Adhyaya 3

Verse 1

श्री शुक उवाच: द‍ृष्ट्वात्मनि जये व्यग्रान् नृपान् हसति भूरियम् । अहो मा विजिगीषन्ति मृत्यो: क्रीडनका नृपा: ॥ १ ॥

シュカデーヴァ・ゴースヴァーミーは語った。大地を征服しようと躍起になる王たちを見て、大地そのものが笑い、こう言った。「見よ。これらの王は死の手の中の玩具にすぎぬのに、それでも私を征服しようと望むのだ。」

Verse 2

काम एष नरेन्द्राणां मोघ: स्याद् विदुषामपि । येन फेनोपमे पिण्डे येऽतिविश्रम्भिता नृपा: ॥ २ ॥

人々の王たちよ！物質的な欲望は、学識ある者さえも徒労へと導く。欲に駆られた王は、泡のように儚いこの肉身に大きな望みと信を置いてしまう。

Verse 3

पूर्वं निर्जित्य षड्‌वर्गं जेष्यामो राजमन्त्रिण: । तत: सचिवपौराप्तकरीन्द्रानस्य कण्टकान् ॥ ३ ॥ एवं क्रमेण जेष्याम: पृथ्वीं सागरमेखलाम् । इत्याशाबद्धहृदया न पश्यन्त्यन्तिकेऽन्तकम् ॥ ४ ॥

王や政客はこう思い描く。「まず六群（感官と心など）を征服し、次に重臣を従え、助言者・民・友人親族・象使いといった“棘”を取り除く。こうして順に、海に囲まれた大地を征服するのだ。」しかし希望に心を縛られ、すぐ傍らの死を見ない。

Verse 4

पूर्वं निर्जित्य षड्‌वर्गं जेष्यामो राजमन्त्रिण: । तत: सचिवपौराप्तकरीन्द्रानस्य कण्टकान् ॥ ३ ॥ एवं क्रमेण जेष्याम: पृथ्वीं सागरमेखलाम् । इत्याशाबद्धहृदया न पश्यन्त्यन्तिकेऽन्तकम् ॥ ४ ॥

王や政客はこう思い描く。「まず六群（感官と心など）を征服し、次に重臣を従え、助言者・民・友人親族・象使いといった“棘”を取り除く。こうして順に、海に囲まれた大地を征服するのだ。」しかし希望に心を縛られ、すぐ傍らの死を見ない。

Verse 5

समुद्रावरणां जित्वा मां विशन्त्यब्धिमोजसा । कियदात्मजयस्यैतन्मुक्तिरात्मजये फलम् ॥ ५ ॥

海に囲まれた大地を征服した後、驕れる王たちは力ずくで海へも踏み込み、海さえ征服しようとする。だが政治的搾取のための自己制御に何の益があろう。自己制御の真の果はモークシャ（解脱）である。

Verse 6

यां विसृज्यैव मनवस्तत्सुताश्च कुरूद्वह । गता यथागतं युद्धे तां मां जेष्यन्त्यबुद्धय: ॥ ६ ॥

クル族の最勝者よ！昔、マヌとその子孫は私を捨て、戦場で来た時と同じく無力のままこの世を去った。それでもなお、愚かな者たちは今日も私を征服しようとする。

Verse 7

मत्कृते पितृपुत्राणां भ्रातृणां चापि विग्रह: । जायते ह्यसतां राज्ये ममताबद्धचेतसाम् ॥ ७ ॥

我を征服せんとする欲により、物質に執する者は互いに争う。政権を所有せんとする我執に心が縛られ、父は子に逆らい、兄弟は兄弟と戦う。

Verse 8

ममैवेयं मही कृत्स्‍ना न ते मूढेति वादिन: । स्पर्धमाना मिथो घ्नन्ति म्रियन्ते मत्कृते नृपा: ॥ ८ ॥

