Adhyaya 36

Verse 1

पार्वत्युवाच । विश्वकर्मेश्वरं लिंगं यत्काश्यां प्रथितं परम् । तस्य लिंगस्य कथय देवदेव समुद्भवम्

パールヴァティーは言った。「神々の神よ、カーシーに名高いヴィシュヴァカルメーシュヴァラ・リンガの至高の起源を、どうかお語りください。」

Verse 2

देवदेव उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पातकनाशिनीम् । विश्वकर्मेश लिंगस्य प्रादुर्भावं मनोहरम्

デーヴァデーヴァは言った。「聞きなさい、女神よ。罪を滅する物語を語ろう――ヴィシュヴァカルメーシャ・リンガの麗しき顕現を。」

Verse 3

विश्वकर्माभवत्पूर्वं ब्रह्मणस्त्वपरा तनुः । त्वष्टुः प्रजापतेः पुत्रो निपुणः सर्वकर्मसु

昔、ヴィシュヴァカルマンはブラフマーの第二の顕現として現れた。彼はプラジャーパティたるトヴァシュトリの子であり、あらゆる技と業に巧みであった。

Verse 4

कृतोपनयनः सोथ बालो गुरुकुले वसन् । चकार गुरुशुश्रूषां भिक्षान्नकृतभोजनः

ウパナヤナの儀を受けたのち、彼はなお少年のまま師の家に住み、師に奉仕し、托鉢で得た食によって身を養った。

Verse 5

एकदा तद्गुरुः प्राह प्रावृट्काले समागते । कुरूटजं मदर्थं त्वं यथा प्रावृण्न बाधते

ある時、雨季が訪れると、師（グル）は言った。「我がために、雨が（われらを）悩ませぬように、クルータジャ（kurūṭaja）の庵を作れ。」

Verse 6

यत्कदाचिन्न भज्येत न पुरातनतां व्रजेत् । गुरुपत्न्यात्वभिहितो रे त्वाष्ट्र कुरु कंचुकम्

師の妻にこう告げられて、彼女は言った。「おおトヴァーシュトリ（Tvāṣṭra）よ、私のためにカンチュカ（kañcuka、胴衣）を作れ。いついかなる時も裂けず、古びぬものを。」

Verse 7

ममांगयोग्यं नो गाढं न श्लथं च प्रयत्नतः । विनैव वाससा चारु वाल्कलं च सदोज्ज्वलम्

「それは我が身にふさわしくあれ――きつ過ぎず、ゆる過ぎず――努めて丁寧に作られよ。さらに、他の布を添えずとも麗しく、常に輝く樹皮衣（vālkala）たれ。」

Verse 8

गुरुपुत्रेण चाज्ञप्तो ममार्थं पादुके कुरु । यदारूढस्य मे पादौ न पंकः संस्पृशेत्क्वचित्

師の子に命じられて（彼は言った）。「我がためにパードゥカー（pādukā、木履）を作れ。これを履けば、いかなる所でも泥が我が足に触れぬように。」

Verse 9

चर्मादिबंधनिर्मुक्ते धावतो मे सुखप्रदे । याभ्यां च संचरे वारि स्थल भूमाविव द्रुतम्

「走る時にも我に安楽を与え、革紐などの束縛を離れたものであれ。さらにそれによって、水に濡れた地をも乾いた大地のごとく、速やかに歩めるようにせよ。」

Verse 10

गुरुकन्यापि तं प्राह त्वाष्ट्र मे श्रवणोचिते । भूषणे स्वेन हस्तेन कुरु कांचननिर्मिते

すると師の娘も彼に言った。「おおトヴァーシュトラよ、わが耳にふさわしい耳飾りを、そなた自らの手で、黄金にて作りたまえ。」

Verse 11

कुमारी क्रीडनीयानि कौतुकानि च देहि मे । दंतिदंतमयान्येव स्वहस्तरचितानि च

「わたしは若き乙女。遊びの品と心ときめく珍品を授けたまえ。象牙で作り、そなたの手ずから仕立てたものを。」

Verse 12

गृहोपकरणं द्रव्यं मुसलोलूखलादिकम् । तथा घटय मेधाविन्यथा त्रुट्यति न क्वचित्

「また家の道具、臼や杵なども作りたまえ。賢き者よ、どこでも決して壊れぬよう、堅固に整えよ。」

Verse 13

अक्षालितान्यपि यथा नित्यं पीठानि सत्तम । उज्ज्वलानि भवंत्येव स्थालिकाश्च तथा कुरु

「人の中の最勝よ、腰掛けと小鉢とをそのように作りたまえ。洗わずとも日々なお、清らかに輝くように。」

Verse 14

सूपकर्मण्यपि च मां प्रशाधि त्वष्ट्रनंदन । यथांगुल्यो न दह्यंते पाकः स्याच्च यथा शुभः

