Adhyaya 32

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकत्रिशोध्यायः सूत उवाच उषित्वा तत्र भगवान् कपर्देशान्तिके पुनः / द्रष्टुं ययौ मध्यमेशं बहुवर्षगणान् प्रभुः

かくして『シュリー・クールマ・プラーナ』六千頌集（シャットサーハスリー・サンヒター）前分、第三十一章にて—スータは語った。カパルデーシャの近くに再び住したのち、主にして自在の統御者は、多くの歳月を経て、マディヤメーシュヴァラを拝見せんと旅立った。

Verse 2

तत्र मन्दाकिनीं पुण्यामृषिसङ्गनिषेविताम् / नदीं विमलपानीयां दृष्ट्वा हृष्टो ऽभवन्मुनिः

そこで牟尼は、聖なるマンダーキニー河を見た。そこはリシたちの群れに親しまれ、たびたび参じて仕えられる所である。飲むにふさわしい清浄無垢の水をたたえるその流れを見て、聖者は歓喜に満たされた。

Verse 3

स तामन्वीक्ष्य मुनिभिः सह द्वैपायनः प्रभुः / चकार भावपूतात्मा स्नानं स्नानविधानवित्

それをつぶさに観じたのち、尊きドヴァイパーヤナ（ヴィヤーサ）は諸リシとともに、定めにかなう儀礼の沐浴を行った。敬虔なる意によって内なる自己は清められ、聖なる沐浴の規定に通じる者であった。

Verse 4

संतर्प्य विधिवद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा / पूजयामास लोकादिं पुष्पैर्नानाविधैर्भवम्

ついで彼は、定めに従って神々とリシたち、また祖霊の群れを供養して満たした。さらに多種の花をもって、諸世界の根源たるバヴァ（シヴァ）を礼拝した。

Verse 5

प्रविश्य शिष्यप्रवरैः सार्धं सत्यवतीसुतः / मध्यमेश्वरमीशानमर्चयामास शूलिनम्

サティヤヴァティーの子（ヴィヤーサ）は、最勝の弟子たちとともに聖域へ入り、主を礼拝した――マディヤメーシュヴァラ、イーシャーナ、三叉戟を執るシューリンを。

Verse 6

ततः पाशुपताः शान्ता भस्मोद्धूलितविग्रहाः / द्रष्टुं समागता रुद्रं मध्यमेश्वरमीश्वरम्

その後、静謐なるパーシュパタの信徒たちは、身に聖灰をまとい、ルドラを拝見せんと集い来た――主宰たるイーシュヴァラ、マディヤメーシュヴァラ、万有の中に中住し（内なる統御者として）まします至上の主を。

Verse 7

ओङ्कारासक्तमनसो वेदाध्ययनतत्पराः / जटिला मुण्डिताश्चापि शुक्लयज्ञोपवीतिनः

彼らの心は聖音「オーム」に没入し、ヴェーダの学習と誦持に専念している。ある者はジャターの結髪を垂らし、ある者は剃髪し、清浄なる白の聖紐（ヤジュニョーパヴィータ）と儀礼の標を身に帯びる。

Verse 8

कौपीनवसनाः केचिदपरे चाप्यवाससः / ब्रह्मचर्यरताः शान्ता वेदान्तज्ञानतत्पराः

ある者はカウピーナの褌のみをまとい、またある者は衣を着けずにいる。彼らは梵行（ブラフマチャリヤ）に励み、静謐にして、ヴェーダーンタの智に専心する。

Verse 9

दृष्ट्वा द्वैपायनं विप्राः शिष्यैः परिवृतं मुनिम् / पूजयित्वा यथान्यायमिदं वचनमब्रुवन्

弟子たちに囲まれた牟尼、ドヴァイパーヤナ（ヴィヤーサ）を見て、バラモンの聖仙たちは法にかなう作法で礼拝供養し、ついでこの言葉を述べた。

Verse 10

को भवान् कुत आयातः सह शिष्यैर्महामुने / प्रोचुः पैलादयः शिष्यास्तानृषीन् ब्रह्मभावितान्

「あなたは何者で、いずこより来られたのか。大牟尼よ、弟子たちと共に」—パイラら弟子たちは、ブラフマンの覚知に安住するその聖仙たちにこう問いかけた。

Verse 11

अयं सत्यवतीसूनुः कृष्णद्वैपायनो मुनिः / व्यासः स्वयं हृषीकेशो येन वेदाः पृथक् कृताः

