Maṅgalācaraṇa, Naimiṣāraṇya-Sabhā, Sūta-Āhvāna, and Narada Purāṇa-Māhātmya

Verse 1

ॐ श्रीगुरुभ्यो नमः । ॐ श्रीगणेशाय नमः । ॐ नमो भगवते वासुदेवाय । ॐ नारायाणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वतीं चैवततो जयमुदीरयेत् ॥ १ ॥

オーム—尊き師（グル）たちに敬礼。オーム—シュリー・ガネーシャに敬礼。オーム—バガヴァーン・ヴァースデーヴァに敬礼。ナーラーヤナ、またナラと至上のナラ（ナロत्तマ）、そして女神サラスヴァティーに礼拝してのち、この聖なる説話のために「ジャヤ（勝利）」と唱えるべきである。

Verse 2

ॐ वेदव्यासाय नमः । वृन्दे वृन्दावनासीनमिन्दिरानन्दन्दमन्दिरम् । उपेन्द्रं सांद्रकारुण्यं परानन्दं परात्परम् ॥ १॥ १ ॥

オーム—ヴェーダヴィヤーサに敬礼。おおヴリンダーよ！私は、ヴリンダーヴァナに坐すウペーンドラを礼拝する。彼はインディラー（ラクシュミー）の歓喜の住処なる神殿、慈悲は濃く満ち溢れ、至上の歓喜そのものであり、最上をも超越する御方である。

Verse 3

ब्रह्मविष्णुमहेशाख्यां यस्यांशा लोकसाधकाः । तमादिदेवं चिद्रूपं विशुद्ध परमं भजे ॥ २ ॥

私はその原初の神を礼拝する。至上に清浄で、純粋意識（チット）の本性をもつ御方。その分現がブラフマー、ヴィシュヌ、マヘーシャと呼ばれ、諸世界の統御を成し遂げる。

Verse 4

शौनकाद्या महात्मान ऋषयो ब्रह्मवादिनः । नैमिषाख्ये महारण्ये तपस्तेपुर्मुमुक्षवः ॥ ३ ॥

シャウナカらの大聖仙たち—ブラフマンを説く者たち—は、ナイミシャと呼ばれる大森林において、解脱を願い苦行を修した。

Verse 5

जितेन्द्रिया जिताहाराः सन्तः सत्यपराक्रमाः । यजन्तः परया भक्त्या विष्णुमाद्यं सनातनम् ॥ ४ ॥

感官を制し、食を慎み、真実に根ざした勇気をもつ聖者たちは、至上のバクティによって、原初にして永遠なるヴィシュヌを礼拝した。

Verse 6

अनीर्ष्याः सर्वधर्म्मज्ञा लोकानुग्रहतत्पराः । निर्म्ममा निरहंकाराः परस्मिन्नतमानसाः ॥ ५ ॥

嫉みなく、あらゆるダルマの精髄を知り、世の救済に心を尽くす。執着も我慢もなく、心を至上者に捧げてひれ伏す。

Verse 7

न्यस्तकामा विवृजिनाः शमादिगुणसंयुताः । कृष्णाजिनोत्तरीयास्ते जटिला ब्रह्मचारिणः ॥ ६ ॥

一切の欲を捨て、罪垢を離れ、静けさをはじめとする徳を具えた。黒羚羊の皮を上衣としてまとい、髪をジャターに結び、梵行者（ブラフマチャーリン）として清浄に生きた。

Verse 8

गृणन्तः परमं ब्रह्म जगच्चक्षुः समौजसः । धर्म्मशास्त्रार्थतत्त्वज्ञास्तेपुर्नैमिषकानने ॥ ७ ॥

その聖仙たちは、宇宙の眼なる主を、至上のブラフマンとして讃えた。霊的威力は等しく、ダルマ・シャーストラの要義に通じ、ナイミシャの森で苦行（タパス）を修した。

Verse 9

यज्ञैर्यज्ञपतिं केचिज्ज्ञानैर्ज्ञानात्मकं परे । केचिच्च परया भक्त्या नारायणमपूजयन् ॥ ८ ॥

