Adhyaya 124

Verse 2

सूत उवाच । अथान्यदपि तत्रास्ति मुखारं तीर्थमुत्तमम् । यत्र ते मुनयः श्रेष्ठा विप्राश्चौरेण संगताः । यत्र सिद्धिं समापन्नः स चौरस्तत्प्रभावतः । वाल्मीकिरिति विख्यातो रामायणनिबंधकृत्

スータは語った。「そこにはまた、ムカーラ・ティールタと呼ばれる至上の聖地がある。そこにおいて最勝の牟尼とバラモンたちは一人の盗賊に遭遇した。その盗賊はティールタの威力により成就（シッディ）を得て、『ラーマーヤナ』の編者として名高いヴァールミーキとなった。」

Verse 3

चमत्कारपुरे पूर्वं मांडव्यान्वय संभवः । लोहजंघो द्विजो ह्यासीत्पितृमातृपरायणः

昔、チャマトカーラプラに、マーンダヴィヤの系譜に生まれたローハジャンガというバラモンが住み、父母への奉仕に専心していた。

Verse 4

तस्यैका चाभवत्पत्नी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । पतिव्रता पतिप्राणा पतिप्रियहिते रता

彼にはただ一人の妻があり、それは命にも勝って愛しい存在であった。彼女はパティヴラターとして貞節の誓いを守り、夫を生命そのものとし、常に夫の喜びと益となることに心を尽くしていた。

Verse 5

अथ तस्य स्थितस्यात्र ब्रह्मवृत्त्याभिवर्ततः । जगाम सुमहान्कालः पितृमातृरतस्य च

やがて彼はその地に住み、バラモンとしての生業と行いを守って暮らしたが、父母に尽くすその人の上に、きわめて長い歳月が過ぎ去った。

Verse 6

एकदा भगवाञ्छक्रो न ववर्ष धरातले । आनर्तविषये कृत्स्ने यावद्वादशवत्सराः

ある時、尊きシャクラ（インドラ）は地上に雨を降らせず、アーナルタの全域にわたり十二年のあいだ旱魃が続いた。

Verse 7

ततः स कष्टमापन्नो लोहजंघो द्विजोत्तमाः । न प्राप्नोति क्वचिद्भिक्षां न च किंचित्प्रतिग्रहम्

それゆえローハジャンガは苦境に陥った。おお、最勝の再生者たちよ。どこへ行っても托鉢は得られず、いかなる施しも受けられなかった。

Verse 8

ततस्तौ पितरौ द्वौ तु दृष्ट्वा क्षुत्परिपीडितौ । भार्यां च चिंतयामास दुःखेन महतान्वितः

ついで彼は、両親二人が飢えに苦しむのを見て、大いなる悲嘆に沈み、さらに妻のことまでも案じ始めた。

Verse 9

किं करोमि क्व गच्छामि कथं स्याद्दर्शनं मम । एताभ्यामपि वृद्धाभ्यां पत्न्याश्चैव विशेषतः

「私は何をすべきか。どこへ行けばよいのか。どうすればやりくりできよう——とりわけこの二人の老いた者のため、そして何より妻のために。」

Verse 10

ततः स दुःखसंयुक्तः फलार्थं प्रययौ वने । न च किंचिदवाप्नोति सर्वे शुष्का महीरुहाः

それから彼は悲しみに沈みつつ、果実を求めて森へ赴いた。しかし何一つ得られなかった。木々はことごとく枯れ果てていたからである。

Verse 12

अथापश्यत्स वृद्धां स्त्रीं स्तोकसस्यसमन्विताम् । गच्छमानां तथा तेन श्रमेण महतान्विताम् । ततस्तत्सस्यमादाय वस्त्राणि च स निर्दयः । जगाम स्वगृहं हृष्टः पितृभ्यां च न्यवेदयत्

