Adhyaya 174

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यदपि वो वच्मि लिंगं यत्तत्र संस्थितम् । स्थापितं पिप्पलादेन कंसारेश्वरमित्यहो

Dijo Sūta: También os hablaré de otro liṅga que allí permanece establecido—erigido por Pippalāda—conocido, en verdad, como Kaṃsāreśvara.

Verse 3

यस्मिन्दृष्टे तु लोकानां पापं याति दिनोद्भवम् । नते षाण्मासिकं चैव पूजिते वर्षसंभवम् । ऋषय ऊचुः । पिप्पलादेन यल्लिंगं स्थापितं सूतनन्दन । कंसारेश्वरमित्युक्तं कस्मात्तच्च ब्रवीहि नः

Con solo verlo, se destruyen los pecados que a diario nacen en los hombres; al postrarse ante él, se borran los pecados acumulados durante seis meses; y al adorarlo, se disipan los pecados de todo un año. Dijeron los sabios: Oh hijo de Sūta, ¿por qué el liṅga instalado por Pippalāda es llamado “Kaṃsāreśvara”? Dínoslo.

Verse 4

क एष पिप्पलादस्तु कस्य पुत्रो वदस्व नः । किमर्थं स्थापितं लिंगं क्षेत्रे तत्र महात्मना

¿Quién es, en verdad, ese Pippalāda, y de quién es hijo? Dínoslo. ¿Con qué propósito instaló el magnánimo ese liṅga allí, en aquel sagrado kṣetra?

Verse 5

सूत उवाच । प्रश्नभारो महानेष भवद्भिः समुदाहृतः । तथापि कथयिष्यामि नमस्कृत्वा स्वयंभुवम्

Sūta dijo: Grande es esta carga de preguntas que habéis planteado. Aun así, la relataré, habiéndome inclinado primero ante el Señor Nacido de Sí Mismo (Svayambhū).

Verse 6

याज्ञवल्क्यस्यभगिनी कंसारीति च विश्रुता । कुमारब्रह्मचर्येण तप स्तेपे सुदारुणम्

La hermana de Yājñavalkya, renombrada por el nombre de Kaṃsārī, emprendió austeridades extremadamente severas, observando el brahmacarya desde su juventud.

Verse 7

याज्ञवल्क्याश्रमे पुण्ये बांधवेन समन्विता । कस्यचित्त्वथ कालस्य याज्ञवल्क्यस्य भो द्विजाः

Oh dos veces nacidos, después de algún tiempo, en la sagrada ermita de Yājñavalkya, cierta mujer —acompañada por un pariente— vino a Yājñavalkya.

Verse 8

चस्कन्द रेतः स्वप्नांते दृष्ट्वा कांचिद्वराप्सराम् । तारुण्यभावसंस्थस्य तपोयुक्तस्य सद्द्विजाः

Oh nobles dos veces nacidos, cuando contempló a una excelente apsara al final de un sueño, el semen de ese asceta —que estaba en la flor de la juventud pero dedicado a la austeridad— fue emitido.

Verse 9

रेतसा तस्य महता परिधानं परिप्लुतम् । तच्च तेन परित्यक्तं प्रभाते समुपस्थिते

Su vestimenta quedó completamente empapada por ese abundante semen; y cuando llegó la mañana, abandonó esa tela.

Verse 10

कंसारिकाऽथ जग्राह स्नानार्थं वसनं च तत् । अमोघरेतसा क्लिन्नमजानन्ती द्विजोत्तमाः

Entonces Kaṃsārikā tomó aquella misma tela para bañarse, oh el mejor de los nacidos dos veces, sin saber que había sido humedecida por la simiente infalible.

Verse 11

कुर्वन्त्या यजनं तस्या जलं वीर्यसमन्वितम् । प्रविष्टं भगमध्ये तु ऋतुकाल उपस्थिते

Mientras ella realizaba su rito, el agua cargada de simiente entró en su matriz, y sucedió cuando había llegado su tiempo fértil.

