Rig Veda 1.94.8: Mandala 1, Sukta 94, Mantra 8

Sukta 1.94

Rishi: Gopavana Ātreya (traditionally for RV 1.94)

Devata: Agni (with address to ‘devāḥ’ in pāda 1)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

पूर्वो देवा भवतु सुन्वतो रथोऽस्माकं शंसो अभ्यस्तु दूढ्यः । तदा जानीतोत पुष्यता वचोऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.94.8

Transliteration

pū́rvo devā bhavatu sunvató rátho ’smā́kaṃ śáṃso abhy àstu dū́ḍhyaḥ | tád ā́ jānītotá puṣyatā váco ’gne sakhyé mā́ riṣāmā vayáṃ táva ||

Translation

હે દેવો, સોમ પીસનાર (સુન્વતઃ)નો રથ સૌપ્રથમ આગળ વધે; અમારી સ્તુતિ-વાણી (શંસઃ) આગળ ધપે અને દૃઢપણે સ્થાપિત થાય. આ જાણો અને આ વચનને પોષો. હે અગ્નિ, તારી સખાઈમાં અમને હાનિ ન થાય—અમે તારા આશ્રયમાં સુરક્ષિત રહીએ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पूर्वः: foremost, first
• पूर्वः: Kartā (रथः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā (भवतु इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• भवतु: may it be / let it become
• भवतु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू

• सुन्वतः: of the Soma-presser
• सुन्वतः: सम्बन्ध (अस्माकं/यजमानस्य) — ‘of the presser (of Soma)’
• Type: Participle (present active)
• Root: सु (सुनोति) → शतृ-प्रत्यय ‘सुन्वत्’

• रथः: chariot
• रथः: Kartā (भवतु इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us, our
• अस्माकम्: सम्बन्ध (शंसः इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• शंसः: praise, hymn
• शंसः: Kartā (अस्तु इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: शंस (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, unto
• अभि: (उपसर्ग/दिशा-निर्देशः)
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: अभि

• अस्तु: may it be
• अस्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस्

• दूढ्यः: firmness; prosperity (Vedic: ‘secure strength’)
• दूढ्यः: अधिकरण/लक्ष्य (अभि ... अस्तु — ‘towards firmness/abundance’)
• Type: Noun/Abstract noun
• Root: दूढ्य (प्रातिपदिक; ‘दूढ’/‘दृढ’ भावः—स्थैर्य/समृद्धि-सम्बद्धः वैदिकः शब्दः)

• तदा: then
• तदा: Adhikaraṇa (कालः)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

• जानीत: know (you all), take note
• जानीत: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (जानाति)

• उत: and, also
• उत: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• पुष्यत: make thrive, foster
• पुष्यत: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पुष्

• वचः: speech; utterance; hymn
• वचः: Karma (पुष्यत इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सख्ये: in friendship
• सख्ये: Adhikaraṇa (स्थितिः/विषयः—‘in friendship’)
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: (निषेध)
• Type: Indeclinable (prohibitive particle)
• Root: मा

• रिषाम: may we not be harmed / may we not suffer
• रिषाम: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रिष्

• वयम्: we
• वयम्: Kartā (रिषाम इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• तव: of you, your
• तव: सम्बन्ध (सख्ये इत्यस्य—‘thy friendship’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (त्वद्) (सर्वनाम)