Adhyaya 31

Verse 1

नारद उवाच । ते चैनं योज्य चाशीर्भिरयाचंत वरं गुहम् । एष एव वरोऽस्माकं यत्पापं तारकं जहि

ナーラダは言った。彼らはしかるべく彼を任じ、祝福の詞を捧げて、グハに願いを乞うた。「我らの願いはただ一つ――罪深きターラカを討ち滅ぼしてください。」

Verse 2

एवमस्त्विति तानुक्त्वा योगोयोग इति ब्रुवन् । तारकारिमहातेजा मयूरं चाध्यरोहत

彼らに「そのとおりに」と告げ、「ヨーゴー・ヨーガ」と唱えつつ、ターラカの敵たる大いなる光威の者は孔雀にまたがった。

Verse 3

शक्तिहस्तो विनद्याथ गुहो देवांस्तदाब्रवीत् । यद्यद्य तारकं पापं नाहं हन्मि सुरोत्तमाः

槍（シャクティ）を手に、グハは轟と吼え、神々に告げた。「もし今日、罪深きターラカを我が討たずば、最勝のデーヴァたちよ……」

Verse 4

गोब्राह्मणावमन्तॄणां ततो यामि गतिं स्फुटम् । एवं तेन प्रतिज्ञाते शब्दोऽतिसुमहानभूत्

「……されば我は、牛とブラーフマナを侮る者どもの行き着く定めに、まさしく至らん。」この誓願が立てられるや、途方もなく大いなる轟きが起こった。

Verse 5

योगोयोग इति प्राहुराज्ञया शरजन्मनः । अरजो वाससी रक्ते वसानः पार्वतीसुतः

葦より生まれし主（スカンダ）の命により、彼らは「ヨーゴー・ヨーガ」と唱和した。パールヴァティーの御子は、穢れなき紅の衣をまとい、堂々と姿を現して立った。

Verse 6

अथाग्रे सर्वदेवानां स्थितो वीरो ययौ मुदा । तस्य केतुरलं भाति चरणायुधशोभितः

そのとき、すべての神々の先頭に立つ勇士は、歓喜して進み出た。彼の旗印は燦然と輝き、「武器なる御足」の印を飾っていた。

Verse 7

चरणाभ्यां चरणाभ्यां गिरीञ्छक्तो यो विदारयितुं रणे । या चेष्टा सर्वभूतानां प्रभा शांतिर्बलं यथा

みずからの両足によって戦場で山々をも裂き得る御方—その御身には一切衆生のはたらきが宿り、また光輝と安寧と力とが具わっていた。

Verse 8

तन्मया गुहशक्तिः सा भृशं हस्ते व्यरोचत । यद्दार्ढ्यं सर्वलोकेषु तन्मयं कवचं तथा

そのグハの槍は、まるで己が本質より成るかのように、彼の手においてひときわ輝いた。同様に、あらゆる世界に遍在する堅固さが、彼の鎧となって現れ、彼より鍛え出されたかのようであった。

Verse 9

योत्स्यमानस्य वीरस्य देहेप्रादुरभूत्स्वयम् । धर्मः सत्यमसंमोहस्तेजः कांतत्वमक्षतिः