為政者は互いに挑む。「この全土は我がものだ。お前のではない、愚か者よ！」かくして争いのうちに攻め合い、我がために死んでゆく。

Verse 9

श्रीशुक उवाच पृथु: पुरूरवा गाधिर्नहुषो भरतोऽर्जुन: । मान्धाता सगरो राम: खट्‌वाङ्गो धुन्धुहा रघु: ॥ ९ ॥ तृणबिन्दुर्ययातिश्च शर्याति: शन्तनुर्गय: । भगीरथ: कुवलयाश्व: ककुत्स्थो नैषधो नृग: ॥ १० ॥ हिरण्यकशिपुर्वृत्रो रावणो लोकरावण: । नमुचि: शम्बरो भौमो हिरण्याक्षोऽथ तारक: ॥ ११ ॥ अन्ये च बहवो दैत्या राजानो ये महेश्वरा: । सर्वे सर्वविद: शूरा: सर्वे सर्वजितोऽजिता: ॥ १२ ॥ ममतां मय्यवर्तन्त कृत्वोच्चैर्मर्त्यधर्मिण: । कथावशेषा: कालेन ह्यकृतार्था: कृता विभो ॥ १३ ॥

シュリー・シュカは語った。プリトゥ、プルーラヴァー、ガーディ、ナフシャ、バラタ、カルタヴィーリヤ・アルジュナ、マーンダータ、サガラ、ラーマ、カトヴァーンガ、ドゥンドゥハー、ラグ；トリナビンドゥ、ヤヤーティ、シャリヤーティ、シャンタヌ、ガヤ；バギーラタ、クヴァラヤーシュヴァ、カクツタ、ナイシャダ、ヌリガ；ヒランニャカシプ、ヴリトラ、全世界を嘆かせたラーヴァナ、ナムチ、シャンバラ、バウマ、ヒランニャークシャ、ターラカ、さらに多くのダイティヤや大権を有する王たち—皆、博識で勇猛、万物を征し、征服され難かった。されど、ああ全能の主よ、彼らは我を己がものとせんとする強き我執（ママター）に燃えて生きたが、時は彼らをただ物語の残響へと変えた。永続の王権を確立した者は一人もいない。

Verse 10

श्रीशुक उवाच पृथु: पुरूरवा गाधिर्नहुषो भरतोऽर्जुन: । मान्धाता सगरो राम: खट्‌वाङ्गो धुन्धुहा रघु: ॥ ९ ॥ तृणबिन्दुर्ययातिश्च शर्याति: शन्तनुर्गय: । भगीरथ: कुवलयाश्व: ककुत्स्थो नैषधो नृग: ॥ १० ॥ हिरण्यकशिपुर्वृत्रो रावणो लोकरावण: । नमुचि: शम्बरो भौमो हिरण्याक्षोऽथ तारक: ॥ ११ ॥ अन्ये च बहवो दैत्या राजानो ये महेश्वरा: । सर्वे सर्वविद: शूरा: सर्वे सर्वजितोऽजिता: ॥ १२ ॥ ममतां मय्यवर्तन्त कृत्वोच्चैर्मर्त्यधर्मिण: । कथावशेषा: कालेन ह्यकृतार्था: कृता विभो ॥ १३ ॥

シュリー・シュカは語った。プリトゥ、プルーラヴァー、ガーディ、ナフシャ、バラタ、カルタヴィーリヤ・アルジュナ、マーンダータ、サガラ、ラーマ、カトヴァーンガ、ドゥンドゥハー、ラグ；トリナビンドゥ、ヤヤーティ、シャリヤーティ、シャンタヌ、ガヤ；バギーラタ、クヴァラヤーシュヴァ、カクツタ、ナイシャダ、ヌリガ；ヒランニャカシプ、ヴリトラ、全世界を嘆かせたラーヴァナ、ナムチ、シャンバラ、バウマ、ヒランニャークシャ、ターラカ、さらに多くのダイティヤや大権を有する王たち—皆、博識で勇猛、万物を征し、征服され難かった。されど、ああ全能の主よ、彼らは我を己がものとせんとする強き我執（ママター）に燃えて生きたが、時は彼らをただ物語の残響へと変えた。永続の王権を確立した者は一人もいない。