「さらに料理の務めにおいても、わたしを教え備えさせたまえ、トヴァシュトリの子よ。指が焼けず、調理が吉祥にしてよく成るように。」

Verse 15

एकस्तंभमयं गेहमेकदारुविनिर्मितम् । तथा कुरु वरं त्वाष्ट्र यत्रेच्छा तत्र धारये

「おお優れたトヴァーシュトリよ、一本の柱のみから成り、一本の木から削り出した家を造れ。わが望むところへ据え、また携えて行けるように。」

Verse 16

ये सहाध्यायिनोप्यस्य वयोज्येष्ठाश्च तेपि हि । सर्वेसर्वे समीहंते कर्म तत्कृतमेव हि

同学たちでさえ――いや、年長の者たちまでも――誰も彼もが、その務めはまことに彼ひとりによって成し遂げられると期待していた。

Verse 17

तथेति स प्रतिज्ञाय सर्वेषां पुरतोद्रिजे । मध्ये वनं प्राविशच्च महाचिंताभयार्दितः

「そのとおりに」と彼は言って皆の前で誓い、ついで大いなる不安と恐れに責められつつ、山より生まれた地のただ中の森へと分け入った。

Verse 18

किंचित्कर्तुं न जानाति प्रतिज्ञातं च तेन वै । सर्वेषां पुरतः सर्वं करिष्यामीति निश्चितम्

彼はわずかなことすら成し方を知らなかったが、しかも確かに約したのである。皆の前で固く決めた――「すべてを成し遂げよう」と。

Verse 19

किं करोमि क्व गच्छामि को मे साहाय्यमर्पयेत् । बुद्धेरपि वनस्थस्य शरणं कं व्रजामि च

「どうすればよいのか。どこへ行けばよいのか。誰が助けを授けてくれよう。森にあっては、わが分別さえ揺らぐ――いったい誰を帰依処として赴くべきか。」

Verse 20

अंगीकृत्य गुरोर्वाक्यं गुरुपत्न्या गुरोः शिशोः । यो न निष्पादयेन्मूढः स भवेन्निरयी नरः

師の命を受け入れ、また師の妻と師の子の言葉をも受け入れながら、迷いによってそれを果たさぬ愚者は、地獄に堕ちる者となる。

Verse 21

गुरुशुश्रूषणं धर्म एको हि ब्रह्मचारिणाम् । अनिष्पाद्य तु तद्वाक्यं कथं मे निष्कृतिर्भवेत्

梵行者にとって、師への奉仕こそ唯一の根本のダルマである。もしその御言葉を果たさぬなら、我にいかなる贖いがあり得ようか。

Verse 22

गुरूणां वाक्यकरणात्सर्व एव मनोरथाः । सिद्ध्यंतीतरथा नैव तस्मात्कार्यं हि तद्वचः

諸師の言葉を行ずれば、あらゆる願いは成就する。さもなくば決して成就しない。ゆえにその命は必ず果たすべきである。

Verse 23

कथं तद्वचसः सिद्धिं प्राप्स्याम्यत्र वने स्थितः । कश्च मेत्र सहायी स्याद्धिषणादुर्बलस्य वै

「この森に留まっていて、どうしてその命を成し遂げられようか。ここで誰が助けとなろう、我はまことに知恵が乏しいのに。」

Verse 24

आस्तां गुरुकथा दूरं योऽन्यस्यापि लघोरपि । ओमित्युक्त्वा न कुरुते कार्यं सोथ व्रजत्यधः

師のことはさておき、他人のささやかな頼みであっても「はい」と答えておきながら務めを果たさぬ者は、下へと堕ち、破滅へ向かう。

Verse 25

कथमेतानि कर्माणि करिष्येऽज्ञोऽसहायवान् । अंगीकृतानि तद्भीत्या नमस्ते भवितव्यते

無知で助けもない私が、どうしてこれらの行いを成し遂げられましょう。すでに引き受けた以上、務めを果たせぬことを恐れて、私はあなたに伏して礼拝いたします。まさにそう定まっているのです。

Verse 26

यावदित्थं चिंतयति स त्वाष्ट्रो वनमध्यगः । तावत्तदेव संप्राप्तस्तेनैकोऽदर्शि तापसः