ある者は供犠によって供犠の主を礼拝し、ある者は智によって、智そのものなる御方を礼拝した。またある者は、至上のバクティによってナーラーヤナを礼拝した。

Verse 10

एकदा ते महात्मानः समाजं चक्रुरुतमाः । धर्मार्थकाममोक्षाणामुपायाञ्ज्ञातुमिच्छवः ॥ ९ ॥

ある時、その高徳なる大聖たちは会座を開き、ダルマ・アルタ・カーマ・モークシャを成就する方途を知ろうと願った。

Verse 11

षङ्विंशतिसहस्त्राणि मुनीनामूर्द्ध्वरेतसाम् । तेषां शिष्यप्रशिष्याणां संख्या वक्तुं न शक्यते ॥ १० ॥

梵行を守り霊性において高みに達した牟尼は二万六千人いる。その弟子と孫弟子の数は、語り尽くすことができない。

Verse 12

मुनयो भावितात्मानो मिलितास्ते महौजसः । लोकानुग्रहकर्तारो वीतरागा विमत्सराः ॥ ११ ॥

その牟尼たちは、自己を錬磨し大いなる霊光を具えて、共に集まっていた。欲染と嫉みを離れ、諸世界の利益と救済のために働いた。

Verse 13

कानि क्षेत्राणि पुण्यानि कानि तीर्थानि भूतले । कथं वा प्राप्यते मुक्तिर्नृणां तापार्तचेतसाम् ॥ १२ ॥

地上において、真に功徳ある聖地とはどこか。いかなるティールタ（巡礼の渡し場）があるのか。苦悩に灼かれた心をもつ人は、いかにしてモークシャ（解脱）を得るのか。

Verse 14

कथं हरौ मनुष्याणां भक्तिरव्यभिचारिणी । केन सिध्येत च फलं कर्मणस्त्रिविधात्मनः ॥ १३ ॥

人々において、ハリ（ヴィシュヌ）への逸れぬ一途のバクティは、いかにして生じるのか。さらに、三種の性質をもつカルマの果は、何によって成就するのか。

Verse 15

इत्येवं प्रष्टुमात्मानमुद्यतान्प्रेक्ष्य शौनकः । प्राञ्जलिर्वाक्यमाहेदं विनयावनतः सुधीः ॥ १४ ॥

彼らがこのように問いを発せんと備えているのを見て、賢者シャウナカは合掌し、謙遜に頭を垂れて、次の言葉を語った。

Verse 16

शौनक उवाच । आस्ते सिद्धाश्रमे पुण्ये सूतः पौराणिकोत्तमः । यजन्मखैर्बहुविधैर्विश्वरुपं जनार्दनम् ॥ १५ ॥

シャウナカは言った。「聖なるシッダ―シュラマには、プラーナを説く者の中で最勝のスータが住し、種々の供犠（ヤジュニャ）によって、宇宙の御姿をもつ主ジャナールダナを礼拝している。」

Verse 17

स एतदखिलं वेत्ति व्यासशिष्यो महामुनिः । पुराणसंहितावक्ता शान्तो वै रोमहर्षणिः ॥ १६ ॥

彼はこれら一切を余すところなく知っている――ヴィヤーサの弟子たる大聖ローマハルシャナ。心静かにして、プラーナの総集を誦する語り手である。

Verse 18

युगे युगेऽल्पकान्धर्मान्निरीक्ष्य मधुसूदनः । वेदव्यास स्वरूपेण वेदभागं करोति वै ॥ १७ ॥

時代ごとに、マドゥスーダナ（主ヴィシュヌ）は、ダルマが衰えるのを見て、まことにヴェーダヴィヤーサの姿を取り、ヴェーダを諸部に分かつ。

Verse 19

वेदव्यासमुनिः साक्षान्नारायण इति द्विजाः । शुश्रुमः सर्वशास्त्रेषु सूतस्तु व्यासशासितः ॥ १८ ॥

おお、二度生まれの聖者たちよ。あらゆる聖典において、ヴェーダヴィヤーサ仙はまことにナーラーヤナ御自身の化身であると、われらは聞いてきた。またスータは、ヴィヤーサにより教え導かれ、任じられた者である。

Verse 20

तेन संशासितः सूतो वेदव्यासेन धीमता । पुराणानि स वेत्त्येव नान्यो लोके ततः परः ॥ १९ ॥

