Adhyaya 21

Verse 1

अगस्त्य उवाच । कथं दुर्गेति वै नाम देव्या जातंमुमासुत । कथं च काश्यां सा सेव्या समाचक्ष्वेति मामिह

アガスティヤは言った。「ウマーの御子よ、女神はいかにしてまことに『ドゥルガー』の名を得たのか。さらにカーシーにおいて、いかに正しく礼拝すべきか。ここで私に説き明かしてほしい。」

Verse 2

स्कंद उवाच । कथयामि महाबुद्धे यथा कलशसंभव । दुर्गा नामाभवद्देव्या यथा सेव्या च साधकैः

スカンダは言った。「大いなる知恵の人よ、壺より生まれし者よ、女神がいかにして『ドゥルガー』と呼ばれるに至ったか、また修行者（サーダカ）によりいかに礼拝されるべきかを語ろう。」

Verse 3

दुर्गो नाम मदादैत्यो रुरु दैत्यांगजोभवत् । यश्च तप्त्वा तपस्तीव्रं पुंभ्योजेयत्वमाप्तवान्

ルルという魔族から生まれた、ドゥルガという名のダイティヤがいた。彼は激しい苦行（タパス）を修して、人間に対して不敗の力を得た。

Verse 4

ततस्तेनाखिला लोका भूर्भुवःस्वर्मुखा अपि । स्वसात्कृता विनिर्जित्य रणे स्वभुजसारतः

そののち彼は、自らの腕力のままに戦場で勝利し、ブーフ、ブヴァフ、スヴァフに至るまで、あらゆる世界を征服して従わせた。

Verse 5

स्वयमिंद्रः स्वयं वायुः स्वयं चंद्रः स्वयं यमः । स्वयमग्निः स्वयं पाशी धनदोभूत्स्वयं बली

インドラ自ら、ヴァーユ自ら、チャンドラ自ら、ヤマ自ら。さらにアグニ自ら、縄の主ヴァルナ自ら、財宝の主クベーラもまた、彼の前ではことごとく力を失ったかのようであった。

Verse 6

स्वयमीशानरुद्रार्क वसूनां पदमाददे । तत्साध्वसाद्विमुक्तानि तपांस्यति तपस्विभिः

彼は自ら、イーシャーナ、ルドラ、太陽、そしてヴァスたちの位を奪い取った。彼を恐れて、苦行者たちは苦行を捨て、修行の規律から退いた。

Verse 7

न वेदाध्ययनं चक्रुर्ब्राह्मणास्तद्भयादिताः । यज्ञवाटा विनिर्ध्वस्तास्तद्भटैरतिदुःसहैः

彼を恐れて、ブラーフマナたちはヴェーダの学習に励まなかった。さらに、耐え難いほど手強い彼の兵によって、祭場は打ち壊された。

Verse 8

विध्वस्ता बहुशः साध्व्यस्तैरमार्गकृतास्पदैः । प्रसभं च परस्वानि अपहृत्य दुरासदाः

多くの貞き女たちは、無法を住処とする者どもに幾度も辱められた。さらに、抗しがたい彼らは他人の財を力ずくで奪い取った。

Verse 9

अभोक्षिषुर्दुराचाराः क्रूरकर्मपरिग्रहाः । नद्यो विमार्गगा आसञ्ज्वलंति न तथाग्नयः

悪しき行いに染まり、残酷な業に執する者どもが乱れを招いた。川は本来の流れを外れ、火もまた然るべきようには燃え上がらなかった。

Verse 10

ज्योतींषि न प्रदीप्यंति तद्भयाकुलितान्यहो । दिग्वधूवसनन्यासन्विच्छायानि समंततः

光は輝かず——ああ——彼への恐れに乱れた。四方はことごとく光彩を脱ぎ捨てたかのようで、まるで方位の花嫁たちが衣を解いたかのようであった。

Verse 11

धर्मक्रियाविलुप्ताश्च प्रवृत्ताः सुकृतेतराः । त एव जलदीभूय ववृषुर्निज लीलया

ダルマの儀礼は失われ、人々は功徳に背く道へと傾いた。しかも彼ら自身が雲となり、己の気まぐれのままに雨を降らせた。

Verse 12

सस्यानि तद्भयात्सूते त्वनुप्तापि वसुंधरा । सदैव फलिनो जातास्तरवोप्यवकेशिनः

彼を恐れるあまり、種を蒔かぬ大地さえ作物を生み、葉を失った木々さえ常に実を結ぶようになった。

Verse 13

बंदीकृताः सुरर्षीणां पत्न्यस्तेनातिदर्पिणा । दिवौकसः कृतास्तेन समस्ताः काननौकसः

あの甚だ驕慢な者は、天の聖仙たちの妻を捕らえて幽閉し、天界の住人すべてを森の住まい人のようにさせた。

Verse 14

मर्त्या अमर्त्यान्स्वगृहं प्राप्तानपि भयार्दिताः । अपि संभाषमात्रेण नार्च्चयंति विपज्जुषः

