Sarga 9

Verse 1

एवमुक्ता तु कैकेयी क्रोधेन ज्वलितानना।दीर्घमुष्णं विनिश्वस्य मन्थरामिदमब्रवीत्।।।।

そう言われると、怒りに顔を燃え立たせたカイケーイーは、長く熱い息を吐き、マンタラーにこう語った。

Verse 2

अद्य राममितः क्षिप्रं वनं प्रस्थापयाम्यहम्।यौवराज्ये च भरतं क्षिप्रमेवाभिषेचये।।।।

「今日ただちに、ラーマをここより森へと追いやり、遅滞なくバラタを摂政の王子として灌頂しよう。」

Verse 3

इदं त्विदानीं सम्पश्य केनोपायेन मन्थरे।भरतः प्राप्नुयाद्राज्यं न तु रामः कथञ्चन।।।।

いまよく考えよ、マンタラーよ――いかなる策によってバラタが王国を得て、ラーマが決して得ぬようにできるのか。

Verse 4

एवमुक्ता तया देव्या मन्थरा पापदर्शिनी।रामार्थमुपहिंसन्ती कैकेयीमिदमब्रवीत्।।।।

王妃カイケーイーにそう告げられると、邪なる見をもつマンタラーは、ラーマのためを害そうとしつつ、カイケーイーにこの言葉を語った。

Verse 5

हन्तेदानीं प्रवक्ष्यामि कैकेयि श्रूयतां च मे।यथा ते भरतो राज्यं पुत्रः प्राप्स्यति केवलम्।।।।

さあ今、カイケーイよ、語ろう。私の言葉を聞け――いかにして汝の子バラタただ一人が王権を得るかを。

Verse 6

किं न स्मरसि कैकेयि स्मरन्ती वा निगूहसे।यदुच्यमानमात्मार्थं मत्तस्त्वं श्रोतुमिच्छसि।।।।

カイケーイーよ、覚えていないのか。あるいは覚えながら隠しているのか。お前のためになるとして、私が言おうとすることを、お前は私から聞きたいのだろう。

Verse 7

मयोच्यमानं यदि ते श्रोतुं छन्दो विलासिनि।श्रूयतामभिधास्यामि श्रुत्वा चापि विमृश्यताम्।।।।

麗しき方よ、もし私の言うことを聞くのがお望みなら、どうぞお聞きください。私は語りましょう。聞き終えたなら、さらによく思案なさい。

Verse 8

श्रुत्वैवं वचनं तस्या मन्थरायास्तु कैकेयी।किञ्चिदुत्थाय शयनात्स्वास्तीर्णादिदमब्रवीत्।।।।

マンタラーのその言葉を聞くと、カイケーイーはよく整えられた寝台から少し身を起こし、こう言った。

Verse 9

कथय त्वं ममोपायं केनोपायेन मन्थरे।भरतः प्राप्नुयाद्राज्यं न तु रामः कथञ्चन।।।।

マンタラーよ、策を語りなさい。いかなる手立てによってバラタが王国を得て、ラーマが決してそれを得ぬようにできるのか。

Verse 10

एवमुक्ता तया देव्या मन्थरा पापदर्शिनी।रामार्थमुपहिंसन्ती कुब्जा वचनमब्रवीत्।।।।

王妃にそう言われると、邪な心を抱くせむしのマンタラーは、ラーマの大義を損なおうとして言葉を発した。

Verse 11

तव दैवासुरे युद्धे सह राजर्षिभिः पतिः।अगच्छत्त्वामुपादाय देवराजस्य साह्यकृत्।।।।दिशमास्थाय वै देवि दक्षिणां दण्डकान्प्रति।वैजयन्तमिति ख्यातं पुरं यत्र तिमिध्वजः।।।।

王妃よ、神々と阿修羅の戦いにおいて、そなたの夫君は王仙たちと共に、天帝インドラ（シャクラ）を助けるため、そなたを伴って出陣された。南方の方角を取り、ダンダカへ向かい、「ヴァイジャヤンタ」と名高い都に至った。そこにティミドゥヴァジャがいたのである。

Verse 12

तव दैवासुरे युद्धे सह राजर्षिभिः पतिः।अगच्छत्त्वामुपादाय देवराजस्य साह्यकृत्।।2.9.11।।दिशमास्थाय वै देवि दक्षिणां दण्डकान्प्रति।वैजयन्तमिति ख्यातं पुरं यत्र तिमिध्वजः।।2.9.12।।

