Adhyaya 129

Verse 1

सूत उवाच । तथान्योऽपि च तत्रास्ति याज्ञवल्क्यसमुद्रवः । आश्रमो लोक विख्यातो मूर्खाणामपि सिद्धिदः

スータは言った。「さらにそこには、ヤージュニャヴァルキヤ・サムドラヴァという別の聖地がある。世に名高いアーシュラマで、鈍き者にさえ成就（シッディ）を授ける。」

Verse 2

यत्र तप्त्वा तपस्तीव्रं याज्ञवल्क्येन धीमता । संप्राप्ता निखिला वेदा गुरुणाऽपहृताश्च ये

その聖地において、智慧あるヤージュニャヴァルキヤは激しい苦行（タパス）を修した。そしてそこで、かつて師によって取り上げられた一切のヴェーダを、余すところなく取り戻した。

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कोऽसौ गुरुरभूत्तस्य याज्ञवल्क्यस्य धीमतः । पाठयित्वा पुनर्येन हृता वेदा महात्मना

聖仙たちは言った。「智慧あるヤージュニャヴァルキヤ、その大いなる魂の師とは誰か。教え授けたのち、ヴェーダを再び取り上げたのは誰であったのか。」

Verse 4

किमर्थं च समाचक्ष्व सूतपुत्रात्र विस्तरात् । कौतुकं परमं जातं सर्वेषां नो द्विजन्मनाम्

それは何ゆえに起こったのか。スータの子よ、ここで詳しく説き明かしてほしい。我ら二度生まれの者すべてに、比類なき好奇の念が起こったのだ。

Verse 5

सूत उवाच । आसीद्ब्राह्मणशार्दूलः शाकल्य इति विश्रुतः । भार्गवान्वयसंभूतो वेद वेदांगपारगः

スータは語った。かつて、婆羅門の中の虎ともいうべき卓越した婆羅門があり、名をシャーカリヤ（Śākalya）と称された。彼はバールガヴァ（Bhārgava）の系統に生まれ、ヴェーダに通じ、ヴェーダーンガ（Vedāṅga）を悉く究めていた。

Verse 6

बृहत्कल्पे पुरा विप्रा वर्धमाने पुरोत्तमे । बहुशिष्यसमायुक्तो वेदाध्ययनतत्परः

古き時代、婆羅門たちよ、ヴァルダマーナ（Vardhamāna）と呼ばれる最勝の都において、彼は多くの弟子に囲まれ、ヴェーダの学習と教授に専心して住していた。

Verse 7

स सदा प्रातरुत्थाय विद्यादानं प्रयच्छति । शिष्येभ्यश्चानुरूपेभ्यः प्रसादाद्विजसत्तमाः

彼は常に朝に起き、学びの施し（ヴィディヤー・ダーナ）を授けた。おお最勝の二度生まれよ、恩寵によって、器にかなう弟子たちへその力量に応じて教えを垂れた。

Verse 8

चकार स तदा विप्राः पौरोहित्यं महीपतेः । सूर्यवंशप्रसूतस्य सुप्रियस्य महात्मनः

その頃、婆羅門たちよ、彼は王の祭官プーロヒタ（purohita）として仕えた。すなわち、太陽王統（スーリヤヴァンシャ）に生まれた大徳の王スプリヤ（Supriya）にである。

Verse 9

स तस्य धर्मकृत्यानि सर्वाण्येव दिनेदिने । कृत्वा स्वगृहमभ्येति पूजितस्तेन भूभुजा

日ごとに、王に定められた一切のダルマの務めを果たし終えると、彼は自らの家へ帰った。しかもその君主により敬われ、礼拝されたのである。

Verse 10

एकं शिष्यं समारोप्य शांत्यर्थं तस्य भूपतेः । कथयित्वा प्रमाणं च विधानं होमसंभवम्

王の安寧を祈るシャーンティ（śānti）のために一人の弟子を任じ、彼は正しい分量と、安寧を成就する火供（ホーマ）の作法を説き示した。

Verse 11

शिष्योऽपि सकलं कृत्वा तत्कर्म सुसमाहितः । आशीर्वादं प्रदत्त्वा च भूपतेर्गृहमेति च

弟子もまた深く心を統一してその儀礼をすべて成し遂げ、祝福を授けたのち、王の御殿へと赴いた。

Verse 12

एवं प्रकुर्वतस्तस्य शाकल्यस्य महात्मनः । पौरोहित्यं गतः कालः कियन्मात्रो द्विजोत्तमाः

