Varaha Purana 155.6: Adhyaya 155, Shloka 6

The Efficacy and Sacred Merit of Akrūra Tīrtha

Devanagari script

तत्स्नानात्फलमाप्नोति प्रयागस्नानजं फलम् ॥ अस्मिंस्तीर्थे पुरावृत्तं तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥

Recitation with translationVaraha Purana 155.6

Transliteration

tatsnānāt phalam āpnoti prayāgasnānajaṃ phalam || asmiṃs tīrthe purāvṛttaṃ tac chṛṇuṣva vasundhare ||

Translation

Durch das Bad dort erlangt man die Frucht, die aus dem Bad in Prayāga erwächst. Höre, o Erde, die Begebenheit, die sich einst an dieser Tīrtha zutrug.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तत्: of that
• तत्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन; स्नानात् इत्यस्य पूर्वपद (समासार्थ)

• स्नानात्: from (that) bathing
• स्नानात्: हेतु/अपादान (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/ablative), एकवचन

• फलम्: fruit/result
• फलम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन

• आप्नोति: attains
• आप्नोति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• प्रयागस्नानजम्: arising from bathing at Prayāga
• प्रयागस्नानजम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रयाग + स्नान + ज (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (प्रयागे स्नानात् जातम् = born of bathing at Prayāga); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; फलम् विशेषण

• फलम्: fruit/result
• फलम्: कर्म (Karma/Object, apposition)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन; तीर्थे विशेषण

• तीर्थे: at the pilgrimage place
• तीर्थे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन

• पुरावृत्तम्: an event of old / ancient occurrence
• पुरावृत्तम्: कर्म (Karma/Object of ‘hear’)
• Type: Noun
• Root: पुरा + वृत्त (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास (पुरा वृत्तम् = happened formerly); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तत्: that
• तत्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; पुरावृत्तम् पुनरुक्ति-निर्देश

• शृणुष्व: listen
• शृणुष्व: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन

• वसुन्धरे: O Vasundharā (Earth)
• वसुन्धरे: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: वसुन्धरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Vaishnavism
• Ancient Geography

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It links regional sites to pan-Indic pilgrimage centers (Prayāga), a common mechanism for integrating local geographies into wider cultural maps.

Which geographic location is identified?

Prayāga is referenced as a comparative benchmark; the immediate site remains Ākrūra-tīrtha in the Yamunā region.

What is the primary ethical instruction?

It encourages attentive listening to transmitted histories (purāvṛtta) as part of cultural literacy around heritage sites.