恐れに打たれた人間たちは、自らの家に来た不死者さえ敬わず、災厄に呑まれた者は挨拶の一言によってすら礼拝しなかった。

Verse 15

स्कंद उवाच । न कौलीन्यं न सद्वृत्तं महत्त्वाय प्रकल्पते । एकमेव पदं श्रेयः पदभ्रंशो हि लाघवम्

スカンダは言った。「高貴な生まれも、善き行いも、それだけで真の偉大さを定めはしない。善の道における一歩の確かな踏みとどまりは吉祥であり、しかし自らの位から滑り落ちることはまことに卑しさである。」

Verse 16

विपद्यपि हि ते धन्या न ये दैन्यप्रणोदिताः । धनैर्मलिनचित्तानामालभंतेंगणं क्वचित्

まことに幸いなるかな、災いに遭っても卑しさと惨めさに駆られぬ者たち。されど財に心を汚された者は、ときにただ富の力のみで庭に立つ場所を得る。

Verse 17

पंचत्वमेव हि वरं लोके लाघववर्ज्जितम् । नामरत्वमपि श्रेयो लाघवेन समन्वितम्

この世においては、卑しさを離れた死そのものこそ、まことに勝る。たとえ「名なき不死」といえども、卑下を伴う生より尊い。

Verse 18

त एव लोके जीवंति पुण्यभाजस्त एव वै । विपद्यपि न गांभीर्यं यच्चेतोब्धिः परित्यजेत्

この世で真に生きるのは彼らのみ、功徳を分かつに足るのも彼らのみ。逆境にあっても、海のごとき心がその深みと重みを捨てぬ者である。

Verse 19

कदाचित्संपदुदयः कदाचिद्विपदुद्गमः । दैवाद्द्वयमपि प्राप्य धीरो धैर्यं न हापयेत्

ある時は繁栄が起こり、ある時は災難が立ち上がる。いずれも天の定めとして受けつつ、堅固なる者は勇気を失ってはならぬ。

Verse 20

उदयानुदयौ प्राज्ञैर्द्रष्टव्यौ पुष्पवंतयोः । सदैकरूपताऽत्याज्या हर्षाहर्षौ ततोऽध्रुवौ

賢者は、花咲く草木に見るように、盛衰を観ずべきである。常に同一であれという執着を捨てよ。ゆえに歓びと憂いは定まらぬ。

Verse 21

यस्त्वापदं समासाद्य दैन्यग्रस्तो विपद्यते । तस्य लोकद्वयं नष्टं तस्माद्दैन्यं विवर्जयेत्

しかし災厄に遭って卑屈な嘆きに沈み崩れる者は滅びる。その者には此世と彼世の二つの世界が失われる。ゆえに絶望を離れよ。

Verse 22

आपद्यपि हि ये धीरा इह लोके परत्र च । न तान्पुनः स्पृशेदापत्तद्धैर्येणावधीरिता

まことに、逆境にあっても泰然としている堅忍の者は、此世においても彼世においても、再び災いに触れられない。苦難はその勇気によって無力となるからである。

Verse 23

भ्रष्टराज्याश्च विबुधा महेशं शरणं गताः । सर्वज्ञेन ततो देवीप्रेरिताऽसुरमर्दने

王権を失った神々はマヘーシャに帰依した。すると全知の主の促しにより、女神はアスラを打ち砕くために遣わされた。

Verse 24

माहेश्वरीं समासाद्य भवान्याज्ञां प्रहृष्टवत् । अमर्त्यायाऽभयं दत्त्वा समरायोपचक्रमे

マーヘーシュヴァリーに近づき、バヴァーニーの命を歓喜して受けると、彼女は不死の神々に無畏を授け、ついで戦いの業に取りかかった。

Verse 25

कालरात्रीं समाहूय कांत्या त्रैलोक्यसुंदरीम् । प्रेषयामास रुद्राणी तमाह्वातुं सुरद्रुहम्