王妃よ、神々と阿修羅の戦いにおいて、そなたの夫君は王仙たちと共に、天帝インドラ（シャクラ）を助けるため、そなたを伴って出陣された。南方の方角を取り、ダンダカへ向かい、「ヴァイジャヤンタ」と名高い都に至った。そこにティミドゥヴァジャがいたのである。

Verse 13

स शम्बर इति ख्यातश्शतमायो महासुरः।ददौ शक्रस्य सङ्ग्रामं देवसङ्घैरनिर्जितः।।।।

その大阿修羅は「シャンバラ」と名高く、百の幻術を操る者であった。彼はシャクラ（インドラ）に戦いを挑み、神々の軍勢にもなお征服されぬままであった。

Verse 14

तस्मिन्महति सङ्ग्रामे पुरुषान्क्षतविक्षतान्।रात्रौ प्रसुप्तान्घ्नन्ति स्म तरसाऽऽसाद्य राक्षसाः।।।।

その大いなる戦いにおいて、羅刹たちは夜ごとに猛然と襲いかかり、傷ついた者も、眠りに落ちた者も、戦士たちを斬り伏せた。

Verse 15

तत्राकरोन्महद्युद्धं राजा दशरथस्तदा।असुरैश्च महाबाहुश्शस्त्रैश्च शकलीकृतः।।।।

そこでダシャラタ王は大いなる戦いを繰り広げた。しかし剛腕の王は、阿修羅の武器によって切り裂かれ、打ち砕かれた。

Verse 16

अपवाह्य त्वया देवि सङ्ग्रामान्नष्टचेतनः।तत्रापि विक्षतश्शस्त्रैः पतिस्ते रक्षितस्त्वया।।।।

王妃よ、戦場で夫君が意識を失ったとき、そなたは彼を戦いのただ中から運び去り、守り抜いた。さらにその場でも、武器に傷つけられた夫君は、そなたによって救われた。

Verse 17

तुष्टेन तेन दत्तौ ते द्वौ वरौ शुभदर्शने।स त्वयोक्तः पतिर्देवि यदेच्छेयं तदा वरौ।।।।गृह्णीयामिति तत्तेन तथेत्युक्तं महात्मना।

麗しき王妃よ、彼は汝を喜び、二つの恩寵を授けた。汝は夫君にこう告げた――「わたしが望む時に、その恩寵を請い受けましょう」。大いなる魂の王は答えた、「そのとおりに」。

Verse 18

अनभिज्ञाम्ह्यहं देवि त्वयैव कथिता पुरा।।।।कथैषा तव तु स्नेहान्मनसा धार्यते मया।रामाभिषेकसम्भारान्निगृह्य विनिवर्तय।।।।

「王妃よ、わたしはまことに知らなかった。以前それを告げたのは汝自身であった。だが汝への情ゆえに、このことを胸に秘してきた。今こそ、ラーマ灌頂の支度を抑え、力をもってでも止めよ。」

Verse 19

अनभिज्ञाम्ह्यहं देवि त्वयैव कथिता पुरा।।2.9.18।।कथैषा तव तु स्नेहान्मनसा धार्यते मया।रामाभिषेकसम्भारान्निगृह्य विनिवर्तय।।2.9.19।।

「王妃よ、わたしはまことに知らなかった。以前それを告げたのは汝自身であった。だが汝への情ゆえに、このことを胸に秘してきた。今こそ、ラーマ灌頂の支度を抑え、力をもってでも止めよ。」

Verse 20

तौ वरौ याच भर्तारं भरतस्याभिषेचनम्।प्रव्राजनं च रामस्य त्वं वर्षाणि चतुर्दश।।।।

「夫君にその二つの恩寵を求めよ――バラタの灌頂と、ラーマを十四年のあいだ森へ追放することを。」

Verse 21

चतुर्दश हि वर्षाणि रामे प्रव्राजिते वनम्।प्रजाभावगतस्नेहस्स्थिरः पुत्रो भविष्यति।।।।

もしラーマが十四年のあいだ森へ追放されるなら、そなたの子は民の愛と帰依を得て、揺るぎなく地位を固めるであろう。

Verse 22

क्रोधागारं प्रविश्याऽद्य क्रुद्धेवाश्वपतेस्सुते।शेष्वाऽनन्तर्हितायां त्वं भूमौ मलिनवासिनी।।।।