トヴァシュトリの子が森のただ中でそのように思い巡らしていると、まさにその時、ひとりの修行僧がそこへ到来し、彼の目に現れた。

Verse 27

अथ नत्वा स तं प्राह वने दृष्टं तपस्विनम् । को भवान्मानसं मे यो नितरां सुखयत्यहो

そこで彼は森で見た修行者に礼拝して言った。「尊き御方よ、あなたはどなたですか。ああ、私の心をこれほどまでに喜ばせてくださるお方よ。」

Verse 28

त्वद्दर्शनेन मे गात्रं चिंतासंतापतापितम् । हिमानी गाहनेनेव शीतलं भवति क्षणम्

あなたを拝見すると、憂いの熱に焼かれていたこの身は、雪解けの流れに身を沈めたかのように、たちまち冷ややかになります。

Verse 29

किं त्वं मे प्राक्तनं कर्म प्राप्तं तापसरूपधृक् । अथवा करुणावार्धिराविर्भूतः शिवो भवान्

あなたは、苦行者の姿をまとって私の前に現れた、過去のカルマなのでしょうか。あるいは、慈悲の大海たるシヴァそのものが、ここに顕現されたのでしょうか。

Verse 30

योसि सोसि नमस्तुभ्यमुपदेशेन युंक्ष्व माम् । गुरूक्तं गुरुपत्न्युक्तं गुर्वपत्योक्तमेव च

あなたが誰であろうと——そのままでよい。私はあなたに礼拝する。どうか私を聖なる教えに結び（教え導き）給え。師が語ること、師の妻が語ること、師の子が語ること——それらすべては権威ある言葉として受け入れるべきである。

Verse 31

कथं कर्तुमहं शक्तः कर्म तत्र दिशाद्भुतम् । कुरु मे बुद्धिसाहाय्यं निर्जने बंधुतां गतः

どうして私に、あの驚くべき務めを成し遂げられましょうか。まるであらゆる届くところを超え、測りがたいものです。正しい理解の助けをお授けください——この人なき場所で、あなたは私にとって親族のような支えとなったのです。

Verse 32

इत्युक्तस्तेन स वने तापसो ब्रह्मचारिणा । कारुण्यपूर्णहृदयो यथोक्तमुपदिष्टवान्

森の中でその梵行者にこう告げられると、苦行者は慈悲に満ちた心をもって、求められたとおりに教えを授けた。

Verse 33

य आप्तत्वेन संपृष्टो दुर्बुद्धिं संप्रयच्छति । स याति नरकं घोरं यावदाभूतसंप्लवम्

信頼をもって頼れる助言者として問われながら、害ある教えを授ける者は、恐ろしい地獄へ赴く——衆生の滅尽に至るまで。

Verse 34

तापस उवाच । ब्रह्मचारिञ्शृणु ब्रूयां किमद्भुततरं त्विदम् । विश्वेशानुग्रहाद्ब्रह्माप्यभवत्सृष्टिकोविदः

苦行者は言った。「梵行者よ、聞きなさい。これよりもさらに驚くべきことがあろうか。ヴィシュヴェーシャ（Viśveśa）の恩寵によって、ブラフマーでさえ創造に熟達したのだ。」

Verse 35

यदि त्वं त्वाष्ट्र सर्वज्ञं काश्यामाराधयिष्यसि । ततस्ते विश्वकर्मेति नाम सत्यं भविष्यति

もし汝、トヴァーシュトラよ、カーシーにおいて全知の主を礼拝するなら、「ヴィシュヴァカルマー」という名はまことに汝のものとなろう。

Verse 36

विश्वेशानुग्रहात्काश्यामभिलाषा न दुर्लभाः । सुलभो दुर्लभो वै यद्यत्र मोक्षस्तनुत्यजाम्

ヴィシュヴェーシュヴァラの恩寵により、カーシーでは尊い願いは得難くない。ここでは身を捨つる時のモークシャさえ容易となるが、他処ではまれである。

Verse 37

सृष्टेःकरण सामर्थ्यं सृष्टिरक्षाप्रवीणता । विधिना विष्णुना प्रापि विश्वेशानुग्रहात्परात्

創造主が創造を成す力も、ヴィシュヌがそれを護る妙も、至高なるヴィシュヴェーシュヴァラの恩寵によってこそ得られる。

Verse 38

याहि वैश्वेश्वरं सद्म पद्मया समधिष्ठितम् । निर्वाणसंज्ञया बाला यदीच्छेः स्वान्मनोरथान्

パドマーにより主宰されるヴァイシュヴェーシュヴァラの御住まいへ行きなさい。ニルヴァーナーと呼ばれる若き者よ、己が心の願いを成就したいのなら。

Verse 39

स हि सर्वप्रदः शंभुर्याचितश्चोपमन्युना । पयोमात्रं ददौ तस्मै सर्वं क्षीराब्धिमेव च

まことにシャンブは一切を与える御方である。ウパマニュが願い求めたとき、主はただ乳のみを授けられた—しかもそれは、乳海そのものをも授けたのである。

Verse 40

आनंदकानने शंभोः किं किं केन न लभ्यते । यत्र वासकृतां पुंसां धर्मराशिः पदेपदे

シャンブ（Śambhu）の歓喜林アーナンダカーナナにおいて、何が得られぬというのか、誰に得られぬというのか。そこに住まうだけで、人は一歩ごとにダルマの積み重ねを得る。