Verse 12

ततो गर्भः समभवत्तस्यास्तूदरमध्यगः । वृद्धिं चाप्यगमन्नित्यं शुक्लपक्षे यथोडुराट्

Entonces surgió en ella un embarazo, asentado en medio de su vientre; y crecía día tras día, como la luna que aumenta en la quincena luminosa.

Verse 13

साऽपि तं गर्भमादाय स्वोदरस्थं तपस्विनी । दुःखेन महता युक्ता लज्जयाऽथ तदाऽवृता

Aquella mujer asceta también llevó el embrión en su propio seno, afligida por un gran dolor y luego cubierta por la vergüenza.

Verse 14

चिन्तयामास सुचिरं विस्मयेन समन्विता । गोपायन्ती तदाऽत्मानं दर्शनं याति नो नृणाम्

Durante largo tiempo meditó, colmada de asombro; guardándose a sí misma, entonces no se mostró a la vista de la gente.

Verse 15

व्रतचर्यामिषं कृत्वा सदा रहसि संस्थिता । संप्राप्ते दशमे मासि निशीथे समुपस्थिते । तस्याः कुमारको जातो वालार्कसदृशद्युतिः

Cumpliendo las disciplinas de su voto y permaneciendo siempre en secreto, cuando llegó el décimo mes y se presentó la medianoche, dio a luz a un niño cuyo resplandor era como el sol naciente.

Verse 16

अथ सा तं समा दाय सूक्ष्मवस्त्रेण वेष्टितम् । कृत्वा जगाम चारण्यं मनुष्यपरिवर्जितम् । अश्रुपूर्णेक्षणा दीना रुदन्ती गुप्तमेव च

Entonces tomó al niño, lo envolvió en un paño fino y se internó en un bosque apartado de los hombres; desdichada, con los ojos llenos de lágrimas, lloraba y lo mantenía todo en secreto.

Verse 17

ततो गत्वा च साऽश्वत्थं विजने सुमहत्तरम् । तस्याधस्ताद्विमुच्याथ वाक्यमेतदुवाच ह

Luego fue hacia un grandísimo Aśvattha (higuera sagrada) que se alzaba en un lugar solitario. Tras dejar (al niño) bajo él, pronunció estas palabras.

Verse 18

अश्वत्थ विष्णुरूपोऽसि त्वं देवेषु प्रतिष्ठितः । तस्माद्रक्षस्व मे पुत्रं सर्वतस्त्वं वनस्पते

Oh Aśvattha, tú eres de la forma de Viṣṇu, establecido entre los dioses. Por ello, oh señor de los árboles, protege a mi hijo por todos los lados.

Verse 19

एष ते शरणं प्राप्तो मम पुत्रस्तु बालकः । पापाया निर्दयायाश्च तस्माद्रक्षां समाचर

Este pequeño—mi hijo—ha llegado a ti en busca de refugio. Por tanto, concédele protección contra lo pecaminoso y lo despiadado.

Verse 20

एवमुक्त्वा रुदित्वा च सुचिरं सा तपस्विनी । जगाम स्वाश्रमं पश्चाद्वाष्पव्याकुललोचना

Habiendo dicho así y llorado por largo tiempo, aquella mujer asceta regresó después a su propio āśrama, con los ojos turbados por las lágrimas.

Verse 21

यावद्रोदिति सा माता तस्याधस्ताद्वनस्पतेः । तावदाकाशजा वाणी संजाता मेघनिःस्वना

Mientras aquella madre lloraba bajo el árbol señorial, surgió una voz nacida del cielo, retumbante como el trueno de las nubes.

Verse 22

मा त्वं शोकं कुरुष्वास्य बालकस्य कृते शुभे । एष शापादुतथ्यस्य ज्येष्ठभ्रातुर्बृहस्पतिः । अवतीर्णो धरापृष्ठे योग्यतां समवाप्स्यति

Oh, bienaventurada, no te aflijas por este niño. Él es Bṛhaspati, el hermano mayor de Utathya; por causa de una maldición ha descendido a la faz de la tierra, y aquí alcanzará la aptitud y excelencia que le están destinadas.