Verse 11

श्रीशुक उवाच पृथु: पुरूरवा गाधिर्नहुषो भरतोऽर्जुन: । मान्धाता सगरो राम: खट्‌वाङ्गो धुन्धुहा रघु: ॥ ९ ॥ तृणबिन्दुर्ययातिश्च शर्याति: शन्तनुर्गय: । भगीरथ: कुवलयाश्व: ककुत्स्थो नैषधो नृग: ॥ १० ॥ हिरण्यकशिपुर्वृत्रो रावणो लोकरावण: । नमुचि: शम्बरो भौमो हिरण्याक्षोऽथ तारक: ॥ ११ ॥ अन्ये च बहवो दैत्या राजानो ये महेश्वरा: । सर्वे सर्वविद: शूरा: सर्वे सर्वजितोऽजिता: ॥ १२ ॥ ममतां मय्यवर्तन्त कृत्वोच्चैर्मर्त्यधर्मिण: । कथावशेषा: कालेन ह्यकृतार्था: कृता विभो ॥ १३ ॥

シュリー・シュカは語った。プリトゥ、プルーラヴァー、ガーディ、ナフシャ、バラタ、カルタヴィーリヤ・アルジュナ、マーンダータ、サガラ、ラーマ、カトヴァーンガ、ドゥンドゥハー、ラグ；トリナビンドゥ、ヤヤーティ、シャリヤーティ、シャンタヌ、ガヤ；バギーラタ、クヴァラヤーシュヴァ、カクツタ、ナイシャダ、ヌリガ；ヒランニャカシプ、ヴリトラ、全世界を嘆かせたラーヴァナ、ナムチ、シャンバラ、バウマ、ヒランニャークシャ、ターラカ、さらに多くのダイティヤや大権を有する王たち—皆、博識で勇猛、万物を征し、征服され難かった。されど、ああ全能の主よ、彼らは我を己がものとせんとする強き我執（ママター）に燃えて生きたが、時は彼らをただ物語の残響へと変えた。永続の王権を確立した者は一人もいない。

Verse 12

श्रीशुक उवाच पृथु: पुरूरवा गाधिर्नहुषो भरतोऽर्जुन: । मान्धाता सगरो राम: खट्‌वाङ्गो धुन्धुहा रघु: ॥ ९ ॥ तृणबिन्दुर्ययातिश्च शर्याति: शन्तनुर्गय: । भगीरथ: कुवलयाश्व: ककुत्स्थो नैषधो नृग: ॥ १० ॥ हिरण्यकशिपुर्वृत्रो रावणो लोकरावण: । नमुचि: शम्बरो भौमो हिरण्याक्षोऽथ तारक: ॥ ११ ॥ अन्ये च बहवो दैत्या राजानो ये महेश्वरा: । सर्वे सर्वविद: शूरा: सर्वे सर्वजितोऽजिता: ॥ १२ ॥ ममतां मय्यवर्तन्त कृत्वोच्चैर्मर्त्यधर्मिण: । कथावशेषा: कालेन ह्यकृतार्था: कृता विभो ॥ १३ ॥

シュリー・シュカデーヴァは語った。プṛトゥ、プルーラヴァー、ガーディ、ナフシャ、バラタ、カルタヴィールヤ・アルジュナ、マーンダータ、サガラ、ラーマ、カトヴァーンガ、ドゥンドゥハー、ラグ、トリナビンドゥ、ヤヤーティ、シャリヤーティ、シャーンタヌ、ガヤ、バギーラタ、クヴァラヤーシュヴァ、カクツスタ、ナイシャダ、ヌリガ、ヒラニヤカシプ、ヴリトラ、全世界を嘆かせたラーヴァナ、ナムチ、シャンバラ、バウマ、ヒラニヤークシャ、ターラカ—さらに多くのアスラや大権を持つ王たち—は皆、知恵に満ち、勇猛で、万物を征し、征服され難かった。だが、全能の主よ、彼らは私を我がものにしようと執着して生きても、死すべき法と時の流れに支配され、ついには物語として残るのみで、永遠の支配を打ち立てる者は一人もいなかった。