Verse 41

स्वर्धुनी स्पर्शमात्रेण महापातकसंततिः । यत्र संक्षयति क्षिप्रं तां काशीं को न संश्रयेत्

天の河スヴァルドゥニーに触れるだけで、重罪の連なりがたちまち滅び去るその地——そのカーシーに、誰が帰依せずにいられようか。

Verse 42

न तादृग्धर्मसंभारो लभ्यते क्रतुकोटिभिः । यादृग्वाराणसी वीथी संचारेण पदेपदे

かくも大いなるダルマの蓄えは、幾千万のヴェーダ祭祀によってさえ得難い。されどヴァーラーナシーの路地を歩むだけで、一歩ごとにそれが得られる。

Verse 43

धर्मार्थकाममोक्षाणां यद्यत्रास्ति मनोरथः । तदा वाराणसीं याहि याहि त्रैलोक्यपावनीम्

もしどこであれ、ダルマ・アルタ・カーマ・モークシャへの願いを抱くなら、そのときヴァーラーナシーへ行け、三界を清める都へ行け。

Verse 44

सर्वकामफलप्राप्तिस्तदैव स्याद्ध्रुवं नृणाम् । यदैव सर्वदः सर्वः काश्यां विश्वेश्वरः श्रितः

そのときまさに、人はあらゆる願いの果報を必ず得る。カーシーにおいて、万物を与え、万有そのものであるヴィシュヴェーシュヴァラに帰依するとき。

Verse 45

स तापसोक्तमाकर्ण्य त्वाष्ट्र इत्थं सुहृष्टवान् । काशीसंप्रात्युपायं च तमेव समपृच्छत

苦行者の言葉を聞いて、トヴァーシュトラは大いに歓喜し、その聖仙にこそ、カーシーへ至る方法を尋ねた。

Verse 46

त्वाष्ट्र उवाच । तदानंदवनं शंभोः क्वास्ति तापससत्तम । यत्र नो दुर्लभं किंचित्साधकानां त्रयीस्थितम्

トヴァーシュトラは言った。「苦行者の中の最勝よ、シャンブ（Śambhu）のアーナンダヴァナ（Ānandavana）はどこにあるのか。そこではヴェーダの道に安住する修行者にとって、得難いものは何一つない。」

Verse 47

स्वर्गे वा मर्त्यलोके वा बलिसद्मनि वा मुने । क्व तदानंदगहनं यत्रानंदपयोब्धिजा

「それは天界にあるのか、あるいは人間界にか、またはバリの住処にか、聖仙よ。どこにあの歓喜の深い森があり、そこから歓喜の大海が湧き出るかのようなのか。」

Verse 48

यत्र विश्वेश्वरो देवो विश्वेषां कर्णधारकः । व्याचष्टे तारकं ज्ञानं येन तन्मयतां ययुः

「万有の主ヴィシュヴェーシュヴァラ（Viśveśvara）—すべての存在の舵取り—が、救いの『ターラカ（Tāraka）』の智慧を説き、それによって魂が彼の至上なる実在と一体となる、その場所はどこか。」

Verse 49

सुलभा यत्र नियतमानंदवनचारिणः । अपि नैःश्रेयसी लक्ष्मीः किमन्येल्प मनोरथाः

「そこでは、アーナンダヴァナに堅く住する者にとって、究竟の解脱という福徳さえ容易に得られる。まして他の小さな願いなど、言うまでもない。」

Verse 50

कस्तां मां प्रापयेच्छंभोः कथं यामि तथा वद । स तपस्वीति तद्वाक्यमाकर्ण्य श्रद्धयान्वितम्

「誰が私をシャンブ（シヴァ）のその聖地へ導いてくれるのか。私はいかにして行けばよい—真実を告げよ。」その言葉を、信心に満ちた苦行者は聞き、答えた。

Verse 51

प्राहागच्छ नयामि त्वां यियासुरहमप्यहो । दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं यदि काशी न सेविता

彼は言った。「来なさい、私があなたを連れて行こう。私もまた行きたいのだ。ああ—稀なる人身を得ながら、カーシーを奉仕し（参詣し敬うこと）ないなら、それは大いなる損失である。」

Verse 52

पुनःक्व नृत्वं श्रेयोभूः क्व काशीकर्मबंधहृत् । वृथागते हि मानुष्ये काशीप्राप्तिविवर्जनात्

