Adhyaya 34

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे त्रयस्त्रिशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः माहात्म्यमविमुक्तस्य यथावत् तदुदीरितम् / इदानीं तु प्रयागस्य माहात्म्यं ब्रूहि सुव्रत

かくして『シュリー・クールマ・プラーナ』六千頌のサンヒター、前分（プールヴァ・バーガ）において第三十三章は終わる。仙人たちは言った。「アヴィムクタの功徳は、ありのままに正しく説き明かされた。いま、善き誓いを保つ御方よ、プラヤーガの功徳を我らに語り給え。」

Verse 2

यानि तीर्थानि तत्रैव विश्रुतानि महान्ति वै / इदानीं कथयास्माकं सूत सर्वार्थविद् भवान्

スータよ、万事の趣旨を知る御方よ、いまそこに名高い偉大なるティールタ（聖地）について、我らに語ってください。

Verse 3

सूत उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे विस्तरेण ब्रवीमि वः / प्रयागस्य च माहात्म्यं यत्र देवः पितामहः

スータは言った。「すべての仙人たちよ、聞きなさい。わたしはプラヤーガの功徳を詳しく語ろう。そこは神なる祖父ピターマハ（ブラフマー）がまします聖地である。」

Verse 4

मार्कण्डेयेन कथितं कौन्तेयाय महात्मने / यथा युधिष्ठिरायैतत् तद्वक्ष्ये भवतामहम्

マルカンデーヤがクンティーの偉大なる息子ユディシュティラに語ったように、私もまたあなた方にそれを語りましょう。

Verse 5

निहत्य कौरवान सर्वान् भ्रातृभिः सह पार्थिवः / शोकेन महाताविष्टा मुमोह स युधिष्ठिरः

兄弟たちと共にすべてのカウラヴァ族を討ち取った後、ユディシュティラ王は計り知れない悲しみに圧倒され、迷妄の状態に陥った。

Verse 6

अचिरेणाथ कालेन मार्कण्डेयो महातपाः / संप्राप्तो हास्तिनपुरं राजद्वारे स तिष्ठति

間もなくして、偉大なる苦行者マルカンデーヤがハスティナープラに到着し、王の門の前に立った。

Verse 7

द्वारपालो ऽपि तं दृष्ट्वा राज्ञः कथितवान् द्रुतम् / मार्कण्डेयो द्रष्टुमिच्छंस्त्वामास्ते द्वार्यसौ मुनिः

彼を見て、門番はすぐに王に知らせた。「賢者マルカンデーヤ様が、あなたにお会いしたいと、門のところでお待ちです。」

Verse 8

त्वरितो धर्मपुत्रस्तु द्वारमेत्याह तत्परम् / स्वागतं ते महाप्राज्ञ स्वागतं ते महामुने

そこでダルマプトラ（ユディシュティラ）は急いで門へ向かい、最大限の敬意を込めて言った。「ようこそおいでくださいました、大いなる賢者よ。ようこそ、大いなる聖者よ。」

Verse 9

अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे तारितं कुलम् / अद्य मे पितरस्तुष्टास्त्वयि तुष्टे महामुने

今日、わが生は実りあるものとなり、今日、わが一族は救われました。今日、祖霊は満ち足りております――大いなる牟尼よ――あなたが満悦しておられるゆえに。

Verse 10

सिंहासनमुपस्थाप्य पादशौचार्चनादिभिः / युधिष्ठिरो महात्मेति पूजयामास तं मुनिम्

王座を整え、牟尼の御足を洗い礼拝することをはじめ諸々の敬礼の作法をもって、ユディシュティラはその牟尼を「大いなる魂の人」と讃えて供養した。

Verse 11

मार्कण्डेयस्ततस्तुष्टः प्रोवाच स युधिष्ठिरम् / किमर्थं मुह्यसे विद्वन् सर्वं ज्ञात्वाहमागतः

そのときマールカンデーヤは満足してユディシュティラに告げた。「学識ある者よ、なぜ惑うのか。私はすべてを知ったうえでここへ来たのだ。」

Verse 12

ततो युधिष्ठिरो राजा प्रणम्याह महामुनिम् / कथय त्वं समासेन येन मुच्येत किल्बिषैः

そこでユディシュティラ王は大牟尼に礼拝して申し上げた。「罪障より解き放たれる道を、どうか簡潔にお説きください。」

Verse 13

निहता वहवो युद्धे पुंसो निरपराधिनः / अस्माभिः कौरवैः सार्धं प्रसङ्गान्मुनिपुङ्गव

牟尼の中の最勝者よ、戦において罪なき多くの人々が討たれました――ただ因縁のもつれに巻き込まれたがゆえに――我らクル族（カウラヴァ）とともに。

Verse 14

येन हिंसासमुद्भूताज्जन्मान्तरकृतादपि / मुच्यते पातकादस्मात् तद् भवान् वक्तुमर्हति