戦わんとするその勇士の身には、自ずからして、ダルマ（法）、真実、迷妄なき明澄、威光、美、そして不可侵の堅固さが顕れた。

Verse 10

बलमोजः कृपा चव बद्धा करयुगं तथा । आदेशकारीण्यग्रेऽस्य स्वयं तस्थुर्महात्मनः

力と気勢と慈悲—そして奉仕のために結ばれたかのような両の手—は、その大いなる魂の御前に自ずと立ち、命を承りて行わんと待ち受けた。

Verse 11

तमग्रे चापि गच्छंतं पृष्ठतोनुययौ हरः । रथेनादित्यवर्णेन पार्वत्या सहितः प्रभुः

彼が先へ進むと、後ろからハラが従った――主はパールヴァティーを伴い、太陽のごとく輝く戦車に乗っていた。

Verse 12

निर्मितेन हरेणैव स्वयमीशेन लीलया । सहस्रं तस्य सिंहानां तस्मिन्युक्तं रथोत्तमे

その至上の戦車は、ハラご自身――自在なる主が聖なる戯れ（リーラー）として自ら造り、千の獅子がその妙なる戦車に繋がれていた。

Verse 13

अभीषून्पुरुषव्याघ्र ब्रह्मा च जगृहे स्वयम् । ते पिबंत इवाकाशं त्रासयंतश्चराचरम्

おお人中の虎よ、ブラフマー自ら手綱を取った。かの獅子たちは、まるで虚空を飲み干すかのように、動くものも動かぬものも、あらゆる存在を震え上がらせた。

Verse 14

सिंहा रथस्य गच्छंतो नदंतश्चारुकेसराः । तस्मिन्रथे पशुपतिः स्थितो भात्युमया सह

戦車の獅子たちは進みゆき、麗しい鬣を揺らして咆哮した。その戦車の上で、パシュパティはウマーと共に座し、燦然と輝いていた。

Verse 15

विद्युता मेडितः सूर्यः सेंद्रचापघनो यथा । अग्रतस्तस्य भगवान्धनेशो गुह्यकैः सह

稲妻に囲まれ、インドラの弓（虹）を宿す雨雲の中の太陽のように、彼の前には福徳の主ダネーシャ（クベーラ）が、グヒヤカたちと共に進んでいた。

Verse 16

आस्थाय रुचिरं याति पुष्पकं नरवाहनः । ऐरावणं समास्ताय शक्रश्चापि सुरैः सह

ナラヴァーハナ（クベーラ）は、麗しきプシュパカに乗って進み、シャクラもまたアイラーヴァタに騎して、諸天とともに赴いた。

Verse 17

पृष्ठतोनुययौ यांतं वरदं वृषभध्वजम् । तस्य दक्षिणतो देवा मरुतश्चित्रयोधिनः

施しを授ける牛旗の主が旅するその後ろに従い、右手には諸天と、妙なる武威を備えたマルットの戦士たちが進んだ。

Verse 18

गच्छंति वसुभिः सार्धं रुद्रैश्च सह संगताः । यमश्च मृत्युना सार्धं सर्वतः परिवारितः

彼らはヴァスたちとともに進み、さらにルドラたちとも合流した。ヤマもまたムリティユを伴い、四方より取り巻かれて動いた。

Verse 19

घोरैर्व्याधिशतैश्चापि सव्यतो याति कोपितः । यमस्य पृष्ठतश्चापि घोरस्त्रिशिखरः सितः

左方には、怒りに燃えて進み、恐るべき病が幾百も従った。さらにヤマの後ろには、白く青ざめた恐怖のトリシカラが続いた。

Verse 20

विजयोनाम रुद्रस्य याति शूलः स्वयं कृतः । तमुग्रपाशो भगवन्वरुणः सलिलेश्वरः

ルドラ自ら作りし三叉戟、名をヴィジャヤというものが進み出た。その後に、水界の主たる尊きヴァルナが、恐るべき縄（パーシャ）を携えて従った。

Verse 21

परिवार्य शतैयाति यादोभिर्विविधैर्वृतः । पृष्ठतो विजयस्यापि याति रुद्रस्य पट्टिशः

幾百もの者に囲まれ、さまざまな水の生きものに取り巻かれて、それは進みゆく。さらにヴィジャヤの後ろには、ルドラ尊の戦斧パッティシャ（paṭṭiśa）が従って進んだ。

Verse 22

गदामुशलशक्त्याद्यैर्वरप्रहरणैर्वृतः । पट्टिशं चान्वगात्पार्थ अस्त्रं पाशुपतं महत्

ガダー（棍棒）、ムシャラ（杵）、シャクティ（槍）などの優れた武器に取り巻かれ、パッティシャの後には、偉大なるパーシュパタの神兵が従った。おお、プリターの子よ。

Verse 23

बहुशीर्षं महाघोरमेकपादं बहूदरम् । कमंडलुश्चास्य पश्चान्महर्षिगणसेवितः

次いで、多くの頭を持ち、足は一本、腹は幾重にもある恐るべき存在が現れた。その後ろには、偉大なる仙人たちの群れに仕えられつつ、カマンダル（修行者の水壺）が従った。

Verse 24

तस्य दक्षिणतो भाति दण्डो गच्छञ्छ्रिया वृतः । भृग्वंगिरोभिः सहितो देवैरप्य भिपूजितः

その右には、栄光に包まれつつ進む杖（ダンダ daṇḍa）が輝いていた。ブリグ（Bhṛgu）とアンギラス（Aṅgiras）を伴い、神々からさえ礼拝されていた。

Verse 25

राक्षसाश्चान्यदेवाश्च गन्धर्वा भुजगास्तथा । नद्यो नदाः समुद्राश्च मुनयोऽप्सरसां गणाः