ルドラーニーはカーララートリーを召喚した——光り輝き、三界の美と称えられる者を——そして神々の敵であるその者を呼び出すために遣わした。

Verse 26

कालरात्री समासाद्य तं दैत्यं दुष्टचेष्टितम् । उवाच दैत्याधिपते त्यज त्रैलोक्यसंपदम्

カーラーラートリーは邪悪な所業のその魔族に近づき、言った。「おおダイティヤの主よ、三界の主権を捨てよ。」

Verse 27

त्रिलोकीं लभतामिंद्रस्त्वं तु याहि रसातलम् । प्रवर्तंतां क्रियाः सर्वा वेदोक्ता वेदवादिनाम्

「インドラに三界を取り戻させよ。おまえはラサータラへ下れ。ヴェーダに説かれ、ヴェーダを知る者たちが行う一切の祭式が、妨げなく進むように。」

Verse 28

अथ चेद्गर्वलेशोऽस्ति तदायाहि समाजये । अथवा जीविताकांक्षी तदिंद्रं शरणं व्रज

「もしなお一片の驕りがあるなら来い——戦場で相まみえよう。さもなくば、生を望むならインドラに帰依し、庇護を求めよ。」

Verse 29

इति वक्तुं महादेव्या महामंगलरूपया । त्वदंतिके प्रेषिताहं मृत्युस्ते तदुपेक्षया

「この言葉を告げるため、私は至上の吉祥そのものなる大女神より、汝のもとへ遣わされた。これを顧みぬなら、その不敬ゆえに死は汝のものとなろう。」

Verse 30

अतो यदुचितं कर्तुं तद्विधेहि महासुर । परं हितं चेच्छृणुयाज्जीवग्राहं ततो व्रज

「ゆえに、大いなるアスラよ、なすべきことをなせ。もし真に汝の益となる言葉を聞くなら、命を保つ道を求め、それに従って去れ。」

Verse 31

इत्याकर्ण्य वचो देव्या महाकाल्याः स दैत्यराट् । प्रजज्वाल तदा क्रोधाद्गृह्यतां गृह्यतामियम्

女神マハーカーリーの言葉を聞くや、ダイティヤの王は怒りに燃え上がり、「捕えよ—捕えよ！」と叫んだ。

Verse 32

त्रैलोक्यमोहिनी ह्येषा प्राप्ता मद्भाग्यगौरवैः । त्रैलोक्यराज्यसंपत्ति वल्ल्याः फलमिदं महत्

「まことに三界を惑わす彼女は、わが福運の重みと卓越によって我がもとへ来た。この大いなる獲得は、三界の王権と富という繁栄の蔓が結んだ熟した果実である。」

Verse 33

एतदर्थं हि देवर्षि नृपा बंदी कृता मया । अनायासेन मे प्राप्ता गृहमेषा शुभोदयात्

「まさにこのために、神なる聖仙よ、我は諸王を囚人とした。しかるに今、吉祥の運が昇るがゆえに、労せずして彼女は我が家へ来たのだ。」

Verse 34

अवश्यं यस्य योग्यं यत्तत्तस्येहोपतिष्ठते । अरण्ये वा गृहे वापि यतो भाग्यस्य गौरवात्

「人に真にふさわしきものは、必ずこの世でその者に臨む—森にあろうと家にあろうと—運命（福分）の抗しがたい力ゆえに。」

Verse 35

अंतःपुरचरा एतां नयंत्वंतःपुरं महत् । अनया सदलं कृत्या मम राष्ट्रमलंकृतम्

「奥宮に仕える女たちよ、彼女を大いなる内殿へ導け。彼女によって—侍女と奉仕とともに—我が国土は荘厳に飾られた。」

Verse 36

अहो महोदयश्चाद्य जातो मम महामते । केवलं न ममैकस्य सर्वदैत्यान्वयस्य च

「ああ、賢者よ、今日わが身にいかに大いなる繁栄が生じたことか！それは我ひとりのためではなく、ダイティヤ族の全系統のためでもある。」

Verse 37

नृत्यंतु पितरश्चाद्य मोदंतां बांधवाः सुखम् । मृत्युः कालोंऽतको देवाः प्राप्नुवंत्वद्य मे भयम्

「今日、祖霊は舞い、親族は安楽に歓喜せよ。死と時（カーラ）とアンタカ、さらには神々さえも——今日——我を恐れるがよい！」

Verse 38

इति यावत्समायातास्तां नेतुं सौविदल्लकाः । तावत्तया कालरात्र्या प्रत्युक्तो दैत्यपुंगवः

