Adhyaya 36

Verse 1

ऋषय ऊचुः । चित्रेश्वरमिदं पीठमगस्त्यमुनिनिर्मितम् । यत्प्रमाणं यत्प्रभावं तदस्माकं प्रकीर्तय

Los sabios dijeron: «Este pīṭha llamado Citreśvara fue establecido por el sabio Agastya. Dinos su medida (forma/extensión) y su poder espiritual; descríbenoslo».

Verse 2

सूत उवाच । तस्य पीठस्य माहात्म्यं वक्तुं नो शक्यते द्विजाः । सहस्रेणापि वर्षाणां मुखानामयुतैरपि

Dijo Sūta: «Oh nacidos dos veces, la grandeza de ese pīṭha sagrado no puede describirse por completo, ni aun hablando durante mil años, ni aun con decenas de miles de bocas».

Verse 3

तत्र सिद्धिमनुप्राप्ताः शतशोऽथ सहस्रशः । अनुध्यानसमायुक्ता योगिनः शंसितव्रताः

Allí, cientos y miles de yoguis han alcanzado la perfección (siddhi), unidos a la contemplación incesante y firmes en votos alabados y disciplinados.

Verse 4

अन्यपीठेषु या सिद्धिर्वर्षानुष्ठानतो भवेत् । दिनेनैकेन तां सिद्धिं लभंते योगिनो ध्रुवम्

La perfección que en otros asientos sagrados surge sólo por observancias de años, aquí los yoguis, sin duda, obtienen esa misma perfección en un solo día.

Verse 5

यस्तत्राथ र्वणान्मंत्राञ्जपेच्छ्रद्धासमन्वितः । तेषामर्थोद्भवं कृत्स्नं फलं प्राप्नोति स ध्रुवम्

Quien, colmado de fe, recite allí los mantras de la tradición Atharva, obtiene con certeza el fruto pleno que brota de su sentido y de su poder sagrado.

Verse 6

पुत्रकामो नरस्तत्र पुंलिंगान्यो जपेन्नरः । स लभेतेप्सितान्पुत्रान्यद्यपि स्याज्जरान्वितः

El hombre que desea hijos varones debe recitar allí las fórmulas de género masculino; aun si está entrado en años, obtiene los hijos que anhela.

Verse 7

गर्भोपनिषदं तत्र पुत्रकामो जपेन्नरः । अपि वन्ध्याप्रसंगेन स्यात्स पुत्रसमन्वितः

Allí, el hombre que anhela descendencia debe recitar el Garbhopaniṣad; aun si pesa la desgracia de la esterilidad, llega a verse colmado de hijos.

Verse 8

शत्रुलोकविनाशाय यो जपेच्छतरुद्रियम् । तस्मिन्पीठेऽरयस्तस्य सद्यो गच्छंति संक्षयम् ०

Para destruir las fuerzas enemigas, quien recite el Śatarudriya: en ese pīṭha, sus adversarios caen pronto en la ruina.

Verse 9

भूतप्रेतपिशाचादिरक्षार्थं तत्र मानवः । यो जपेद्वामदेव्यं च स स्याद्धि निरुपद्रवः

Para protección contra bhūtas, pretas, piśācas y semejantes, quien recite allí el himno de Vāmadeva queda en verdad libre de toda aflicción.

Verse 10

कोऽदादिति नरस्तत्र कन्यार्थं यो जपेदृचम् । यां कन्यां ध्यायमानस्तु स तां प्राप्नोत्यसंशयम्

El hombre que, en aquel lugar, por obtener una esposa, recita el ṛk que comienza con “Ko ’dād iti”, y meditando en la doncella que desea, la alcanza sin duda alguna.

Verse 11

यो भूपालप्रसादार्थमिमं देवा निशं जपेत् । निरर्गलः प्रसादः स्यात्तस्य पार्थिवसंभवः

Oh dioses, quien de noche recita esto para obtener el favor de un rey, alcanza una gracia real sin impedimento, nacida de la benevolencia del soberano.

Verse 12

स्वस्त्रीस्नेहकृतेयस्तु तं पत्नीभिरिति द्विजाः । जपेद्भार्या भवेत्साध्वी तस्य सा स्नेहवत्सला

Oh nacidos dos veces, quien aquí recita el mantra que comienza “taṃ patnībhir …” para ganar el afecto de su esposa, hace que ella se vuelva virtuosa y devota, amándolo con ternura constante.