「こちらはサティヤヴァティーの子、聖仙クリシュナ・ドヴァイパーヤナ—すなわちヴィヤーサその人。ほかならぬフリシーケーシャ（諸根の主）であり、彼によってヴェーダは整えられ、諸々の分派として分けられた。」

Verse 12

यस्य देवो महादेवः साक्षादेव पिनाकधृक् / अंशांशेनाभवत् पुत्रो नाम्ना शुक इति प्रभुः

その者において、まさに大自在天マハーデーヴァ—ピナーカの弓を執るシヴァそのもの—が、自らの神的分分のわずかな一分をもって子として顕現し、名をシュカという大いなる主となった。

Verse 13

यः स साक्षान्महादेवं सर्वभावेन शङ्करम् / प्रपन्नः परया भक्त्या यस्य तज्ज्ञानमैश्वरम्

全存在をもって、至上のバクティにより、直接マハーデーヴァ—シャンカラ—に帰依し奉る者には、その帰依と信愛そのものが、主権の智、神を悟る知（アイシュヴァリヤ・ジュニャーナ）となる。

Verse 14

ततः पाशुपताः सर्वे हृष्टसर्वतनूरुहाः / नेमुरव्यग्रमनसः प्रोचुः सत्यवतीसुतम्

そのとき、パーシュパタの帰依者たちは皆、歓喜に震えて身の毛もよだち、心を散らさず礼拝し、サティヤヴァティーの子（ヴィヤーサ）に申し上げた。

Verse 15

भगवन् भवता ज्ञातं विज्ञानं परमेष्ठिनः / प्रिसादाद् देवदेवस्य यत् तन्माहेश्वरं परम्

ああバガヴァンよ、あなたは創造主パラメーシュティンの至高の分別智を、神々の神の恩寵によって知得された。それこそマヘーシュヴァラ（シヴァ）に属する最上の知である。

Verse 16

तद्वदास्माकमव्यक्तं रहस्यं गुह्यमुत्तमम् / क्षिप्रं पश्येम तं देवं श्रुत्वा भगवतो मुखात्

同じく我らにも、未顕の秘奥がある—最も深く隠され、最も勝れたもの。バガヴァンの御口よりそれを聞き奉り、願わくは速やかにその神を拝見せん。

Verse 17

विसर्जयित्वा ताञ्छिष्यान् सुमन्तुप्रमुखांस्ततः / प्रोवाच तत्परं ज्ञानं योगिभ्यो योगवित्तमः

かくしてスーマントゥらの弟子たちを退けたのち、ヨーガを最もよく知る者は、ヨーギーたちに至上にして最勝の智慧を説き明かした。

Verse 18

तत्क्षणादेव विमलं संभूतं ज्योतिरुत्तमम् / लीनास्तत्रैव ते विप्राः क्षणादन्तरधीयत

その瞬間、汚れなき最上の光明が現れた。まさにその光の中に婆羅門の聖賢たちは融け入り、たちまち姿を消した。

Verse 19

ततः शिष्यान् समाहूय भगवान् ब्रह्मवित्तमः / प्रोवाच मध्यमेशस्य माहात्म्यं पैलपूर्वकान्

ついで世尊、梵を最もよく知る者は、パイラをはじめとする弟子たちを呼び集め、中天主マディヤメーシャの聖なる偉大さを説き示した。

Verse 20

अस्मिन् स्थाने स्वयं देवो देव्या सह महेश्वरः / रमते भगवान् नित्यं रुद्रैश्च परिवारितः

まさにこの地において、女神とともに大自在天マヘーシュヴァラ（世尊）は常に歓喜し、ルドラたちに囲まれておられる。

Verse 21

अत्र पूर्वं हृषीकेशो विश्वात्मा देवकीसुतः / उवास वत्सरं कृष्णः सदा पाशुपतैर्वृतः

昔この地で、フリシーケーシャ—宇宙の自己たるクリシュナ、デーヴァキーの御子—は満一年住し、常にパーシュパタ（パシュパティ＝シヴァの帰依者）に囲まれていた。

Verse 22

भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गो रुद्राध्ययनतत्परः / आराधयन् हरिः शंभुं कृत्वा पाशुपतं व्रतम्