どうかお説きください。暴力から生じたこの罪より、人が解き放たれる手段を——たとえそれが前世でなされた暴力であっても。

Verse 15

मार्कण्डेय उवाच शृणु राजन् महाभाग यन्मां पृच्छसि भारत् / प्रयागगमनं श्रेष्ठं नराणां पापनाशनम्

マールカンデーヤは言った。「聞け、王よ、幸い多きバラタの末裔よ。汝が我に問うことを語ろう。プラヤーガへの巡礼は人々にとって最上であり、罪を滅する。」

Verse 16

तत्र देवो महादेवो रुद्रो विश्वामरेश्वरः / समास्ते भगवान् ब्रह्मा स्वयंभूरपि दैवदैः

そこには大 देवマハーデーヴァ—ルドラ、宇宙と不死の神々の主—が鎮まり坐し、またそこには自生の福徳なるブラフマーも、諸神とともに座しておられる。

Verse 17

युधिष्ठिर उवाच भगवञ्च्छ्रोतुमिच्छामि प्रयागगमने फलम् / मृतानां का गतिस्तत्र स्नातानामपि किं फलम्

ユディシュティラは言った。「世尊よ、プラヤーガへ赴く功徳をお聞きしたい。そこで亡くなる者の行き先はいかに。また、ただそこで沐浴する者にも、いかなる果報があるのか。」

Verse 18

ये वसन्ति प्रयागे तु ब्रूहि तेषां तु किं फलम् / भवता विदितं ह्येतत् तन्मे ब्रूहि नमो ऽस्तु ते

また、プラヤーガに住まう者の果報はいかなるものか、お告げください。これはまことにあなたの知るところ、どうか私に説き明かしてください——あなたに礼拝いたします。

Verse 19

मार्कण्डेय उवाच कथयिष्यामि ते वत्स या चेष्टा यच्च तत्फलम् / पुरा महर्षिभिः सम्यक् कथ्यमानं मया श्रुतम्

マールカンデーヤは言った。「愛しき子よ、いかなる行いをなすべきか、またそこからいかなる果が生ずるかを語ろう。これは昔、偉大なるリシたちが正しく説き明かしたのを、わたしが聞き受けたとおりである。」

Verse 20

एतत् प्रजापतिक्षेत्रं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् / अत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्ते ऽपुनर्भवाः

このプラジャーパティの聖なる地は、三界に名高い。ここで沐浴し、この地で命を終える者は天界へ昇り、もはや再生に戻らない。

Verse 21

तत्र ब्रह्मादयो देवा रक्षां कुर्वन्ति संगताः / बहून्यन्यानि तीर्थानि सर्वपापापहानि तु

そこでは、梵天を首とする神々が集い、守護のために見張っている。また、あらゆる罪をまことに滅する多くのティールタ（聖なる渡し場）も存在する。

Verse 22

कथितुं नेह शक्नोमि बहुवर्षशतैरपि / संक्षेपेण प्रवक्ष्यामि प्रयागस्येह कीर्तनम्

たとえ幾百年を費やしても、ここでそれを語り尽くすことはできない。ゆえに、ここではプラヤーガの聖なる讃嘆と由来を簡潔に述べよう。

Verse 23

षष्टिर्धनुः सहस्त्राणि यानि रक्षन्ति जाह्नवीम् / यमुनां रक्षति सदा सविता सप्तवाहनः

六万の天界の弓兵がジャーフナヴィー（ガンガー）を守護する。ヤムナーは、七頭立ての戦車に乗る太陽神サヴィトリが常に護っている。

Verse 24

प्रयागे तु विशेषेण स्वयं वसति वासवः / मण्डलं रक्षति हरिः सर्वदेवैश्च सम्मितम्

とりわけプラヤーガには、ヴァーサヴァ（インドラ）自らが住まい、またハリ（ヴィシュヌ）が、諸天すべてにより認められ加護されたその聖なるマンダラを守護する。

Verse 25

न्यग्रोधं रक्षते नित्यं शूलपाणिर्महेश्वरः / स्थानं रक्षन्ति वै देवाः सर्वपापहरं शुभम्

