Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9
Devanagari script
अभोक्षिषुर्दुराचाराः क्रूरकर्मपरिग्रहाः । नद्यो विमार्गगा आसञ्ज्वलंति न तथाग्नयः
Transliteration
abhokṣiṣurdurācārāḥ krūrakarmaparigrahāḥ | nadyo vimārgagā āsañjvalaṃti na tathāgnayaḥ
Translation
悪しき行いに染まり、残酷な業に執する者どもが乱れを招いた。川は本来の流れを外れ、火もまた然るべきようには燃え上がらなかった。
Word by Word
अभोक्षिषुःdid not eat / did not partake
अभोक्षिषुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज्/भोज् (धातु)
Formलुङ्-लकार (अorist), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद; नञ्-आगमः (अ-), ‘they did not eat/enjoy’
दुराचाराःevil-doers
दुराचाराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुराचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
क्रूर-कर्म-परिग्रहाःwhose pursuits were cruel deeds
क्रूर-कर्म-परिग्रहाः:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक) + परिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (दुराचाराः); बहुपद-तत्पुरुषः (क्रूरं कर्म यस्य परिग्रहः)
नद्यःrivers
नद्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
विमार्ग-गाःflowing off-course
विमार्ग-गाः:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविमार्ग (प्रातिपदिक) + ग (गम् धातु, क्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (नद्यः); उपपद-तत्पुरुषः (विमार्गं गच्छन्त्यः)
आसन्were
आसन्:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
ज्वलन्तिburn
ज्वलन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्वल् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
तथाthus / likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: in that manner/so)
अग्नयःfires
अग्नयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
Speaker
Skanda
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Gaṅgā in Kāśī (Kāśī-ghāṭa tīrthas collectively)
Type: ghat
Skanda Dialogue
Listener: null
Visual Art Cues
Scene: A surreal omen scene: a river bending away from its bed, eddies reversing; sacrificial fires sputtering with smoke but no flame; cruel men in the background as the unseen cause of elemental imbalance.
Characters & Entities
S
SkandaA
AgastyaR
RiversA
Agni (fire as principle)FAQs
Puranic dharma links moral collapse with ecological and elemental imbalance; righteousness sustains harmony in nature.
Kāśī is the narrative domain, but this verse is a general description of ominous disturbances.
None.