賢明なるヴェーダヴィヤーサに教え導かれたゆえに、スータ（ローマハルシャナ）はプラーナをまことに知り尽くしている。この世において、その知識で彼に勝る者はない。

Verse 21

स पुराणार्थविल्लोके स सर्वज्ञः स बुद्धिमान् । स शान्तो मोक्षधर्मज्ञः कर्मभक्तिकलापवित् ॥ २० ॥

この世において、ただ彼のみがプラーナの真義に通じる。彼は全知にして聡明、心静かで、解脱（モークシャ）へ導くダルマを知り、カルマとバクティのあらゆる領域に精通している。

Verse 22

वेदवेदाङ्गशास्त्राणां सारभूतं मुनीश्वराः । जगद्धितार्थं तत्सर्वं पुराणेषूक्तवान्मुनिः ॥ २१ ॥

おお、最勝の聖仙たちよ。ヴェーダとヴェーダーンガ諸学の精髄は、世の利益のために、牟尼によってプラーナの中にことごとく説き明かされた。

Verse 23

ज्ञानार्णवो वै सूतस्तत्सर्वतत्त्वार्थकोविदः । तस्मात्तमेव पृच्छाम इत्यूचे शौनको मुनीन् ॥ २२ ॥

スータはまことに知識の大海であり、あらゆるタットヴァの意味と趣旨に通暁している。ゆえに、ただ彼にこそ問うべきである——こうしてシャウナカは聖仙たちに告げた。

Verse 24

ततस्ते मुनयः सर्वे शौनकं वाग्विदां वरम् । समाश्लिष्य सुसंप्रीताः साधु साध्विति चाब्रुवन् ॥ २३ ॥

そのとき、すべての聖仙たちは、聖なる言葉に通じた者の中で最勝なるシャウナカを喜びに満ちて抱きしめ、「善いぞ、善いぞ」と称えた。

Verse 25

अथ ते मुनयो जग्मुः पुण्यं सिद्धाश्रमं वने । मृगव्रजसमाकीर्णं मुनिभिः परिशोभितम् ॥ २४ ॥

やがてその聖仙たちは、森の中の聖なるシッダ―アーシュラマへと赴いた。そこは鹿の群れに満ち、諸々の苦行者・牟尼の住まいによっていよいよ荘厳であった。

Verse 26

मनोज्ञभूरुहलताफलपुष्पविभूषितम् । युक्तं सरोभिरच्छोदैरतिथ्यातिथ्यसंकुलम् ॥ २५ ॥

そこは愛らしい樹々と蔓草に飾られ、果実と花が豊かに実り咲き、澄みきった清浄な湖が備わっていた。さらに、来訪する客を絶えず迎えもてなす歓待の気配に満ちていた。

Verse 27

ते तु नारायणं देवमनन्तमपराजितम् । यजन्तमग्निष्टोमेन ददृशू रोमहर्षणिम् ॥ २६ ॥

しかし彼らは、無限にして不敗なる神ナーラーヤナが、アグニシュトーマ祭によって礼拝を修しておられるのを拝した。その光景は身の毛もよだつほど荘厳で、畏敬を呼び起こした。

Verse 28

यथार्हमर्चितास्तेन सूतेन प्रथितौजसः । तस्यावभृथमीक्षन्तस्तत्र तस्थुर्मखालये ॥ २७ ॥

名高い威力をもつそのスータに相応しく礼遇されたのち、彼らは祭殿にとどまり、供犠の結びであるアヴァブリタ（終末の沐浴儀礼）を見届けようとしてそこに立った。

Verse 29

अधरावभृथस्नातं सूतं पौराणिकोत्तमम् । पप्रच्छुस्ते सुखासीनां नैमिषारण्यवासिनः ॥ २८ ॥

アヴァブリタの後に沐浴を終えたスータ――プラーナを語る者の中でも最勝の語り手――が安らかに座していると、ナイミシャーラニヤの住人たちは彼に問いかけた。

Verse 30

ऋषय ऊचुः । वयं त्वतिथयः प्राप्ता आतिथेयास्तु सुव्रत । ज्ञानदानोपचारेण पूजयास्मान्यथाविधिः ॥ २९ ॥

聖仙たちは言った。「善き誓戒を保つ御方よ、われらは汝の客としてここに来た。ゆえに主人として、定められた作法に従い、知識の施しと相応のもてなしによって、われらを正しく迎え敬え。」

