Adhyaya 35

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चतुस्त्रिशो ऽध्यायः मार्कण्डेय उवाच कथयिष्यामि ते वत्स तीर्थयात्राविधिक्रमम् / आर्षेण तु विधानेन यथा दृष्टं यथा श्रुतम्

かくして、聖なる『クールマ・プラーナ』—六千頌のサンヒター、その前分（Pūrvabhāga）において—第三十五章が始まる。マールカンデーヤは言った。「愛しき子よ、私は聖地ティールタ巡礼の次第と規則を、リシたちの伝統の法に従い、見聞したとおりに語ろう。」

Verse 2

प्रयागतीर्थयात्रार्थो यः प्रयाति नरः क्वचित् / बलीवर्दं समारूढः शृणु तस्यापि यत्फलम्

いま聞け。いずこからであれ出立し、牡牛（あるいは牛）に乗ってプラヤーガの聖なるティールタ（Prayāga-tīrtha）へ巡礼に赴く者でさえ、得る果報がある。

Verse 3

नरके वसते घोरे समाः कल्पशतायुतम् / ततो निवर्तते घोरो गवां क्रोधो हि दारुणः / सलिलं च न गृह्णन्ति पितरस्तस्य देहिनः

彼は恐るべき地獄に、時の輪廻が一億巡るほど住まう。しかもその後でさえ、牛たちの凄烈なる怒りは鎮まらず、またその身を受けた者の祖霊（pitṛ）は、彼からのタर्पナ（tarpana）の水供養すら受け取らない。

Verse 4

यस्तु पुत्रांस्तथा बालान् स्नापयेत् पाययेत् तथा / यथात्मना तथा सर्वान् दानं विप्रेषु दापयेत्

自らの子らと幼子を沐浴させ、また飲み物と養いを与え—依り頼む者すべてを己のアートマンのごとく遇する者は—さらにブラーフマナ（Brahmana）たちへ布施がなされるようにすべきである。

Verse 5

ऐश्वर्याल्लोभमोहाद् वा गच्छेद् यानेन यो नरः / निष्फलं तस्य तत् तीर्थं तसमाद्यानं विवर्जयेत्

富を誇示せんとする心、あるいは貪りと迷いに駆られて、乗り物でティールタ（tīrtha）へ赴く者がいるなら、その巡礼は彼にとって無果となる。ゆえに虚栄と執着から生じる乗り物の旅は避けるべきである。

Verse 6

गङ्गायमुनयोर्मध्ये यस्तु कन्यां प्रयच्छति / आर्षेण तु विवाहेन यथा विभवविस्तरम्

ガンガー（Gaṅgā）とヤムナー（Yamunā）の間の地において、リシ（Ṛṣi）により認められたアールシャ（ārṣa）の婚礼の作法に従い、己の資力に応じて乙女を嫁がせる者は、大いなる法の功徳を得る。

Verse 7

न स पश्यति तं घोरं नरकं तेन कर्मणा / उत्तरान् स कुरून् गत्वा मोदते कालमक्षयम्

その正しき行いによって、彼はあの恐るべき地獄を見ることがない。北方のウッタラ・クル（Uttara-Kuru）に至り、朽ちぬ時のあいだ歓喜して過ごす。

Verse 8

वटमूलं समाश्रित्य यस्तु प्राणान् परित्यजेत् / सर्वलोकानतिक्रम्य रुद्रलोकं स गच्छति

バニヤンの根元に帰依して命の息を捨てる者は、あらゆる世界を超え、ルドラの界に至る。

Verse 9

तत्र ब्रह्मादयो देवा दिशश्च सदिगीश्वराः / लोकपालाश्च सिद्धाश्च पितरो लोकसंमताः

そこには梵天をはじめとする諸神が集い、方位とその主宰神、世界の守護者、成就者（シッダ）、そして三界に尊ばれる祖霊（ピトリ）もまた在した。

Verse 10

सनत्कुमारप्रमुखास्तथा ब्रह्मर्षयो ऽपरे / नागाः सुपार्णाः सिद्धाश्च तथा नित्यं समासते / हरिश्च भगवानास्ते प्रजापतिपुरस्कृतः

サナトクマーラをはじめとする最勝の聖仙、また他のブラフマ仙たち、ナーガ、スパルナ（ガルダに似た天鳥）、そして成就者（シッダ）—彼らは皆、常にそこに集い座す。さらに世尊ハリ自らも座し、プラジャーパティたちを前列に置いて侍し、主宰の座を飾る。

Verse 11

गङ्गायमुनयोर्मध्ये पृथिव्या जघनं स्मृतम् / प्रयागं राजशार्दूल त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

ガンガーとヤムナーの間は、大地の「下部」と説かれる。そこがプラヤーガである、王の中の虎よ—三界に名高い。

Verse 12

तत्राभिषेकं यः कुर्यात् संगमे संशितव्रतः / तुल्यं फलवाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः

