्ठचयं कृत्वा तत्र वृंदाकलेवरम् । निधायाग्निं च प्रज्वाल्य स्मरदूती विवेश तम्

そこで乾いた薪を積み、ヴリンダの御身をその上に安置して火を点じた。するとスムラ（愛神カーマ）の使いは、その炎の中へと入っていった。

Verse 70

दग्धं वृंदांगरजसां बिंबं तद्गोलकात्मकम् । कृत्वा तद्भस्मनः शेषं मंदाकिन्यां विचिक्षिपुः

ヴリンダーの肢体が焼けて生じた塵を集め、丸き珠（たま）として形づくり、残りの灰はマンダーキニーの流れへと投げ入れた。

Verse 71

यत्र वृंदा परित्यज्य देहं ब्रह्मपथं गता । आसीद्वृंदावनं तत्र गोवर्द्धनसमीपतः

ヴリンダーが身を捨て、梵（ブラフマン）への道を歩み入ったその地—ゴーヴァルダナの近くに、ヴリンダーヴァナが生じた。

Verse 72

देव्योऽथ स्वर्गमेत्य त्रिदशपतिवधूसत्त्वसंपत्तिमाहुर्देवीभ्यस्तन्निशम्य प्रमुदितमनसो निर्जराद्याश्च सर्वे । शत्रोर्दैत्यस्य हित्वा प्रबलतरभयं भीमभेर्यो निजघ्नुः श्रुत्वा तत्रासनस्थः । परिजननिवहोवापशोभां शुभस्य

その後、女神たちは天界に赴き、帝釈天（インドラ）の后たちに、自らの武勇と成就の全てを具さに告げた。これを聞いて、不死の神々をはじめ皆が心より歓喜した。敵なるダイティヤへの強き恐れを捨て、彼らは凄まじき戦鼓を打ち鳴らした。その轟きを聞き、そこに座していた彼は、従者の群れの吉祥なる輝きと、その地にきらめく池の美を見た。