三叉戟を執るマヘーシュヴァラは、常にニャグローダ（バンヤン樹）を守護する。まことに諸天は、吉祥にして一切の罪を除くその聖地を護り保つ。

Verse 26

स्वकर्मणावृतो लोको नैव गच्छति तत्पदम् / स्वल्पं स्वल्पतरं पापं यदा तस्य नराधिप / प्रयागं स्मरमाणस्य सर्वमायाति संक्षयम्

世は自らの業（カルマ）に覆われて、その至上の境地に到ることができない。だが王よ、たとえ最も微細な罪がなお残っていても、プラヤーガを憶念する者には、それらすべてが完全に滅び去る。

Verse 27

दर्शनात् तस्य तीर्थस्य नाम संकीर्तनादपि / मुत्तिकालम्भनाद् वापि नरः पापात् प्रमुच्यते

その聖なるティールタを拝するだけでも、名を唱えて讃えるだけでも、あるいはその聖土に触れ身に塗るだけでも、人は罪より解き放たれる。

Verse 28

पञ्च कुण्डानि राजेन्द्र येषां मध्ये तु जाह्नवी / प्रयागं विशतः पुंसः पापं नश्यति तत्क्षणात्

王の中の最勝者よ、五つの聖なるクンダがあり、その中央をジャーフナヴィー（ガンガー）が流れる。プラヤーガに入る者の罪は、その瞬間に滅び去る。

Verse 29

योजनानां सहस्त्रेषु गङ्गां यः स्मरते नरः / अपि दुष्कृतकर्मासौ लभते परमां गतिम्

たとえ幾千の由旬の彼方にあっても、聖なるガンガーを憶念する者は、罪業を負えども、最高の帰趣に至る。

Verse 30

कीर्तनान्मुच्यते पापाद् दृष्ट्वा भद्राणि पश्यति / तथोपस्पृश्य राजेन्द्र स्वर्गलोके महीयते

キールタナ（信愛の讃歌）によって罪より解き放たれ、聖なるものを拝して吉祥を観る。かくして、王の中の最勝者よ、聖水に触れて浄めるウパスプリシャを行えば、天界において尊ばれる。

Verse 31

व्याधितो यदि वा दीनः क्रूद्धो वापि भवेन्नरः / गङ्गायमुनमासाद्य त्यजेत् प्राणान् प्रयत्नतः

病に苦しむ者であれ、憂いに沈む者であれ、怒りに覆われる者であれ――ガンガーとヤムナーの合流に至ったなら、固き決意をもってそこで命の息を捨てるべきである。

Verse 32

दीप्तकाञ्चनवर्णाभैर्विमानैर्भानुवर्णिभिः / ईप्सितांल्लभते कामान् वदन्ति मुनिपुङ्गवाः

磨かれた黄金のごとく輝き、太陽のように光りわたるヴィマーナに乗って、望む歓楽を得ると、最勝の聖仙たちは説く。

Verse 33

सर्वरत्नमयैर्दिव्यैर्नानाध्वजसमाकुलैः / वराङ्गनासमाकीर्णैर्मोदते शुभलक्षणः

あらゆる宝玉より成る天上の楼閣に囲まれ、さまざまな幡旗がひるがえり、貴き女人に満ちる中で、吉相を具えた者は歓喜して憩う。

Verse 34

गीतवादित्रनिर्घोषैः प्रसुप्तः प्रतिबुध्यते / यावन्न स्मरते जन्म तापत् स्वर्गे महीयते

歌と楽器の轟く響きにより眠りから呼び覚まされても、前の生を思い出さぬかぎり、彼は天界において讃えられ栄える。だがその記憶が起こるや否や、苦悩の熱に焼かれ、天の歓喜は衰えてゆく。

Verse 35

तस्मात् स्वर्गात् परिभ्रष्टः क्षीणकर्मा नरोत्तम / हिरण्यरत्नसंपूर्णे समृद्धे जायते कुले