「彼がそのように語っている間に、彼女を連れ去るためサウヴィダッラカの従者たちが到着した。まさにその時、カーララートリーがダイティヤの雄牛たる者に返答した。」

Verse 39

कालरात्र्युवाच । दैत्यराज महाप्राज्ञ नैतद्युक्तं भवादृशाम् । वयं दूत्यः परवशा राजनीतिविदुत्तम

「カーララートリーは言った。『ダイティヤの王よ、大いなる識見を備えた方よ、これはあなたのようなお方にふさわしくありません。わたしたちはただの使者、他者の命に従う身。政道に通じた最上の御方よ。』」

Verse 40

अल्पोपि दूतसंबाधां न विदध्यात्कदाचन । किं पुनर्ये भवादृक्षा महांतो बलिनोऽधिपाः

「たとえ身分の低い者であっても、使者に害を加えたり悩ませたりしてはならない。ましてや、あなたのような偉大で力ある支配者が、どうしてそれをなさるべきであろうか。」

Verse 41

दूतीषु कोनुरागोयं महाराजाल्पिकास्विह । अनायासेन च वयमायास्यामस्तदागमात्

「大王よ、ただの女の使者に何の執着があるのですか。ここにいる私どもは取るに足りぬ者。いずれにせよ、来るべき時が至れば、労せずしてまた参りましょう。」

Verse 42

विजित्य समरे तां तु स्वामिनीं मम दैत्यप । मादृशीनां सहस्रणि परिभुंक्ष्व यथेच्छया

「戦場にて我が主君たるその女君を打ち破ったなら、ダイティヤの主よ、望むままに私のような女を幾千と享受なさい。」

Verse 43

अद्यैव ते महासौख्यं भावितस्याविलोकनात् । बांधवानां सुखं तेद्य भविता सह पूर्वजैः

「まさに今日、定められたものを目にすることで大いなる歓喜を得よう。さらに今日、祖先とともに、汝の一族の幸いもまた成就する。」

Verse 44

संपत्स्यंतेऽद्य ते कामाः सर्वे ये चिरचिंतिताः । अबला सा च मुग्धा च तस्यास्त्राता न कश्चन

「今日、汝が久しく思い描いてきた欲望はことごとく成就する。彼女はか弱く無垢であり、守る者は誰一人いない。」

Verse 45

सर्वरूपमयी चैव तां भवान्द्रष्टुमर्हति । अहं हि दर्शयिष्यामि यत्र साऽस्ति जगत्खनिः

「彼女はまことに一切の姿を具える者。汝は彼女を拝するにふさわしい。われ自ら、彼女の在す処を示そう—世界の鉱脈にして源なるその御方を。」

Verse 46

धृतायामपि चैकस्यां कस्ते कामो भविष्यति । अहं ते सन्निधिं नैव त्यक्ष्याम्यद्य दिनावधि

「たとえ一人だけを捕らえたとしても、そなたの欲望に何が残ろうか。われはそなたの御前を決して離れぬ——今日より日暮れに至るまで。」

Verse 47

ततो निवारयैतान्मामादित्सून्सौविदल्लकान् । इति श्रुत्वा वचस्तस्याः स कामक्रोधमोहितः

そこで彼女は言った。「ならば、われを捕らえようとするサウヴィダッラカたちを制止せよ！」その言葉を聞くや、彼は欲と怒りに惑わされた。

Verse 48

तामेव बह्वमंस्तैकां दूतीं मृत्योरिवासुरः । शुद्धांतरक्षिणश्चैतां शुद्धां तं प्रापयंत्वरम्

その阿修羅は、ただ一人の使者である彼女を、まるで死そのもののごとく見なした。しかも内奥を守る清浄なる護衛たちは、たちまち彼をその勝れた淑女のもとへ導いた。

Verse 49

इति तेन समादिष्टाः सर्वे वर्पवरा मुने । तां धर्तुमुद्यमं चक्रुर्बलेन बलवत्तराः

かくして彼の命により、聖仙よ、あの優れた従者たち皆、強者にも勝る力をもって、力ずくで彼女を捕らえようとした。

Verse 50

सा तान्भस्मीचकाराशु हुंकारजनिताग्निना । ततो दैत्यपतिः क्रुद्धो दृष्ट्वा तान्भस्मसात्कृतान्