大いなる魂のシャーカリヤ（Śākalya）がこのように王家の祭官として務め続けていたとき、最勝の二度生まれの方々よ、彼の祭司職にはどれほどの時が過ぎたのか。

Verse 13

तदा वैवाहिके काले शप्तो यः शंभुना स्वयम् । सुनिंद्यां विकृतिं दृष्ट्वा तस्य वेद्यां गतस्य च

その時、婚礼の折に、みずからシャンブ（Śambhu）に呪われたその者は、最も忌むべき醜い変形を目にし、供犠の祭壇へと近づきつつあった……。

Verse 14

अथ तं योजयामास शांत्यर्थं नृपमंदिरे । याज्ञवल्क्यं स शाकल्यः प्रतिपद्यागतं तदा

そして鎮静のシャーンティ（śānti）のために、シャーカリヤ（Śākalya）は王宮において彼を任じた――その時そこへ来たヤージュニャヴァルキヤ（Yājñavalkya）である。

Verse 15

सोऽपि तारुण्यगर्वेण वेश्याकरजविक्षतः । सर्वांगेषु सुनिर्लज्जः प्रकटांगो जगाम वै

彼もまた、若さの驕りに酔い、遊女の爪に引っかかれて全身に痕を残し、恥じることなく身をさらしつつ、あちこちを歩き回った。

Verse 16

ततश्च शांतिकं कृत्वा जपांते भूपतिं च तम् । शांतोदकप्रदानाय हस्यमानो जनैर्ययौ

それから、鎮静の作法を行い、その王のためのジャパを終えると、加持された「安寧の水」を授けに出向いたが、人々は彼を笑いものにした。

Verse 17

पार्थिवोऽपि च तं दृष्ट्वा तादृग्रूपं विटं द्विजम् । नाशीर्जग्राह तेनोक्तां वाक्यमेतदुवाच ह

王もまた、その婆羅門が放蕩な伊達男のような有様であるのを見て、彼の述べた祝福を受け取らず、次のように言った。

Verse 18

उच्छिष्टोऽहं द्विजश्रेष्ठ शय्यारूढो व्यवस्थितः । अत्र शालोद्भवे स्तंभे तस्मादेतज्जलं क्षिप

「おお、婆羅門の中の最勝者よ。私は不浄の状態にあり、寝台に横たわっている。ゆえに、この水をここに、この沙羅樹より生じた柱に注ぎかけよ。」

Verse 19

सोऽपि सावज्ञमाज्ञाय तं भूपं कुपिताननः । तं च स्तंभं समुद्दिश्य ध्यात्वा तद्ब्रह्म शाश्वतम्

彼もまた、王の侮りを悟ると怒りの色を顔に浮かべ、その柱へと意を向け、永遠なるブラフマンを観想して瞑想に入った。

Verse 20

द्यां त्वमालिख्य इत्येव प्रोक्त्वा मंत्रं च याजुषम् प्राक्षिपच्छांतिकं तोयं तस्य मूर्धनि सत्वरम्

「汝は天を描き記せ…」に始まるヤジュル・ヴェーダの真言を唱え、彼はただちに鎮静の聖水を自らの頭頂に注ぎかけた。

Verse 21

ततः स पतिते तोये स्तंभः पल्लवशोभितः । तत्क्षणादेव संजज्ञे फल पुष्पैर्विराजितः

やがてその水が落ちると、柱は瑞々しい若芽で飾られ、まさにその瞬間、果実と花とで燦然と輝いた。

Verse 22

तं दृष्ट्वा पार्थिवः सोऽथ विस्मयोत्फुल्ललोचनः । पश्चात्तापं विधायाथ वाक्यमेतदुवाच ह

それを見た王は、驚きに目を見開き、悔恨に胸を衝かれて、ついで次の言葉を述べた。

Verse 23

अभिषेकं द्विजश्रेष्ठ ममापि त्वं प्रयच्छ भोः । अनेनैव तु मन्त्रेण शुचित्वं मे व्यवस्थितम्

おお最勝の二度生まれ（ドヴィジャ）よ、どうか我にも灌頂（アビシェーカ）の儀を授け給え。この同じ真言によって、我が清浄は正しく確立されよう。

Verse 24

याज्ञवल्क्य उवाच । ममाभिषेकदानस्य त्वमनर्होऽसि पार्थिव । तस्माद्यास्याम्यहं सद्यो यत्रस्थः स गुरुर्मम