アシュヴァパティの娘よ、今日「怒りの間」に入れ。まことに憤れる者のように、飾りを捨て、汚れた衣をまとい、地に伏して横たわれ。

Verse 23

मास्मैनं प्रत्युदीक्षेथा मा चैनमभिभाषथाः।रुदन्ती चापि तं दृष्ट्वा जगत्यां शोकलालसा।।।।

彼を振り返って見てはならぬ、言葉を交わしてもならぬ。姿を見たなら、地に伏して涙に暮れ、ただ悲しみに心を向けよ。

Verse 24

दयिता त्वं सदा भर्तुरत्र मे नास्ति संशयः।त्वत्कृते स महाराजो विशेदपि हुताशनम्।।।।

そなたは常に夫君に愛されてきた。これに疑いはない。そなたのためなら、その大王は火中にさえ入るであろう。

Verse 25

न त्वां क्रोधयितुं शक्तो न क्रृद्धां प्रत्युदीक्षितुम्।तव प्रियार्थं राजा हि प्राणानपि परित्यजेत्।।।।

彼はそなたを怒らせることもできず、そなたが憤る姿を見つめることにも耐えられぬ。まことに、そなたの望みのためなら王は命さえ捨てよう。

Verse 26

न ह्यतिक्रमितुं शक्तस्तव वाक्यं महीपतिः।मन्दस्वभावे बुध्यस्व सौभाग्यबलमात्मनः।।।।

大地の主は、そなたの言葉に背くことはできぬ。ああ、心の卑しい女よ、自らの幸運と魅力の力を悟れ。

Verse 27

मणिमुक्तं सुवर्णानि रत्नानि विविधानि च।दद्याद्दशरथो राजा मास्म तेषु मनः कृथाः।।।।

ダシャラタ王は宝玉、真珠、黄金、さまざまな貴石を授けようとも、心をそれらに引かれてはならぬ。

Verse 28

यौ तौ दैवासुरे युद्धे वरौ दशरथोऽददात्।तौ स्मारय महाभागे सोऽर्थो न त्वामतिक्रमेत्।।।।

大いなる幸運に恵まれた王妃よ、神々と阿修羅の戦いの折にダシャラタが授けた二つの恩寵を思い起こさせよ。そうすれば、そなたの目的は取り逃がされぬ。

Verse 29

यदातु ते वरं दद्यात्स्वयमुत्थाप्य राघवः।व्यवस्थाप्य महाराजं त्वमिमं वृणुया वरम्।।।।

ラ―ガヴァ自らがそなたを起こし、恩寵を授けようとする時、まず大王の決意を揺るぎなく定めさせよ。しかる後に、この恩寵を選べ。

Verse 30

रामं प्रव्राजयारण्ये नव वर्षाणि पञ्च च।भरतः क्रियतां राजा पृथिव्याः पार्थिवर्षभः।।।।

ラーマを森へ九年、さらに五年追放せよ。バラタを大地の王として立てよ、王たちの雄よ。

Verse 31

चतुर्दश हि वर्षाणि रामे प्रव्राजिते वनम्।रूढश्च कृतमूलश्च शेषं स्थास्यति ते सुतः।।।।

ラーマが十四年森へ追われれば、そなたの子は強く育ち、深く根を下ろす。以後は残る時のあいだ安泰であろう。

Verse 32

रामप्रव्राजनं चैव देवि याचस्व तं वरम्।एवं सिद्ध्यन्ति पुत्रस्य सर्वार्थास्तव भामिनि।।।।

王妃よ、その恩寵としてラーマ追放をも願い出よ。そうすれば、情熱の女よ、そなたの子のあらゆる望みは成就する。

Verse 33

एवं प्रव्राजितश्चैव रामोऽरामो भविष्यति।भरतश्च हतामित्रस्तव राजा भविष्यति।।।।

かくして追放されれば、ラーマは「もはやラーマではない」ものとなる。バラタは敵対者を退け、そなたの王となろう。

Verse 34

येन कालेन रामश्च वनात्प्रत्यागमिष्यति।तेन कालेन पुत्रस्ते कृतमूलो भविष्यति।।।।सुगृहीतमनुष्यश्च सुहृद्भिस्सार्धमात्मवान्।

ラーマが森から帰還するその時までに、まさにその時には、汝の子は確かな根を下ろしていよう――自らを保ち、良き友に支えられ、人々の帰依を得て。

Verse 35

प्राप्तकालं नु मन्येऽहं राजानं वीतसाध्वसा।।।।रामाभिषेकसङ्कल्पान्निगृह्य विनिवर्तय।