彼女は自らの咆哮より生じた火によって、たちまち彼らを灰と化した。するとダイティヤの主は、彼らが灰燼となったのを見て、激怒した。

Verse 51

क्षणेनैव तया दूत्या दैत्त्यास्त्र्ययुतसंमितान् । दृशा व्यापारयामास दुर्धरं दुर्मुखं खरम्

刹那のうちに、その使者の女は、ただ一瞥によって、幾万もの阿修羅の武器に比すべき力を動かした――抗し難く、恐ろしき面相にして、猛きもの。

Verse 52

सीरपाणिं पाशपाणिं सुरेंद्रदमनं हनुम् । यज्ञारिं खङ्गलोमानमुग्रास्यं देवकंपनम्

「（召せ）犂を執るシーラパーニ、縄を執るパーシャパーニ、インドラを屈せしめる者ハヌーマン；祭祀（ヤジュニャ）の敵カンガローマン、ウグラースヤ、そしてデーヴァカンパナを。」

Verse 53

बद्ध्वा पाशैरिमां दुष्टामानयंत्वाशु दानवाः । विध्वस्तकेशवेशां च विस्त्रस्तांबरभूषणाम्

「この悪しき女を縄で縛り、ただちにここへ連れて来い、ダーナヴァよ――髪も身なりも乱れ、衣と飾りは散り乱れている。」

Verse 54

इति दैत्याधिपादेशाद्दुर्धरप्रमुखास्ततः । पाशासिमुद्गरधरास्तामादातुं कृतोद्यमाः

かくしてダイティヤの主の命により、ドゥルダラらは出立した――縄・剣・棍棒を携え、彼女を捕らえんと身構えて。

Verse 55

गिरींद्रगुरुवर्ष्माणः शस्त्रास्त्रोद्यतपाणयः । दिगंतं ते परिप्राप्तास्तदुच्छ्वासानिलाहताः

その身は大山のごとく巨大で、手には武器と飛び道具を掲げ、四方の果てへと突進した――されど彼女の一息の風に打たれ、押し返された。

Verse 56

तेषूड्डीनेषु दैत्येषु शतकोटिमितेषु च । निर्जगाम ततः सा तु कालरात्रिर्नभोध्वगा

百倶胝に及ぶダイティヤたちが投げ上げられて四散すると、そのときカーララートリー自らが現れ、天空を行き巡った。

Verse 57

ततस्तां तु विनिर्यांतीमनुजग्मुर्महासुराः । कोटिकोटिसहस्राणि पूरयित्वा तु रोदसी

彼女が進み出ると、偉大なるアスラたちが後に従い、倶胝に倶胝、千に千を重ねて、二つの世界を満たした。

Verse 58

दुर्गोनाम महादैत्यः शतकोटि रथावृतः । गजानामर्बुदशतद्वयेनपारिवारितः

ドゥルガという名の大ダイティヤが現れ、百倶胝の戦車に囲まれ、さらに二百アルブダの象軍に取り巻かれていた。

Verse 59

कोट्यर्बुदेन सहितो हयानां वातरंहसाम् । पदातिभिरसंख्यातैः पच्चूर्णितशिलोच्चयैः

風のごとく疾走する馬が倶胝アルブダに及び、さらに数えきれぬ歩兵が従い、岩の丘を踏み砕いて粉とした。

Verse 60

उदायुधैर्महाभीमैःकृतत्रिजगतीभयैः । समेतः स महादैत्यो दुर्गः क्रुद्धो विनिर्ययौ

三界を震え上がらせたこの上なく恐るべき武器を携え、軍勢を整えた大ダイティヤ・ドゥルガは、怒りに燃えて進み出た。

Verse 61

अथ दृष्ट्वा महादेवी विंध्याचलकृतालयाम् । आगत्य कालरात्र्यां च निवेदित तदागसम्

そのとき大女神は、ヴィンディヤ山に住まいを構えた者を見て近づき、カーララートリーにその罪過を告げ知らせた。

Verse 62

महाभुजसहस्राढयां महातेजोभिबृंहिताम् । तत्तद्घोरप्रहरणां रणकौतुकसादराम्

幾千もの剛腕に満ち、圧倒する光威にふくらみ、彼女はあらゆる恐るべき武器を携え、戦いの昂ぶりを敬虔に待ち望んでいた。

Verse 63

प्रौद्यच्चंद्रसहस्रांशु निर्मार्जित शुभाननाम् । लावण्यवार्धि निर्गच्छच्चंचच्चंद्रैकचंद्रिकाम्

