Rig Veda 10.92.7: Mandala 10, Sukta 92, Mantra 7

Sukta 10.92

Devata: Indra (with solar vision and bull-force attributes)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रे भुजं शशमानास आशत सूरो दृशीके वृषणश्च पौंस्ये । प्र ये न्वस्यार्हणा ततक्षिरे युजं वज्रं नृषदनेषु कारवः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.92.7

Transliteration

índre bhújaṃ śaśamānā́sa āśata sū́ro dṛśī́ke vṛ́ṣaṇaś ca paúṃsye | prá yé nv asyā́rhaṇā tatakṣiré yújaṃ vájraṃ nṛsádaneṣu kā́ravaḥ ||

Translation

In Indra erlangten sie die Macht, wachsend in der Herrschaft; die Sonne im Schauen, und den Stier in männlicher Kraft. Die kundigen Werkmeister, seiner würdig, schmiedeten ihm den angeschirrten Donnerkeil, den Vajra, in den Sitzen der Menschenseele.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रे: in/at Indra
• इन्द्रे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• भुजम्: the arm; (also: the enjoyment/benefit)
• भुजम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भुज् (प्रातिपदिक: भुज्/भुज्- ‘भुज्’ = भुज् ‘arm; enjoyment’)

• शशमानासः: the striving/active ones
• शशमानासः: कर्तृ
• Type: Participle (Adjective used substantively)
• Root: शम् (धातु; परस्मैपद) → शशमान (कृदन्त, परिपूर्ण/परफेक्ट-आधारित ‘having exerted/being active’)

• आशत: they reached/attained
• आशत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अश् (धातु) + आ- (उपसर्ग)

• सूरः: the Sun; the hero
• सूरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूर (प्रातिपदिक)

• दृशीके: the two eyes (visions)
• दृशीके: कर्म
• Type: Noun
• Root: दृशीक (प्रातिपदिक; ‘eye/seeing, sight’)

• वृषणः: the bulls; the virile ones
• वृषणः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• पौंस्ये: in manly power/valor
• पौंस्ये: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: पौंस्य (प्रातिपदिक; ‘manliness, male power’)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: प्र

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नु: now; indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु

• अस्य: of him/this (of Indra)
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम्/अदस्-सम्बद्ध ‘अस्य’ (सर्वनाम)

• अर्हणाः: the worthy ones
• अर्हणाः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अर्हण (प्रातिपदिक; ‘worthy, deserving’)

• ततक्षिरे: they fashioned/hewed
• ततक्षिरे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: तक्ष् (धातु) → त-तक्ष् (परफेक्ट)

• युजम्: the yoked/ready (one)
• युजम्: कर्म
• Type: Adjective/Noun
• Root: युज् (प्रातिपदिक; ‘yoked, fit, companion’)

• वज्रम्: the thunderbolt
• वज्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• नृसदनेषु: in the seats/assemblies of men
• नृसदनेषु: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: नृ-सदन (समास; ‘seat/dwelling of men’)

• कारवः: the poets/singers
• कारवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कारु (प्रातिपदिक; ‘singer, poet’)