
Sukta 1.177
Indra
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
આ પાંચ ઋચાઓનું સ્તોત્ર પ્રજાઓના વૃષભસમાન રાજા ઇન્દ્રને તાત્કાલિક આમંત્રણ આપે છે કે તે બે હરિઓ જોડાયેલા પોતાના રથ પર, સ્તુતિ અને પિચડાયેલા સોમથી આકર્ષિત થઈ, ઝડપથી આવે. તેમાં ગાયકને સહાય કરવા ઇન્દ્રની તત્પરતા, યશ અને બળ પ્રદાન કરવાની શક્તિ, અને ઉપાસકોને ઉજ્જ્વળ, વિજયી અવસ્થા (ઉષાસસમાન નવજીવન) તથા સફળ સિદ્ધિ તરફ દોરી જવાની વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
Mantra 1
आ चर्षणिप्रा वृषभो जनानां राजा कृष्टीनां पुरुहूत इन्द्रः । स्तुतः श्रवस्यन्नवसोप मद्रिग्युक्त्वा हरी वृषणा याह्यर्वाङ् ॥
હે ચર્ષણિપ્રા—માનવ જનસમુદાયોના નેતા—હે વૃષભ, જનતાઓના વૃષભ, કૃષ્ટિઓના રાજા, બહુ-આહ્વાનિત ઇન્દ્ર! સ્તુતિ પામેલો અને શ્રવસ્ય—દીપ્ત યશ—ઇચ્છતો, તું ઉપકાર સાથે નજીક આવ; બે બળવાન હરિ અશ્વોને જોડીને, હે વૃષણ, અમારી તરફ અહીં આવ.
Mantra 2
ये ते वृषणो वृषभास इन्द्र ब्रह्मयुजो वृषरथासो अत्याः । ताँ आ तिष्ठ तेभिरा याह्यर्वाङ्हवामहे त्वा सुत इन्द्र सोमे ॥
હે ઇન્દ્ર, તારા જે વૃષણ—વૃષભસમાન—અત્ય (અશ્વ) છે, બ્રહ્મયુજ—બ્રહ્મ (પવિત્ર વચન)થી જોડાયેલા—અને વૃષરથ—બળવાન રથ ખેંચનારા—તે પર તું ચઢ; તેમના સાથે અમારી તરફ અહીં આવ. હે ઇન્દ્ર, સુત સોમ સમયે અમે તને આહ્વાન કરીએ છીએ.
Mantra 3
आ तिष्ठ रथं वृषणं वृषा ते सुतः सोमः परिषिक्ता मधूनि । युक्त्वा वृषभ्यां वृषभ क्षितीनां हरिभ्यां याहि प्रवतोप मद्रिक् ॥
હે વૃષણ, તારા વૃષભ રથ પર ચઢ; તારા માટે સોમ સુત થયો છે અને મધુર રસો સર્વત્ર પરિષિક્ત—ઢોળાયા—છે. હે ક્ષિતીઓના વૃષભ, બે બળવાન હરિ અશ્વોને જોડીને, પ્રવન્ત માર્ગોથી મદ્રિક—આનંદોત્કર્ષ—તરફ હરિઓ સાથે આવ.
Mantra 4
अयं यज्ञो देवया अयं मियेध इमा ब्रह्माण्ययमिन्द्र सोमः । स्तीर्णं बर्हिरा तु शक्र प्र याहि पिबा निषद्य वि मुचा हरी इह ॥
આ યજ્ઞ દેવો સુધી પહોંચાડનાર છે; આ અર્પણ-કર્મ (મિએધ) છે; આ બ્રહ્માણિ—પવિત્ર સ્તુતિ-વચનો છે; અને હે ઇન્દ્ર, આ સોમ છે. બર્હિ (યજ્ઞાસનનું ઘાસ) પાથરાયું છે; તેથી હે શક્ર, અહીં આગળ આવ; બેસીને પાન કર, અને અહીં તારા બે હરિ (અશ્વો)ને વિમોચ—જોતમાંથી છોડી દે.
Mantra 5
ओ सुष्टुत इन्द्र याह्यर्वाङुप ब्रह्माणि मान्यस्य कारोः । विद्याम वस्तोरवसा गृणन्तो विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
હે સુસ્તુત ઇન્દ્ર, અર્હ ગાયકના બ્રહ્માણિ—પવિત્ર સ્તુતિ-વચનો તરફ અહીં આવ. અમે સ્તુતિ ગાતા, તારી કૃપાથી, પ્રકાશમય ઉષા-અવસ્થા (વસ્તોરવસા) પ્રાપ્ત કરીએ; અને હે જિરદાનુ—ઝડપી દાનકર્તા, અમે એષ—પ્રેરણા, તથા વિજયી પૂર્ણતા (વૃજન) પ્રાપ્ત કરીએ.
It invites Indra to come quickly to the sacrifice, especially to drink the pressed Soma, and asks him to give help, fame, strength, and victory to the worshippers.
The chariot and the two tawny steeds (Haris) are a standard Vedic image for Indra’s swift arrival. The hymn uses it to make the invitation vivid and urgent: “come here now.”
It asks that, through Indra’s support, the singers may “win the dawn” (a bright, renewed state) and also gain iṣ (effective impulse/means of success) and vṛjana (victorious overcoming or winning against opposition).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.