Verse 13

श्रीशुक उवाच पृथु: पुरूरवा गाधिर्नहुषो भरतोऽर्जुन: । मान्धाता सगरो राम: खट्‌वाङ्गो धुन्धुहा रघु: ॥ ९ ॥ तृणबिन्दुर्ययातिश्च शर्याति: शन्तनुर्गय: । भगीरथ: कुवलयाश्व: ककुत्स्थो नैषधो नृग: ॥ १० ॥ हिरण्यकशिपुर्वृत्रो रावणो लोकरावण: । नमुचि: शम्बरो भौमो हिरण्याक्षोऽथ तारक: ॥ ११ ॥ अन्ये च बहवो दैत्या राजानो ये महेश्वरा: । सर्वे सर्वविद: शूरा: सर्वे सर्वजितोऽजिता: ॥ १२ ॥ ममतां मय्यवर्तन्त कृत्वोच्चैर्मर्त्यधर्मिण: । कथावशेषा: कालेन ह्यकृतार्था: कृता विभो ॥ १३ ॥

シュリー・シュカデーヴァは語った。プṛトゥ、プルーラヴァー、ガーディ、ナフシャ、バラタ、カルタヴィールヤ・アルジュナ、マーンダータ、サガラ、ラーマ、カトヴァーンガ、ドゥンドゥハー、ラグ、トリナビンドゥ、ヤヤーティ、シャリヤーティ、シャーンタヌ、ガヤ、バギーラタ、クヴァラヤーシュヴァ、カクツスタ、ナイシャダ、ヌリガ、ヒラニヤカシプ、ヴリトラ、全世界を嘆かせたラーヴァナ、ナムチ、シャンバラ、バウマ、ヒラニヤークシャ、ターラカ—さらに多くのアスラや大権を持つ王たち—は皆、知恵に満ち、勇猛で、万物を征し、征服され難かった。だが、全能の主よ、彼らは私を我がものにしようと執着して生きても、死すべき法と時の流れに支配され、ついには物語として残るのみで、永遠の支配を打ち立てる者は一人もいなかった。

Verse 14

कथा इमास्ते कथिता महीयसां विताय लोकेषु यश: परेयुषाम् । विज्ञानवैराग्यविवक्षया विभो वचोविभूतीर्न तु पारमार्थ्यम् ॥ १४ ॥

シュリー・シュカデーヴァは言った。力あるパリークシットよ、諸世界に名声を広げてのち去っていった偉大な王たちの物語を、私は汝に語った。主よ、私の真の意図は、超越の知識と離欲を示すことにある。王の物語はこの語りに威光と重みを与えるが、それ自体が究極の真理ではない。

Verse 15

यस्तूत्तम:श्लोकगुणानुवाद: सङ्गीयतेऽभीक्ष्णममङ्गलघ्न: । तमेव नित्यं श‍ृणुयादभीक्ष्णं कृष्णेऽमलां भक्तिमभीप्समान: ॥ १५ ॥

シュリー・クリシュナへの清らかなバクティを願う者は、絶えず唱えられることで一切の不吉を滅する、ウッタマḥシュローカ主の栄光の徳を語る物語を、常に繰り返し聴くべきである。信徒は日々の集会でも、また一日のあいだ中も、この聴聞に励み続けよ。

Verse 16

श्रीराजोवाच केनोपायेन भगवन् कलेर्दोषान् कलौ जना: । विधमिष्यन्त्युपचितांस्तन्मे ब्रूहि यथा मुने ॥ १६ ॥

パリークシット王は言った。「尊き御方よ、カリ・ユガに生きる人々は、この時代に積み重なった दोष（汚れと過失）を、いかなる方法で払い除けるのでしょうか。大いなる聖者よ、どうか真実のままに私にお示しください。」

Verse 17

युगानि युगधर्मांश्च मानं प्रलयकल्पयो: । कालस्येश्वररूपस्य गतिं विष्णोर्महात्मन: ॥ १७ ॥