ヤージ्ञवल्कヤは言った。「王よ、汝は我が授ける灌頂（アビシェーカ）を受けるにふさわしくない。ゆえに我はただちに、我が師（グル）が住まう所へ赴く。」

Verse 25

राजोवाच । तव दास्यामि वस्त्राणि वाहनानि वसूनि च । तस्माद्यच्छाभिषेकं मे मन्त्रेणाऽनेन सांप्रतम्

王は言った。「汝に衣と乗り物、そして財宝をも与えよう。ゆえに今このマントラによって、我にアビシェーカ（灌頂）を授けよ。」

Verse 26

याज्ञवल्क्य उवाच । न होमांतं विना मन्त्रः स्फुरते पार्थिवोत्तम । अभिषेकविधौ प्रोक्तो यः पूर्वं पद्मयोनिना । तस्मान्नाहं करिष्यामि तव यद्वै हृदि स्थितम्

ヤージュニャヴァルキヤは言った。「王の中の最勝者よ、護摩（ホーマ）をもって儀礼を成就せずしては、マントラは真に発現しない。灌頂（アビシェーカ）の作法に説かれるそのマントラは、かつて蓮華より生まれし者（梵天）によって教示された。ゆえに、汝の心にのみ固く据えられた要求のままには、我は行わぬ。」

Verse 27

इत्युक्त्वा वचनं भूपं याज्ञवल्क्यः स वै द्विजः । जगाम स्वगृहं तूर्णं निस्पृहत्वं समाश्रितः

かく王に告げ終えると、そのバラモンたるヤージュニャヴァルキヤは、欲望を離れた境地に安住しつつ、すみやかに自らの住まいへと帰って行った。

Verse 28

अपरेऽह्नि समायातं शाकल्यमथ भूपतिः । प्रोवाच प्रांजलिर्भूत्वा विनयावनतः स्थितः

翌日、シャーカリヤが来ると、王は合掌して立ち、謙遜に身を低くして彼に語りかけた。

Verse 29

यस्त्वया प्रेषितः कल्य शिष्यो ब्राह्मणसत्तमः । शांत्यर्थं प्रेषणीयश्च भूयोऽप्येवं गृहे मम

吉祥なる御方よ、あなたが遣わしたあの優れたバラモンの弟子を、鎮静と安寧（śānti）のために、再び我が家へお遣わしください。

Verse 30

बाढमित्येव स प्रोक्त्वा ततो गत्वा निजालयम् । याज्ञवल्क्यं समाहूय ततः प्रोवाच सादरम्

「そのとおりに」と言って彼は自らの住まいへ帰り、ついでヤージュニャヴァルキヤを召して、敬意をもって語りかけた。

Verse 31

अद्यापि त्वं नरेंद्रस्य शांत्यर्थं भवने व्रज । विशेषात्पार्थिवेंद्रेण समाहूतोऽसि पुत्रक

今日にでも、安寧（śānti）のために王の御殿へ赴きなさい。とりわけ、諸王の主が汝を召したのだ、わが子よ。

Verse 32

याज्ञवल्क्य उवाच । नाहं तात गमिष्यामि शांत्यर्थं तस्य मंदिरे । अवलेपेन युक्तस्य शुद्ध्या विरहितस्य च

ヤージュニャヴァルキヤは言った。「父上よ、私は鎮静（śānti）のために彼の殿舎へは参りません。彼は驕慢に染まり、清浄を欠いているからです。」

Verse 33

मया तस्याभिषेकार्थं सलिलं चोद्यतं च यत् । सलिलं तेन तत्काष्ठे समादिष्टं कुबुद्धिना

「さらに、彼の灌頂沐浴（abhiṣeka）のために私が整えた水を、その愚かな者は一本の木片に注げと命じたのです。」

Verse 34

ततो मयापि तत्रैव तत्क्षणात्सलिलं च यत् । तस्मिन्काष्ठे परिक्षिप्तं नीतं वृद्धिं च तत्क्षणात्

「そこで私はその場で、まさにその瞬間に、その水をその木片に注ぎかけました。するとたちまち、それは増大し、一挙に成長したのです。」

Verse 35

शाकल्य उवाच । अत एव विशेषेण समाहूतोऽसि पुत्रक । तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ नावज्ञेया महीभुजः