誓戒を堅く守る者が、その聖なる合流点でアビシェーカ（儀礼の沐浴）を行えば、ラージャスーヤとアシュヴァメーダの供犠に等しい果報を得る。

Verse 13

न मातृवचनात् तात न लोकवचनादपि / मतिरुत्क्रमणीया ते प्रयागगामनं प्रति

愛しき我が子よ、プラヤーガ（Prayāga）へ赴く志があるなら、母の言葉にも世人の噂にも心を退かせてはならぬ。

Verse 14

दश तीर्थ सहस्त्राणि षष्टिकोट्यस्तथापरे / तेषां सान्निध्यमत्रैव तीर्थानां कुरुनन्दन

一万のティールタ（聖なる渡し場）と、さらに六十クロールの他の聖地があるが、それらすべての巡礼地の臨在は、まさにここにあるのだ、クル族の喜びよ。

Verse 15

या गतिर्योगयुक्तस्य सत्त्वस्थस्य मनीषिणः / सा गतिस्त्यजतः प्राणान् गङ्गायमुनसंगमे

サットヴァに安住し、ヨーガと合一した賢者が得る至上の境地—それと同じ境地を、ガンガーとヤムナーの合流にて命の息を捨てる者も得る。

Verse 16

न ते जीवन्ति लोके ऽस्मिन् यत्र तत्र युधिष्ठिर / ये प्रयागं न संप्राप्तास्त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

ユディシュティラよ、三界に名高いプラヤーガに到らぬ者は、どこに住もうとも、この世で真に生きているとは言えぬ。

Verse 17

एवं दृष्ट्वा तु तत् तीर्थं प्रयागं परमं पदम् / मुच्यते सर्वपापेभ्यः शशाङ्क इव राहुणा

かくして、その聖なるティールタ—至上の霊地プラヤーガ—をただ拝するだけで、すべての罪より解き放たれる。まるで月がラーフの掴みから解放されるように。

Verse 18

कम्बलाश्वतरौ नागौ यमुनादक्षिणे तटे / तत्र स्नात्वा च पीत्वा च मुच्यते सर्वपातकैः

ヤムナー河の南岸には、カンバラとアシュヴァタラという二柱のナーガが住まう。そこで沐浴し、その水を飲む者は、あらゆる罪より解き放たれる。

Verse 19

तत्र गत्वा नरः स्थानं महादेवस्य धीमतः / आत्मानं तारयेत् पूर्वं दशातीतान् दशापरान्

そこへ赴き、智慧あるマハーデーヴァの聖なる住処に至ったなら、人はまず己を渡すべし。その功徳により、前の十代の祖先と後の十代の子孫をも救い上げる。

Verse 20

कृत्वाभिषेकं तु नरः सो ऽश्वमेधफलं लभेत् / स्वर्गलोकमवाप्नोति यावदाहूतसंप्लवम्

人が灌頂（アビシェーカ）を修すれば、アシュヴァメーダ祭の果報を得る。天界に至り、定めの時に来る宇宙の大壊滅に至るまで、そこに住する。

Verse 21

पूर्वपार्श्वे तु गङ्गायास्त्रैलोक्यख्यातिमान् नृप / अवचः सर्वसामुद्रः प्रतिष्ठानं च विश्रुतम्

王よ、ガンガーの東側には、三界に名高いアヴァチャがある。さらにそこには、海へと向かうあらゆる流れの大いなる合流として名高いプラティシュターナもある。

Verse 22

ब्रह्मचारी जितक्रोधस्त्रिरात्रं यदि तिष्ठति / सर्वपापविशुद्धात्मा सो ऽश्वमेधफलं लभेत्

もし梵行者（ブラフマチャーリン）が誓戒を守り、怒りを制して三夜の修行にとどまるなら、その心は一切の罪より清められ、アシュヴァメーダ祭の果報に等しい功徳を得る。

Verse 23

उत्तरेण प्रतिष्ठानं भागीरथ्यास्तु सव्यतः / हंसप्रपतनं नाम तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्

北にはプラティシュターナがあり、バーギーラティー川の左岸には「ハンサ・プラパタナ」と名づけられた聖なる渡しがあって、三界に名高い。

Verse 24

अश्वमेधफलं तत्र स्मृतमात्रात् तु जायते / यावच्चन्द्रश्च सूर्यश्च तावत् स्वर्गे महीयते

そこでは、ただ想起するだけでアシュヴァメーダ祭に等しい功徳が生じ、月と太陽が存続するかぎり、その者は天界で尊ばれる。

Verse 25

उर्वशीपुलिने रम्ये विपुले हंसपाण्डुरे / परित्यजतियः प्राणान् शृणु तस्यापि यत् फलम्