その吉祥なる御顔は、千の昇り月の光に洗われていよいよ輝き、彼女の美の大海からは、ただ一筋の震える月光が流れ出ていた。

Verse 64

महामाणिक्यनिचय रोचिःखचितविग्रहाम् । त्रैलोक्यरम्यनगरी सुप्रकाशप्रदीपिकाम्

その御身は大いなる紅玉の群れの光でちりばめられ、三界に愛でられる麗しき都を照らす、まばゆい灯火のごとくであった。

Verse 65

हरनेत्राग्निनिर्दग्ध कामजीवातुवीरुधम् । लसत्सौंदर्यसंभार जगन्मोहमहौषधिम्

彼女は、ハラの眼の火に焼かれたカーマさえも甦らせる命の霊草であり、きらめく美を満たして世を惑わす、広大なる妙薬であった。

Verse 66

विषमेषु शरैर्भिन्नहृदयो दैत्यपुंगवः । आदिष्टवान्महासैन्यनायकानुप्रशासनः

危難のただ中で矢に胸を貫かれながらも、ダーナヴァの雄は命を下し、大軍の将たちを統べ導いた。

Verse 67

अयि जंभ महाजंभ कुजंभ विकटानन । लंबोदर महाकाय महादंष्ट्र महाहनो

「おおジャムバ、マハージャムバ、クジャムバ、恐るべき面貌の者よ。大腹にして巨躯、巨牙を備え、強大なる顎の者よ！」

Verse 68

पिंगाक्ष महिषग्रीव महोग्रात्युग्रविग्रह । क्रूराक्ष क्रोधनाक्रंद संक्रंदन महाभय

「黄褐の眼の者よ、牛のごとき首の者よ。極めて猛く恐るべき姿の者よ。残忍な眼で、怒りに吼える者よ――サンクランダナ、大いなる恐怖よ！」

Verse 69

जितांतक महाबाहो महावक्त्र महीधर । दुंदुभे दुंदुभिरव महादुंदुभिनासिक

「ジターンタカよ、強大なる腕の者よ。大いなる顔を持ち、大地を支える者よ。ドゥンドゥバよ、雷鳴の声の者よ。大太鼓のごとき鼻を持つ者よ！」

Verse 70

उग्रास्य दीर्घदशनमेवकेश वृकानन । सिंहास्य सूकरमुख शिवाराव महोत्कट

「猛き面の者よ、長き牙の者よ。一本の髪束を持ち、狼の面の者よ。獅子の面にして猪の口の者よ。シヴァーラーヴァよ、ことのほか恐るべき者よ！」

Verse 71

शुकतुंड प्रचंडास्य भीमाक्ष क्षुदमानस । उलूकनेत्र कंकास्य काकतुंड करालवाक्

「おお、鸚鵡の嘴をもち、恐るべき口を開く者よ。おお、凄まじき眼をもち、卑小なる心の者よ。おお、梟の眼、禿鷲の顔の者よ。おお、烏の嘴、戦慄すべき言葉の者よ。」

Verse 72

दीर्घग्रीव महाजंघ क्रमेलक शिरोधर । रक्तबिंदो जपानेत्र विद्युज्जिह्वाग्नितापन

「おお、ディールガグリーヴァ、マハージャングハ、クラメーラカ、シローダラよ。おお、ラクタビンダ、ジャパーネトラ、ヴィデュッジフヴァ、アグニターパナよ——」

Verse 73

धूम्राक्ष धूमनिःश्वास चंडचंडांशुतापन । महाभीषणमुख्याश्च शृण्वंत्वाज्ञां ममादरात्

「おお、ドゥームラークシャ、ドゥーマニフシュヴァーサ、チャンダ、チャンダーṃシュターパナよ。さらにマハービーシャナを首とする者たちよ、敬って我が命を聞け。」

Verse 74

भवत्स्वेतेषु चान्येषु एतां विंध्यवासिनीम् । धृत्यानेष्यति बुद्ध्या वा बलेनापि च्छलेन वा

「汝らのうちに、また他の者のうちにも、このヴィンディヤヴァーシニーをここへ連れて来る者があろう。決意によってでも、策によってでも、力によってでも、あるいは欺きによってさえも。」

Verse 76

यांतु क्षिप्रं नयावन्मे पंचेषु शरपीडितम् । मनोविह्वलतां गच्छेदेतत्प्राप्तेरभावतः

「急ぎ行って、彼女を我がもとへ連れて来い。われは五つの矢（愛神の矢）に苦しめられている。これを得られぬなら、我が心は激しい動揺に沈むであろう。」

Verse 77

इत्याकर्ण्य वचस्तस्य दुर्गस्य दनुजेशितुः । प्रोचुः सर्वे तदा दैत्याः प्रबद्धकरसंपुटाः

