Rig Veda 6.26.3: Mandala 6, Sukta 26, Mantra 3

Sukta 6.26

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं कविं चोदयोऽर्कसातौ त्वं कुत्साय शुष्णं दाशुषे वर्क् । त्वं शिरो अमर्मणः पराहन्नतिथिग्वाय शंस्यं करिष्यन् ॥

Recitation with translationRig Veda 6.26.3

Transliteration

tváṃ kavíṃ codayo ’rká-sātau tváṃ kútsāya śúṣṇaṃ dāśúṣe várk | tváṃ śíro amármaṇaḥ párāhann atithi-gvā́ya śáṃsyaṃ kariṣyán ||

Translation

Du treibst den Seher (kavi) an zum Gewinn des Hymnus (arka); du erschlägst Śuṣṇa für Kutsā, den Spender. Du schlugst dem Unbeugsamen das Haupt ab — eine Tat vollbringend, die für Atithigva rühmend zu verkünden ist.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: thou (you)
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कविम्: the sage/poet
• कविम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• चोदयः: you impel/stir on
• चोदयः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चुद् (चोदयति)

• अर्कसातौ: in/at the winning of hymns (in the contest of praise)
• अर्कसातौ: अधिकरण
• Type: Noun (compound) / Locative phrase
• Root: अर्क-साति (समास; अर्क ‘स्तुति/ऋक्’ + साति ‘प्राप्ति/विजय’)

• त्वम्: thou
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• कुत्साय: to/for Kutsa
• कुत्साय: सम्प्रदान
• Type: Proper Noun
• Root: कुत्स (प्रातिपदिक)

• शुष्णम्: Śuṣṇa (the foe/demon)
• शुष्णम्: कर्म
• Type: Proper Noun
• Root: शुष्ण (प्रातिपदिक)

• दाशुषे: to the worshipper/giver
• दाशुषे: सम्प्रदान
• Type: Participle used as Noun
• Root: दाश्वस्/दाशुष् (PPP-like prātipadika from √दाश् ‘to give, worship, offer’)

• वृक्: the rending one; wolf-like (epithet)
• वृक्: कर्तृ (उपाधि/विशेषण)
• Type: Noun/Epithet
• Root: वृक् (प्रातिपदिक; ‘wolf’/‘rending one’—epithet)

• त्वम्: thou
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• शिरः: the head
• शिरः: कर्म
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)

• अमर्मणः: of the one without a vital spot; invulnerable
• अमर्मणः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (genitive)
• Root: अ-मर्मन् (नञ्-समास; मर्मन् ‘vital spot’)

• पराऽहन्: you struck down/slew
• पराऽहन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हन् (हनति) with preverb परा

• अतिथिग्वाय: to/for Atithigva
• अतिथिग्वाय: सम्प्रदान
• Type: Proper Noun
• Root: अतिथिग्व (प्रातिपदिक; नाम)

• शंस्यम्: praiseworthy (deed/boon)
• शंस्यम्: कर्म (फल/वस्तु)
• Type: Adjective
• Root: शंस्य (gerundive/adj. from √शंस् ‘to praise/proclaim’)

• करिष्यन्: about to do; intending to make
• करिष्यन्: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Future active participle
• Root: √कृ (करोति)