Verse 13

यो लोकानुग्रहार्थाय जपेददितिरित्यपि । तस्य लोकानुरागः स्यात्सलाभश्च विशेषतः

Quien, deseando el bien del pueblo, recita también el (mantra) “aditir …”, obtiene el afecto de la gente y, de modo especial, prosperidad y éxito.

Verse 14

वित्तार्थी यो जपेत्तत्र श्रीसूक्तं मनुजो द्विजाः । सर्वतस्तस्य वित्तानि समागच्छंत्यनेकशः

Oh brāhmaṇas, el hombre que busca riqueza y recita allí el Śrīsūkta, ve cómo las riquezas acuden a él desde todas las direcciones, de muchas maneras.

Verse 16

जपेद्रथंतरं साम यानार्थं तत्र यो नरः । स प्राप्नोति हि यानानि शीघ्रगानि शुभानि च

Quien, deseando vehículos, recita allí el Sāman Rathaṃtara, en verdad obtiene carruajes auspiciosos y medios de viaje de rápido andar.

Verse 17

गजार्थी यो जपेत्तत्र गणानां द्विजसत्तमाः । स प्राप्नोति गजान्मर्त्यो मदप्लावितभूतलान्

¡Oh el mejor de los dos veces nacidos! Quien, buscando elefantes, recita allí el himno que comienza «gaṇānām…», ese mortal obtiene elefantes cuya fuerza, en el celo, parece inundar la tierra.

Verse 18

न तद्रक्षेति यो मन्त्रं जपेद्र क्षाकृते नरः । तस्य स्यात्सर्वतो रक्षा समेषु विषमेषु च

Quien recita el mantra «na tad rakṣe…» buscando amparo, obtiene protección por todos los lados, tanto en lo favorable como en lo peligroso.

Verse 19

सप्तर्षय इति श्रेष्ठां यो जपेत्तु समाहितः । ऋचं रोगविनाशाय स रोगैः परि मुच्यते

Quien, con la mente recogida, recita el excelente ṛc que comienza «saptarṣayaḥ…» para destruir la enfermedad, queda completamente libre de dolencias.

Verse 20

यदुभी यो जपेत्तत्र ग्रहपीडार्दितो जनः । सानुकूला ग्रहास्तस्य प्रभवंति न संशयः

Quien, afligido por las penas de los planetas (graha), recita allí el verso que comienza «yadubhī…», hace que los graha le sean propicios; no hay duda.

Verse 21

भूतपीडार्दितो यश्च बृहत्साम जपेन्नरः । पितृवज्जायते तस्य स भूतोऽप्यंतकोऽपि चेत्

El hombre afligido por espíritus atormentadores que recita el Bṛhatsāman: hacia él ese ser se vuelve como un padre, aun si fuese una entidad mortífera.

Verse 22

यात्रासिद्धिकृते यश्च जपेत्सूक्तं च शाकुनम् । तस्य संसिध्यते यात्रा यद्यपि स्यादकिंचनः

Quien recita el Śākunasūkta para el logro del viaje, su jornada se cumple con éxito, aunque carezca de recursos.

Verse 23

सर्पनाशाय यस्तत्र सार्पसूक्तं जपेन्नरः । न तस्य मंदिरे सर्पाः प्रविशंति कथंचन

Para destruir a las serpientes, el hombre que allí recita el Sārpa-sūkta: las serpientes no entran en su morada de ningún modo.

Verse 24

विषनाशाय यस्तत्र जपेच्छ्र द्धासमन्वितः । उत्तिष्ठेति विषं सद्यस्तस्य नाशं प्रयास्यति

Para destruir el veneno, quien allí, lleno de fe, recita el mantra que comienza con “Uttiṣṭha—¡Levántate!”, en su caso el veneno se extingue de inmediato.

Verse 25

स्थावरजगमं वापि कृत्रिमं यदि वा विषम् । तस्य नाम्ना विनिर्याति तमः सूर्योदये यथा

Sea el veneno de origen inmóvil o móvil, o incluso artificial, al pronunciar el nombre de ese mantra se retira, como la oscuridad al amanecer del sol.

Verse 26

व्याघ्रसाम जपेद्यस्तु तत्र श्रद्धासमन्वितः । तस्य व्याघ्रादयो व्याला जायंते सौम्यचेतसः

Pero quien, lleno de fe, recita allí el Vyāghra-sāman, para él los tigres y otras fieras se vuelven de ánimo manso y apacible.