Verse 23

एष चाथर्वणं वेदं शतकल्पं सुविस्तरम् । शतभेदं च नवधा पंचकल्पं करिष्यति

También ordenará el Atharva-Veda, vastamente desplegado en cien kalpas; lo dividirá en cien ramas y lo dispondrá en clasificaciones de nueve y de cinco partes.

Verse 24

पिप्पलस्य तरोरेष रसं संभक्षयिष्यति । पिप्पलाद इति ख्यातस्ततो लोके भविष्यति

Se alimentará de la savia/esencia del árbol pippala; por ello, en el mundo será célebre con el nombre de «Pippalāda».

Verse 25

या त्वं विस्मयमापन्ना पुरुषेण विना शिशुः । संजातोऽयं मम प्रांशुस्ततस्तत्कारणं शृणु

Puesto que te maravillas de que este niño haya nacido sin varón, escucha la causa de ello.

Verse 26

स्नानवस्त्रं च ते भ्रातू रेतसा यत्परिप्लुतम् । तत्त्वया ऋतुकाले तु परिधानं कृतं शुभे

La prenda de baño de tu hermano, empapada de su semilla, fue usada por ti durante tu periodo fértil, oh auspiciosa.

Verse 27

स्नानकाले तु तोयानि रेतोदकमथास्पृशन् । अमोघरेतसा तेन पुत्रोऽयं तव संस्थितः

En el momento del baño, las aguas tocaron el fluido seminal; por esa virilidad infalible, este hijo tuyo fue engendrado.

Verse 28

एवं ज्ञात्वा महाभागे यद्युक्तं तत्समाचर

Sabiendo esto así, oh gran afortunada, haz lo que sea apropiado.

Verse 29

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा देवलोकस्यवज्रपातोपमं वचः । हाहाकारपरा भूत्वा निपपात धरातले

Sūta dijo: Al oír esas palabras, semejantes a la caída de un rayo en el mundo de los dioses, ella se llenó de lamentos y cayó al suelo.

Verse 30

छिन्नवृक्षलता यद्वत्पतिता सा तपस्विनी

Aquella mujer asceta cayó, como una enredadera cortada del árbol.

Verse 31

चिरायन्त्यां तु तस्यां स याज्ञवल्क्यो महामुनिः । शून्यं तमाश्रमं दृष्ट्वा पप्रच्छान्यान्मुनीश्वरान्

Al demorarse ella largo tiempo, el gran sabio Yājñavalkya, al ver vacío aquel āśrama, preguntó a los demás señores de los munis.

Verse 32

क्व च मे भगिनी याता कंसारी सुतपस्विनी । तया विनाऽद्य मे सर्वं शून्यमाश्रममंडलम्

«¿Adónde ha ido mi hermana—Kaṃsārī, la noble asceta? Sin ella, hoy todo el recinto de mi āśrama se me antoja vacío.»

Verse 33

आचख्यौ तापसः कश्चिद्भगिनी ते यवीयसी । निश्चेष्टा पतिता भूमावश्वत्थस्य समीपतः

Un asceta informó: «Tu hermana menor ha caído al suelo, inmóvil, cerca del árbol aśvattha.»

Verse 34

मया दृष्टा मुनिश्रेष्ठ तां त्वं भावय मा चिरम् । अथासौ त्वरया युक्तः संभ्रांतस्तु प्रधावितः

«Yo la he visto, oh el mejor de los sabios: atiéndela de inmediato, sin tardanza.» Entonces él, preso de prisa y sobresalto, corrió velozmente.

Verse 35

यत्र सा कथिता तेन तापसेन तपस्विनी । वीक्षते यावत्तत्रस्था श्वसमाना व्यवस्थिता

En el lugar donde aquel asceta dijo que ella estaba, la mujer asceta permaneció allí—se la veía aún respirando mientras yacía inmóvil.

Verse 36

अथ तोयेन शीतेन सेचयित्वा मुहुर्मुहुः । दत्त्वा भूयोऽपि वातं च यावच्चक्रे सचेतनाम् । तावत्कात्यायनी प्राप्ता मैत्रेयी च ससंभ्रमम्

Entonces, rociándola una y otra vez con agua fresca y dándole aire de nuevo, la hizo volver en sí. Justo entonces llegó Kātyāyanī, y también Maitreyī, presa de gran sobresalto.

