Rig Veda 4.42.7: Mandala 4, Sukta 42, Mantra 7

Sukta 4.42

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra (with Varuṇa as the addressed recipient of proclamation)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

विदुष्टे विश्वा भुवनानि तस्य ता प्र ब्रवीषि वरुणाय वेधः । त्वं वृत्राणि शृण्विषे जघन्वान्त्वं वृताँ अरिणा इन्द्र सिन्धून् ॥

Recitation with translationRig Veda 4.42.7

Transliteration

vidúṣ te víśvā bhúvanāni tásya tā́ prá bravīṣi váruṇāya vedhaḥ | tváṃ vṛtrā́ṇi śṛṇviṣe jaghánvān tváṃ vṛtā́ṃ ariṇā índra síndhūn ||

Translation

Alle Wesen wissen dies von dir; darum verkündest du es, o Weiser, dem Varuṇa, o Seher. Du, Indra, der Erschläger, zerschmetterst die Vṛtras; du machst die gestauten Ströme frei.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विदुष्: knowing, wise
• विदुष्: Kartā (अन्तर्निहितः—‘हे विद्वन्’/‘विदुष्’ इति सम्बोधन-विशेषणम्)
• Type: Adjective (participial)
• Root: विद् (√विद् ‘जान’)

• ते: of you, your
• ते: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• विश्वा: all
• विश्वा: Karma (भुवनानि इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• भुवनानि: worlds, beings, realms
• भुवनानि: Kartā (विदुष् ते विश्वा भुवनानि—‘all worlds are knowing to you’ इत्यर्थे विषय/कर्तृ-स्थाने)
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक; √भू)

• तस्य: of him/that
• तस्य: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• ताः: those
• ताः: Karma (ब्रू धातोः कर्म—‘those (things)’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• प्र: forth, forward
• प्र: — (क्रियाविशेषण/उपसर्गः)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग)

• ब्रवीषि: you speak, you declare
• ब्रवीषि: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (√ब्रू ‘वद्’)

• वरुणाय: to Varuṇa
• वरुणाय: Sampradāna (यस्यै/यस्मै कथ्यते)
• Type: Noun (proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• वेधः: O wise one, O seer
• वेधः: Sambodhana (सम्बोधनम्)
• Type: Noun (epithet)
• Root: वेधस् (प्रातिपदिक; √विध्/√वेध् ‘विधा/ज्ञा’)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• वृत्राणि: Vṛtras, obstacles/enemies
• वृत्राणि: Karma (शृण्विषे इत्यस्य कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• शृण्विषे: you hear, you listen to
• शृण्विषे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: श्रु (√श्रु ‘श्रवण’)

• जघन्वान्: having slain, slayer
• जघन्वान्: Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृ-सम्बन्धः)
• Type: Adjective (participial)
• Root: हन् (√हन् ‘वध’)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• वृतान्: the enclosed/held-back (ones), obstructers
• वृतान्: Karma (अरिणाः इत्यस्य कर्म)
• Type: Noun/Adjective (used substantively)
• Root: वृत (प्रातिपदिक; √वृ ‘आवरण/वरण’)

• अरिणाः: you set in motion/you drove away/you removed
• अरिणाः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: ऋ (√ऋ ‘गच्छ/प्राप्’ with preverb आ-; वेदिक रूप ‘अरिणा’ = ‘आरणयः/आरणाः’)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सिन्धून्: rivers, streams
• सिन्धून्: Karma (अरिणाः इत्यस्य कर्म; ‘सिन्धून्’—नदीन्/प्रवाहान्)
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)