今こそ時が満ちたと私は思う。恐れずに王を押しとどめ、ラーマを灌頂して即位させようという決意から引き返させよ。

Verse 36

अनर्थमर्थरूपेण ग्राहिता सा ततस्तया।।।।हृष्टा प्रतीता कैकेयी मन्थरामिदमब्रवीत्।

マンタラーが害を益の姿にして受け入れさせると、カイケーイーは納得して喜び、マンタラーにこう言った。

Verse 37

सा हि वाक्येन कुब्जायाः किशोरीवोत्पथं गता।।।।कैकेयी विस्मयं प्राप्ता परं परमदर्शना।

カイケーイーは、明らかな見識で名高いにもかかわらず、あのせむし女の言葉に驚かされ、幼い娘のように邪な道へと迷い込んだ。

Verse 38

कुब्जे त्वां नाभिजानामि श्रेष्ठां श्रेष्ठाभिथायिनीम्।।।।पृथिव्यामसि कुब्जानामुत्तमा बुद्धिनिश्चये।

おお、せむしの女よ。そなたがかくも優れ、かくも高き助言を語る者とは知らなかった。この世において、せむしの中でそなたは決断の堅さにおいて第一である。

Verse 39

त्वमेव तु ममाऽर्थेषु नित्ययुक्ता हितैषिणी।।।।नाहं समवबुध्येयं कुब्जे राज्ञश्चिकीर्षितम्।

おお、せむしの女よ。そなたこそ常に我が事に心を配り、我が益を願う者。そなたなくしては、王が何を企てるのか私は悟れなかったであろう。

Verse 40

सन्ति दुस्संस्थिताः कुब्जा वक्राः परमदारुणाः।।।।त्वं पद्ममिव वातेन सन्नता प्रियदर्शना।त्वं पद्ममिव वातेन सन्नता प्रियदर्शना।

形の悪いせむし、曲がりくねって見るも恐ろしい者もいる。だがそなたは目に麗しく、風にそっとたわむ蓮華のように、愛らしく見える。

Verse 41

उरस्तेऽभिनिविष्टं वै यावत्स्कन्धात् समुन्नतं।।।।अधस्ताच्चोदरं शातं सुनाभमिव लज्जितम्।

そなたの胸は満ちて肩まで高く盛り上がり、その下の腹は細く、麗しい臍を持つ――まるで恥じらいに隠しているかのようだ。

Verse 42

परिपूर्णं तु जघनं सुपीनौ च पयोधरौ।।।।विमलेन्दुसमं वक्त्रमहोराजसि मन्थरे।

そなたの腰は豊かに満ち、乳房は丸く堅い。顔は汚れなき月のようだ――ああ、マンタラーよ、なんと輝かしいことか。

Verse 43

जघनं तव निर्घुष्टं रशनादामशोभितम्।।।।जङ्घे भृशमुपन्यस्ते पादौ चाप्यायतावुभौ।

帯で飾られたあなたの腰は、歩むたびに鈴のように鳴りひびく。脛はしっかりと据わって力強く、両の足は長く整っている。

Verse 44

त्वमायताभ्यां सक्थिभ्यां मन्थरे क्षौमवासिनी।।।।अग्रतो मम गच्छन्ती राजहंसीव राजसे।

マンタラーよ、薄衣をまとい、長い腿を携えて私の前を歩むとき、あなたは先立つ王の白鳥のように輝く。

Verse 45

आसन्याश्शम्बरे मायास्सहस्रमसुराधिपे।।।।सर्वास्त्वयि निविष्टास्ता भूयश्चान्यास्सहस्रशः।

かつてアスラの主シャンバラには千の策があった。だがそれらはすべて汝のうちに宿り、さらにまた幾千もの策が加わっている。

Verse 46

तवेदं स्थगु यद्दीर्घं रथघोणमिवायतम्।।।।मतयः क्षत्रविद्याश्च मायाश्चात्र वसन्ति ते।

汝のその長い瘤は、車輪の轂のように広く伸びており、そこに汝の狡猾な企て、クシャトリヤさながらの策、そして欺きの術までもが宿っている。

Verse 47

अत्र ते प्रतिमोक्ष्यामि मालां कुब्जे हिरण्मयीम्।।।।अभिषिक्ते च भरते राघवे च वनं गते।

