Varaha Purana 113.57: Adhyaya 113, Shloka 57

Hymn to Varāha and Pṛthivī’s Inquiry

Prelude to the Sanatkumāra Dialogue

Devanagari script

भगस्त्वं विषलिङ्गश्च परस्त्वं परमात्मकः ॥ सर्वभूतनमस्कार्यो नमो देव नमो नमः ॥

Recitation with translationVaraha Purana 113.57

Transliteration

bhagas tvaṃ viṣaliṅgaś ca paras tvaṃ paramātmakaḥ || sarvabhūtanamaskāryo namo deva namo namaḥ ||

Translation

તમે ભગ છો; તમે વિષલિંગ પણ છો. તમે પરમ, પરમાત્મસ્વરૂપ છો. સર્વ ભૂતોને વંદનીય છો. હે દેવ, તમને નમસ્કાર—વારંવાર નમસ્કાર.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भगः: Bhaga (the Lord of fortune)/fortune
• भगः: प्रथमा-समनाधिकरण (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• विषलिङ्गः: one whose emblem is poison / poison-marked (epithet)
• विषलिङ्गः: प्रथमा-समनाधिकरण (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: विषलिङ्ग (प्रातिपदिक: विष + लिङ्ग)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (determinative)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• परः: supreme/other (transcendent)
• परः: प्रथमा-समनाधिकरण/विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• परमात्मकः: of the nature of the Supreme Self
• परमात्मकः: प्रथमा-समनाधिकरण/विशेषण
• Type: Adjective
• Root: परमात्मक (प्रातिपदिक: परम + आत्मक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष

• सर्वभूतनमस्कार्यः: worthy of salutation by all beings
• सर्वभूतनमस्कार्यः: प्रथमा-समनाधिकरण/विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सर्वभूतनमस्कार्य (प्रातिपदिक: सर्वभूत + नमस्कार्य)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष (determinative)

• नमः: salutation
• नमः: सम्बोधन-प्रयोग (Salutation)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: निपात/अव्यय-प्रयोग (indeclinable interjection of salutation)

• देव: O god
• देव: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• नमः: salutation
• नमः: सम्बोधन-प्रयोग
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: निपात/अव्यय-प्रयोग (salutation)

• नमः: salutation
• नमः: सम्बोधन-प्रयोग
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: निपात/अव्यय-प्रयोग (salutation)

Speaker

Pṛthivī (default, hymn-voice addressing Varāha/Viṣṇu in dialogue frame)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Vaiṣṇavism
• Sanskrit Onomastics

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It preserves a cluster of divine epithets and a repeated salutation formula characteristic of Purāṇic stotras, useful for tracing naming traditions and liturgical phrasing.

Which geographic location is identified?

No geographic location is named in this verse.

What is the primary ethical instruction?

It promotes universal reverence (sarvabhūta-namaskārya), framing humility and respect toward all life within a cosmological vision.