Varaha Purana 90.7: Adhyaya 90, Shloka 7

Description of the Threefold Goddess-Power and Brahmā’s Hymn to Sṛṣṭi

Devanagari script

ऋतुस्नातां स्त्रियं गच्छेद्यस्त्वां स्तुत्वा वरानने । तस्यावश्यं भवेत्सृष्टिस्त्वत्प्रसादात्प्रजेश्वरि । स्वरूपा विजया भद्रा सर्वशत्रुप्रमोहिनी ॥

Recitation with translationVaraha Purana 90.7

Transliteration

ṛtusnātāṁ striyaṁ gacched yas tvāṁ stutvā varānane | tasyāvaśyaṁ bhavet sṛṣṭis tvat-prasādāt prajeśvari | svarūpā vijayā bhadrā sarva-śatru-pramohinī ||

Translation

Wer, nachdem er dich gepriesen hat, o Schönangesichtige, sich einer Frau nähert, die durch ihre Zeit gereinigt ist, der wird gewiss Nachkommenschaft haben durch deine Gnade, o Herrin der Geschöpfe. Du bist wahre Gestalt, Sieg und Heil—die alle Feinde verwirrt.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋतु-स्नाताम्: a woman bathed after her period
• ऋतु-स्नाताम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: ऋतु (प्रातिपदिक) + स्नाता (कृदन्त-प्रातिपदिक, √स्ना धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (2nd case, accusative); तत्पुरुषः (ऋतौ स्नाता = bathed after menses); स्नाता = क्त-प्रत्यय

• स्त्रियम्: woman
• स्त्रियम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया

• गच्छेत्: should go/approach
• गच्छेत्: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• यः: who (he who)
• यः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; सम्बन्धक (relative pronoun)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, एकवचन, द्वितीया (accusative)

• स्तुत्वा: having praised
• स्तुत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्तु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया (having praised)

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वरानना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सम्बोधन

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी (genitive)

• अवश्यम्: certainly
• अवश्यम्: Modifier (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अवश्यम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, निश्चयार्थक (certainly/necessarily)

• भवेत्: would be/should occur
• भवेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• सृष्टिः: creation/issue (offspring)
• सृष्टिः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: सृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा

• त्वत्-प्रसादात्: from your grace
• त्वत्-प्रसादात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान, cause/source)
• Type: Noun
• Root: त्वत् (युष्मद्-प्रातिपदिक, षष्ठी-सम्बन्धार्थे) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, पञ्चमी (5th case, ablative); तत्पुरुषः (त्वत्-प्रसादः = your grace)

• प्रजेश्वरि: O mistress of creatures
• प्रजेश्वरि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक) + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सम्बोधन; तत्पुरुषः (प्रजानाम् ईश्वरी)

• स्वरूपा: of true form / essential nature
• स्वरूपा: Predicate adjective (समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: स्वरूपा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा

• विजया: victory / victorious one
• विजया: Predicate nominative (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विजया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; नाम/विशेषणवत्

• भद्रा: auspicious/good
• भद्रा: Predicate adjective (समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: भद्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा

• सर्व-शत्रु-प्रमोहिनी: one who deludes all enemies
• सर्व-शत्रु-प्रमोहिनी: Predicate adjective (समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + शत्रु (प्रातिपदिक) + प्रमोहिनी (कृदन्त-प्रातिपदिक, √मुह् धातु, णिनि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; तत्पुरुषः (सर्वेषां शत्रूणां प्रमोहिनी = deluder of all enemies); कृदन्तः णिनि-प्रत्यय

Speaker

Varāha (default dialogue frame)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Sanskrit Philology (Variant-sensitive)

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It illustrates how Purāṇic texts embed social-ritual terminology alongside hymn praise, reflecting historical norms recorded in Sanskrit textual culture.

Which geographic location is identified?

No geographic location is mentioned.

What is the primary ethical instruction?

The verse foregrounds auspicious intention and ordered conduct within a ritualized social framework; it is best read descriptively as a record of norms rather than universal prescription.