ゆえに、その功徳が尽きるとき、人の中の最勝者たる彼は天より堕ち、黄金と宝玉に満ちた繁栄する家系に再び生まれる。

Verse 36

तदेव स्मरते तीर्थं स्मरणात् तत्र गच्छति / देशस्थो यदि वारण्ये विदेशे यदि वा गृहे

その聖なるティールタを想起するなら、想起そのものによって「そこへ赴く」境地に至る—自国にあろうと、林野にあろうと、異国にあろうと、家にあってさえ同じである。

Verse 37

प्रयागं स्मरमाणस्तु यस्तु प्राणान् परित्यजेत् / ब्रह्मलोकमवाप्नोति वदन्ति मुनिपुङ्गवाः

最勝の聖仙たちは語る—プラヤーガを念じつつ命を捨てる者は、ブラフマローカ（梵天界）に至る。

Verse 38

सर्वकामफला वृक्षा मही यत्र हिरण्मयी / ऋषयो मुनयः सिद्धास्तत्र लोके स गच्छति

彼は、あらゆる願いの果を結ぶ樹々があり、大地そのものが黄金に輝く世界に至る。そこにはリシ、ムニ、成就したシッダたちが住まう—その境域へ彼は赴く。

Verse 39

स्त्रीसहस्त्राकुले रम्ये मन्दाकिन्यास्तटे शुभे / मोदते मुनिभिः सार्धं स्वकृतेनेह कर्मणा

女たち幾千も集う、曼陀伽尼ー河のほとりの麗しく吉祥なる地において、彼は聖仙（ムニ）たちと共に歓喜する。これは、まさにこの地で自らなした業（カルマ）の果による。

Verse 40

सिद्धचारणगन्धर्वैः पूज्यते दिवि दैवतैः / ततः स्वर्गात् परिभ्रष्टो जम्बुद्वीपपतिर्भवेत्

天において彼は、シッダ・チャーラナ・ガンダルヴァらに尊ばれ、さらに諸天自身にも礼拝される。やがて天福が尽きてスヴァルガより堕するとき、彼は閻浮提の主たる王として生まれる。

Verse 41

ततः शुभानि कर्माणि चिन्तयानः पुनः पुनः / गुणवान् वित्तसंपन्नो भवतीह न संशयः / कर्मणा मनसा वाचा सत्यधर्मप्रतिष्ठितः

ゆえに、吉祥なる善業を幾度も思い念ずる者は、この世において疑いなく徳と富に恵まれる。行い・心・言葉によって真実とダルマに確立するのである。

Verse 42

गङ्गायमुनयोर्मध्ये यस्तु ग्रामं प्रतीच्छति / सुवर्णमथ मुक्तां वा तथैवान्यान् प्रतिग्रहान्

しかし、ガンガーとヤムナーの間の地において、村を施与として受け取る者、あるいは黄金・真珠など他の供与を受納する者は、その聖域において厳しく非難される重い過ちを負う。

Verse 43

स्वकार्ये पितृकार्ये वा देवताभ्यर्चने ऽपि वा / निष्फलं तस्य तत् तीर्थं यावत् तत्फलमश्नुते

自らの目的のためであれ、祖霊（ピトリ）への儀礼のためであれ、あるいは神々への礼拝のためであれ——約束された果報を実際に得るまでは——そのティールタ（聖なる渡し場）は、その人にとってあたかも無果のようである。

Verse 44

अतस्तीर्थे न गृह्णीयात् पुण्येष्वायतनेषु च / निमित्तेषु च सर्वेषु अप्रमत्तो द्विजो भवेत्

ゆえに、二度生まれの者（ドヴィジャ）は、ティールタ（tīrtha）においても聖なる社殿の内においても、不当な贈り物や利得を受け取ってはならない。さらにあらゆる聖なる機会において、清浄と正しい行いを守るため、怠らず警醒しているべきである。

Verse 45

कपिलां पाटलावर्णां यस्तु धेनुं प्रयच्छति / स्वर्णशृङ्गीं रौप्यखुरां चैलकण्ठां पयस्विनीम्

黄褐にしてほのかに薔薇色を帯び、金の角と銀の蹄で飾られ、首に布を結び、乳の豊かな牝牛を施す者は、大いなる功徳を得る。

Verse 46

यावद् रोमाणि तस्या वै सन्ति गात्रेषु सत्तम / तावद् वर्षसहस्त्राणि रुद्रलोके महीयते

おお、最上の人よ。彼女の肢体に生える毛の数だけ、その数に等しい幾千年ものあいだ、施主はルドラの世界（Rudra-loka）において尊ばれ、讃えられる。