「ただ『人である』ことが何になろう、最高の善を授け、業の束縛を断つカーシーに比べて。カーシーに到らぬなら、人の生はまことに空しく過ぎ去る。」

Verse 53

आयुष्यं च भविष्यं च सर्वमेव वृथागतम् । अतोहं सफलीकर्तुं मानुष्यं चातिचंचलम्

「寿命も未来も—すべては空しく過ぎ去る。ゆえに、このあまりに移ろいやすい人の生を実りあるものとするため、私はそのように行う。」

Verse 54

यास्यामि काशीमायाहि मायां हित्वा त्वमप्यहो । इति तेन सह त्वाष्ट्रो मुनिनातिकृपालुना

「私はカーシーへ行く—あなたも来なさい、マーヤー（迷妄）を捨てて！」こうしてトヴァーシュトラは、きわめて慈悲深いその牟尼と共に旅立った。

Verse 55

पुरीं वैश्वेश्वरीं प्राप्तो मनःस्वास्थ्यमवाप च । ततः प्रापय्य तां काशीं तापसः क्वाप्यतर्कितम्

ヴァイシュヴェーシュヴァラの聖都に至ると、彼は心の安らぎと健やかさを得た。ついで苦行者は彼をそのカーシーへ導き、都の内なる思いも寄らぬ場所へと案内した。

Verse 56

जगाम कुंभसंभूत स त्वाष्ट्रोपीत्यमन्यत । अवश्यं स हि विश्वेशः सर्वेषां चिंतितप्रदः

そのとき壺より生まれし聖仙は去り、トヴァシュトリの子は思った。「まことに主ヴィシュヴェーシュヴァラは、すべての帰依者に、久しく念じ願ったことの成就を必ず授け給う。」

Verse 57

सत्पथस्थिरवृतीनां दूरस्थोपि समीपगः । यस्मिन्प्रसन्नदृक्त्र्यक्षस्तं दविष्ठमपि ध्रुवम्

正しき道に行いを堅く定める者には、たとえ主が遠く見えても近くまします。三つ目の主が歓喜のまなざしを注がれるとき、最も困難なことさえ必ず成就する。

Verse 58

सुनेदिष्ठं करोत्येव स्वयंवर्त्मोपदेशयन् । क्वाहं तत्र वने बालश्चिंताकुलितमानसः । क्व तापसः स यो मां वै सूदिश्येह चानयत्

主はみずから道を説き、人の行路を最もすぐれたものとなさる。「あの森で、憂いに心乱れるただの少年であった私はどこにおり、正しく導いてここへ連れて来てくださったあの苦行者は今どこにおられるのか。」

Verse 59

खेलोयमस्य त्र्यक्षस्य यस्य भक्तस्य कुत्रचित् । न दुर्लभतरं किंचिदहो क्वाहं क्व काशिका

これぞ三つ目の主の御戯れ。主に帰依する者には、いずこにおいても真に得難きものはない。ああ、かつての私は何者で、そしてこのカーシカーは何と尊いことか。

Verse 60

नाराधितो मया शंभुः प्राक्तने जन्मनि क्वचित् । शरीरित्वानुमानेन ज्ञातमेतदसंशयम्

ある前世において、私はシャンブ（Śambhu）を礼拝しなかった。身を受けたこの制約ある状態から推し量り、疑いなくそれを知る。

Verse 61

अस्मिञ्जन्मनि बालत्वान्न चैवाराधितः स्फुटम् । प्रत्यक्षमेव मे वैतत्कुतोनुग्रहधीर्मयि

そしてこの生においても、幼さゆえに、私はなお明らかに御方を礼拝していない。これは私に直に明白である—それならどうして神のご加護を受けるに足りようか。

Verse 62

आज्ञातं गुरुभक्तिर्मे हेतुः शंभुप्रसादने । ययेहानुगृहीतोस्मि विश्वेशेन कृपालुना

今こそ悟った。師（グル）への帰依こそがシャンブ（Śambhu）のご歓喜の因であり、そのゆえに慈悲深きヴィシュヴェーシュヴァラ（Viśveśvara）より、この地で加護を受けたのだ。

Verse 63

अथवा कारणापेक्षस्त्र्यक्षस्त्वितरदेववत् । रंकमप्यनुगृह्णाति केवलं कारणं कृपा

あるいは—他の神々が何らかの口実を求めるように—三つ目の主は乞食のような者にさえ恩寵を垂れ給う。真の原因はただ慈悲そのもの。

Verse 64

यदि नो मय्यनुक्रोशः कथं तापससंगतिः । तद्रूपेण स्वयं शंभुरानिनायेह मां ध्रुवम्

もし私に憐れみがなかったなら、どうしてあの苦行者に出会えようか。その姿のまま、シャンブ（Śambhu）ご自身が必ずや私をここへ導かれたのだ。

Verse 65

न दानानि न वै यज्ञा न तपांसि व्रतानि च । शंभोः प्रसादहेतूनि कारणं तत्कृपैव हि

布施でも供犠でも、苦行でも誓戒でも、シャンブ（Śambhu）の御歓喜の真因とはならない。まことにその恩寵の因は、ただ御慈悲のみである。

Verse 66

दयामपि तदा कुर्यादसौ विश्वेश्वरः पराम् । यदाश्रुत्युक्तमध्वानं सद्भिः क्षुण्णं न संत्यजेत्