シャーカリヤは言った。「まさにこのゆえに、愛しき子よ、汝は特に急ぎ召されたのだ。ゆえに速やかにそこへ行け。王を侮ってはならぬ。」

Verse 36

अपमानाद्भवेन्मानं पार्थिवानामसंशयम् । यः करोति पुनस्तत्र मानं न स भवेत्प्रियः

「侮辱より、王たちの名誉の念は疑いなく起こる。しかもその時なお、そこで敬意を示し続ける者は、王に愛されることはない。」

Verse 37

कोपप्रसाद वस्तूनि विचिन्वंतीह ये सदा । आरोहंति शनैर्भृत्या धुन्वंतमपि पार्थिवम्

「ここにいて常に王の怒りと恩寵の事を量り見る家臣たちは、支配者が動揺して震えていても、徐々に位を上げてゆく。」

Verse 38

समौ मानापमानौ च चित्तज्ञः कालवित्तथा । सर्वंसहः क्षमी विज्ञः स भवेद्राजवल्लभः

「誉れと辱めとを等しくし、心を知り時を知り、すべてに堪え、赦し、見識ある者—その者は王に愛される。」

Verse 39

अपमानमनादृत्य तस्माद्गच्छ नृपालयम् । ममाज्ञापि न लंघ्या त एष धर्मः सनातनः

「ゆえに侮辱を顧みず、王の御殿へ赴け。わが命もまた越えてはならぬ—これぞ永遠のダルマである。」

Verse 40

याज्ञवल्क्य उवाच । आज्ञाभंगो ध्रुवं भावी परिपाटीव्यतिक्रमात् । करोषि यदि शिष्याणां ये त्वया तत्र योजिताः

ヤージュニャヴァルキヤは言った。「正しい作法を踏み越えるなら、命令の破れは必ず起こる—もし汝が、そこに配置した弟子たちを用いるならば。」

Verse 41

तस्माद्यदि बलान्मां त्वं योजयिष्यसि तं प्रति । त्वां त्यक्त्वाऽन्यत्र यास्यामि यतः प्रोक्तं महर्षिभिः

「ゆえに、もし汝が力ずくで私を彼に仕えさせようとするなら、私は汝を捨てて他所へ去る。大聖仙たちがそのように宣言したからである。」

Verse 42

गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः । उत्पथे वर्तमानस्य परित्यागो विधीयते

たとえ師であっても—驕り高ぶり、なすべきこととなすべからざることを弁えず、邪道に歩むなら—正しく捨て去られるべきである。その離別はダルマによって定められている。

Verse 43

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शाकल्यः क्रोधमूर्छितः । ततः प्रोवाच तं भूयो भर्त्समानो मुहुर्मुहुः

スータは語った。「その言葉を聞くや、シャーカリヤは怒りに呑まれ、そして彼に向かって幾度も幾度も言い返し、繰り返し叱責した。」

Verse 44

एकमप्यक्षरं यत्र गुरुः शिष्ये निवेदयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा ह्यनृणी भवेत्

たとえ師が弟子にただ一つの音節を授けるだけでも、その恩の負い目を真に免れさせるほどの財は、この地上に存在しない。

Verse 45

तस्माद्गच्छ द्रुतं दत्त्वा मदध्ययनमालयम् । त्यक्त्वा विद्यां मया दत्तां नो चेच्छप्स्याम्यहं तव

ゆえに、ただちに去れ。わが授けた学びの全てを返し、我が与えた知を捨てよ。さもなくば、汝を呪うであろう。

Verse 46

एवमुक्त्वाभिमंत्र्याथ नादबिंदुसमुद्भवैः । मंत्रैराथर्वणैस्तोयं पानार्थं चार्पयत्ततः

かく語り終えると、彼はナーダとビンドゥ（音と種子）より生じたアタルヴァ系の真言にて水を加持し、ついで飲用のためその水を授けた。

Verse 47

सोऽपिबत्तत्क्षणात्तोयं तत्पीत्वा व्याकुलेंद्रियः । उद्गिरद्वांतिधर्मेण तत्त्वविद्याविमिश्रितम्

彼はその水をただちに飲み干した。飲むや否や諸根は乱れ、嘔吐の相により吐き出し始めた—その吐瀉物に混じって、真理の原理を知るタットヴァ・ヴィディヤーもまた現れ出た。

Verse 48

ततः प्रोवाच तं भूयः शाकल्यं कुपिताननः । एकमप्यक्षरं नास्ति तावकीयं ममोदरे

その後、怒りの面持ちで、彼は再びシャーカリヤに告げた。「我が腹中には、汝の一字一句すら残っていない。」

Verse 49

तस्माच्छिष्योऽस्मि ते नाहं न च मे त्वं गुरुः स्थितः । सांप्रतं स्वेच्छयाऽन्यत्र प्रयास्यामि करोषि किम्