かくしてその冷酷なるダーナヴァの主の言葉を聞き、すべてのダイティヤはその時、合掌して恭しく答えた。

Verse 78

अवधेहि महाराज किमेतत्कर्मदुष्करम् । अनाथायास्तथैकस्या अबलया विशेषतः

おお大王よ、思し召せ。いかでこの業が難しかろうか。とりわけ彼女は独り、守る者なく、力弱き女であるのに。

Verse 79

अस्या आनयने कोयं महायत्नविधिः प्रभो । कोऽस्मान्प्रलयकालाग्निमहाज्वालावलीसमान्

主よ、彼女を連れて来るのに、かくも大いなる労と周到な策が何ゆえ要ろうか。誰が我らに抗し得よう、我らは劫末の滅尽の火の大いなる炎列にも等しいのに。

Verse 80

सहेत त्रिषु लोकेषु त्वत्प्रसादात्कृतोद्यमान् । यद्यादेशो भवेदद्य तदेंद्रं स मरुद्गणम्

あなたのご加護により、ひとたび我らが起てば三界において勝ち抜けよう。もし今日ご命令が下れば、インドラとマルットの群れすらも屈服せしめん。

Verse 81

सांतःपुरं समानीय क्षिप्नुमस्त्वत्पदाग्रतः । भूर्भुवःस्वरिदं सर्वं त्वदाज्ञावशवर्तितम्

奥向きの従者と侍女たちを伴わせて彼女を連れ来たり、速やかにあなたの御足の前に据えましょう。このすべて—地・空・天—はあなたの命令のもとに従い動きます。

Verse 82

महर्जनस्तपःसत्यलोकास्त्वदधिकारिणः । तत्राप्यसाध्यं नास्माकं त्वन्निदेशान्महासुर

マハル界・ジャナ界・タパ界・サティヤ界もまた、あなたの権威のもとにあります。そこにおいてさえ、あなたの命に従って行うなら、我らに不可能はありません、大いなるアスラよ。

Verse 83

वैकुंठनायको नित्यं त्वदाज्ञापरिपालकः । यानि रम्याणि रत्नानि तानि संप्रेषयन्मुदा

ヴァイクンタの主は常にあなたの命令を守り、そこにある麗しき宝玉の数々を喜びをもって我らへ送り届けます。

Verse 84

अस्माभिरेव संत्यक्तः कैलासाधिपतिः स वै । विपाशी चातिनिःस्वत्वाद्भस्मकृत्त्यहिभूषणः

まことに、我らはあのカイラーサの主を退ける。極度に無一物ゆえ飢えに苦しみ、身に灰を塗り、皮をまとい、蛇を飾りとしているからだ。

Verse 85

अर्धांगेनास्मद्भयतो योषिदेका निगूहिता । तस्य ग्रामेपि सकले द्वितीयो न चतुष्पदः

我らを恐れて、彼はただ一人の女を自らの半身に隠した。しかもその村全体に、二匹目の四足の生き物すらいない。

Verse 86

एकोऽजरद्गवः सोपि नान्यस्मात्परिजीवति । श्मशानवासिनः सर्वे सर्वे कौपीनवाससः

老いを知らぬ牡牛はただ一頭のみで、しかもそれすら他に頼って生きてはいない。彼らは皆、火葬場に住み、皆、腰布のみをまとう。

Verse 87

सर्वे विभूतिधवला सर्वेप्येक कपर्द्दिनः । समस्ते नगरे तस्य वसंत्येवंविधा गणाः

皆は聖なる灰に白く染まり、また皆は一つの結い固めた髪束を戴く。その御方の全き都には、このようなガナたちが住まう。

Verse 88

तेषां गणानां किं कुर्मो दरिद्राणां वयं विभो । समुद्रा रत्नसंभारं प्रत्यहं प्रेषयंति च

