Rig Veda 8.56.3 — Mandala 8, Sukta 56, Mantra 3

Sukta 8.56

Rishi: Kāṇva / Kāṇvāyana (uncertain from excerpt)

Devata: Indra (context of granting/abundance)

Chandas: Not securely determinable from excerpt alone

Samhita Patha (Devanagari)

शतं मे गर्दभानां शतमूर्णावतीनाम् । शतं दासाँ अति स्रजः ॥

Transliteration

śatáṃ me gardabhā́nāṃ śatám ūrṇā́vatīnām | śatáṃ dāsā́n áti srájaḥ ||

Translation

Hundert mir: hundert lasttragende (gardabhāna) Kräfte, hundert wolltragende (ūrṇāvatī) Füllen; hundert Diener, die Girlanden übertreffen: so sammeln sich die geordneten Füllen und werden zu Stützen des Werkes.

Word by Word

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (मे इति स्वामिसम्बन्धेन ‘मे’ इत्यस्य वस्तु)
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• मे: of me / my
• मे: सम्बन्ध (स्वामित्व/सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गर्दभानाम्: of donkeys
• गर्दभानाम्: सम्बन्ध (शतम् इत्यस्य षष्ठी-सम्बन्धः: ‘a hundred of donkeys’)
• Type: Noun
• Root: गर्दभ (प्रातिपदिक)

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (मे इति स्वामिसम्बन्धेन)
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• ऊर्णावतीनाम्: of wool-bearing (she-animals)
• ऊर्णावतीनाम्: सम्बन्ध (शतम् इत्यस्य षष्ठी-सम्बन्धः: ‘a hundred of the wool-bearing (females)’)
• Type: Adjective (feminine substantive used as noun)
• Root: ऊर्णावती (प्रातिपदिक; ऊर्णा + वत्/वती)

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (मे इति स्वामिसम्बन्धेन)
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• दासान्: Dāsas / servants / foes (Dāsa-people)
• दासान्: Karma (गणनायां/प्राप्तौ ‘a hundred Dāsas’)
• Type: Noun
• Root: दास (प्रातिपदिक)

• अति: beyond, over
• अति: (क्रियाविशेषणभावः) ‘beyond/over’—स्रजः इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः
• Type: Indeclinable (preverb/adverb)
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय)

• स्रजः: garlands / strings (wreaths)
• स्रजः: Karma (अति इत्यनेन सह: ‘beyond garlands/strings’)
• Type: Noun
• Root: स्रज् (प्रातिपदिक)