Rig Veda 6.30.4: Mandala 6, Sukta 30, Mantra 4

Sukta 6.30

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

सत्यमित्तन्न त्वावाँ अन्यो अस्तीन्द्र देवो न मर्त्यो ज्यायान् । अहन्नहिं परिशयानमर्णोऽवासृजो अपो अच्छा समुद्रम् ॥

Transliteration

satyám íttán ná tvāvā́ṁ anyó astī́ndra devó ná mártyo jyā́yān | áhann áhiṁ pari-śáyānam árṇo’vā́sṛjo ápo ácchā samudrám ||

Translation

Wahr ist dies: Keiner außer dir ist da — weder Gott noch Sterblicher — größer, o Indra. Du erschlugst die Schlange, die auf der Flut zusammengerollt lag, und ließest die Wasser frei, hin zum weiten Ozean.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सत्यम्: truly, in truth
• सत्यम्: Adhikaraṇa (भावे; ‘in truth/indeed’)
• Type: Noun/Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक; √अस् > सत् ‘being’ + -य)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• तत्: that
• तत्: Karma (अन्तर्निहित; ‘that (is so)’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध)

• त्वावान्: like you; possessing you/your might
• त्वावान्: Viśeṣaṇa (इन्द्रदेवस्य)
• Type: Adjective
• Root: त्वावत् (प्रातिपदिक; त्वा + वत्)

• अन्यः: another
• अन्यः: Kartā (अस्ति इत्यस्य)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: —
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू-सत्तायाम्)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• देवः: a god
• देवः: Kartā (अस्ति इत्यस्य; ‘a god’)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा/सदृशार्थे)

• मर्त्यः: a mortal
• मर्त्यः: Kartā (अस्ति इत्यस्य; ‘a mortal’)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)

• ज्यायान्: greater, superior
• ज्यायान्: Viśeṣaṇa (देवः/मर्त्यः— ‘greater’)
• Type: Adjective
• Root: ज्यायस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक)

• अहन्: he slew
• अहन्: —
• Type: Verb
• Root: √हन् (हिंसागत्योः)

• अहिम्: the serpent (Ahi/Vṛtra)
• अहिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अहि (प्रातिपदिक)

• परिशयानम्: lying all around/encircling (coiled)
• परिशयानम्: Viśeṣaṇa (कर्मणः)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: परि-√शी (शये) → परिशय (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अर्णः: the flood, the waters
• अर्णः: Karma (असृजः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: अर्ण (प्रातिपदिक)

• अव: down, forth (as preverb)
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/अव्यय)

• असृजः: you released, you let loose
• असृजः: —
• Type: Verb
• Root: √सृज् (सर्गे/मोचने)

• अपः: the waters
• अपः: Karma
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक; बहुवचन-रूप ‘आपः’)

• अच्छा: towards
• अच्छा: —
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छा (अव्यय)

• समुद्रम्: the ocean
• समुद्रम्: Karma/Goal (गत्यर्थे; ‘towards the sea’)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)