Rig Veda 8.5.8: Mandala 8, Sukta 5, Mantra 8

Sukta 8.5

Rishi: Kāṇva/pragātha tradition (RV 8.5); exact r̥ṣi not isolated here.

Devata: Aśvinau

Chandas: Requires syllable-count validation; pragātha environment.

Samhita Patha (Devanagari)

येभिस्तिस्रः परावतो दिवो विश्वानि रोचना । त्रीँरक्तून्परिदीयथः ॥

Transliteration

yébhis tisráḥ parāváto divó víśvāni rocanā́ | trī́ṃr aktū́n paridī́yathaḥ ||

Translation

Mit jenen Kräften, mit denen ihr die drei fernen Bereiche und alle lichten Räume des Himmels durchmesst, umkreist ihr die drei Zeiten des Tages.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• येभिः: by/with whom
• येभिः: करण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य

• तिस्रः: three (fem.)
• तिस्रः: कर्म (गन्तव्य-रूपेण) / विशेष्य (रोचनाः)
• Type: Numeral/Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) → तिसृ

• परावतः: the far regions / distant realms
• परावतः: कर्म (परिदीयथः—‘around/through’ as object of motion) / अधिकरण (मार्ग-भाव)
• Type: Noun (directional) / Adjective used substantively
• Root: परावत् (प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven / of the sky
• दिवः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौः)

• विश्वानि: all
• विश्वानि: कर्म (परिदीयथः—‘all [things/places]’) / विशेषण
• Type: Adjective used substantively
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• रोचनाः: shining realms / luminous spaces
• रोचनाः: कर्म (परिदीयथः—‘the shining realms/lights’) / अधिकरण (गमन-क्षेत्र)
• Type: Noun
• Root: रोचन (प्रातिपदिक)

• त्रीन्: three
• त्रीन्: कर्म
• Type: Numeral/Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)

• ऋक्तून्: seasons / appointed times
• ऋक्तून्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऋक्तु (प्रातिपदिक; RV: ‘ऋतु/ऋक्तु’ seasonal divisions/appointed times)

• परि: around
• परि: क्रियाविशेषण (परिदीयथः—‘around, all around’)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• दीयथः: you two go/pace around
• दीयथः: क्रिया (कर्तृ: implied ‘you two’)
• Type: Verb
• Root: √दी (दीङ्) ‘to go/flow; to move’ (with उपसर्ग परि → परिदी)