Verse 31

दिवौकसो हि जीवन्ति पीत्वा चन्द्रकलामृतम् । ज्ञानामृतं भूसुरास्तु मुने त्वन्मुखनिःसृतम् ॥ ३० ॥

天界の住人は、月の光から滴る甘露を飲んでこそ生きる。だが婆羅門たちは、聖仙よ、あなたの口より流れ出る智慧の甘露によって生きる。

Verse 32

येनेदमखिलं जातं यदाधारं यदात्मकम् । यस्मिन्प्रतिष्ठितं तात यस्मिन्वा लयमेष्यति ॥ ३१ ॥

これなる全宇宙が生じたのは彼によってであり、彼こそがその支えであり、その本性である。愛しき者よ、万有は彼に安立し、ついには彼のうちに融け帰る。

Verse 33

केन विष्णुः प्रसन्नः स्यात्स कथं पूज्यते नरैः । कथं वर्णाश्रमाचारश्चातिथेः पूजनं कथम् ॥ ३२ ॥

いかなる手段によってヴィシュヌは歓喜されるのか。人々はいかにして彼を礼拝すべきか。ヴァルナとアーシュラマの正しい行いはいかに守られ、また客人はいかに敬われるべきか。

Verse 34

सफलं स्याद्यथा कर्म मोक्षोपायः कथं नृणाम् । भक्त्या किं प्राप्यते पुंभिस्तथा भक्तिश्च कीदृशी ॥ ३३ ॥

いかにして行為は真に実りあるものとなり、人々の解脱への手立ては何か。バクティによって人は何を得るのか、また修すべきバクティはいかなるものか。

Verse 35

वद सूत मुनिश्रेष्ट सर्वमेतदसंशयम् । कस्य नो जायते श्रद्धा श्रोतुं त्वद्वचनामृतम् ॥ ३४ ॥

語り給え、スータよ、牟尼の中の最勝者よ。これらすべてを疑いなく説き明かし給え。誰があなたの言葉の甘露を聞く信と渇仰を起こさぬであろうか。

Verse 36

सूत उवाच । श्रृणुध्वमृषयः सर्वे यदिष्टं वो वदामि तत् । गीतं सनकमुख्यैस्तु नारदाय महात्मने ॥ ३५ ॥

スータは言った。「聞け、諸々のリシたちよ、皆の者よ。汝らの望むところをそのまま語ろう――サナカら最勝の聖仙が、大いなる魂をもつナーラダに向けて歌い伝えた、この聖なる教えを。」

Verse 37

पुराणं नारदोपाख्यमेतद्वेदार्थसंमितम् । सर्वपापप्रशमनं दुष्टग्रहनिवारणम् ॥ ३६ ॥

このプラーナは「ナーラダ・プラーナ」と称され、ヴェーダの意義に完全にかなう。あらゆる罪を鎮め、凶なる星辰の影響による苦患を退ける。

Verse 38

दुःस्वप्ननाशनं धर्म्यं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । नारायणकथोपेतं सर्वकल्याणकारणम् ॥ ३७ ॥

それは悪夢を滅し、法にかなう性質をもち、世の享楽と解脱の両果を授ける。ナーラーヤナの聖なる物語を具えるがゆえに、あらゆる吉祥の因となる。

Verse 39

धर्मार्थकाममोक्षाणां हेतुभूतं महाफलम् । अपूर्वपुण्यफलदं श्रृणुध्वं सुसमाहिताः ॥ ३८ ॥

よく心を統一して聴け。この教えはダルマ・アルタ・カーマ・モークシャの因となり、大いなる果を結び、いまだかつてない功徳の果を授ける。

Verse 40

महापातकयुक्तो वा युक्तो वाप्युपपातकैः । श्रृत्वैतदार्षं दिव्यं च पुराणं शुद्धिमाप्नुयात् ॥ ३९ ॥