Verse 27

कृषिकर्मप्रसि द्ध्यर्थं यो जपेल्लांगलानि च । वृष्टिहीनेऽपि लोकेऽस्मिन्कृषिस्तस्य प्रसिध्यति

Para el éxito de las labores agrícolas, quien recita allí los mantras llamados Lāṅgalāni, aun cuando este mundo carezca de lluvia, su cultivo prospera y alcanza buen fin.

Verse 28

ईतिनाशाय तत्रैव जपेद्देवव्रतं नरः । ततः संकीर्त्तना देव ईतयो यांति संक्षयम्

Para la destrucción de calamidades y pestilencias, el hombre debe recitar allí mismo el Devavrata; por esa alabanza y recitación, las aflicciones se consumen hasta desaparecer.

Verse 29

अनावृष्टिहते लोके पंचेंद्रं तत्र यो जपेत् । तस्य हस्तकृते होमे तन्मंत्रैः स्याज्जलागमः

Cuando el mundo es herido por la falta de lluvia, quien recita allí el Pañcendra, entonces, en su ofrenda al fuego realizada con sus propias manos, por esos mantras acontece la llegada del agua, la lluvia.

Verse 30

दंष्ट्राभ्या मिति यस्तत्र नरश्चौरार्दितः पठेत् । नोपद्रवो भवेत्तस्य कदाचिच्चौरसंभवः

Y el hombre afligido por ladrones que recita allí “Daṁṣṭrābhyām” no sufre jamás perturbación alguna nacida de los ladrones.

Verse 31

विवादार्थं जपेद्यस्तु संसृष्टमिति तत्र च । विवादे विजय स्तस्य पापस्यापि प्रजायते

Y quien allí recite “Saṁsṛṣṭam” con ánimo de disputa—hasta en la disputa se le produce la victoria, aun cuando sea pecador.

Verse 32

यो रिपूच्चाटनार्थाय नरो रुद्रशिरो जपेत् । तस्य ते रिपवो यांति देशं त्यक्त्वा कुबुद्धितः

Con el fin de ahuyentar a los enemigos, el hombre que recita el Rudraśiras—sus enemigos, por su propia intención extraviada, abandonan el lugar y se marchan.

Verse 33

मोहनाय रिपूणां च यो जपेद्विष्णुसंहिताम् । तस्य मोहाभिभूतास्ते जायंते रिपवो ध्रुवम्

Quien recita la Viṣṇu-saṁhitā para confundir a los enemigos—sus adversarios, sin duda, quedan dominados por el desconcierto.

Verse 34

वशीकरणहेतोर्यः कूष्मांडीः प्रजपेन्नरः । शत्रवोऽपि वशे तस्य किं पुनः प्रमदादयः

El hombre que repite el mantra Kūṣmāṇḍī con el propósito de atraer y dominar—hasta sus enemigos quedan bajo su influjo; ¡cuánto más los demás, como las mujeres y otros!

Verse 35

यः स्तंभाय रिपूणां वै प्राजापत्यं च वारुणम् । मंत्रं जपेद्द्विजश्रेष्ठाः सम्यक्छ्रद्धापरायणः । मंत्रसंस्तंभितास्तस्य जायंते सर्वशत्रवः

Oh mejores de los nacidos dos veces, quien—firme en la fe debida—recita los mantras Prājāpatya y Vāruṇa para inmovilizar a los enemigos, hace que todos sus adversarios queden, sin duda, contenidos y ‘detenidos’ por ese mantra.

Verse 36

जपेत्काली करालीति यः शोषाय नरो द्विजाः । स शोषयति तत्कृत्स्नं यच्चित्ते धारयेन्नरः

Oh, oh mejores de los dos veces nacidos: quien recita “Kālī, Karālī” con el propósito de secar un obstáculo, hace marchitar por completo aquello que sostiene en su mente como objeto.

Verse 37

एष मंत्रस्तदा जप्तो ह्यगस्त्येन महात्मना । यत्प्रभावान्नदीनाथस्तेन संशोषितो ध्रुवम्

Este mismo mantra fue recitado antaño por el magnánimo Agastya; por su poder, el Señor de los Ríos fue ciertamente secado por él.

