Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39
Devanagari script
छिन्नं तदत्र चानीतं जीवितं तेंगसंगतः । प्रिये त्वं मद्वियोगेन बाले जातासि दुःखिता
Transliteration
chinnaṃ tadatra cānītaṃ jīvitaṃ teṃgasaṃgataḥ | priye tvaṃ madviyogena bāle jātāsi duḥkhitā
Translation
「断たれたその首はここへ運ばれ、命は再び身と結ばれた。愛しき乙女よ、我と離れたゆえに汝は悲しみに沈んだのだ。」
Word by Word
छिन्नम्cut off
छिन्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootछिद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन (cut off)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन (that)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
आनीतम्brought
आनीतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ-नी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन (brought)
जीवितम्life
जीवितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन (life)
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी विभक्ति; एकवचन (Genitive/Dative singular; here: 'your')
अङ्गसंगतःjoined to the body
अङ्गसंगतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअङ्ग-संगत (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; विशेषण (Masculine, Nominative singular; 'joined to the body/limbs')
प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति; एकवचन (Vocative singular)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति; एकवचन (Nominative singular)
मद्वियोगेनby separation from me
मद्वियोगेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootमत्-वियोग (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन (Instrumental singular; cause/means)
बालेO girl
बाले:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति; एकवचन (Vocative singular)
जातासिyou have become
जातासि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त) + अस् (धातु)
Formपरिप्रयोग (periphrastic perfect-like): जाता (क्त-कृदन्त, स्त्री, प्रथमा, एकवचन) + असि (लट्, मध्यमपुरुष, एकवचन); अर्थ: 'you have become'
दुःखिताsorrowful
दुःखिता:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; विशेषण (Feminine, Nominative singular)
Speaker
Jālandhara (continuing to address Vṛndā)
Tirtha Mahatmya
Type: ghat
Skanda Dialogue
Listener: Vṛndā
Visual Art Cues
Scene: The beloved explains that the severed head was brought to this very place and life rejoined; he addresses Vṛndā tenderly, noting her sorrow from separation.
Characters & Entities
V
VṛndāJ
Jālandhara (implied)FAQs
Human grief is acknowledged within sacred narrative, yet the Purāṇa frames restoration and consolation as possible through divine arrangement.
Not specified in this verse; the māhātmya frame remains in the background.
None.