そのとき彼は、わずかな穀物を携え、ひどい疲労にうちひしがれながら歩む老女を見た。情け容赦なく彼女の穀物と衣を奪い、喜んで自宅へ帰り、父母にそのことを告げた。

Verse 13

स एवं लब्धलक्षोऽपि दस्युकर्मणि नित्यशः । कृत्वा चौर्यं पुपोषाथ निजमेव कुटुम्बकम्

たとえ利得の「手立て」を得た後でさえ、彼は日々盗賊の業に従事した。盗みを重ねて、ただ自分の家族だけを養った。

Verse 14

सुभिक्षे चापि संप्राप्ते नान्यत्कर्म करोति सः । ब्राह्मीं वृत्तिं परित्यक्त्वा चौर्यकर्म समाचरत्

たとえ繁栄と豊穣が戻ってきても、彼は他の仕事をしなかった。ブラーフマナの正しい生業を捨て、盗みの業を続けた。

Verse 15

कस्यचित्त्वथ कालस्य तीर्थयात्राप्रसंगतः । तत्र सप्तर्षयः प्राप्ता मरीचिप्रमुखा द्विजाः

やがてある時、ティールタ（聖なる渡し場）への巡礼の縁により、マリーチを筆頭とするブラーフマナたる七仙（サプタ・リシ）がそこに到来した。

Verse 16

ततस्तान्विजने दृष्ट्वा द्रोहकोपसमन्वितः । यष्टिमुद्यम्य वेगेन तिष्ठध्वमिति चाब्रवीत्

すると彼は、人けのない場所で彼らが独りでいるのを見て、悪意と怒りに満ち、杖を振り上げて勢いよく「止まれ！」と叫んだ。

Verse 17

त्रिशिखां भृकुटीं कृत्वा सत्वरं समुपाद्रवत् । भर्त्समानः स परुषैर्वाक्यैस्तांस्ताडयन्निव

眉をつり上げて険しくしかめ、彼はたちまち彼らに駆け寄り、荒々しい言葉で罵って、まるで打ち据えるかのようであった。

Verse 18

ततस्ते मुनयो दृष्ट्वा यमदूतोपमं च तम् । यज्ञोपवीतसंयुक्तं प्रोचुस्ते कृपयान्विताः

そのとき聖仙たちは、彼がヤマの使者のようでありながら、なおヤジュニョーパヴィータ（聖紐）を身に着けているのを見て、憐れみをもって語りかけた。

Verse 19

ऋषय ऊचुः । अहो त्वं ब्राह्मणोऽसीति तत्कस्मादतिगर्हितम् । करोषि कर्म चैतद्धि म्लेच्छकृत्यं तु बालिश

聖仙たちは言った。「ああ、汝はまことにバラモンであるのに、なぜこれほど非難されるべき行いをするのか。愚か者よ、汝はまさにムレッチャの所業とされることを行っている。」

Verse 20

वयं च मुनयः शांतास्त्यक्ताऽशेषपरिग्रहाः । नास्माकमपि पार्श्वस्थं किंचिद्गृह्णाति यद्भवनान्

我らもまたムニであり、性は静謐、いっさいの所有を捨て去った。われらの傍らに立つ者でさえ、人々の家から何一つ取らぬ。

Verse 21

लोहजंघ उवाच । एतानि शुभ्रचीराणि वल्कलान्यजिनानि च । उपानहसमेतानि शीघ्रं यच्छंतु मे द्विजाः

ローハジャṅガは言った。「おお、二度生まれの者たちよ、これらの清らかな白衣を、樹皮衣と鹿皮も合わせて、さらに履物も添えて、速やかに我に与えよ。」

Verse 22

नो चेद्धत्वाप्रहारेण यष्ट्या वज्रोपमेन च । प्रापयिष्यस्यसंदिग्धं धर्मराजनिवेशनम्

もしそうでないなら、金剛の雷のごとき一撃をもつ杖で汝を打ち倒し、疑いなくダルマラージャ（ヤマ）の住処へ送り届けよう。

Verse 23

ऋषय ऊचुः । सर्वं दास्यामहे तुभ्यं वयं तावन्मलिम्लुच । किंवदन्तीं वदास्माकं यां पृच्छामः कुतूहलात्

