Rig Veda 4.57.2: Mandala 4, Sukta 57, Mantra 2

Sukta 4.57

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Kṣetrasya Pati; with invoked ‘patayaḥ of ṛta’ (supporting truth-powers)

Chandas: Jagatī/Triṣṭubh mixture possible due to length; requires metric verification

Samhita Patha (Devanagari)

क्षेत्रस्य पते मधुमन्तमूर्मिं धेनुरिव पयो अस्मासु धुक्ष्व । मधुश्चुतं घृतमिव सुपूतमृतस्य नः पतयो मृळयन्तु ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.57.2

Transliteration

kṣétrasya pate mádhumantam ūrmíṃ dhénuriva páyo asmā́su dhukṣva | mádhuścútaṃ ghṛtámiva supū́tam ṛtásya naḥ pátayo mṛḷayantu ||

Translation

Wahai Penguasa Ladang, perahlah ke dalam diri kami gelombang yang bermadu, seperti sapi memerah susunya; biarlah ia mengalir manis, laksana ghee (ghṛta) yang jernih dan tersaring baik. Semoga para penjaga ṛta berkenan kepada kami, menjadikan hakikat kami bejana pertumbuhan yang benar.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• क्षेत्रस्य: of the field
• क्षेत्रस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)

• पते: O lord/master
• पते: सम्बोधन (address)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• मधुमन्तम्: honeyed, sweet
• मधुमन्तम्: कर्म (object of धुक्ष्व)
• Type: Adjective
• Root: मधुमन्त् (प्रातिपदिक; मधु + मन्त्)

• ऊर्मिम्: wave, surge, stream
• ऊर्मिम्: कर्म (object; ‘wave/stream’ to be milked forth)
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि (प्रातिपदिक)

• धेनुः: a cow
• धेनुः: कर्तृ (agent; subject of implied comparison)
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• पयः: milk
• पयः: कर्म (object of धुक्ष्व)
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)

• अस्मासु: in us, among us
• अस्मासु: अधिकरण (locus: ‘in/among us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धुक्ष्व: milk forth, yield
• धुक्ष्व: क्रिया (imperative action)
• Type: Verb
• Root: दुह् (धातु; ‘to milk’)

• मधुश्चुतम्: honey-dripping
• मधुश्चुतम्: कर्म (qualifier of implied ‘पयः/ऊर्मि’)
• Type: Adjective/Participle
• Root: मधु-च्युत (कृदन्त; √च्यु ‘to drip, flow’ + क्त)

• घृतम्: ghee, clarified butter
• घृतम्: कर्म (in simile with इव)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• सुपूतम्: well-purified
• सुपूतम्: कर्म (qualifier; ‘well-purified’)
• Type: Adjective/Participle
• Root: सु-पूत (कृदन्त; √पू ‘to purify’ + क्त, with सु-)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतस्य: सम्बन्ध (genitive: ‘of ṛta’)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• नः: of us / for us
• नः: सम्प्रदान (beneficiary: ‘for us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• पतयः: lords, masters
• पतयः: कर्तृ (subject of मृळयन्तु)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• मृळयन्तु: may they be gracious, show mercy
• मृळयन्तु: क्रिया (benedictive/imperative)
• Type: Verb
• Root: मृळ्/मृड् (धातु; ‘to be gracious, show mercy’)