たとえ大罪に染まる者であれ、また副次の罪を負う者であれ、この聖仙の神妙なるプラーナを聴聞するなら、清浄を得る。

Verse 41

यस्यैकाध्यायपठनाद्वाजिमेधफलं लभेत् । अध्यायद्वयपाठेन राजसूयफलं तथा ॥ ४० ॥

このプラーナの一章を誦読すればアシュヴァメーダ祭の功徳を得、二章を誦読すれば同じくラージャスーヤ祭の功徳を得る。

Verse 42

ज्येष्ठमासे पूर्णिमायां मूलक्षें प्रयतो नरः । स्नात्वा च यमुना तोये मथुरायामुपोषितः ॥ ४१ ॥

ジェーシュタ月の満月の日、ムーラ宿のもとで、慎みある者はヤムナーの水に沐浴し、マトゥラーにてウパヴァーサ（断食）を守るべきである。

Verse 43

अभ्यर्च्य विधितवत्कृष्णं यत्फलं लभते द्विजाः । तत्फलं समवाप्रोति अध्यायत्रयपाठतः ॥ ४२ ॥

おお、二度生まれの者たちよ。定められた作法に従いクリシュナを如法に礼拝して得る果報は、三章の誦読によってもそのまま得られる。

Verse 44

तत्प्रवक्ष्यामि वः सम्यक् शृणुध्वं गदतो मम । जन्मायुतार्जितैः पापैर्मुक्तः कोटिकुलान्वितः ॥ ४३ ॥

それを汝らに正しく説き明かそう—我が語るところを聴け。これにより、人は幾万の生にわたり積んだ罪より解放され、さらに無数の祖先・子孫の系譜とともに救われる。

Verse 45

ब्रह्मणः पदमासाद्य तत्रैव प्रतितिष्ठति । श्रुत्वास्य तु दशाध्यायान्भक्तिभावेन मानवः ॥ ४४ ॥

ブラフマーの位に到達すれば、そこに堅固に安住する。だが、この十章をバクティ（信愛）の心で聴聞する人もまた、その境地に至る。

Verse 46

निर्वाणमूक्तिं लभते नात्र कार्या विचारणा । श्रेयसां परमं श्रेयः पवित्राणामनुत्तमम् ॥ ४५ ॥

人は涅槃の解脱を得る—ここに疑いも、さらなる思量も要らない。これはあらゆる善の中の最上の善であり、清浄なるものの中で無上の浄化者である。

Verse 47

दुःखप्रनाशनं पुण्यं श्रोतव्यं यत्नतो द्विजाः । श्रद्धया सहितो मर्त्यः श्लोकं श्लोकार्द्धमेव वा ॥ ४६ ॥

おお二度生まれし者たちよ、苦を滅するこの功徳ある教えは、努めて聴聞すべきである。信を具えた凡夫は、一偈のみならず、半偈であっても聴くべきである。

Verse 48

पठित्वा मुच्यते सद्यो महापातकराशिभिः । सतामेव प्रवक्तव्यं गुह्याद्गुह्यतरं यतः ॥ ४७ ॥

これを読誦すれば、積み重なる大罪の群れからただちに解き放たれる。ゆえに、徳ある者にのみ説くべきである。これは秘密よりもなお深い秘奥だからである。

Verse 49

वावयेत्पुरतो विष्णोः पुण्यक्षेत्रे द्विजान्तिके । ब्रह्यद्रोहपराणां च दंभाचारयुतात्मनाम् ॥ ४८ ॥

この聖なる誦読は、ヴィシュヌの御前において—聖地にて、ブラーフマナたちの傍らで—執心して聖なるもの（ブラフマン／ブラーフマナ）に敵対し、心が偽りと邪な行いに結びつく者のために、とりわけ行わせるべきである。

Verse 50

जनानां बकवृतीनां न ब्रूयादिदमुत्तमम् । त्यक्तकामादिदोषाणां विष्णुभक्तिरतात्मनाम् ॥ ४९ ॥

この無上の教えは、偽善の仮面をまとう人々に語ってはならない。欲などの過失を捨て、ヴィシュヌへのバクティに心を捧げる者のためのものである。

Verse 51

सदाचारपराणां च वक्तव्यं मोक्षयसाधनम् । सर्वदेवमयो विष्णुः स्मरतामार्तिनाशनः ॥ ५० ॥

正しい行いに専心する者には、解脱へ至る手段を説くべきである。万神を内に具するヴィシュヌは、彼を憶念する者の苦悩を速やかに滅する。

Verse 52

सद्भक्तिवत्सलो विप्रा भक्त्या तुष्यति नान्यथा । अश्रद्धयापि यांन्नाच्चि कीर्तितेऽथ स्मूतेऽपि वा ॥ ५१ ॥