そのときヴィシュヴェーシュヴァラ（Viśveśvara）は無上の慈悲を授け給う――聖なる教えにより命じられ、善き人々がすでに踏みしめた道を捨てぬ者に。

Verse 67

अनुक्रोशं समर्थ्येति स त्वाष्ट्रः र्शाभवं शुचिः । संस्थाप्य लिंगमीशस्याराधयत्स्वस्थमानसः

憐れみを求めんと決し、清浄なるトヴァーシュトラ（Tvāṣṭra）—Ṛśāより生まれし者—は主のリンガを安置し、安らかな心でイーシャ（Īśa）を礼拝した。

Verse 68

आनीय पुष्पसंभारमार्तवं काननाद्बहु । स्नात्वाभ्यर्चयतीशानं कंदमूलफलाशनः

森より季節の花々を豊かに携え、沐浴して身を清め、球根・根・果実を食として、イーシャーナ（Īśāna）を礼拝した。

Verse 69

इत्थं त्वष्टृतनूजस्य लिंगाराधनचेतसः । त्रिहायनात्प्रसन्नोभूत्तस्येशः करुणानिधिः

かくしてトヴァシュトリ（Tvaṣṭṛ）の子がリンガを礼拝し続けて三年、慈悲の大海たる主は彼を嘉し、満悦された。

Verse 70

तस्मादेव हि लिंगाच्च प्रादुर्भूय भवोऽब्रवीत् । वरं वरय रे त्वाष्ट्र दृढभक्त्यानया तव

まさにそのリンガよりバヴァ（シヴァ）が顕現して言った。「トヴァーシュトラよ、願いの恩寵を選べ。汝の堅固なる信愛により、我は満ち足りた。」

Verse 71

प्रसन्नोस्मि भृशं बाल गुर्वर्थकृतचेतसः । गुरुणा गुरुपत्न्या च गुर्वपत्यद्वयेन च

「我は甚だ喜ぶ、幼子よ。汝の心が師（グル）の安寧に奉仕し、師と師の妻、さらに師の二人の子をも敬っているゆえである。」

Verse 72

यथार्थितं तथा कर्तुं ते सामर्थ्यं भविष्यति

汝は、願い求めたとおりをそのまま成し遂げる力を得るであろう。

Verse 73

अन्यान्वरांश्च ते दद्यां त्वाष्ट्र तुष्टस्त्वदर्चया । ताञ्शृणुष्व महाभाग लिंगस्यास्याद्भुतश्रियः

「さらに他の恩寵も汝に授けよう、トヴァーシュトラよ。汝の礼拝に我は満足した。幸いなる者よ、このリンガの驚くべき光輝を聞け。」

Verse 74

त्वं सुवर्णादिधातूनां दारूणां दृषदामपि । मणीनामपिरत्नानां पुष्पाणामपि वाससाम्

「汝は黄金をはじめ諸金属、木材、さらには石に至るまでを知り治め、宝石と貴き珠玉をも掌り、また花々と衣をも司るであろう。」

Verse 75

कर्पूरादिसुगंधीनां द्रव्याणामप्यपामपि । कंदमूलफलानां च द्रव्याणामपि च त्वचाम्

汝は樟脳のごとき芳香の物質にも、水にも、また球根・根・果実にも、さらに樹皮や皮革より得られる諸材にも、知と自在を得るであろう。

Verse 76

सर्वेषां वस्तुजातानां कर्तुं कर्म प्रवेत्स्यसि । यस्य यस्य रुचिर्यत्र सद्म देवालयादिषु

汝はあらゆる種類の物と業を作り成す力を得る。誰の好みがいずこに向かおうとも—住まい、神殿など—その願いにかなうように造り整えることができる。

Verse 77

तस्य तस्येह तुष्ट्यै त्वं तथा कर्तुं प्रवेत्स्यसि । सर्वनेपथ्यरचनाः सर्वाः सूपस्य संस्कृतीः

ここにいるそれぞれの満足のために、汝はそのとおりに正確に作り得る。あらゆる設えと準備—すべての調度と器具—さらに食物・料理を整える一切の精妙を知るであろう。

Verse 78

सर्वाणि शिल्पकार्याणि तौर्यत्रिकमथापि च । सर्वं ज्ञास्यसि कर्तुं त्वं द्वितीय इव पद्मभूः

