Rig Veda 1.172.3: Mandala 1, Sukta 172, Mantra 3

Sukta 1.172

Devata: Maruts

Chandas: Gayatri (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

तृणस्कन्दस्य नु विशः परि वृङ्क्त सुदानवः । ऊर्ध्वान्नः कर्त जीवसे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.172.3

Transliteration

tṛṇá-skandasya nú víśaḥ pári vṛṅkta su-dānavaḥ | ūrdhvā́n naḥ karta jīváse ||

Translation

જેમ તૃણસ્કન્દ—ઘાસનો પડતો ઢગલો—દૂર કરી માર્ગ સાફ થાય, તેમ હે સુદાનવો (ઉદાર દાતાઓ), તમે અમારી આસપાસની વિશઃ (બધી દિશાઓ/પરિસ્થિતિઓ) શુદ્ધ કરી દો. અમને જીવન માટે ઊર્ધ્વ તરફ ઉઠાવો; અમારા અસ્તિત્વને ઉર્ધ્વગામી માર્ગ પર સ્થાપિત કરો.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तृणस्कन्दस्य: of Tṛṇaskanda (name/epithet)
• तृणस्कन्दस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तृण-स्कन्द (प्रातिपदिक; तृण ‘grass’ + स्कन्द ‘leaper/attacker’, बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास) अथवा देव-नाम

• नु: now; indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• विशः: the clans/peoples
• विशः: कर्म (object of ‘परि वृङ्क्त’)
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक: ‘clan/settlement/people’)

• परि: around; all around
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• वृङ्क्त: he repels/wards off
• वृङ्क्त: कर्तृ (implicit subject: ‘he/it’ = Tṛṇaskanda/Indra etc.)
• Type: Verb
• Root: वृज्/वृञ्ज् (धातु; ‘to turn/ward off, remove, repel’)

• सुदानवः: O generous ones
• सुदानवः: सम्बोधन/कर्तृ-सहचर (addressed: ‘O generous ones’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सु-दानु (प्रातिपदिक; ‘good-giving, generous’)

• ऊर्ध्वान्: upright ones; those raised up
• ऊर्ध्वान्: कर्म (object of ‘कर्त’)
• Type: Adjective
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक ‘upright, upward’)

• नः: for us; to us
• नः: सम्प्रदान (beneficiary with ‘कर्त’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• कर्त: make; do (you all)
• कर्त: कर्तृ (addressed subject: ‘you (pl.)’)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु; ‘to make, do’)

• जीवसे: for living; for life
• जीवसे: प्रयोजन/सम्प्रदान (purpose: ‘for life’)
• Type: Noun (verbal noun/infinitival dative)
• Root: जीव् (धातु) → जीवस् (कृदन्त/नाम ‘life, living’)