おおブラーフマナたちよ、主は真のバクタに慈愛深く、バクティによってのみ満悦され、他の何ものでもない。たとえ信がなくとも、御名を唱え、キールタンとして歌い、あるいはただ憶念するだけでも、霊的な効力を生む。

Verse 53

विमुक्तः पातकैर्मर्त्यो लभते पदमव्ययम् । संसारधोरकान्ताग्दावाग्रिर्मधुसुदनः ॥ ५२ ॥

罪より解き放たれた人は、不滅の境地を得る。輪廻という恐るべき荒野の果てに燃え盛る山火事に対し、マドゥスーダナ（ヴィシュヌ）はそれを焼き尽くす聖なる火である。

Verse 54

स्मरतां सर्वपापानि नाशयत्याशु सत्तमाः । तदर्थद्योतकमिदं पुराणं श्राव्यमुत्तमम् ॥ ५३ ॥

善き者の中の最勝よ、これを憶念する者にとって、それは速やかに一切の罪を滅する。ゆえに、その意義を照らし示すこの最上のプラーナは、必ず聴聞されるべきである。

Verse 55

श्रवणात्पठनाद्वापि सर्वपापविनाशकृत् । यस्यास्य श्रवणे बुद्धिर्जायते भक्तिसंयुता ॥ ५४ ॥

ただ聴聞するだけでも、あるいは読誦するだけでも、それは一切の罪を滅するものとなる。これを聞くとき、バクティと結びついた理解が生じる者には、最上の果が結実する。

Verse 56

स एव कृतकृत्यस्तु सर्वशास्त्रार्थकोविदः । यदर्जितं तपः पुण्यं तन्मन्ये सफलं द्विजाः ॥ ५५ ॥

彼こそが真に成就し、あらゆるシャーストラの義に通暁する者である。彼が積み重ねたタパス（苦行）とプンニャ（功徳）—おお二度生まれの者たちよ—それを私はまことに実りあるものと見る。

Verse 57

यदस्य श्रवणे भाक्तिरन्यथा नहि जायते । सत्कथासु प्रर्वतन्ते सज्जना ये जगाद्धिताः ॥ ५६ ॥

これを聴聞することによってバクティ（bhakti）が生じ、他の仕方では生じない。世の利益を願う善き人々は、サット・カター（sat-kathā）という尊い聖なる語りに身を投じる。

Verse 58

निन्दायां कलहे वापि ह्यसन्तः पाप्तात्पराः । पुराणेष्वर्थवादत्वं ये वदन्ति नराधमाः ॥ ५७ ॥

誹謗と争いを喜ぶ不善の者は、まことに邪悪であり—罪人よりもなお悪い。さらに、プラーナをただのアルタヴァーダ（arthavāda：空なる賛辞）にすぎぬと言う最下の者どもも、同様に糾弾される。

Verse 59

तैरर्जितानि पुण्यानि क्षयं यान्ति द्विजोत्तमाः । समस्तकर्मनिर्मूलसाधनानि नराधमः ॥ ५८ ॥

おお最勝の二度生まれよ、それらの手段によって得た功徳はやがて尽きる。だが最下の者は、行為（カルマ）を根本から断ち切るための手立てに依りすがる。

Verse 60

पुराणान्यर्थवादेन ब्रुवन्नरकमश्नुते । अन्यानि साधयन्त्येव कार्याणि विधिना नराः ॥ ५९ ॥

プラーナをアルタヴァーダ（arthavāda：誇張された賛辞）にすぎぬと語る者は地獄を受ける。しかるに他の務めは、人々が正しい規則と作法（ヴィディ）に従って行うときにのみ成就する。

Verse 61

पुराणानि द्विजश्रेष्टाः साधयन्ति न मोहिताः । अनायासेन यः पुण्यानीच्छतीह द्विजोत्तमाः ॥ ६० ॥

おお、最勝の二度生まれの者たちよ。迷妄なき者はプラーナによって目的を成就する。ここにおいて労せず功徳を求める者は—おお、最上のバラモンたちよ—プラーナに依り頼むべきである。