ラークシャサたちと他の神々、ガンダルヴァとナーガの蛇たちもまた；川々と流れと大海；ムニ（聖仙）とアプサラスの群れ——

Verse 26

नक्षत्राणि ग्रहाश्चैव जंगमं स्थावरं तथा । मातरश्च महादेवमनुजग्मुः क्षुधान्विताः

星宿と諸惑星もまた、動くものも動かぬものも等しく；そして母神たちは、激しい飢えに駆られてマハーデーヴァに従い行った。

Verse 27

सर्वेषां पृष्ठतश्चासीत्तार्क्ष्यस्थो बुद्धिमान्हरिः । पालयन्पृतनां सर्वां स्वपरीवारसंवृतः

一同の最後尾には、智あるハリがタークシャ（ガルダ）に乗り、己の眷属に囲まれて全軍を守護していた。

Verse 28

एवं सैन्यसमोपेत उत्तरं तटमागतः । ताम्रप्राकारमाश्रित्य तस्थौ त्र्यंबकनंदनः

かくして全軍を伴い北の岸に至り、銅の城壁を拠り所として、トリヤンバカの御子は揺るがず立った。

Verse 29

स तारकपुरस्यापि पश्यनृद्धि मनुत्तमाम् । विसिष्मिये महासेनः प्रशशंस तपोऽस्य च

ターラカプラの比類なき繁栄を目にして、マハーセーナは驚嘆し、これをもたらしたタパス（苦行）を称賛した。

Verse 30

स्थितः पश्यन्स शुशुभे मयूरस्थो गुहस्तदा । छत्रेण ध्रियमाणेन स्वयं सोमसमस्त्विषा

そのときグハ（スカンダ）は孔雀に坐して眺めわたり、まばゆく輝いた。頭上には傘蓋が捧げられ、その自らの光は月の輝きに比肩した。

Verse 31

वीज्यमानश्चामराभ्यां वाय्वग्रिभ्यां महाद्युतिः । मातृभिश्च सुरैर्दत्तैः स्वैर्गणैरपि संवृतः

その大いなる光輝を放つ御方は、ヴァーユとアグニによってチャーマラ（ヤクの尾の払子）で扇がれ、さらに母神たち（マートリ）と、神々より授けられた自らの従者の群に囲まれていた。

Verse 32

ततः प्रणम्य तं शक्रो देव मध्ये वचोऽब्रवीत् । पश्यपश्य महासेन दैत्यानां बलशालिनाम्

そのときシャクラ（インドラ）は彼に礼拝して、神々のただ中で言った。「見よ、見よ、マハーセーナよ、ダイティヤらの強大なる力を。」

Verse 33

ये त्वां कालं न जानंति मर्त्या गृहरता इव । एतेषां च गृहे दूतो यस्त्वां शंसतु तारकम्

「汝をカ―ラ（時）そのものと知らぬ凡夫どもは、家に執着する家人のごとし。彼らの家々へ使者を遣わし、汝を讃え告げさせよ、ターラカを滅ぼした御方よ。」

Verse 34

वीराणामुचितं त्वेतत्कीर्तिदं च महाजने । अनुज्ञया ततः स्कन्दभक्तं शक्रो धनंजय

「これは勇者にふさわしく、また大衆の中に名声をもたらす。」こうして許しを得て、シャクラはスカンダの भक्त（信者）ダナンジャヤをその役目に任じた。

Verse 35

मामादिश्यासुरेन्द्राय प्राहिणोद्दौत्ययोग्यकम् । अहं स्वयं गन्तुकामः शक्रेणापि च प्रेषितः

彼は私に命じ、使者の務めにふさわしいこの身をアスラの王のもとへ遣わした。私自身も赴くことを望み、さらにシャクラによっても派遣されたのである。

Verse 36

प्रासादे स्त्रीसहस्राणां प्रावोचं मध्यतोऽप्यहम् । असुराधमदुर्बुद्धे शक्रस्त्वामाह तच्छृणु

宮殿にて、幾千の女たちのただ中にあっても、我は告げた。「おお、最も卑しきアスラ、心の曲がれる者よ—シャクラ（インドラ）が汝に告ぐ。これを聞け。」

Verse 37

यज्जगद्दलनादाप्तं किल्बिषं दानव त्वया । तस्याहं नाशकस्तेऽद्य पुरुषश्चेद्भविष्यसि

「おおダーナヴァよ、諸世界を踏みにじりて積み重ねた罪—今日、汝が真の決意を備えた丈夫となるなら、我はそれを汝のために滅し得る。」

Verse 38

शीघ्रं निःसर पापिष्ठ निःसरिष्यसि चेन्न हि । क्षणात्तव पुरं क्षेप्स्ये पावित्र्यायैव सागरे

「急ぎ出でよ、罪最も重き者よ—もし出でぬなら、瞬く間に汝の都を浄めのために大海へ投げ入れん。」

Verse 39

इति श्रुत्वा रूक्षवाचं क्रुद्धः स्त्रीगणसंवृतः । मुष्टिमुद्यम्यमाऽधावद्भीतश्चाहं पलायितः