Verse 37

किमिदं किमिदं जातं ननांदर्वद मा चिरम्

«¿Qué es esto, qué ha sucedido? Dímelo pronto; no te demores.»

Verse 38

किं वा भूतगृहीताऽसि माहेंद्रेण ज्वरेण वा

«¿O qué es—te ha poseído un espíritu, o te aflige la fiebre Māhendra?»

Verse 39

अथ सा चेतनां लब्ध्वा याज्ञ वल्क्यं पुरः स्थितम् । भार्यया सहितं दृष्ट्वा व्रीडयाऽसून्मुमोच ह

Entonces recobró la conciencia y vio a Yājñavalkya de pie ante ella junto con su esposa; y, vencida por la vergüenza, exhaló su aliento vital.

Verse 40

अथ तां च मृतां दृष्ट्वा रुदित्वा च चिरं द्विजाः । याज्ञवल्क्यः सभार्यस्तु दत्त्वा वह्निं च शोकधृक् । जगाम स्वाश्रमं पश्चाद्दत्त्वा च सलिलाञ्जलिम्

Al verla muerta, los dos veces nacidos lloraron largo tiempo. Luego Yājñavalkya, junto con su esposa, con el corazón cargado de pena, cumplió el rito funerario entregándola al fuego; y después, tras ofrecer la oblación de agua, regresó a su propia ermita.

Verse 41

सोऽपि बालोऽथ ववृधे पिप्पलास्वादपुष्टिधृक् । अश्वत्थस्य तले तस्य वृद्धिं याति शनैःशनैः

Aquel niño también creció, sustentado por el sabor de los frutos de pippala. Bajo aquel árbol aśvattha, iba aumentando de estatura con firmeza, poco a poco.

Verse 42

कस्यचित्त्वथ कालस्य नारदो मुनिसत्तमः । तीर्थयात्राप्रसंगेन तेन मार्गेण चागतः

Pasado cierto tiempo, Nārada —el mejor de los sabios— llegó por aquel camino, pues iba en peregrinación a los sagrados tīrthas.

Verse 43

स दृष्ट्वा बालकं तत्र द्वादशार्कसमप्रभम् । एकाकिनं वने शून्ये पिप्पलास्वादतत्परम् । पप्रच्छ विस्मयाविष्ट एकाकी को भवानिह

Al ver allí a un niño, resplandeciente como doce soles, solo en un bosque desierto y entregado a saborear frutos de pippala, preguntó, sobrecogido de asombro: «¿Quién eres tú, aquí, tan solo?»

Verse 44

वने शून्ये महारौद्रे सिंहव्याघ्रसमाकुले । क्व ते माता पिता चैव किमर्थं चेह तिष्ठसि

«En este bosque vacío, terriblemente espantoso, lleno de leones y tigres, ¿dónde están tu madre y tu padre? ¿Y por qué permaneces aquí?»

Verse 45

निवससि कथं चैव सर्वं मे विस्तराद्वद

«¿Cómo moras aquí? Dímelo todo con detalle.»

Verse 46

पिप्पलाद उवाच । नाहं जानामि पितरं मातरं न च बांधवम् । नापि त्वां कोऽत्र चा यातो मम पार्श्वे तु सांप्रतम्

Pippalāda dijo: «No conozco a mi padre ni a mi madre, ni a pariente alguno. Tampoco te conozco a ti: ¿quién eres tú, que acabas de venir a mi lado ahora?»

Verse 47

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा मुनीश्वरः । ततस्तं प्रहसन्प्राह ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा

Sūta dijo: Al oír sus palabras, el gran sabio meditó largo tiempo. Luego, sonriendo—tras comprenderlo con visión divina—le habló.

Verse 48

नारद उवाच । मया ज्ञातोऽसि वत्स त्वं याज्ञवल्क्यस्य रेतसा । दैवयोगात्समुत्पन्नो भगिन्या उदरे ह्यृतौ

Nārada dijo: «Te he reconocido, hijo querido: naciste de la semilla de Yājñavalkya. Por una conjunción divina surgiste, en el tiempo debido, en el vientre de su hermana.»