どうか、諸ユガと各ユガに固有のダルマの相、宇宙の維持と滅尽（プララヤ）の期間、そして至上我パラマートマンたる主ヴィシュヌの直接の姿である「時」の運行を説き明かしてください。

Verse 18

श्रीशुक उवाच कृते प्रवर्तते धर्मश्चतुष्पात्तज्जनैर्धृत: । सत्यं दया तपो दानमिति पादा विभोर्नृप ॥ १८ ॥

シュカデーヴァ・ゴースヴァーミーは言った。「王よ、クリタ（サティヤ）・ユガの初めには、ダルマは四つの脚をすべて備えて現れ、人々によって堅く守られる。その四脚とは、真実、慈悲、苦行、布施である。」

Verse 19

सन्तुष्टा: करुणा मैत्रा: शान्ता दान्तास्तितिक्षव: । आत्मारामा: समद‍ृश: प्रायश: श्रमणा जना: ॥ १९ ॥

サティヤ・ユガの人々は多くが満ち足り、慈悲深く、万物に友愛を抱き、静穏で、節制し、忍耐強い。内なる歓びに憩い、すべてを平等に観て、霊的完成のために常に精進する。

Verse 20

त्रेतायां धर्मपादानां तुर्यांशो हीयते शनै: । अधर्मपादैरनृतहिंसासन्तोषविग्रहै: ॥ २० ॥

トレーター・ユガでは、不法（アダルマ）の四つの柱――虚偽、暴力、不満、争い――の影響により、ダルマの各脚が次第に四分の一ずつ減じてゆく。

Verse 21

तदा क्रियातपोनिष्ठा नातिहिंस्रा न लम्पटा: । त्रैवर्गिकास्त्रयीवृद्धा वर्णा ब्रह्मोत्तरा नृप ॥ २१ ॥

王よ、トレーターの時代、人々は祭式の行と厳しい苦行に篤く、過度に暴力的でもなく、感官の享楽に溺れることもない。彼らの関心は主として三目的（トリ・ヴァルガ）――ダルマ、アルタ、カーマ――にあり、三ヴェーダの規定に従って繁栄を得る。この時代に社会は四ヴァルナに分かれるが、多くはブラーフマナである。

Verse 22

तप:सत्यदयादानेष्वर्धं ह्रस्वति द्वापरे । हिंसातुष्टय‍नृतद्वेषैर्धर्मस्याधर्मलक्षणै: ॥ २२ ॥

ドヴァーパラ・ユガでは、苦行、真実、慈悲、施しという宗教的資質が、不満、虚偽、暴力、敵意という非宗教的な対極によって半分に減少します。

Verse 23

यशस्विनो महाशीला: स्वाध्यायाध्ययने रता: । आढ्या: कुटुम्बिनो हृष्टा वर्णा: क्षत्रद्विजोत्तरा: ॥ २३ ॥

ドヴァーパラの時代、人々は栄光に関心を持ち、非常に高潔です。彼らはヴェーダの研究に専念し、大きな富を持ち、大家族を養い、精力的に人生を楽しみます。4つの階級の中で、クシャトリヤとバラモンが最も多数を占めます。

Verse 24

कलौ तु धर्मपादानां तुर्यांशोऽधर्महेतुभि: । एधमानै: क्षीयमाणो ह्यन्ते सोऽपि विनङ्‌क्ष्यति ॥ २४ ॥

カリ・ユガの時代には、宗教的原則の4分の1しか残りません。その最後の残りは、増え続ける非宗教的原則によって絶えず減少し、最終的には破壊されてしまいます。

Verse 25

तस्मिन् लुब्धा दुराचारा निर्दया: शुष्कवैरिण: । दुर्भगा भूरितर्षाश्च शूद्रदासोत्तरा: प्रजा: ॥ २५ ॥

カリ・ユガの時代、人々は貪欲で、行儀が悪く、無慈悲になり、正当な理由もなく互いに争います。不運で物質的な欲望に取り憑かれ、カリ・ユガの人々はほとんどがシュードラや野蛮人となります。

Verse 26

सत्त्वं रजस्तम इति द‍ृश्यन्ते पुरुषे गुणा: । कालसञ्चोदितास्ते वै परिवर्तन्त आत्मनि ॥ २६ ॥