ここで、おまえのこぶの上に、こぶの女よ、黄金の花輪を掛けてやろう――バラタが灌頂され、ラाघヴァが森へ赴いたなら。

Verse 48

जात्येन च सुवर्णेन सुनिष्टप्तेन मन्थरे।।।।लब्धार्था च प्रतीता च लेपयिष्यामि ते स्थगु।

マンタラーよ、わたしの望みが成就し満ち足りたなら、最上の、よく精錬された黄金でおまえのこぶを塗ってやろう。

Verse 49

मुखे च तिलकं चित्रं जातरूपमयं शुभम्।।।।कारयिष्यामि ते कुब्जे शुभान्याभरणानि च।

こぶの女よ、顔には黄金でできた華やかで吉祥なるティラカを作らせ、さらにおまえのために立派な装身具も誂えさせよう。

Verse 50

परिधाय शुभे वस्त्रे देवतेव चरिष्यसि।।।।चन्द्रमाह्वयमानेन मुखेनाप्रतिमानना।गमिष्यसि गतिं मुख्यां गर्वयन्ती द्विषज्जनम्।।।।

吉祥なる衣をまとえば、おまえは女神のように歩むであろう。月をも呼び競うかのごとき比類なき顔をもって、最高の栄位へと至り、敵する者の中にあっても誇り高く立つ。

Verse 51

परिधाय शुभे वस्त्रे देवतेव चरिष्यसि।।2.9.50।।चन्द्रमाह्वयमानेन मुखेनाप्रतिमानना।गमिष्यसि गतिं मुख्यां गर्वयन्ती द्विषज्जनम्।।2.9.51।।

ほかのこぶの女たちも、あらゆる飾りを身にまとい、おまえの足もとに仕えるであろう――ちょうどおまえが常にわたしに仕えてきたように。

Verse 52

तवापि कुब्जाः कुब्जायास्सर्वाभरणभूषिताः।पादौ परिचरिष्यन्ति यथैव त्वं सदा मम।।।।

ほかのこぶの女たちも、あらゆる飾りを身にまとい、おまえの足もとに仕えるであろう――ちょうどおまえが常にわたしに仕えてきたように。

Verse 53

इति प्रशस्यमाना सा कैकेयीमिदमब्रवीत्।शयानां शयने शुभ्रे वेद्यामग्निशिखामिव।।।।

このように讃えられたマンタラーは、清らかに白く輝く寝台に横たわり、祭壇の火焔のごとく燃え映えるカイケーイーに、こう語りかけた。

Verse 54

गतोदके सेतुबन्धो न कल्याणि विधीयते।उत्तिष्ठ कुरु कल्याणि राजानमनुदर्शय।।।।

吉祥なる御方よ、水がすでに流れ去ってしまえば、堤を築くことはできません。いま起ち上がり、ただちに事をなし、王の前にあなたの決意を示しなさい。

Verse 55

तथा प्रोत्साहिता देवी गत्वा मन्थरया सह।क्रोधागारं विशालाक्षी सौभाग्यमदगर्विता।।।।अनेकशतसाहस्रं मुक्ताहारं वराङ्गना।अवमुच्य वरार्हाणि शुभान्याभरणानि च।।।।ततो हेमोपमा तत्र कुब्जावाक्यवशं गता।संविश्य भूमौ कैकेयी मन्थरामिदमब्रवीत्।।।।

このようにそそのかされた王妃は、大きな瞳を持ち、幸運への驕りに酔いしれて、マンタラーとともに「憤りの間」へと向かった。

Verse 56

तथा प्रोत्साहिता देवी गत्वा मन्थरया सह।क्रोधागारं विशालाक्षी सौभाग्यमदगर्विता।।2.9.55।।अनेकशतसाहस्रं मुक्ताहारं वराङ्गना।अवमुच्य वरार्हाणि शुभान्याभरणानि च।।2.9.56।।ततो हेमोपमा तत्र कुब्जावाक्यवशं गता।संविश्य भूमौ कैकेयी मन्थरामिदमब्रवीत्।।2.9.57।।

その高貴な女性は、幾十万にも値する真珠の首飾りを外し、さらに吉祥にしてこの上なく貴い数々の装身具をも脱ぎ捨てた。

Verse 57

तथा प्रोत्साहिता देवी गत्वा मन्थरया सह।क्रोधागारं विशालाक्षी सौभाग्यमदगर्विता।।2.9.55।।अनेकशतसाहस्रं मुक्ताहारं वराङ्गना।अवमुच्य वरार्हाणि शुभान्याभरणानि च।।2.9.56।।ततो हेमोपमा तत्र कुब्जावाक्यवशं गता।संविश्य भूमौ कैकेयी मन्थरामिदमब्रवीत्।।2.9.57।।