仙賢たちは言った。「おおマリムルチャよ、我らは汝にすべてを与えよう。ただ、好奇心から問い尋ねるその世に伝わる伝承を、我らに語ってくれ。」

Verse 24

किमर्थं कुरुषे चौर्यं त्वं विप्रोऽसि सुनिर्घृणः । किं जितो व्यसनै रौद्रैः किं वा व्याधद्विजो भवान्

「なぜ盗みを働くのか。汝はブラーフマナでありながら、まったく慈悲がない。荒ぶる悪習に征服されたのか。それとも狩人の残酷さで生きる『狩人ブラーフマナ』となったのか。」

Verse 25

लोहजंघ उवाच । व्यसनार्थं न मे कृत्यमेतच्चौर्यसमुद्भवम् । कुटुम्बार्थं विजानीथ धर्ममेतन्न संशयः

ローハジャングハは言った。「この盗みに由来する我が行いは、享楽のためではない。家族のためであると知れ。ここに疑いはない—これを我はダルマとみなす。」

Verse 26

पितरौ मम वार्द्धक्ये वर्तमानौ व्यवस्थितौ । तथा पतिव्रता पत्नी गृहधर्मविचक्षणा

「我が父母はいま老境にあって安らかに定まり、また我が妻は夫に貞節を尽くすパティヴラターで、家の務めのダルマに通じた賢き者である。」

Verse 27

उपार्ज्जयामि यत्किञ्चिदहमेतेन कर्मणा । तत्सर्वं तत्कृते नूनं सत्येनात्मानमालभे

この行いによって私が得るいかなるものも、すべてを—まことに—その聖なる目的のために捧げる。真実の誓いをもって、我が身そのものを奉献し、聖別として供えまつる。

Verse 28

तस्मान्मुंचथ प्राक्सर्वं विभवं किं वृथोक्तिभिः । कृताभिः स्फुरते हस्तो ममायं हन्तुमेव हि

ゆえに、世の権勢と財をただちに捨てよ—むなしい言葉に何の益がある。わが手はすでに成した業ゆえに震えている；まことに、それはただ汝を打ち倒すために構えている。

Verse 29

ऋषय ऊचुः । यद्येवं चौर तद्गत्वा त्वं पृच्छस्व कुटुम्बकम् । ममपापांशभागी त्वं किं भविष्यसि किं न वा

仙人たちは言った。「もしそうなら、盗人よ、行って汝の家族に問え。わが罪の一分を汝が分かち受けるなら、汝はどうなる—受けるのか、受けぬのか。」

Verse 30

यदि ते संविभागेन पापस्यांशोऽपि गच्छति । तत्कुरुष्वाथवा पाप दुर्वहं ते भविष्यति

「もし分け前として、罪のわずかな一分でも汝に及ぶなら、その条件のもとでのみ行え。さもなくば、罪ある者よ、それは汝にとって耐え難き重荷となろう。」

Verse 31

सकलं रौरवे रौद्रे पतितस्य सुदुर्मते । वयं त्वा ब्राह्मणं मत्वा ब्रूम एतदसंशयम्

「恐るべきラウラヴァ（地獄）に堕ちた者よ、悪しき心の人よ、その苦は余すところなく全きものとなる。されど我らは汝をバラモンと見なし、疑いなくこのことを告げる。」

Verse 32

कृपाविष्टाः सहास्माभिः सञ्जातेऽपि सुदर्शने । मुनीनां यतचित्तानां दर्शनाद्धि शुभं भवेत्

慈悲に動かされ、たとえ汝らがすでに我らの善き眼差しのうちに来たとしても、心を制した牟尼たちを拝することこそ、まことに吉祥をもたらす。

Verse 33

एकः पापानि कुरुते फलं भुंक्ते महाजनः । भोक्तारो विप्रमुच्यंते कर्ता दोषेण लिप्यते

一人が罪をなすのに、その果は大家が受ける。分けて受けるだけの者は解かれるが、行った者はその過失に染まる。

Verse 34

सूत उवाच । स तेषां तद्वचः श्रुत्वा चौरः किंचिद्भयान्वितः । सत्यमेतन्न संदेहो यदेतैर्व्याहृतं वचः