Verse 38

एतत्प्रभावं यत्पीठं मंत्राणां सिद्धिकारकम् । ऐहिकानां फलानां च तन्मया वः प्रकीर्तितम्

Así os he proclamado el poder de ese asiento sagrado (pīṭha), que otorga el logro de los mantras y también concede frutos mundanos.

Verse 39

यो वांछति पुनः स्वर्गं स तत्र द्विजसत्तमाः । स्नानं करोतु दानं च श्राद्धं चापि विशेषतः

Oh, el mejor de los dos veces nacidos: quien anhele el cielo debe, en ese lugar, bañarse ritualmente, dar limosna y, sobre todo, ofrecer los ritos de śrāddha.

Verse 40

अथ वांछति यो मोक्षं विरक्तो भवसागरात् । निष्कामस्तत्र संतुष्टस्तपस्तप्येत्सुबुद्धिमान्

Pero quien busque la liberación, desapegado del océano del devenir mundano, sin deseo egoísta y satisfecho allí, debe practicar austeridad con clara comprensión.

Verse 41

ऋषय ऊचुः । मंत्रजाप्यस्य माहात्म्यं यत्त्वया नः प्रकीर्तितम् । तत्कथं सिद्धिमायाति मंत्रजाप्यं हि सूतज

Los sabios dijeron: «Nos has proclamado la grandeza de la recitación de mantras; pero ¿cómo alcanza la consumación el japa del mantra, oh hijo de Sūta?»

Verse 42

सूत उवाच । अत्र तत्कथयिष्यामि यन्मया पितृतः श्रुतम् । वदतो ब्राह्मणेंद्रस्य पुरा दुर्वाससो मुनेः

Sūta dijo: «Aquí explicaré lo que oí de mi padre—antiguamente, de las palabras del más excelso entre los brāhmaṇas, el sabio Durvāsas.»

Verse 43

तेन पूर्वं पिताऽस्माकं पृष्टो दुर्वाससा द्विजाः । मंत्रवादकृते यच्च शृणुध्वं सुसमाहिताः

Antes de esto, oh brāhmaṇas, nuestro padre fue interrogado por Durvāsas acerca de la práctica de la ciencia de los mantras. Escuchad lo que dijo, con la mente bien recogida.

Verse 44

दुर्वासा उवाच । साधयिष्याम्यहं मन्त्रमभीष्टं कमपि व्रती । तस्य सिद्धिकृते ब्रूहि विधानं शास्त्रसंभवम्

Durvāsas dijo: «Yo, hombre de votos, deseo consumar algún mantra anhelado. Dime el procedimiento, fundado en las escrituras, por el cual ese mantra alcanza la perfección.»

Verse 45

लोमहर्षण उवाच । मंत्राणां साधनं कष्टं सर्वेषामपि सन्मुने । प्रत्यवायसमोपेतं बहुच्छिद्रसमाकुलम्

Lomaharṣaṇa dijo: «Oh noble sabio, la práctica para realizar los mantras es ardua para todos. Va acompañada del peligro de resultados adversos y está llena de muchas trampas y fallas.»

Verse 46

तस्मान्मंत्रकृते सिद्धिं यदि त्वं वांछसि द्विज । चमत्कारपुरे क्षेत्रे तत्र त्वं गंतुमर्हसि

Por tanto, oh dos veces nacido, si anhelas el éxito en la práctica del mantra, debes ir al campo sagrado de Camatkārapura.

Verse 47

तत्र चित्रेश्वरीपीठमगस्त्येन विनिर्मितम् । सद्यः सिद्धिकरं प्रोक्तं मन्त्राणां हृदि वर्तिनाम्

Allí se alza el Pīṭha de Citreśvarī, establecido por Agastya. Se declara que otorga perfección inmediata a quienes llevan los mantras morando en el corazón.

Verse 48

न तत्र जायते छिद्रं प्रत्यवायो न च द्विज । नासिद्धिर्वरदानेन सर्वेषां त्रिदिवौकसाम्

Allí no surge defecto alguno, oh dos veces nacido, ni tampoco consecuencia adversa. Por la gracia que concede dones de ese pīṭha, no hay fracaso, como lo reconocen todos los moradores del cielo.