Verse 62

श्रोतव्यानि पुराणानि तेन वै भक्तिभावतः । पुराणश्रवणे बुद्धिर्यस्य पुंसः प्रवर्तते ॥ ६१ ॥

それゆえ、プラーナはまことにバクティの情をもって聴聞すべきである。プラーナを聴くことへと知性が向かう人には、信愛が目覚め、いよいよ堅固となる。

Verse 63

पुरार्जितानि पापानि तस्य नश्यन्त्यसंशयम् । पुराणे वर्तमानेऽपि पापपाशेन यन्त्रितः । आदरेणान्यगाथासु सक्तबुद्धिः पतत्यधः ॥ ६२ ॥

その者の過去に積んだ罪は、疑いなく滅び去る。だがプラーナが誦されている最中でさえ、罪の縄に縛られ、誤った敬意によって心を他の世俗の歌や物語に執着させるなら、彼は下へと堕ちる。

Verse 64

सत्सङ्गदेवार्चनसत्कथासु हितोपदेशे निरतो मनुष्यः । प्रयाति विष्णोः परमं पदं यद्देहावसानेऽच्युततुल्यतेजाः ॥ ६३ ॥

聖なる交わり（サット・サンガ）、デーヴァへの礼拝、聖なる物語の聴聞、そして益ある教えに励む人は、ヴィシュヌの至高の住処に至る。身の終わりには、アチュタ（ヴィシュヌ）に比すべき光輝を帯びて輝く。

Verse 65

तस्मादिदं नारदनामधेयं पुण्यं पुराणं श्रुणुत द्विजेन्द्राः । यस्मिञ्छ्रुते जन्मजरादिहीनो नरो भवेदच्युतनिष्टचेताः ॥ ६४ ॥

それゆえ、二度生まれの最勝者たちよ、「ナーラダ」の名を戴くこの功徳ある聖なるプラーナを聴聞せよ。これを聞くなら、人は生と老いなどから解き放たれ、心はアチュタ（ヴィシュヌ）に堅く帰依する。

Verse 66

वरं वरेण्यं वरदं पुराणं निजप्रभाभावितसर्वलोकम् । संकल्पितार्थप्रदमादिदेवं स्मृत्वाव्रजेन्मुक्तिपदं मनुष्यः ॥ ६५ ॥

人は、この最上にして最も崇敬すべきプラーナ—恩寵を授け、自らの光明によって一切世界を照らし、望む目的を成就させるもの—を憶念し、さらに原初の神アーディ・デーヴァを想起するなら、解脱の境地に至る。

Verse 67

ब्रह्मेशविष्ण्वादिशरीरभेदैर्विश्वं सृजत्यत्ति च पाति विप्राः । तमादिदेवं परमं परेशमाधाय चेतस्युपयाति मुक्तिम् ॥ ६६ ॥

おおブラーフマナたちよ。彼はブラフマー、イーシャ（シヴァ）、ヴィシュヌ等の差別ある身をとって宇宙を創造し、保持し、また収め帰す。心にその原初の神—至上の主、主の中の主—を安置する者は解脱に至る。

Verse 68

यो नाम जात्यादिविकल्पहीनः परः पराणां परमः परस्मात् । वेदान्तवेद्यः स्वजनप्रकाशः समीड्यते सर्वपुराणवेदैः ॥ ६७ ॥

その御名は、生まれ・カースト等のあらゆる区別を離れ、彼岸をも超える彼岸、至上の中の至上、最高よりもなお高き方。ヴェーダーンタによって知られ、御自身の帰依者には自ら光明として顕れる。その御方は、すべてのプラーナとヴェーダによって讃えられる。

Verse 69

तस्मात्तिमीशं जगतां विमुक्तिमुपासनायालमजं मुरारिम् । परं रहस्यं पुरुषार्थहेतुं स्मृत्वा नरो याति भवाब्धिपारम् ॥ ६८ ॥

ゆえに、不生のムラーリ—諸世界の主、宇宙の解脱そのもの、至上の秘奥にして人間のあらゆる目的の因—を憶念し礼拝するなら、人は輪廻の大海を渡り切る。

Verse 70

वक्तव्यं धार्मिकेभ्यस्तु श्रद्दधानेभ्य एव च । मुमुक्षुभ्यो यतिभ्यश्च वीतरागेभ्य एव च ॥ ६९ ॥