徳、情熱、無知という物質的な様式（グナ）は、人の心の中でその変化が観察されますが、これらは時間の力によって動かされています。

Verse 27

प्रभवन्ति यदा सत्त्वे मनोबुद्धीन्द्रियाणि च । तदा कृतयुगं विद्याज्ज्ञाने तपसि यद् रुचि: ॥ २७ ॥

心と知性と諸感覚が善性（サットヴァ）に堅く定まるとき、その時代はサティヤ・ユガ（真実の時代）と知るべきである。そのとき人々は知と苦行を喜ぶ。

Verse 28

यदा कर्मसु काम्येषु भक्तिर्यशसि देहिनाम् । तदा त्रेता रजोवृत्तिरिति जानीहि बुद्धिमन् ॥ २८ ॥

最も賢き者よ、束縛された者たちが義務の行いに励みつつも、内に欲望の動機を抱き、名誉と名声を求めるなら、それはラジャス（激情）が顕著なトレーター・ユガと知れ。

Verse 29

यदा लोभस्त्वसन्तोषो मानो दम्भोऽथ मत्सर: । कर्मणां चापि काम्यानां द्वापरं तद् रजस्तम: ॥ २९ ॥

貪欲、不満、虚しい慢心、偽善、嫉妬が目立ち、さらに利己的な行為への執着が強まるとき、それはラジャスとタマス（激情と無明）が混じり支配するドヴァーパラ・ユガである。

Verse 30

यदा मायानृतं तन्द्रा निद्रा हिंसा विषादनम् । शोकमोहौ भयं दैन्यं स कलिस्तामस: स्मृत: ॥ ३० ॥

欺き、虚偽、怠惰、眠気、暴力、憂鬱、嘆き、迷妄、恐れ、貧困が優勢となるとき、その時代はタマス（無明）が支配するカリ・ユガと呼ばれる。

Verse 31

तस्मात् क्षुद्रद‍ृशो मर्त्या: क्षुद्रभाग्या महाशना: । कामिनो वित्तहीनाश्च स्वैरिण्यश्च स्त्रियोऽसती: ॥ ३१ ॥

ゆえにカリ・ユガの悪徳によって、人々は視野が狭く、幸薄く、貪り食い、欲に溺れ、貧しくなる。女性もまた貞節を失い、気ままに一人の男から別の男へとさまよう。

Verse 32

दस्यूत्कृष्टा जनपदा वेदा: पाषण्डदूषिता: । राजानश्च प्रजाभक्षा: शिश्न‍ोदरपरा द्विजा: ॥ ३२ ॥

都市は盗賊に支配され、ヴェーダは無神論者の解釈によって汚され、王は民を食い物にし、聖職者は胃袋と性器の奴隷となるでしょう。

Verse 33

अव्रता बटवोऽशौचा भिक्षवश्च कुटुम्बिन: । तपस्विनो ग्रामवासा न्यासिनोऽत्यर्थलोलुपा: ॥ ३३ ॥

学生（ブラフマチャリ）は誓いを破り不浄となり、家長は物乞いとなり、隠遁者は村に住み着き、出家者（サンニャーシ）は富を貪るようになるでしょう。

Verse 34

ह्रस्वकाया महाहारा भूर्यपत्या गतह्रिय: । शश्वत्कटुकभाषिण्यश्चौर्यमायोरुसाहसा: ॥ ३४ ॥

女性は体が小さくなり、大食し、育てきれないほどの子供を産み、羞恥心を失うでしょう。彼女たちは常に荒々しく話し、盗みや欺瞞、抑制のない厚かましさを示すようになります。

Verse 35

पणयिष्यन्ति वै क्षुद्रा: किराटा: कूटकारिण: । अनापद्यपि मंस्यन्ते वार्तां साधु जुगुप्सिताम् ॥ ३५ ॥