Verse 49

उतथ्यशापदोषेण देवाचार्यो बृहस्पतिः । देवकार्यस्य सिद्ध्यर्थं तस्मात्तच्छृणु कारणम्

Por la falta nacida de la maldición de Utathya, Bṛhaspati—preceptor de los dioses—quedó impedido. Por ello, para que se cumpla la obra de los dioses, escucha la causa de esto.

Verse 51

नवशाखः पंचकल्पस्त्वया कार्यः सुखावहः

Debes emprender la disciplina de las "Nueve Ramas" y los "Cinco Kalpas"; será fuente de bienestar.

Verse 52

तव मात्रा महाभाग रेतसा च परिप्लुतम् । यद्वस्त्रं याज्ञवल्क्यस्य परिधानं कृतं च यत्

Oh afortunado, la prenda que tu madre tomó, vestimenta de Yājñavalkya, estaba empapada con su semilla.

Verse 53

भगिन्या सुतपस्विन्या स्नानार्थं न च काम्यया । तद्रेतो जलमिश्रं तु भगमध्ये विनिर्गतम्

Por la hermana, de excelente austeridad, fue hecho para el baño, no por deseo. Esa semilla, mezclada con agua, entró en su seno.

Verse 54

अमोघं तेन संभूतस्त्वमत्र जगतीतले । माता वै मृत्युमापन्ना ज्ञात्वैवं लज्जया तया

Así naciste —tu llegada no fue en vano— aquí en la tierra. Pero tu madre, al darse cuenta de lo ocurrido, fue vencida por la vergüenza y encontró la muerte.

Verse 55

चमत्कारपुरे तुभ्यं मातुलो जनकस्तथा । संतिष्ठते महाभाग तत्पार्श्वे त्वमितो वज

En Camatkārapura reside tu tío materno, Janaka. Oh afortunado, ve desde aquí y permanece a su lado.

Verse 56

सांप्रतं व्रतकालस्ते वर्षं चैवाष्टमं स्थितम् । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य लज्जयाऽधोमुखः स्थितः

Ahora ha llegado el tiempo de tu vrata, y también se ha cumplido tu octavo año. Al oír sus palabras, quedó de pie con el rostro inclinado, vencido por la vergüenza.

Verse 57

ततश्चिरेण दीनं स वाक्यमेतदुवाच तम् । किं मया पापमाख्याहि पूर्वदेहांतरे कृतम्

Entonces, tras largo rato, le dijo con tristeza estas palabras: «Dime: ¿qué pecado cometí yo en un cuerpo anterior?»

Verse 58

येनेदं गर्हितं जन्म वियोगो मातृसंभवः । परित्यक्ष्यामि जीवं स्वं दुःखेनानेन सन्मुने

«¿Por qué causa me ha sobrevenido este nacimiento censurable—nacido sólo en separación de mi madre? Oh sabio santo, abandonaré mi propia vida, atormentado por este dolor.»

Verse 59

नारद उवाच । न त्वया दुष्कृतं किंचित्पूर्वदेहांतरे कृतम् । परं येन सुसंजातं तवेदं व्यसनं शृणु

Nārada dijo: «No has cometido falta alguna en una encarnación anterior. Más bien, escucha la verdadera causa por la cual te ha sobrevenido esta calamidad.»

Verse 60

जन्मस्थेन भवाञ्जातः शनिना नाऽत्र संशयः । तेनावस्थामिमां प्राप्तो नान्यदस्ति हि कारणम्

«Es Saturno, Śani, situado en el momento de tu nacimiento, quien te ha llevado a esta condición—no hay duda. Sólo por eso has llegado a este estado; no existe otra causa.»

Verse 61

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कोपसंरक्तलोचनः । ऊर्ध्वमालोकयामास समुद्दिश्य शनैश्चरम्

Al oír sus palabras, con los ojos enrojecidos por la ira, alzó la mirada hacia lo alto—fijándola en Śanaiścara (Saturno).