その荒き言葉を聞くや、彼は憤怒した。女たちの群れに囲まれ、拳を振り上げて我に突進したが—我は恐れ、逃げ去った。

Verse 40

व्याकुलस्तत्र वृत्तांतं कुमाराय न्यवेदयम् । मयि चाप्यागते दैत्यश्चिंतयामास चेतसि

我は動揺し、その場でクマーラ（スカンダ）に一部始終を奏上した。さらに我が到着すると、ダイティヤは胸中にて不安に思い巡らし始めた。

Verse 41

नालब्ध संश्रयः शक्रो वक्तुमेतदिहार्हति । निमित्तानि च घोराणि संत्रासं जनयंति मे

「インドラよ、拠り所を得ぬ者が、ここでそのように語るのはふさわしくない。しかも恐るべき凶兆が、わが胸に戦慄を生じさせている。」

Verse 42

एवं विचिंत्य चोत्थाय गवाक्षं सोध्यरोहत । सहस्रभौमिकावासश्रृङ्गवातायनस्थितः

そう思い定めて彼は立ち上がり、窓へとよじ登った。幾重にも階を重ねた宮殿の高窓に立ち、上より外を見下ろした。

Verse 43

अपश्यद्देवसैन्यं स दिवं भूमिं च संवृतम् । रतैर्गजैर्हयैश्चापि नादिताश्च दिशो दश

彼は天と地を覆い尽くす神々の軍勢を見た。戦車と象と馬によって、十方は轟き渡った。

Verse 44

विमानैश्चाद्भुताकारैः किंनरोद्गीतनादितैः । दुन्दुभिभिर्गोविषाणैस्तालैः शंखैश्च नादितैः

また、驚くべき姿のヴィマーナがあり、キンナラの歌声がこだました。さらに太鼓、牛角、鉦（シンバル）、そして法螺貝（シャंख）の響きが大空を轟かせた。

Verse 45

अक्षोभ्यामिव तां सेनां दृष्ट्वा सोऽचिंतयत्तदा । एते मया जिताः पूर्वं कस्माद्भूयः समागताः

その軍勢を、うねる大海のごとく見て、彼は思った。「彼らは以前わが手で打ち破ったはず。なぜ再び集い来たのか。」

Verse 46

इति चिंतापरो दैत्यः शुश्राव कटुकाक्षरम् । देवबंदिभिरुद्वुष्टं घोरं हृदयदारणम्

かくして憂いの思いに沈むダイティヤは、神々の讃歌の詠み手らが叫び放つ辛辣な言葉を聞いた――それは恐ろしく、胸を引き裂くものであった。

Verse 47

जयातु लशक्तिदीधितिपिंजररुचारुणमंडलभुजोद्भासितदेवसैन्य पुरवनकुमुदकाननविकासनेंदो कुमारनाथ जय दितिकुलमहोदधिवडवानल मधुररवमयूररवासुरमुकुटकूटकुट्टितचरणनखांकुर महासेन तारकवंशशुष्कतृमदावानल योगीश्वरयॉ योगिजनहृदयगगनविततचिंतासंतानसंतमसनोदनखरकिरणकल्पनखनिकरविराजितचरणकमल स्कन्द जय बाल सप्तवासर भुवनावलिशोकसंदहन

勝利あれ——クマーラナータよ。槍の光輝が放つ赤金の光輪に抱かれた御腕は、神々の軍勢を燦然と輝かせる。神都と神林の蓮苑を開かせる月のごとき御方よ。勝利あれ、マハーセーナよ——ディティの族類という大海に対する海底の火のごとく、甘き轟きは孔雀の声に似、足の爪の芽は阿修羅の冠の峰を砕く。ヨーギーシュヴァラよ——ターラカの系の枯草を焼く山火事のごとく。スカンダよ——瑜伽者の心天に広がる思惟の闇を、烈しい光線で払う蓮華の御足よ。勝利あれ、神なる御子よ——七日を通して常に、諸世界の憂いを焼き尽くす御方よ。

Verse 48

नमो नमस्तेस्तु मनोरमाय नमोस्तु ते साधुभयापहाय । नमोस्तु ते बालकृताचलाय नमोनमो नाशय देवशत्रून्

帰命、帰命したてまつる、麗しき御方よ。帰命したてまつる、善き者の恐れを除く御方よ。帰命したてまつる、山々さえ屈せしめる神なる御子よ。帰命、帰命—神々の敵を滅ぼしたまえ。