商人は卑しい商売に従事し、詐欺によって金を稼ぐでしょう。緊急時でなくとも、人々は堕落した職業を全く問題ないものとみなすようになります。

Verse 36

पतिं त्यक्ष्यन्ति निर्द्रव्यं भृत्या अप्यखिलोत्तमम् । भृत्यं विपन्नं पतय: कौलं गाश्चापयस्विनी: ॥ ३६ ॥

召使いは財産を失った主人を、たとえその人が聖人であっても見捨てるでしょう。主人は役に立たなくなった召使いを見捨て、牛は乳が出なくなると捨てられるでしょう。

Verse 37

पितृभ्रातृसुहृज्ज्ञातीन् हित्वा सौरतसौहृदा: । ननान्‍द‍ृश्यालसंवादा दीना: स्त्रैणा: कलौ नरा: ॥ ३७ ॥

カリ・ユガには男たちは哀れで女に支配され、父や兄弟、友や親族を捨てて、妻方の姻族と交わる。友誼の観念はただ欲情の結びつきにのみ依る。

Verse 38

शूद्रा: प्रतिग्रहीष्यन्ति तपोवेषोपजीविन: । धर्मं वक्ष्यन्त्यधर्मज्ञा अधिरुह्योत्तमासनम् ॥ ३८ ॥

カリ・ユガには、卑俗な者が苦行の装いと托鉢僧の衣で生計を立て、施しを受ける。ダルマを知らぬ者が高座に上り、宗教の原理を語ると称する。

Verse 39

नित्यमुद्विग्नमनसो दुर्भिक्षकरकर्शिता: । निरन्ने भूतले राजननावृष्टिभयातुरा: ॥ ३९ ॥ वासोऽन्नपानशयनव्यवायस्न‍ानभूषणै: । हीना: पिशाचसन्दर्शा भविष्यन्ति कलौ प्रजा: ॥ ४० ॥

カリ・ユガでは人々の心は常に動揺する。王よ、飢饉と重税でやせ衰え、雨の欠乏を恐れて絶えず苦しむ。衣食住、休息、交わり、沐浴、装身具に欠け、次第に幽鬼のような姿となる。

Verse 40

नित्यमुद्विग्नमनसो दुर्भिक्षकरकर्शिता: । निरन्ने भूतले राजननावृष्टिभयातुरा: ॥ ३९ ॥ वासोऽन्नपानशयनव्यवायस्न‍ानभूषणै: । हीना: पिशाचसन्दर्शा भविष्यन्ति कलौ प्रजा: ॥ ४० ॥

カリ・ユガでは、人々は衣服・飲食・寝所・交わり・沐浴・装身具に欠ける。身体はやせ細り、姿は次第に幽鬼のようになってゆく。

Verse 41

कलौ काकिणिकेऽप्यर्थे विगृह्य त्यक्तसौहृदा: । त्यक्ष्यन्ति च प्रियान् प्राणान् हनिष्यन्ति स्वकानपि ॥ ४१ ॥

カリ・ユガには、わずかな銭のためにも人は争い、友誼を捨てる。愛する命さえ投げ出し、己の親族すら殺すであろう。

Verse 42

न रक्षिष्यन्ति मनुजा: स्थविरौ पितरावपि । पुत्रान् भार्यां च कुलजां क्षुद्रा: शिश्न‍ोदरंभरा: ॥ ४२ ॥

カリの時代には、人々は老いた父母も子も、貞淑な妻さえ守らなくなる。堕落しきって、腹と欲情を満たすことだけに心を向ける。

Verse 43

कलौ न राजन्जगतां परं गुरुं त्रिलोकनाथानतपादपङ्कजम् । प्रायेण मर्त्या भगवन्तमच्युतं यक्ष्यन्ति पाषण्डविभिन्नचेतस: ॥ ४३ ॥

王よ、カリの時代には無神論と邪説によって人々の知性は乱され、宇宙の至高の師であるアチュタなる主に、ほとんど供犠を捧げなくなる。三界の支配者でさえ主の蓮華の御足にひれ伏すのに、この時代の卑小な人々はそうしない。