汝はあらゆる工芸の業を究め、また三種の音楽芸にも通暁する。万事を成す術を知り、第二の蓮生者（パドマブー＝梵天）のごとくなるであろう。

Verse 79

नानाविधानि यंत्राणि नानायुधविधानकम् । जलाशयानां रचनाः सुदुर्गरचनास्तथा

汝はさまざまな機巧を設計し、多様な形の武器を作る術を知る。貯水池や水利の施設を築き、また堅固で攻め難い城塞をも構えるであろう。

Verse 80

तादृक्कर्तुं पुरा वेत्सि यादृङ्नान्योऽधियास्यति । कलाजातं हि सर्वं त्वमवयास्यसि मे वरात्

汝はかつてより、他の誰も思い及ばぬほどの業をいかに成すべきかを前もって知るであろう。まことに我が恩寵により、汝は諸芸の全域を完全に会得する。

Verse 81

सर्वेंद्रजालिकी विद्या त्वदधीना भविष्यति । सर्वकर्मसु कौशल्यं सर्वबुद्धिवरिष्ठताम्

あらゆる妙技と幻力（vidyā・māyā）の学は汝の支配下に置かれる。すべての行いにおいて卓越を得、知性の最上の優越に到達するであろう。

Verse 82

सर्वेषां च मनोवृत्तिं त्वं ज्ञास्यसि वरान्मम । किं बहूक्तेन यत्स्वर्गे यत्पाताले यदत्र च

我が恩寵により、汝はあらゆる存在の心のはたらきを知るであろう。多くを語るに及ぶまい。天界にあるもの、地下界にあるもの、そしてここにあるもの—すべてを汝は悟る。

Verse 83

अतिलोकोत्तरं कर्म तत्सर्वं वेत्स्यसि स्वयम्

汝はみずから、常の諸世界を超えた一切の業と働きを知るであろう。すなわち世の尺度を超越する行いである。

Verse 84

विश्वेषां विश्वकर्माणि विश्वेषु भुवनेषु च । यतो ज्ञास्यसि तन्नाम विश्वकर्मेति तेऽनघ

あらゆる世界・あらゆる領域における万有の業を汝が知るがゆえに、汝の名は「ヴィシュヴァカルマン（Viśvakarmā）」となるであろう、罪なき者よ。

Verse 85

अपरः को वरो देयस्तव तं प्रार्थयाश्वहो । तवादेयं न मे किंचिल्लिंगार्चनरतस्य हि

汝に授けるべき他の恩寵は何であろうか。今すぐ願いを申せ。リンガの礼拝に心を捧げる者には、我が与えぬものは何一つない。

Verse 86

अन्यत्रापि हि यो लिंगं समर्चयति सन्मतिः । तस्यापि वांछितं देयं किंपुनर्योविकाशिकम्

たとえ他の地であっても、善き理解をもって正しくリンガを供養する者には、望む恩寵が与えられるべきである。ましてやカーシーで礼拝する者は、なおさらである。

Verse 87

येन काश्यां समभ्यर्चि येन काश्यां प्रतिष्ठितम् । येन काश्यां स्तुतं लिंगं स मे रूपाय दर्पणः

カーシーにおいて礼拝を行い、カーシーにおいてリンガを建立し、カーシーにおいてリンガを讃嘆したその人は、まさに我が姿そのものを映す鏡である。

Verse 88

तत्त्वं स्वच्छोसि मुकुरो मम नेत्रत्रयस्य हि । काश्यां लिंगार्चनात्त्वाष्ट्र वरं वरय सुव्रत

まことに汝は、我が三つの眼のための、曇りなき清浄の鏡である。おおトヴァーシュトラ（ヴィシュヴァカルマン）よ、カーシーにてリンガを礼拝したゆえに、恩寵を選べ—優れた誓戒を保つ者よ。

Verse 89

काश्यां यो राजधान्यां मे हित्वा मामन्यमर्चयेत् । स वराकोल्पधीर्मुष्टोऽल्पतुष्टिर्मुक्तिवर्जितः

我が王都カーシーにおいて、我を捨てて他を礼拝する者は、哀れむべき者である。智慧は乏しく、吝嗇で、わずかで満足し、解脱（モークシャ）を欠く。

Verse 90

तदानंदवनेह्यत्र समर्च्योहं मुमुक्षुभिः । द्रुहिणोपेंद्रचंद्रेंद्रैरिहान्यो न समर्च्यते

それゆえ、このアーナンダヴァナにおいては、解脱を求める者はただ我のみを礼拝すべきである。ここでは他のいかなる者も礼拝されない――梵天ブラフマー、ヴィシュヌ、ソーマ、インドラでさえ他を礼拝しない。

Verse 91

यथानंदवनं प्राप्य त्वं मामर्चितवानसि । तथान्ये पुण्यकर्माणो मामभ्यर्च्यैव मामिताः