スータは語った。彼らの言葉を聞くと、盗人は少し恐れた。「これは真実だ。疑いはない。これらの聖仙が語った言葉は正しい。」

Verse 36

एतत्कर्म न गृह्णंति यदि वा संत्यजाम्यहम् । महद्भयं समुत्पन्नं मम चेतसि सांप्रतम्

もし彼らがこの行い（とその報い）を受け取らぬなら、私はそれを捨てよう。今まさに、我が心に大いなる恐れが起こった。

Verse 37

यदि यूयं न चान्यत्र प्रयास्यथ मुनीश्वराः । पलायनपरा भूत्वा तद्गत्वा निजमंदिरम्

もし汝ら、牟尼の中の主たちよ、他所へ行かぬのなら、私は逃げることに心を定め、ここを去って自らの住まいへ帰ろう。

Verse 38

पृच्छामि पोष्यवर्गं च युष्मद्वाक्यं विशेषतः । यदि तत्पातकांशं मे ग्रहीष्यति कुटुम्बकम् । तद्युष्माकं ग्रहीष्यामि यत्किंचित्पार्श्वसंस्थितम्

我は我が扶養の者たちに問い、ことに汝らの言葉を確かめよう。もし我が家族が我が罪の一分を負うというなら、近くに置かれた汝らの物を、いくらか取ろう。

Verse 39

तस्मात्पृच्छामि तद्गत्वा निजमेव कुटुम्बकम् । यदि स्यात्संविभागो मे पापांशस्य करोमि वै

ゆえに我は行って我が家族自身に問おう。もし我が罪分が真に分かち合われるのなら、我はその行いを進める、まことに。

Verse 40

ततस्ते शपथान्कृत्वा तस्य प्रत्ययकारणात् । तस्योपरि दयां कृत्वा मुमुचुस्तं गृहं प्रति

それから彼に誓いを立てさせ、信を確かなものとした。さらに彼を憐れみ、家へ向かわせるために解き放った。

Verse 41

सोऽपि गत्वाऽथ पप्रच्छ प्रगत्वा पितरं निजम् । शृणु तात वचोऽस्माकं ततः प्रत्युत्तरं कुरु

彼もまた行き、自らの父に近づいて問うた。「父よ、まず我が言葉を聞き、その後に答えをお与えください。」

Verse 42

यत्कृत्वाहमकृत्यानि चौर्यादीनि सहस्रशः । पुष्टिं करोमि ते नित्यस् तद्भागस्तेऽस्ति वा न वा

「盗みなどの禁じられた行いを幾千回となく重ねて、我は日々あなたを養ってきました。告げてください――その業に、あなたの分け前はあるのですか、ないのですか。」

Verse 43

पापस्य मम प्रब्रूहि पृच्छतोऽत्र यथातथम् । अत्र मे संशयो जातस्तस्माच्छीघ्रं प्रकीर्तय

ここで私が問うとおり、わが罪について真実を語ってください。私の心に疑いが生じました。ゆえに速やかに宣言してください。

Verse 44

पितोवाच । बाल्ये पुत्र मया नीतस्त्वं पुष्टिं व्याकुलात्मना । शुभाऽशुभानि कृत्यानि कृत्वा स्निग्धेन चेतसा

父は言った。「わが子よ、幼い頃、私は心を騒がせつつお前を育てた。情愛に満ちた心で、善も不善もさまざまな行いをしてきたのだ。」

Verse 45

एतदर्थं पुनर्येन वार्धक्ये समुपस्थिते । गां पालयसि भूयोऽपि कृत्वा कर्म शुभाऽशुभम्

「そしてまさにそのゆえに、今や老いが私に及んだとき、お前は再び家を支え、善であれ不善であれ、行いを重ねている。」

Verse 46

न तस्य विद्यते भागस्तव स्वल्पोऽपि पुत्रक । शुभस्य वाऽथ पापस्य सांप्रतं च तथा मम

「愛しい我が子よ、それについてお前の分け前はない。善であれ罪であれ、ほんのわずかもない。同じく今、私もお前のそれに分け前はない。」

Verse 47

आत्मनैव कृतं कर्म स्वयमेवोपभुज्यते । शुभं वा यदि वा पापं भोक्तारोन्यजनाः स्मृताः

自ら為した業は、自らのみがその果を受ける。善であれ悪であれ、他者がその結果の受用者と見なされることはない。

Verse 48

साधुत्वेनाथ चौर्येण कृष्या वा वाणिजेन वा । त्वमुपानयसे भोज्यं न मे चिन्ता प्रजायते