Verse 62

तस्य दृष्टिनिपातेन न्यपतत्स तु तत्क्षणात् । विमानात्स्वाद्रवेः पुत्रो ययातिरिव नाहुषः

Por el solo caer de su mirada, Śani cayó en aquel mismo instante de su carro celeste—como Yayāti, hijo de Nāhuṣa, al precipitarse.

Verse 63

अधोवक्त्रो द्विजश्रेष्ठाः पितुरादेशमाश्रितः । बालभावेऽपि तेनैव दग्धौ पादौ तदा रवेः

“Oh, el mejor de los nacidos dos veces: él tenía el rostro inclinado hacia abajo, obedeciendo la orden de su padre; y aun en la niñez, por ese mismo acto, los pies de Ravi (el Sol) quedaron entonces abrasados.”

Verse 64

अथ तं नारदः प्राह पतमानमधोमुखम् । बाल्यभावादनेन त्वं पातितोऽसि शनैश्चर

Entonces Nārada le habló mientras caía, con el rostro hacia abajo: “Oh Śanaiścara, por este acto infantil has sido derribado.”

Verse 65

तस्मान्मा वीक्षयस्वैनं भविष्यति प्रकोपभाक् । मा पतस्व तथा भूमौ बलान्मद्वाक्यसंभवात्

“Por eso, no lo mires; quedará poseído por la cólera. Y no caigas así a la tierra—pues te retiene la fuerza nacida de mis palabras.”

Verse 66

स्तंभयित्वा तथाप्येवं गगनस्थं शनैश्चरम् । ततः प्रोवाच तं बालं पिप्पलादं मुनीश्वरः

Aun así, tras contener a Śanaiścara mientras permanecía en el cielo, el gran sabio se dirigió entonces al niño Pippalāda.

Verse 67

मा कोपं कुरु बाल त्वमेष सूर्यसुतो ग्रहः । देवानामपि पीडां च कुरुतेऽष्टमराशिगः

«No te enojes, hijo. Éste es el dios-planeta, hijo del Sol. Cuando ocupa el octavo signo, causa aflicción incluso a los dioses»។

Verse 68

जन्मस्थस्तु विशेषेण द्वितीयस्तु तथापरः । यद्येष कुपितस्त्वां तु वीक्षयिष्यति कर्हिचित्

Uno está situado de modo especial en el lugar del nacimiento, y otro asimismo en otro sitio. Si éste, airado, alguna vez posara su mirada sobre ti—

Verse 69

करिष्यति न संदेहो भस्मराशिं ममाग्रतः । अनेन वीक्षितौ पादौ जातमात्रेण सूर्यकौ

Sin duda, me reducirá a un montón de cenizas ante tus propios ojos. Por su mirada, incluso aquellos dos pies se volvieron como el sol en el mismo instante de nacer.

Verse 70

आयातस्य तु तुष्टस्य पुत्रदर्शनवाञ्छया । अन्तर्धानीकृते वस्त्रे ज्ञात्वा तं रौद्रचक्षुषम्

Cuando llegó, complacido y anhelando ver a su hijo, y al desaparecer el paño, lo reconoció como aquel de mirada feroz.

Verse 71

ततो दग्धावुभौ चापि तिष्ठतश्चर्म वेष्टितौ । दृश्येतेऽद्यापि मूर्त्तौ तौ घटितायां धरातले

Entonces ambos fueron quemados, aun estando de pie, envueltos en piel. Incluso hoy se ven esas dos formas, fijadas sobre la superficie de la tierra.

Verse 72

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य नारदस्य स बालकः । भयेन महता युक्तस्ततः पप्रच्छ तं मुनिम्

Sūta dijo: Al escuchar esas palabras de Nārada, el niño, vencido por un gran miedo, preguntó entonces a ese sabio.

Verse 73

कथं यास्यति मे तुष्टिं वदैष मम सन्मुने । अज्ञानात्पातितो व्योम्नः शक्तिं चास्याविजानता

Dime, oh noble sabio, ¿cómo se complacerá conmigo? Por ignorancia lo derribé del cielo, sin conocer su poder.