あなたがアーナンダヴァナに至って我を礼拝したように、功徳を積む他の者たちもまた、ただ我のみを礼拝することによって我に到達した。

Verse 92

अनुग्राह्योऽसि नितरां ततो वरय दुर्लभम् । श्राणितं तदवैहि त्वं वद मा चिरयस्व भोः

あなたはまことに我が恩寵を受けるにふさわしい。ゆえに得難き願いを選んで求めよ。それはすでに授けられたと知れ――さあ語れ、遅らせるな、愛しき者よ。

Verse 93

विश्वकर्मोवाच । इदं यत्स्थापितं लिंगं मयाज्ञेनापि शंकर । तल्लिंगमन्येप्याराध्य संतु समृद्धिभाजनम्

ヴィシュヴァカルマンは言った。「おおシャンカラよ、このリンガは、我が無知のままに建立したものです。どうか他の者たちも、そのリンガを礼拝することにより、繁栄と豊かさを受ける器となりますように。」

Verse 94

अन्यच्च नाथ प्रार्थ्योसि तच्च विश्राणयिष्यसि । मया विनिर्मापयिता स्वं प्रासादं कदा भवान्

さらにもう一つ、主よ、お願いがございます—どうかお授けください。いつ、あなたご自身のプラ―サーダ（神殿宮殿）を、私に造営させてくださいますか。

Verse 95

देवदेव उवाच । एवमस्तु यदुक्तं ते तव लिंगसमर्चकाः । समृद्धिभाजनं वै स्युः स्युश्च निर्वाणदीक्षिताः

デーヴァデーヴァは言った。「汝の言葉のとおり、しかあらしめよ。汝のリンガ（Liṅga）を礼拝する者はまことに繁栄の器となり、また涅槃（nirvāṇa）へのディークシャー（灌頂・入門）を受けるであろう。」

Verse 96

यदा च राजा भविता दिवोदासो विधेर्वरात् । तदा मे वचनात्तात प्रासादं मे विधास्यति

梵天（ブラフマー）の恩寵によって王ディヴォダーサが現れるとき、愛しき者よ、わが命により彼はわたしのために宮殿のごとき寺院を建立するであろう。

Verse 97

नवीकृत्य पुनः काशी निर्विष्टा तेन भूभुजा । गणेशमायया राज्यात्परिनिर्विण्णचेतसा

再びカーシーを新たに整えたのち、その王はそこに住みついた。しかもガネーシャの神なる力によって、彼の心は世の統治から完全に離欲した。

Verse 98

विष्णोः सदुपदेशाच्च मामेव शरणं गतः । निर्वाणलक्ष्मीः प्राप्तेह हित्वा राज्यश्रियं चलाम्

ヴィシュヌの尊き教えにより、彼はただ我のみを帰依処とした。移ろいやすい王権の栄華を捨て、この地において涅槃（nirvāṇa）という解脱の福徳を得た。

Verse 99

विश्वकर्मन्व्रज गुरोः शासनाय यतस्व च । गुरुभक्तिकृतो यस्मान्मद्भक्ता नात्र संशयः

ヴィシュヴァカルマンよ、行って師（グル）の命令を成し遂げるよう努めよ。師への帰依によって形づくられた者は、疑いなく我が信者（バクタ）である。

Verse 100

ये गुरुं चावमन्यंते तेवमान्या मयाप्यहो । तस्माद्गुरूपदिष्टं हि कुरु शिष्यसमीहितम्

師（グル）を侮る者は、わたしによっても卑しめられる。ゆえに弟子よ、グルの教示のとおりにそのまま行い、弟子の務めを成就せよ。

Verse 110

ममार्च्यमविमुक्ताख्यं ततो देवि ममा ख्यकम् । विश्वनाथेति विश्वस्मिन्प्रथितं विश्वसौख्यदम्

わが礼拝されるべき御姿は「アヴィムクタ」と呼ばれる。さらに女神よ、わが名高き御名「ヴィシュヴァナータ」は世界に遍く知られ、すべてに安寧を授ける。

Verse 120

काश्यां स्वलीलया देवि तिर्यग्योनिजुषामपि । ददामि चांते तत्स्थानं यत्र यांति न याज्ञिकाः

カーシーにおいて、わが神聖なる戯れ（リーラー）により、女神よ、畜生の胎に生まれた者にさえ、終わりに、祭式を行う者すら到達し得ぬ境地／住処を授ける。

Verse 125

चतुर्दशानां लिंगानां श्रुत्वाख्यानानि सत्तमः । चतुर्दश सुलोकेषु पूजां प्राप्स्यत्यनुत्तमाम्

十四のリンガの聖なる由来を聞いた最上の人は、十四の吉祥なる世界において、無上の尊崇と礼拝を受けるであろう。