正しい行いによってであれ、盗みによってであれ、農によってであれ、商いによってであれ――汝は我に食をもたらす。ゆえに我が心に憂いは起こらぬ。

Verse 49

तस्मान्नैतद्धृदि स्थाप्यं कर्मनिंद्यं करिष्यसि । यत्तस्यांशं प्रभोक्ता त्वं वयं सर्वे प्रभुंजकाः

ゆえに、この思いを胸に据えて非難される業をなしてはならぬ。「主はその分を受け、我ら皆も受ける」と思ってはならぬ。

Verse 50

सूत उवाच । स एतद्वचनं श्रुत्वा व्याकुलेनान्त्तरात्मना । पप्रच्छ मातरं गत्वा तमेवार्थं प्रयत्नतः

スータは語った。彼はその言葉を聞くと、内心に動揺を覚えた。母のもとへ赴き、その事の次第を懸命に問いただした。

Verse 51

ततस्तयापि तच्चोक्तं यत्पित्रा तस्य जल्पितम् । असामान्यं शुभे पापे कृत्ये तस्य द्विजोत्तमाः

すると母もまた、父が語ったことをそのまま告げた。「おお、二度生まれの中の最勝者よ。彼の行いは、福であれ罪であれ、並のことではない。」

Verse 52

ततः पप्रच्छ तां भार्यां गत्वा दुःखसमन्वितः । साऽप्युवाच ततस्तादृक्पापं गुरुजनोद्भवम्

次いで彼は悲しみに満ちて妻のもとへ行き、問いかけた。妻もまた言った。「このような罪は、年長者・尊長をないがしろにする過ちから生ずるのです。」

Verse 53

ततः स शोकसंतप्तः पश्चात्तापेन संयुतः । गर्हयन्नेव चात्मानं ययौ ते यत्र तापसाः

その後、悲嘆に焼かれ、悔恨に満ちて自らを責めつつ、彼はその苦行者たちの住まう所へ赴いた。

Verse 54

ततः प्रणम्य तान्सर्वान्कृतांजलिपुटः स्थितः । गम्यतां गम्यतां विप्राः क्षम्यतां क्षम्यतां मम

そして彼は皆に礼拝し、合掌して立ち、「お進みください、お進みください、婆羅門の方々よ——どうかお赦しください、どうかお赦しください」と言った。

Verse 55

यन्मया मौर्ख्यमास्थाय युष्मन्निर्भर्त्सना कृता । सुपाप्मना विमूढेन तस्मात्कार्या क्षमाद्य मे

「私が愚かさに身を委ね、あなたがたを非難してしまいました。迷妄に沈み、重い罪を負う者ゆえ、どうか赦しをお与えください。」

Verse 56

युष्मदीयं वचः कृत्स्नं मद्गुरुभ्यां प्रजल्पितम् । भार्यया च द्विजश्रेष्ठास्तेन मे दुःखमागतम्

「婆羅門の中の最勝者よ、あなたがたの言葉のすべてを、私の年長者たちも妻も繰り返し語りました。そのゆえに悲しみが私に降りかかったのです。」

Verse 57

तस्मात्कुर्वंतु मे सर्वे प्रसादं मुनिसत्तमाः । उपदेशप्रदानेन येन पापं क्षपाम्यहम्

「ゆえに、最勝の牟尼たちよ、どうか皆さま慈悲を垂れてください。教えを授けてくだされば、それによって私は自らの罪を滅することができます。」

Verse 58

मया कर्म कृतं निंद्यं सदैव द्विजसत्तमाः । स्त्रियोऽपि च द्विजेंद्राश्च तापसाश्च विशेषतः