「ゆえに、我は汝の弟子にあらず。汝もまた我にとってグルとして立たぬ。今や我が意のままに他所へ赴く—汝に何ができようか。」

Verse 50

एवमुक्त्वाऽथ निर्गत्य तस्मात्स्थानाच्चिरंतनात् । पप्रच्छ मानवान्भूयः सिद्धिक्षेत्राणि चासकृत्

かく語り終えると、彼はその古き地を去り、再びまた人々に、成就（シッディ）を授ける聖なるクシェートラについて幾度も問い尋ねた。

Verse 51

ततस्तस्य समादिष्टं क्षेत्रमेतन्मनीषिभिः । सिद्धिदं सर्वजंतूनां न वृथा स्यात्कथंचन

そのとき賢者たちは、まさにこの聖地を彼に示した。ここは一切の衆生に成就（シッディ）を授け、いかなる意味でも決して虚しくはならない。

Verse 52

आस्तां तावत्तपस्तप्त्वा व्रतं नियममेव वा । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सिद्धिः संवसतोऽपि च

苦行を修さず、誓戒や厳しい規律を守らずとも、ただハータケーシュヴァラ（Hāṭakeśvara）の聖域に住するだけで霊的成就（シッディ）は得られる。

Verse 53

येनयेन च भावेन तत्र क्षेत्रे वसेज्जनः । तस्यानुरूपिणी सिद्धिः शुभा स्याद्यदि वाऽशुभा

人がその聖域にいかなる心のありようで住するかにより、それに相応する成就（シッディ）が現れる—吉祥にも、不吉にも。

Verse 54

तच्छ्रुत्वा च द्रुतं प्राप्य क्षेत्रमेतद्द्विजोत्तमाः । भानुमाराधयामास स्थापयित्वा ततः परम्

それを聞くや、最勝の再生者は速やかにこの聖なる地に到り、ついで座（儀軌の場）を安立して、バーヌ（太陽神）を礼拝した。

Verse 55

नियतो नियताहारो ब्रह्मचर्यपरायणः । गायत्रं न्यासमासाद्य निर्विकल्पेन चेतसा

戒律を守り、食を節し、ブラフマチャリヤに専心して、彼はガーヤトリー・ニヤーサを修し、揺らぎなき無分別の心で安住した。

Verse 56

ततश्च भगवांस्तुष्टो वर्षांते तमुवाच सः । दर्शने तस्य संस्थित्वा तेजः संयम्य दारुणम्

その後、満悦された世尊は一年の終わりに彼に語りかけた。御前に現れ、荒々しい光輝を抑え収められた。

Verse 57

याज्ञवल्क्य वरं ब्रूहि यत्ते मनसि रोचते । सर्वमेव प्रदास्यामि नादेयं विद्यते त्वयि

「ヤージュニャヴァルキヤよ、汝の心にかなう願いを告げよ。すべてを授けよう――汝に与えぬものは何もない。」

Verse 58

याज्ञवल्क्य उवाच । यदि तुष्टः सुरश्रेष्ठ वेदाध्ययनसंभवे । गुरुर्भव ममाद्यैव ममैतद्वांछितं हृदि

ヤージュニャヴァルキヤは言った。「もしお喜びくださるなら、神々の中の最勝者よ、ヴェーダ学の成就のために、まさに今日、我が師となり給え。これこそ我が胸の願いである。」

Verse 59

भास्कर उवाच । अहं तव कृपाविष्टस्तेजः संहृत्य तत्परम् । ततश्चात्र समायातस्तेन नो दह्यसे द्विज

バースカラは言った。「汝への憐れみにより、我は光輝を収めて抑えた。ゆえにこのようにしてここへ来たのだ、二度生まれの者よ。汝がそれに焼かれぬためである。」

Verse 60

तस्मादत्रैव कुंडे च मंत्रान्सारस्वताञ्छुभान् । वेदोक्तान्क्षेपयिष्यामि स्वयमेव द्विजोत्तम

それゆえ、まさにこのクンダ（聖なる池）において、我自ら、ヴェーダに説かれた、サラスヴァティーより生じた吉祥なるマントラを汝に授けよう、ああ、最勝の二度生まれよ。

Verse 61

तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा यत्किंचिद्वेदसंभवम् । पठिष्यसि सकृत्तत्ते कंठस्थं संभविष्यति