Verse 74

नारद उवाच । ग्रहा गावो नरेंद्राश्च ब्राह्मणाश्च विशेषतः । पूजिताः प्रतिपूज्यंते निर्दहंत्यपमानिताः

Nārada dijo: Los planetas, las vacas, los reyes y, muy especialmente, los brāhmaṇas: cuando son honrados, devuelven el honor; cuando son insultados, queman al ofensor.

Verse 75

तस्मात्कुरु स्तुतिं चास्य स्वशक्त्या भास्करेः प्रभो । प्रसादं गच्छते येन कोपं त्यजति पातजम्

Por lo tanto, oh señor, ofrece un himno de alabanza a Bhāskara con toda la fuerza que tengas; con ello él se volverá benévolo y abandonará la ira nacida de la ofensa.

Verse 76

ततः कृतांजलिर्भूत्वा स्तुतिं चक्रे स बालकः । भयेन महता युक्तस्ततः संपृच्छ्य तं मुनिम्

Entonces el muchacho, juntando las palmas en añjali, entonó un himno de alabanza; colmado de gran temor, volvió a consultar a aquel sabio.

Verse 77

पिप्पलादो द्विजश्रेष्ठाः प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः । नमस्ते क्रोधसंस्थाय पिंगलाय नमोऽस्तु ते

Pippalāda dijo: «¡Oh el mejor de los nacidos dos veces!», postrándose una y otra vez: «Salve a ti que moras en la ira; salve a ti, oh de tono leonado».

Verse 78

नमस्ते वसुरूपाय कृष्णाय च नमोऽस्तु ते । नमस्ते रौद्रदेहाय नमस्ते चांतकाय च

Salve a ti, cuya forma es la de los Vasus; salve a ti, Kṛṣṇa, el Oscuro. Salve a ti, de cuerpo feroz y rudriano; salve también a ti, Antaka, el que pone fin (la Muerte).

Verse 79

नमस्ते यमसंज्ञाय नमस्ते सौरये विभो । नमस्ते मन्दसंज्ञाय शनैश्चर नमोऽस्तु ते

Salve a ti, conocido como Yama; salve a ti, oh poderoso hijo de Sūrya. Salve a ti, llamado Manda; oh Śanaiścara, salve a ti.

Verse 81

शनैश्चर उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्स स्तोत्रेणानेन सांप्रतम् । वरं वरय भद्रं ते येन यच्छामि सांप्रतम्

Śanaiścara dijo: «Hijo querido, ahora estoy complacido contigo por este himno. Elige un don—que la dicha sea tuya—para que te lo conceda en este mismo instante».

Verse 82

पिप्पलाद उवाच । अद्यप्रभृति नो पीडा बालानां सूर्यनन्दन । त्वया कार्या महाभाग स्वकीया च कथंचन

Dijo Pippalāda: «Desde hoy en adelante, oh hijo de Sūrya, no debes causar aflicción a los niños—ni a los que me pertenecen ni a los de otros—de ninguna manera, oh grande y afortunado».

Verse 83

यावद्वर्षाष्टमं जातं मम वाक्येन सूर्यज । स्तोत्रेणानेन योऽत्र त्वां स्तूयात्प्रातः समुत्थितः

Oh hijo de Sūrya, por mi palabra: hasta que se cumpla el octavo año (de edad), quien aquí, al levantarse por la mañana, te alabe con este himno—

Verse 84

तस्य पीडा न कर्तव्या त्वया भास्करनन्दन । तव वारे च संजाते तैलाभ्यंगं करोति यः

—a ese, oh hijo de Bhāskara, no debes afligir. Y cuando llegue tu día (sábado), quien se unja con aceite—

Verse 85

दिनाष्टकं न कर्तव्या तस्य पीडा कथंचन । यस्त्वां लोहमयं कृत्वा तैलमध्ये ह्यधोमुखम्

En su caso, durante ocho días no debe causársele aflicción de ningún modo. Y también quien, haciendo una imagen tuya de hierro, la coloque boca abajo en medio del aceite—

Verse 88

स्वशक्त्या राति नो तस्य पीडा कार्या त्वया विभो । कृष्णां गां यस्तु विप्राय तवोद्देशेन यच्छति

Oh Señor, a quien da según su propia capacidad, no le causes aflicción. Y quien, por tu causa, entregue una vaca negra a un brāhmaṇa—

Verse 90

तथा कृष्णतिलैश्चैव कृष्णपुष्पानुलेपनैः । पूजां करोति यस्तुभ्यं धूपं वै गुग्गुलं दहेत् । कृष्णवस्त्रेण संवेष्ट्य त्याज्या तस्य व्यथा त्वया

Asimismo, quien te rinde culto con sésamo negro y con ungüentos de flores negras, y quema guggulu como incienso; y, envuelto en paño negro—por ti debe ser abandonado su dolor.