おお、最勝の二度生まれよ。私は非難されるべき業を犯しました――女人に対しても、最上のバラモンたちに対しても、ことに苦行の聖者たちに対して。

Verse 59

ये ये दीनतरा लोका न समर्थाः प्रयोधितुम् । ते मया मुषिताः सर्वे न समर्थाः कदाचन

より貧しく、抗う力も報いる力もない人々――そのすべてを私は奪いました。彼らは決して私に対抗できませんでした。

Verse 60

कुटुम्बार्थं विमूढेन साधुसंगविवर्जिना । यथैव पठता शास्त्रं तन्मेऽद्य पतितं हृदि

迷いに沈み、聖者との交わりを欠いて、私はただ家族のために生を追い求めました。けれど今日、まるで聖典を読誦するかのように、その真実が私の心に落ちてきました。

Verse 61

यदि न स्याद्भवद्भिर्मे दर्शनं चाद्य सत्तमाः । तदन्यान्यपि पापानि कर्ताहं स्यां न संशयः

おお、徳ある者の中の最勝よ。もし今日、あなたがたの聖なるダルシャナ（拝見）を得なかったなら、私は疑いなく、なお他の罪をも重ねていたでしょう。

Verse 62

तेषां मध्यगतश्चासीत्पुलहो नाम सन्मुनिः । हास्यशीलः स तं प्राह विप्लवार्थं द्विजोत्तमम्

その中に、プラハ（Pulaha）という真の聖仙がいた。戯れ心あるその聖者は、事の成り行きにひねりを加えようとして、あの最上のバラモンに語りかけた。

Verse 63

अहं ते कीर्तयिष्यामि मन्त्रमेकं सुशोभनम् । यं ध्यायञ्जप्यमानस्त्वं सिद्धिं यास्यसि शाश्वतीम्

われは汝に、ただ一つの最も荘厳なるマントラを告げよう。これを観想しつつ唱誦（ジャパ）すれば、汝は衰えぬ永遠の成就（シッディ）に至る。

Verse 64

जाटघोटेतिमन्त्रोऽयं सर्वसिद्धिप्रदायकः तमेनं जप विप्र त्वं दिवारात्रमतंद्रितः

このマントラ「jāṭaghoṭe」は一切の成就（シッディ）を授ける。ゆえに、婆羅門よ、怠ることなく昼夜これを唱えよ。

Verse 65

ततो यास्यसि संसिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि

そのとき汝は完全なる成功を得るであろう。それは諸天にとってさえ得難い成就である。

Verse 66

एवमुक्त्वाथ ते विप्रास्तीर्थयात्रां ततो ययुः । सोऽपि तत्रैव चौरस्तु स्थितो जपपरायणः

そう語り終えると、その婆羅門たちはティールタ（聖なる渡し場）への巡礼に出立した。だが盗人はその場にとどまり、ただジャパの唱誦に専心していた。

Verse 67

अनन्यमनसा तेन प्रारब्धः स तदा जपः । यथाऽभवत्समाधिस्थो येनावस्थां परां गतः

彼は他に心を向けず、そのジャパを始めた。かくしてサマーディに入り、その力によって最上の境地へと到達した。

Verse 68

तस्यैवं स्मरमाणस्य तं मन्त्रं ब्राह्मणस्य च । निश्चलत्वं गतः कायः कार्ये च निश्चलः स्थितः

かくして婆羅門に授けられたその真言を念じ続けるうちに、彼の身は不動となり、修行そのものにおいても揺るぎなく安住した。

Verse 69

ततः कालेन महता वल्मीकेन समावृतः । समंताद्ब्राह्मणश्रेष्ठा ध्यानस्थस्य महात्मनः

やがて長い時が過ぎ—おお、婆羅門の最勝よ—その大いなる魂は禅定に没したまま、四方より蟻塚に覆われた。

Verse 70

तौ मातापितरौ तस्य सा च भार्या मनस्विनी । याता मृत्युवशं सर्वे तमन्वेष्य प्रयत्नतः

彼の父母と、意志堅き妻もまた、力を尽くして彼を探し求めたが、皆ことごとく死の支配に落ちた。

Verse 71

न विज्ञातश्च तत्रस्थः संन्यस्तः स महाव्रतः । संसारभावनिर्मुक्तस्तस्मान्मुनिसमागमात्