全身に聖灰を塗し、ルドラの教えの誦読と学修に専心して、ハリはパーシュパタの誓戒を受けたのち、シャンブを礼拝した。

Verse 23

तस्य ते बहवः शिष्या ब्रह्मचर्यपरायणाः / लब्ध्वा तद्वचनाज्ज्ञानं दृष्टवन्तो महेश्वरम्

その弟子たちは多く、梵行の修行に専念していた。師の教えによって智を得、かくして悟りに至り、彼らは大自在天マヘーシュヴァラ（シヴァ）を直に拝した。

Verse 24

तस्य देवो महादेवः प्रत्यक्षं नीललोहितः / ददौ कृष्णास्य भगवान वरदो वरमुत्तमम्

彼のために、大 देवマハーデーヴァ—ニーラローヒタ—が直に顕現し、福徳具足の主、授与者なるバガヴァーンは、クリシュナに最上の恩寵を授けた。

Verse 25

येर्ऽचयिष्यन्ति गोविन्दं मद्भक्ता विधिपूर्वकम् / तेषां तदैश्वरं ज्ञानमुत्पत्स्यति जगन्मय

我が भक्तたちが、定められた作法に従ってゴーヴィンダを礼拝するならば――遍満者よ、そのとき彼らの内に、イーシュヴァラを中心とする主権の智が生起する。

Verse 26

नमस्योर्ऽचयितव्यश्च ध्यातव्यो मत्परैर्जनैः / भविष्यसि न संदेहो मत्प्रसादाद् द्विजातिभिः

「我に帰依する人々によって、汝は礼拝され、供養され、また瞑想の対象とされるべきである。我が恩寵により疑いはない――汝は二度生まれの者（ドヴィジャ）の中で栄え、成就を得る。」

Verse 27

ये ऽत्र द्रक्ष्यन्ति देवेशं स्नात्वा रुद्रं पिनाकिनम् / ब्रह्महत्यादिकं पापं तेषामाशु विनश्यति

ここで沐浴してのち、神々の主にしてピナーカの弓を携えるルドラを拝する者には、ブラフマ・ハティヤー（バラモン殺し）に始まる罪さえも、たちまち滅び去る。

Verse 28

प्राणांस्त्यजन्ति ये मर्त्याः पापकर्मरता अपि / ते यान्ति तत् परं स्थानं नात्र कार्या विचारणा

たとえ罪業に耽る凡夫であっても、説き示された作法のままに命を捨てるなら、かの至上の住処へと赴く。これについて疑い、さらに論ずる必要はない。

Verse 29

धन्यास्तु खलु ते विप्रा मन्दाकिन्यां कृतोदकाः / अर्चयन्ति महादेवं मध्यमेश्वरमीश्वरम्

まことに幸いなるかな、マンダーキニーにて浄浴を成し遂げたバラモンの聖仙たち。彼らは中位の聖所マディヤメーシュヴァラにおいて、マハーデーヴァ—すなわちイーシュヴァラそのもの—を礼拝する。

Verse 30

स्नानं दानं तपः श्राद्धं पिण्डनिर्वपणं त्विह / एकैकशः कृतं विप्राः पुनात्यासप्तमं कुलम्

ここにおける浄浴、布施、苦行（タパス）、祖霊のためのシュラーダ、そしてピンダ供養—これらはそれぞれ単独に行っても、バラモンたちよ、家系を七代に至るまで清める。

Verse 31

संनिहत्यामुपस्पृश्य राहुग्रस्ते दिवाकरे / यत् फलं लभते मर्त्यस्तस्माद् दशगुणं त्विह

ラーフが太陽を呑むとき（皆既日食の時）、吉祥なる合流点サンニハティにて水に触れ浄めを行う者は功徳の果を得る。しかもここでは、その功徳が十倍となる。

Verse 32

एवमुक्त्वा महायोगी मध्यमेशान्ति के प्रभुः / उवास सुचिरं कालं पूजयन् वै महेश्वरम्

かく語り終えて、大ヨーギー—中なる寂静の境に安住する主—は久しくそこに留まり、常にマヘーシュヴァラ（シヴァ）を礼拝し奉った。