Verse 91

सूत उवाच । एवमुक्तः शनिस्तेन बाढमित्येव जल्प्य च । नारदं समनुज्ञाप्य जगाम निजसं श्रयम्

Dijo Sūta: Así interpelado por él, Śani respondió: «Así sea», y, tras despedirse de Nārada, partió hacia su propia morada.

Verse 92

नारदोऽपि तमादाय वालकं कृपयान्वितः । चमत्कारपुरं गत्वा याज्ञवल्क्याय चार्पयत्

Movido por la compasión, Nārada tomó consigo al niño; y, yendo a Camatkārapura, lo confió a Yājñavalkya.

Verse 93

कथयामास वृत्तांतं तस्य संभूति संभवम् । यद्दृष्टं ज्ञानदीपेन तस्मै सर्वं न्यवेदयत्

Entonces relató por completo la historia del origen y las circunstancias de aquel niño; y cuanto había percibido con la lámpara del conocimiento espiritual, se lo reveló íntegramente.

Verse 94

एष ते वीर्यसंभूतो बालको भगिनीसुतः । मयाऽश्वत्थतले लब्धः काननेऽश्वत्थसंनिधौ

«Este niño, nacido de tu propia potencia, es el hijo de tu hermana. Yo lo hallé bajo un aśvattha, en el bosque, junto a ese mismo aśvattha».

Verse 95

व्रतबंध कुरुष्वास्य सांप्रतं चाष्टवार्षिकः । नात्र दोषोस्ति विप्रेंद्र न भगिन्यास्तथा तव । तस्माद्गृहाण पुत्रं स्वं भागिनेयं विशेषतः

«Realiza ahora su rito de iniciación (vrata-bandha), pues tiene ocho años. No hay falta alguna aquí, oh el mejor de los brāhmaṇas: ni de tu parte ni de la de tu hermana. Por ello, acéptalo como tu propio hijo, en verdad, especialmente como tu sobrino.»

Verse 96

धारयेत्तेन तैलेन ततः स्नानं समाचरेत् । तस्य पीडा न कर्तव्या देयो लाभो महीभुजः

«Que se unja con ese aceite y luego cumpla debidamente el baño ritual. No debe ser hostigado; antes bien, oh rey, concédele el beneficio o sustento que le corresponde.»

Verse 97

अध्यर्द्धाष्टमिकायोगे तावके संस्थिते नरः । तववारे तु संप्राप्ते यस्तिलांल्लोहसंयुतान्

«Cuando se presente la sagrada conjunción de la Adhyarddhāṣṭamikā en tu período de observancia, y cuando llegue tu propio día de la semana, aquel que ofrezca semillas de sésamo mezcladas con hierro…»

Verse 99

अध्यर्द्धाष्टमजा पीडा नाऽस्य कार्या त्वया विभो । शमी समिद्भिर्यो होमं तवोद्देशेन यच्छति

«Oh Señor, no le impongas la aflicción nacida de la Adhyarddhāṣṭamī. Pues quien ofrece el homa (oblación al fuego) con leña de śamī, dedicándolo en tu nombre…»

Verse 174

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्या संहितायां षष्ठे नागरखंडे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पिप्पलादोत्पत्तिव र्णनंनाम चतुःसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

«Así, en el Śrī Skanda Mahāpurāṇa, en la Saṃhitā de ochenta y un mil versos, en la sexta sección, el Nāgara-khaṇḍa—dentro del Māhātmya del sagrado territorio de Hāṭakeśvara—concluye el capítulo titulado “Descripción del origen de Pippalāda”, el capítulo ciento setenta y cuatro.»