貧しきガナたちのために、我らに何ができましょう、主よ。海でさえ日ごとに宝玉の山を送り届けるのです。

Verse 89

नागा वराकाश्चास्माकं सायंसायं स्वयं प्रभो । प्रदीपयंति सततं फणा रत्नप्रदीपकान्

また我らのつつましきナーガたちは、主よ、夕べごとに自ら、その頭巾の上に宝玉の灯明を絶えず灯します。

Verse 90

कल्पद्रुमः कामगवी चिंतामणिगणा बहु । तव प्रसादादस्माकमपि तिष्ठंति वेश्मसु

如意樹、願いを授ける牝牛、そして多くのチンターマニ宝珠の群れ—あなたのご加護により、それらは我らの家々にさえ備わります。

Verse 91

वायुर्व्यजनतां यातस्त्वां सेवेत प्रयत्नतः । स्वच्छान्यंबूनि वरुणः प्रत्यहं पूरयत्यहो

ヴァーユは扇を捧げる者となって努めてあなたに仕え、またヴァルナは—まことに不思議にも—日ごとに澄みきった水を満たします。

Verse 92

वासांसि क्षालयेदग्निश्चंद्रश्छत्रधरः स्वयम् । सूर्यः प्रकाशयेन्नित्यं क्रीडावाप्यंबुजानि च

アグニは衣を洗い、月はみずから天蓋の傘を捧げ持ち、太陽は常に、蓮に満ちた遊楽の池をも照らし出す。

Verse 93

कस्त्वत्प्रसादं नेक्षेत मर्त्यामर्त्योरगेषु च । सर्वे त्वामुपजीवंति सुराऽसुरखगादयः

誰がまことに、汝の慈悲の御加護を求めぬであろうか――人間にも、不死の者にも、蛇族においてさえ。すべては汝に支えられて生きる。デーヴァもアスラも、鳥たちも、その他も。

Verse 94

पश्य नः पौरुषं राजन्नानयामो बलादिमाम् । इत्युक्त्वा युगपत्सर्वे क्षुब्धास्तोयधयो यथा

「我らの武勇を見よ、王よ――力ずくで彼女をここへ連れて来る！」そう言うや、皆が一斉に押し寄せた。まるで水が忽ちかき乱され、荒れ狂うがごとく。

Verse 95

संवर्तकालमासाद्य प्लावितुं जगतीमिमाम् । रणतूर्य निनादश्च समुत्तस्थौ समंततः

まるで劫末の時が来て大地をことごとく水没させるかのように、戦の喇叭の轟きが四方八方に起こった。

Verse 96

रोमांचिता यच्छ्रवणात्कातरा अप्यकातराः । ततो देवा भयत्रस्ताश्चकंपे च वसुंधरा

それを耳にしただけで、勇猛な者さえ震え、身の毛がよだった。やがてデーヴァたちは恐怖に打たれ、大地そのものが揺れ動いた。

Verse 97

क्षुब्धा अंबुधयः सर्वे पेतुर्नक्षत्रमालिकाः । रोदसीमंडलं व्याप्तं तेन तूर्यरवेण वै

すべての大海はかき乱され、星々の花鬘は落ちるかのように見えた。天と地の大いなる穹窿は、その戦の楽器の轟きに満ちた。

Verse 98

ततो भगवती देवी स्वशरीरसमुद्भवाः । शक्तीरुत्पादयामास शतशोऽथ सहस्रशः

そのとき福徳の女神は、自らの身より生まれ出た力を顕した。百、そして千に及ぶシャクティたちである。

Verse 99

ताभिः शक्तिभिरेतेषां बलिनां दितिजन्मनाम् । प्रत्येकं परितो रुद्ध उद्वेलः सैन्यसागरः

それらのシャクティによって、ディティに生まれた猛き魔族の軍勢といううねる軍海は四方から塞がれ、各隊はそれぞれ別々に包囲され、抑え込まれた。

Verse 100

शस्त्रास्त्राणि महादैत्यैर्यान्युत्सृष्टानि संगरे । ताभिः शक्तिभिरुग्राणि तृणीकृत्योज्झितान्यरम्

大いなる魔族が戦場に放った猛き武器・飛び道具を、それらのシャクティは草の葉のごときものとなし、たちまち打ち捨てた。

Verse 110

स च बाणस्तया देव्या निज बाणैर्महाजवैः । निवारितोपि वेगेन तां देवीमभ्यगान्मुने

されどその矢は、女神が自らの疾き矢で阻んだにもかかわらず、その勢いの力によってなお女神へと突進した、聖仙よ。

Verse 119

तावञ्जगज्जनन्याताः प्रेरिता निज शक्तयः । विचेरुर्दैत्यसैन्येषु संवर्ते मृत्युसैन्यवत्

その間、世界の母の自らのシャクティ（神力）は、御命令により起こされ、魔族ダイティヤの軍勢の中を巡り、劫末の壊滅における死の軍勢のごとく進んだ。