Rig Veda 4.51.2: Mandala 4, Sukta 51, Mantra 2

Sukta 4.51

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अस्थुरु चित्रा उषसः पुरस्तान्मिता इव स्वरवोऽध्वरेषु । व्यू व्रजस्य तमसो द्वारोच्छन्तीरव्रञ्छुचयः पावकाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.51.2

Transliteration

ásthur u citrā́ uṣásaḥ purástān mitā́ iva sváravo 'dhvaréṣu | vy ū́ vrajásya támaso dvā́ro ucchántīr avran śúcayaḥ pāvakā́ḥ ||

Translation

Vorn standen die bunten, strahlenden Morgenröten, wie abgemessene Töne (svará) in den Opfern. Aufgehend rissen sie die Tore des dunklen Geheges weit auf; leuchtend und reinigend, die lichten, machten sie den Weg frei.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अस्थुः: they have stood / have appeared
• अस्थुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• उ: indeed, and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• चित्राः: bright, variegated, splendid
• चित्राः: Kartā (उषसः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• उषसः: the Dawns
• उषसः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• पुरस्तात्: in front, from the east / beforehand
• पुरस्तात्: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् + तात् (अव्ययीभाव)

• मिताः: measured, meted out
• मिताः: Kartā (उषसः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मा (धातु) → मित (कृदन्त)

• इव: as if, like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• स्वरवः: singers/chanters; (lit.) those with voice
• स्वरवः: Kartā (उपमानम्)
• Type: Noun
• Root: स्वर (प्रातिपदिक)

• अध्वरेषु: in the sacrifices
• अध्वरेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

• व्यू: apart, wide open
• व्यू: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग) + अव्/ऊ (धातु, ‘to weave/spread’ as in व्योति/व्यू)

• व्रजस्य: of the enclosure/pen; of the fold
• व्रजस्य: सम्बन्ध (द्वाराणाम्)
• Type: Noun
• Root: व्रज (प्रातिपदिक)

• तमसः: of darkness
• तमसः: सम्बन्ध (द्वाराणाम्)
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• द्वारः: the doors
• द्वारः: Karma (उच्छन्तीः—यत् उद्घाट्यते)
• Type: Noun
• Root: द्वार (प्रातिपदिक)

• उच्छन्तीः: opening up, uncovering
• उच्छन्तीः: Kartā (उषसः)
• Type: Participle (Adjective/Verbal)
• Root: उद् + छद्/छि (धातु) → उच्छन्त् (वर्तमान कृदन्त)

• अव्रञ्: the unclosed/obstructing (one); the unbarred (cover)
• अव्रञ्: Karma (उच्छन्तीः—कं? अव्रञ्)
• Type: Adjective
• Root: अव्र (प्रातिपदिक) / अव्रत (निषेध-पूर्वक)

• शुचयः: pure, bright
• शुचयः: Kartā (उषसः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)

• पावकाः: purifying, radiant
• पावकाः: Kartā (उषसः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पावक (प्रातिपदिक)