Verse 44

यन्नामधेयं म्रियमाण आतुर: पतन् स्खलन् वा विवशो गृणन् पुमान् । विमुक्तकर्मार्गल उत्तमां गतिं प्राप्नोति यक्ष्यन्ति न तं कलौ जना: ॥ ४४ ॥

死の恐怖におののき、倒れ、つまずき、ほとんど意識もない者であっても、至上主の聖名を口にすれば業の束縛から解き放たれ、最高の境地に至る。だがなお、カリの時代の人々はその主を礼拝しない。

Verse 45

पुंसां कलिकृतान् दोषान् द्रव्यदेशात्मसम्भवान् । सर्वान् हरति चित्तस्थो भगवान् पुरुषोत्तम: ॥ ४५ ॥

カリ・ユガでは、物も場所も、さらには人の性質さえもカリの दोषに汚される。だが心に主を据える者の生からは、心中に住まう至上主プルショーッタマがその汚れをすべて取り去る。

Verse 46

श्रुत: सङ्कीर्तितो ध्यात: पूजितश्चाद‍ृतोऽपि वा । नृणां धुनोति भगवान् हृत्स्थो जन्मायुताशुभम् ॥ ४६ ॥

心に住まう主について聞き、サンキールタナで讃え、瞑想し、礼拝し、あるいはただ深い敬意を捧げるなら、そのバガヴァーンは幾千の生に積もった不浄を心から洗い去ってくださる。

Verse 47

यथा हेम्नि स्थितो वह्निर्दुर्वर्णं हन्ति धातुजम् । एवमात्मगतो विष्णुर्योगिनामशुभाशयम् ॥ ४७ ॥

金に火を当てれば他の金属の混じりによるくすみが除かれるように、心中に宿るヴィシュヌはヨーギーたちの不浄な思いを清め給う。

Verse 48

विद्यातप:प्राणनिरोधमैत्री- तीर्थाभिषेकव्रतदानजप्यै: । नात्यन्तशुद्धिं लभतेऽन्तरात्मा यथा हृदिस्थे भगवत्यनन्ते ॥ ४८ ॥

半神への礼拝、苦行、調息、慈愛、聖地での沐浴、誓戒、布施、そして真言の誦持によっても、心は、無限なるバガヴァーン・アナンタが心中に顕れるとき得られる究極の浄化には及ばない。

Verse 49

तस्मात् सर्वात्मना राजन् हृदिस्थं कुरु केशवम् । म्रियमाणो ह्यवहितस्ततो यासि परां गतिम् ॥ ४९ ॥

ゆえに王よ、全身全霊をもってケーシャヴァを心に据えよ。死に臨んでも怠らず彼に専念するなら、必ずや至高の境地に至る。

Verse 50

म्रियमाणैरभिध्येयो भगवान् परमेश्वर: । आत्मभावं नयत्यङ्ग सर्वात्मा सर्वसंश्रय: ॥ ५० ॥

愛しき王よ、至上主たるバガヴァーンは究極の統御者である。彼は万有のアートマン、すべての依処。死に臨む者が彼を観想すれば、彼はその者に永遠の霊的自己を顕し給う。

Verse 51

कलेर्दोषनिधे राजन्नस्ति ह्येको महान् गुण: । कीर्तनादेव कृष्णस्य मुक्तसङ्ग: परं व्रजेत् ॥ ५१ ॥

王よ、カリ・ユガは過失の海であるが、ただ一つ大いなる徳がある。クリシュナの御名をキールタンして唱えるだけで、執着の鎖を断ち、至高の御国へと赴く。

Verse 52

कृते यद्ध्यायतो विष्णुं त्रेतायां यजतो मखै: । द्वापरे परिचर्यायां कलौ तद्धरिकीर्तनात् ॥ ५२ ॥

サティヤ・ユガにおいてヴィシュヌを黙想して得られた果報、トレーター・ユガにおいて祭祀（ヤジュニャ）によって得られた果報、ドヴァーパラ・ユガにおいて主の蓮華の御足に奉仕して得られた果報は、カリ・ユガではただハリの御名のキールタン—「ハレー・クリシュナ」マハー・マントラの唱名—によって得られる。