Verse 49

चातुर्युंग्यं हि तत्पीठं स्थितानां सिद्धिमाह रेत् । युगानुरूपतः सद्यस्ततो वक्ष्याम्यहं द्विज

Ese pīṭha es eficaz a través de las cuatro yugas; para quienes permanecen allí, se dice que trae la obtención. Conforme a cada era, la realización llega de inmediato; por eso, oh dos veces nacido, ahora lo explicaré.

Verse 50

यो यं साधयितुं मन्त्रमिच्छति द्विजसत्तम । स तस्य पूर्वमेवाथ लक्षमेकं जपेन्नरः

Quienquiera que desee consumar un mantra en particular, oh el mejor de los dos veces nacidos, debe ante todo recitarlo en japa cien mil (un lakh) veces.

Verse 51

ततो भवति संसिद्धो मंत्रार्हः स नरः शुचिः । जपेद्ब्राह्मणशार्दूल ततो लक्षचतुष्टयम् । दशांशेन तु होमः स्यात्सुसमिद्धे हुताशने

Entonces esa persona queda plenamente consumada: pura y digna de portar el mantra. Luego, oh tigre entre los brāhmaṇas, debe recitar aún cuatro lakhs (400.000). Después, ha de realizarse un homa como la décima parte del japa, ofrendándolo en un fuego sagrado bien encendido.

Verse 52

ततस्तु जायते सिद्धिर्नूनं तन्मंत्रसंभवा । तत्र सौम्येषु कृत्येषु होमः सिद्धार्थकैः सितैः

Entonces, sin duda, surge el siddhi nacido del mantra. Allí, para ritos suaves y auspiciosos, el homa debe hacerse con semillas de mostaza blanca.

Verse 53

तर्पणैः कन्यकानां च होमः स्यात्स फलप्रदः

Las ofrendas de libación (tarpaṇa) y el homa realizados en beneficio de las kanyās (doncellas) se vuelven verdaderamente fructíferos, otorgando el mérito deseado.

Verse 54

एतत्कृतयुगे प्रोक्तं मंत्रसाधनमुत्त मम् । सर्वेषां साधकानां च मया प्रोक्तं द्विजोत्तम

Este método supremo de práctica del mantra fue declarado para el Kṛta Yuga; y yo lo he enseñado para todos los sādhakas, oh el mejor de los nacidos dos veces.

Verse 55

एतत्त्रेतायुगे प्रोक्तं पादोनं मन्त्रसाधनम् । युग्मार्धं द्वापरे कार्यं चतुर्थांशं कलौ युगे

En el Tretā Yuga, esta disciplina del mantra se enseña reducida en una cuarta parte; en el Dvāpara debe hacerse a la mitad; y en el Kali Yuga, a una cuarta parte.

Verse 56

एवं तत्र समासाद्य सिद्धिं मंत्रसमुद्भवाम् । तत्र पीठे ततः कृत्यं साधयेत्स्वेच्छया नरः

Así, habiendo alcanzado allí la siddhi nacida del mantra, el hombre puede entonces consumar, según su deseo, cualquier empresa en ese mismo pīṭha sagrado.

Verse 57

शापानुग्रहसामर्थ्यसंयुतस्तेज साऽन्वितः । अजेयः सर्वभूतानां साधूनां संमतस्तथा

Dotado del poder de maldecir y de bendecir, y colmado de fulgor espiritual, se vuelve invencible para todos los seres—y asimismo es aprobado por los sādhus, los justos.

Verse 58

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा स मुनिस्तस्य पितुर्मम वचोऽखिलम् । ततश्चित्रेश्वरं पीठं समायातोऽथ सन्मुनिः

Sūta dijo: Habiendo escuchado por completo estas palabras mías—pronunciadas en nombre de su padre—aquel santo sabio llegó al pīṭha sagrado de Citreśvara.

Verse 59

तत्र संसाधयामास सर्वान्मंत्रान्यथाक्रमम् । विधिना शास्त्रदृष्टेन श्रद्धया परया युतः

Allí consumó debidamente todos los mantras, en el orden correcto, conforme al rito sancionado por los śāstras, y colmado de fe suprema.

Verse 60

इति संसिद्धमंत्रः स चमत्कारपुरं गतः । विप्राणां प्रार्थनार्थाय भूमिखंडकृते द्विजाः

Así, perfeccionado en el mantra, fue a Camatkārapura—oh dvija—por causa de la súplica de los brāhmaṇas, acerca de un asunto relativo a la división de un terreno.