そのとき、黄金のごとく輝くカイケーイーは、しかし今やせむし女の言葉に従わされ、そこに地に伏してマンタラーに次のように語った。

Verse 58

इह वा मां मृतां कुब्जे नृपायावेदयिष्यसि।वनं तु राघवे प्राप्ते भरतः प्राप्स्यति क्षितिम्।।।।

せむし女よ、王にこう告げなさい。『私はここで死んで横たわる』か、あるいは『ラ―ガヴァが森へ送られれば、バラタが国土を得る』と。

Verse 59

न सुवर्णेन मे ह्यर्थो न रत्नैर्न च भूषणैः।एष मे जीवितस्यान्तो रामो यद्यभिषिच्यते।।।।

私には黄金も宝玉も、飾りも要らぬ。もしラーマが灌頂され王となるなら、それが我が命の終わりである。

Verse 60

अथो पुनस्तां महिषीं महीक्षितोवचोभिरत्यर्थमहापराक्रमैः।उवाच कुब्जा भरतस्य मातरंहितं वचो राममुपेत्य चाहितम्।।।।

そしてまた、せむし女はその王妃—王の妃にしてバラタの母—に、激しい勢いの言葉で語りかけた。バラタの益と称しつつ、ラーマに及べば害となる言葉であった。

Verse 61

प्रपत्स्यते राज्यमिदं हि राघवोयदि ध्रुवं त्वं ससुता च तप्स्यसे।अतो हि कल्याणि यतस्व तत्तथायथा सुतस्ते भरतोऽभिषेक्ष्यते।।।।

もしラाघヴァ（Rāghava）がまことにこの王国を得るなら、必ずや汝と汝の子は苦しむであろう。ゆえに、吉祥なる御方よ、汝の子バラタ（Bharata）が灌頂を受けて即位するよう、そのように努めよ。

Verse 62

तथाऽतिविद्धा महिषी तु कुब्जयासमाहता वागिषुभिर्मुहुर्मुहुः।निधायहस्तौ हृदयेऽतिविस्मिताशशंस कुब्जां कुपिता पुनः पुनः।।।।

かくして王妃は、せむし女の矢のごとき言葉に幾度も打たれ、深く刺し貫かれた。驚きて両手を胸に当て、怒りに燃えつつも、彼女を繰り返し称えた。

Verse 63

यमस्य वा मां विषयं गतामितोनिशाम्य कुब्जे प्रतिवेदयिष्यसि।वनं गते वा सुचिराय राघवेसमृद्धकामो भरतो भविष्यति।।।।

せむし女よ、もし私がここを去り、ヤマの国へ赴いたと見たなら、それを告げればよい。あるいはラाघヴァが久しく森へ去れば、バラタは望みをことごとく満たすであろう。

Verse 64

अहं हि नैवास्तरणानि न स्रजोन चन्दनं नाञ्जनपानभोजनम्।न किञ्चिदिच्छामि न चेह जीवितंन चेदितो गच्छति राघवो वनम्।।।।

もしラाघヴァがここから森へ去らぬなら、私は寝台も花鬘も、白檀も眼の黒粉も、飲食も望まぬ。ここでは何ひとつ欲しない、命さえも。

Verse 65

अथैतदुक्त्वा वचनं सुदारुणंनिधाय सर्वाभरणानि भामिनी।असंवृतामास्तरणेन मेदिनींतदाऽधिशिश्ये पतितेव किन्नरी।।।।

かくてそのあまりに凄絶な言葉を語り終えると、美しきカイケーイーは一切の飾りを外し、敷物も掛け物もない裸の大地に身を横たえた。まるで墜ちたキンナリーのように。

Verse 66

उदीर्णसंरम्भतमोवृताननातथाऽवमुक्तोत्तममाल्यभूषणा।नरेन्द्रपत्नी विमना बभूव सातमोवृता द्यौरिव मग्नतारका।।।।

かくして王妃カイケーイーは、噴き上がる怒りの闇に顔を覆われ、最上の花鬘と装身具を投げ捨てて、心乱れ沈み込んだ。まるで闇に閉ざされた天空に、星々が沈んで見えぬように。