彼はそこに留まりながら、誰にも見分けられなかった。出家（サンニャーサ）を受け、大誓願を立てたその人は、聖仙たちとの交わりによって世俗の性向を離れ、輪廻の執着から解き放たれた。

Verse 72

कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन मार्गेण ते पुनः । तीर्थयात्राप्रसंगेन मुनयः समुपस्थिताः

しばらくして、聖なるティールタへの巡礼の縁により、牟尼たちは再びまさにその道を通って到来した。

Verse 73

प्रोचुश्चैतद्द्विजाः स्थानं यत्र चौरेण संगमः । आसीद्वस्तेन रौद्रेण ब्राह्मणच्छद्मधारिणा

その二度生まれの聖仙たちは、かつて盗賊――猛々しく残忍で、婆羅門の姿に身を偽った者――と遭遇したまさにその場所を指し示した。

Verse 74

ततो वल्मीकमध्यस्थं शुश्रुवुर्निस्वनं च ते । जाटघोटेतिमंत्रस्य तस्यैव च महात्मनः

やがて彼らは蟻塚の中から響く声を聞いた。大いなる魂の者が、「jāṭa-ghoṭa」と始まる真言を誦していたのである。

Verse 75

अथ भूम्यां प्रहारास्ते सस्वनुः सर्वतोदिशम् । ते वल्मीकं ततो दृष्ट्वा तं चौरं तस्य मध्यगम्

そのとき彼らが地を打つ音は四方に鳴り響いた。やがて蟻塚を見いだし、その中央に座す盗賊の姿を目にした。

Verse 76

जपमानं तु तं मन्त्रं पुलहेन निवेदितः । हास्यरूपेण यस्तस्य सिद्धिं च द्विजसत्तमाः

おお、二度生まれの中の最勝者よ。彼はプラハ（Pulaha）より授けられたその真言を唱えていた。戯れの形で与えられたものであっても、なお彼に成就をもたらしたのである。

Verse 77

यद्वा सत्यमिदं प्रोक्तमाचार्यैः शास्त्रदृष्टिभिः । स्तोकं सिद्धिकृते तस्य यस्मात्सिद्धिरुपस्थिता

あるいはまた、聖典の眼をもって見る師たちの言葉こそ真実である。わずかな手立てであっても彼には成就をもたらし得る。なぜなら、達成がすでに彼に現れたからである。

Verse 78

मन्त्रे तीर्थे द्विजे देवे दैवज्ञे भेषजे गुरौ । यादृशी भावना यस्य सिद्धिर्भवति तादृशी

真言において、ティールタ（聖地）において、バラモンにおいて、神において、占星者において、薬において、そしてグルにおいて——人の内なる信念がいかなるものであれ、そのとおりに成就は現れる。

Verse 79

अथ तं वीक्ष्य संसिद्धं कुमन्त्रेणापि तस्करम् । ते विप्रा विस्मयाविष्टाः कृपाविष्टा विशेषतः

やがて彼らは、その盗賊が欠けた真言によってさえ完全に成就しているのを見た。バラモンたちは驚嘆に満たされ、とりわけ慈悲の情に深く動かされた。

Verse 80

समाध्यर्हैस्ततो द्रव्यैस्तैलैस्तद्भेषजैरपि

そこで彼らは、深いサマーディにある者にふさわしい品々――油や種々の薬剤――を用いて、彼を手当てし始めた。

Verse 81

ममर्दुस्तस्य तद्गात्रं समाधिस्थं चिरं द्विजाः । ततः स चेतनां लब्धा आलोक्य च मुहुर्मुहुः । प्रोवाच विस्मयाविष्टस्तान्मुनीन्प्रकृतानिति

バラモンたちは、長くサマーディに没していた彼の身体を揉みほぐした。やがて彼は意識を取り戻し、幾度も見回し、驚嘆に包まれて、平常の姿に見えるそのムニたちに語りかけた。

