Rig Veda 6.72.4: Mandala 6, Sukta 72, Mantra 4

Sukta 6.72

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)

Devata: Indra and Soma

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रासोमा पक्वमामास्वन्तर्नि गवामिद्दधथुर्वक्षणासु । जगृभथुरनपिनद्धमासु रुशच्चित्रासु जगतीष्वन्तः ॥

Transliteration

indrā́somā pakvám āmā́sv antár ní gavā́m íd dadhathur vakṣáṇāsu | jagṛbháthur anapi-naddhám ā́su rúśac citrā́su jágatīṣv antáḥ ||

Translation

Oh Indra y Soma, dentro de lo inmaduro instauráis la madurez; colocáis los rayos — las «vacas» — en sus cercados. Atrapasteis lo que no estaba atado, resplandeciendo dentro de los mundos móviles de muchos colores, en lo íntimo.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रासोमा: O Indra and Soma
• इन्द्रासोमा: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र + सोम (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)

• पक्वम्: the ripe (one), ripened (thing)
• पक्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पक्व (कृदन्त/विशेषण; √पच् ‘to cook, ripen’)

• आमासु: among the unripe (ones)
• आमासु: Adhikaraṇa
• Type: Noun/Adjective
• Root: आम (विशेषण/प्रातिपदिक)

• अन्तः: within, inside
• अन्तः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तर् (अव्यय/उपसर्गीय-प्रयोग)

• नि: down, into; (as preverb)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग)

• गवाम्: of the cows
• गवाम्: सम्बन्ध (Genitive) / Adhikaraṇa-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इद् (निपात; emphatic)

• दधथुः: you two placed/put
• दधथुः: Kartā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √धा (धातु) ‘to place, put’

• वक्षणासु: in the cattle-stalls/enclosures
• वक्षणासु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वक्षणा (प्रातिपदिक; ‘stall/enclosure/pen’, esp. for cattle)

• जगृभथुः: you two seized/took
• जगृभथुः: Kartā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ग्रह् (धातु) ‘to seize, take’

• अनपिनद्धम्: unfastened, not bound
• अनपिनद्धम्: Karma (विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Adjective
• Root: अन- + पिनद्ध (कृदन्त; √पिध्/√पिनध् ‘to bind, fasten, shut’)

• आसु: in/among these
• आसु: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रुशत्: shining, bright
• रुशत्: Karma (विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Adjective
• Root: रुशत् (विशेषण; present participle from √रुश्/√रुच् ‘to shine, be bright’)

• चित्रासु: among the variegated/bright (ones)
• चित्रासु: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• जगतीषु: in the moving worlds/among the jagatīs
• जगतीषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: जगती (प्रातिपदिक; ‘jagatī’—(i) moving beings/worlds; (ii) Jagatī-metre; here loc. pl.)

• अन्तः: within, inside
• अन्तः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तर् (अव्यय)