白鳥のように白く、麗しく広やかなウルヴァシーの岸辺で命の息を捨てる者よ——その者にも及ぶ霊的果報を、いま聞け。

Verse 26

षष्टिवर्षसहस्त्राणि षष्टिवर्षशतानि च / आस्ते स पितृभिः सार्धं स्वर्गलोके नराधिप

人の王よ、その者は祖霊（ピトリ）とともに天界に六万年、さらに六百年を加えて住まう。

Verse 27

अथं संध्यावटे रम्ये ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः / नरः शुचिरुपासीत ब्रह्मलोकमवाप्नुयात्

次に、美しきサンディヤのバニヤン（サンディヤ・ヴァタ）のもとで、梵行（ブラフマチャリヤ）を守り、諸根を制し、清浄なる人は礼拝供養を修すべし。かくして梵天界（ブラフマローカ）に到ることができる。

Verse 28

कोटितीर्थं समाश्रित्य यस्तु प्राणान् परित्यजेत् / कोटिवर्षसहस्त्राणि स्वर्गलोके महीयते

コーティティールタ（Koṭitīrtha）に帰依し、そこで命を捨てる者は、天界において幾千のクロール年にわたり尊崇される。

Verse 29

यत्र गङ्गा महाभागा बहुतीर्थतपोवना / सिद्धक्षेत्रं हि तज्ज्ञेयं नात्र कार्या विचारणा

この上なく吉祥なる女神ガンガーが流れ、数多のティールタと苦行の林苑に満ちるところは、まさにシッダ・クシェートラ（成就の聖地）と知るべし。これ以上の詮議は要らぬ。

Verse 30

क्षितौ तारयते मर्त्यान् नागांस्तारयते ऽप्यधः / दिवि तारयते देवांस्तेन त्रिपथगा स्मृता

地上では人間を彼岸へ渡し、下界ではナーガさえ救い、天上では神々を運ぶ。ゆえに彼女は「トリパタガー（Tripathagā）」—三つの道（三界）を行く河—と称えられる。

Verse 31

यावदस्थीनि गङ्गायां तिष्ठन्ति पुरुषस्य तु / तावद् वर्षसहस्त्राणि स्वर्गलोके महीयते

人の骨がガンガーにとどまるかぎり、その間に等しい幾千年、彼は天界において尊ばれ高められる。

Verse 32

तीर्थानां परमं तीर्थं नदीनां परमा नदी / मोक्षदा सर्वभूतानां महापातकिनामपि

あらゆるティールタの中で最上のティールタ、あらゆる河の中で至高の河—一切衆生にモークシャ（解脱）を授け、大罪を負う者さえも救う。

Verse 33

सर्वत्र सुलभा गङ्गा त्रिषु स्थानेषु दुर्लभा / गङ्गाद्वारे प्रयागे च गङ्गासागरसंगमे

ガンガーは多くの地で容易に近づけるが、真に稀なるは三つの聖処においてである――ガンガー・ドヴァーラ、プラヤーガ、そしてガンガーが大海と交わる合流の地にて。

Verse 34

सर्वेषामे भूतानां पापोपहतचेतसाम् / गतिमन्वेषमाणानां नास्ति गङ्गासमा गतिः

罪により心が傷つき闇に覆われ、さまよいを超える真の道を求める一切の衆生にとって、ガンガーに等しい帰依処も究竟の渡しも存在しない。

Verse 35

पवित्राणां पवित्रं च मङ्गलानां च मङ्गलम् / माहेश्वरात् परिभ्रष्टा सर्वपापहरा शुभा

彼はあらゆる浄めの中で最も清浄にして、あらゆる吉祥の中で最も吉祥なる御方。マハーデーヴァの道より外れる者は、万罪を滅するその祝福の力、善き加護を失う。

Verse 36

कृते युगे तु तीर्थानि त्रेतायां पुष्करं परम् / द्वापरे तु कुरुक्षेत्रं कलौ गङ्गां विशिष्यते

クリタ・ユガには諸ティールタが総じて第一となり、トレーター・ユガにはプシュカラが最上、ドヴァーパラ・ユガにはクルクシェートラが最上、そしてカリ・ユガにはガンガーがとりわけ卓越する。

Verse 37

गङ्गामेव निषेवेत प्रयागे तु विशेषतः / नान्यत् कलियुगोद्भूतं मलं हन्तुं सुदुष्कृतम्

ただガンガーにのみ帰依すべし――とりわけプラヤーガにおいて。カリの世に生じ、極悪の業より起こる重き穢れを滅し得るものは他にない。

Verse 38

अकामो वा सकामो वा गङ्गायां यो विपद्यते / स मृतो जायते स्वर्गे नरकं च न पश्यति

欲なき者であれ欲深き者であれ、ガンガーにて命終える者は天に再生し、地獄を見ることはない。