Verse 82

लोहजंघ उवाच । किमर्थं न गता यूयं मया मुक्ता द्विजोत्तमाः । नाहं किंचिद्ग्रहीष्यामि युष्मदीयं कथंचन । कुटुंबार्थं यतस्तस्माद्व्रजध्वं स्वेच्छयाऽधुना

ローハジャンガは言った。「なぜまだ去らぬのか、バラモンの最上者たちよ。私はすでに汝らを解き放ったではないか。汝らのものを、いかなる形でも取ることはない。家のためであるゆえ、今は望むままに行くがよい。」

Verse 83

मुनय ऊचुः । चिरकालाद्वयं प्राप्ताः पुनर्भ्रांत्वाऽत्र कानने । समाधिस्थेन न ज्ञातः कालोऽतीतस्त्वया बहु

仙人たちは言った。「久しい時を経て、我らは再びここに来て、この森をまた彷徨っている。汝がサマーディ（禅定）に没入している間に、多くの時が汝の上を過ぎ去ったが、汝はそれを知らなかった。」

Verse 84

तौ मातापितरौ वृद्धौ त्वया मुक्तौ क्षयं गतौ । त्वं च संसिद्धिमापन्नः परामस्मत्प्रसादतः

「その二人――汝の老いた母と父――は汝によって解き放たれ、ついにその終わりに至った。しかして汝は、我らの恩寵により、最上の成就を得たのだ。」

Verse 85

वल्मीकांतः स्थितो यस्मात्संसिद्धिं परमां गतः । वल्मीकिर्नाम विख्यातस्तस्माल्लोके भविष्यसि

「蟻塚のほとりに留まり、無上の成就に至ったがゆえに、汝は世に『ヴァールミーキ（Vālmīki）』の名で知られるであろう。」

Verse 86

अत्रस्थेन यतो मुष्टास्त्वया लोकाः पुरा द्विज । मुखाराख्यं ततस्तीर्थमेतत्ख्यातिं गमिष्यति

「ここに住して昔、人々を奪い取ったゆえに、ブラーフマナよ、この聖なるティールタは『ムカーラー（Mukhārā）』の名で名高くなるであろう。」

Verse 87

येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रावण्यां श्रद्धया द्विजाः । क्षालयिष्यंति ते पापं चौर्य कर्मसमुद्भवम्

「シュラーヴァナ月に、信をもってここで沐浴するブラーフマナたちは、盗みの行いより生じた罪を洗い清めるであろう。」

Verse 88

सूत उवाच । एवमुक्त्वाथ ते विप्रास्तमामंत्र्य मुनिं ततः । प्रणतास्तेन संजग्मुर्वांछिताशां ततः परम्

スータは言った。「かく語り終えると、かのバラモンたちはその牟尼に暇乞いし、伏して礼拝してのち、願いの成就したままさらに旅路を進んだ。」

Verse 89

तपःस्थः सोऽपि तत्रैव वाल्मीकिरिति यः स्मृतः

また彼もその地にとどまり、苦行に安住していた――人々が「ヴァールミーキ」と記憶する聖仙である。

Verse 90

मुनीनां प्रवरः श्रेष्ठः संजातश्च ततः परम् । अद्यापि तिष्ठते मूर्तः स तत्रस्थो मुनीश्वरः

そののち、牟尼たちの中にあって最勝にして最上の聖仙が現れた。今日に至るまで、その牟尼の主は身を具してそこにとどまり、まさにその地に住している。

Verse 91

यस्तं प्रपूजयेद्भक्त्या स कविर्जायते भुवम् । अष्टम्यां च विशेषेण सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

彼を信愛（バクティ）をもって礼拝する者は、この地上で詩人となる。とりわけアシュタミー（陰暦八日）に、正しき信（シュラッダー）を具して行えば、その果は必ず得られる。

Verse 124

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मुखारतीर्थोत्पत्तिवर्णनंनाम चतुर्विंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

かくして聖なる『スカンダ・マハープラーナ』—八万一千頌より成るサンヒター—第六部ナ―ガラ・カンダ、ハータケーシュヴァラ聖域（クシェートラ）マーハートミャにおける「ムカーラ・ティールタ起源の叙述」と題する章、すなわち第124章はここに終わる。