そこで沐浴して清浄となれば、ヴェーダに由来するいかなる句であれ、たとえ一度唱えるだけで、汝の喉に定着し、記憶として成就する。

Verse 62

तत्त्वार्थं प्रकटं कृत्स्नं विदितं ते भविष्यति । मत्प्रसादान्न संदेहः सत्यमेतन्मयोदितम्

我が恩寵により、明らかに顕現した全き真理は、必ず汝に知られるであろう。疑うなかれ――我が語ったことは真実である。

Verse 63

अद्यादि मानवः प्रातः स्नात्वा त्वत्र ह्रदे च यः । सावित्रेण च सूक्तेन मां दृष्ट्वा प्रपठिष्यति । तस्मै तत्स्यादसंदिग्धं यत्तवोक्तं मया द्विज

今日より後、夜明けにこの湖で沐浴し、我を拝してサーヴィトリーの讃歌を誦する者は誰であれ、その者には、二度生まれよ、汝に告げた我が言葉が疑いなく成就する。

Verse 64

याज्ञवल्क्य उवाच । एवं भवतु देवेश यत्त्वयोक्तं वचोऽखिलम् । परं मम वचोऽन्यच्च तच्छृणुष्व ब्रवीमि ते

ヤージュニャヴァルキヤは言った。「そのとおりになりますように、神々の主よ。あなたが語られたすべての御言葉が成就しますように。されど今、我がもう一つの言葉をお聞きください。あなたに申し上げます。」

Verse 65

नाहं मनुष्यधर्माणमुपाध्यायं कथंचन । करिष्यामि जगन्नाथ कृपां कुरु ममोपरि

私は決して、ただ人間の慣習に縛られた師を、いかなる形でも仰ぎません。おおジャガンナータよ、世界の主よ、どうか我に慈悲を垂れたまえ。

Verse 66

ततस्तस्या ददौ सूर्यो लघिमा नाम शोभनाम् । विद्यां हि तत्प्रभावाय सुतुष्टेनांतरात्मना

そのときスーリヤは内心大いに満悦し、かの力を顕現させるため、「ラギマー」と名づけられた輝かしきヴィディヤーを彼に授けた。

Verse 67

ततस्तं प्राह कर्णांते ममाश्वानां प्रविश्य वै । अभ्यासं कुरु विद्यानां वेदाध्ययनमाचर

そして彼に密かに耳打ちして言った。「まことに、我が馬たちの耳の中へ入れ。諸々の学（ヴィディヤー）を修習し、ヴェーダの学習を行え。」

Verse 68

मन्मुखाद्ब्राह्मणश्रेष्ठ यद्येतत्तव वांछितम् । न ते स्याद्येन दोषोऽयं मम रश्मिसमुद्भवः

おお婆羅門の中の最勝者よ、もしこれが汝の望みであり、我が口より直接授けられるのなら、汝に咎は生じない。この力は我が光線より起こるのだ。

Verse 69

एवमुक्तः स तेनाथ वाजिकर्णं समाश्रितः । लघुर्भूत्वाऽपठद्वेदान्भास्करस्य मुखात्ततः

かくして教えを受けた彼は、ついにヴァージカルナに依り、身を軽くして、その後バースカラ自らの口よりヴェーダを学び読誦した。

Verse 70

एवं सिद्धिं समापन्नो याज्ञवल्क्यो द्विजोत्तमाः । कृत्वोपनिषदं चारु वेदार्थैः सकलैर्युतम्

かくして成就を得たヤージュニャヴァルキヤは、二度生まれの中の最勝者として、ヴェーダのあらゆる義を具えた麗しきウパニシャッドを著した。

Verse 71

जनकाय नरेंद्राय व्याख्याय च ततः परम् । कात्यायनं सुतं प्राप्य वेदसूत्रस्य कारकम्

その後、人々の王たるジャナカ王にそれを説き明かし、さらに自らの子カーティヤーヤナ—ヴェーダ・スートラの作者—にまみえた。

Verse 72

त्यक्त्वा कलेवरं तत्र ब्रह्मद्वारि विनिर्मिते । तत्तेजो ब्रह्मणो गात्रे योजयामास शक्तितः

そこで、 स्थापितされた聖なる「ブラフマンの門」において身を捨て、霊的な力能をもってその光輝をブラフマンそのものの御身に合一させた。

Verse 73

तस्य तीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा तं च दिवाकरम् । नादबिंदुं पठित्वा च तदग्रे मुक्तिमाप्नुयात्

その聖なる渡しにて沐浴し、かの太陽を拝し、その御前でナーダビンドゥを誦する者は、解脱を得る。