この教えは、法にかなう者にのみ、まことに信を具える者にのみ語られるべきである。また解脱を求める者、ヤティ（修行者）にも、そして執着を離れた者にのみ語られるべきである。

Verse 71

वक्तव्यं पुण्यदेशे च सभायां देवतागृहे । पुण्यक्षेत्रे पुण्यतीर्थे देव ब्राह्मणसन्निधौ ॥ ७० ॥

この聖なる教えは、聖地において、会衆の中で、神殿において語るべきである。功徳の地と聖なるティールタにおいて、ことに諸天とバラモンの御前で語れ。

Verse 72

उच्छिष्टदेशे वक्तार आख्यानमिदमुत्तमम् । पच्यन्ते नरके घोरे यावदाभूतसंप्लवम् ॥ ७१ ॥

不浄の場所でこの最上の聖なる物語を誦する者は、万有の滅尽に至るまで、恐るべき地獄で煮えたぎらされる。

Verse 73

मृषा श्रृणोति यो मूढो दम्भी भक्तिविवर्जितः । सोऽपि तद्वन्महाघोरे नरके पच्यतेऽक्षये ॥ ७२ ॥

偽りの心で聴く愚か者、驕りて偽善に満ち、バクティを欠く者もまた、かの罪人らと同じく、尽きることなき最も恐ろしい地獄で煮られる。

Verse 74

नरो यः सत्कथामध्ये संभाषां कुरुतेऽन्यतः । स याति नरकं घोरं तदेकाग्रमना भवेत् ॥ ७३ ॥

聖なる語り（サット・カター）の最中に、他者と脇話を交わす者は恐るべき地獄に赴く。ゆえに心を一点に集め、聖なる物語に専念せよ。

Verse 75

श्रोता वक्ता चविप्रेन्द्रा एष धर्मः सनातनः । असमाहितचित्तस्तु न जानाति हि किंचना ॥ ७४ ॥

おお、婆羅門の中の最勝者よ。真の聴き手となり、真の語り手となること—これこそ永遠の法（サナータナ・ダルマ）である。だが心が散乱し定まらぬ者は、何ひとつ理解できない。

Verse 76

तत एकमना भूत्वा पिबेद्धरिकथामृतम् । कथं संभ्रान्तचित्तस्य कथास्वादः प्रजायते ॥ ७५ ॥

ゆえに、心を一つに定めて、ハリの聖なる物語の甘露を飲むがよい。心が騒ぎ散乱する者に、どうしてその語りの味わいが生じようか。

Verse 77

किं सुखं प्राप्यते लोके पुंसा संभ्रान्तचेतसा । तस्मात्सर्वं परित्यज्य कामं दुःखस्य साधनम् ॥ ७६ ॥

心が乱れる人は、この世でいかなる幸福を得ようか。ゆえに一切を捨て、苦しみを生む道具であるカーマ（欲）を捨て去れ。

Verse 78

समाहितमना भूत्वाकुर्यादच्युतचिन्तनम् । येन केनाप्युपायेन स्मृतो नारायणोऽव्ययः ॥ ७७ ॥

心をよく統一して、アチュタ（不落の主）を念じよ。いかなる方便によっても、不滅のナーラーヤナを想起し続けよ。

Verse 79

अपि पातकयुक्तस्य प्रसन्नः स्यान्नसंशयः । यस्य नारायणे भक्तिर्विभौ विश्वेश्वरेऽव्यये । तस्य स्यात्सफलं जन्म मुक्तिश्चैव करे स्थिता ॥ ७८ ॥

たとえ罪を負う者であっても、遍在し不滅なる宇宙の主ナーラーヤナへのバクティを有するなら、疑いなく主に喜ばれる。そのような帰依者には生が実り、解脱さえ掌中にあるかのように近い。

Verse 80

धर्मार्थकाममोक्षाख्यपुरुषार्था द्विजोत्तमाः । हरिभक्तिपराणां वै संपद्यन्ते न संशयः ॥ ७९ ॥

おお、二度生まれし者の中の最勝よ。ダルマ・アルタ・カーマ・モークシャと呼ばれる人の四つの目的は、ハリへのバクティに専心する者に必ず成就する。疑いはない。