Rig Veda 1.44.8: Mandala 1, Sukta 44, Mantra 8

Sukta 1.44

Rishi: Kaṇva

Devata: Agni (with associated devatās Savitar, Ushas, Ashvins, Bhaga named as co-invoked powers)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

सवितारमुषसमश्विना भगमग्निं व्युष्टिषु क्षपः । कण्वासस्त्वा सुतसोमास इन्धते हव्यवाहं स्वध्वर ॥

Transliteration

savitā́ram uṣásam aśvínā bhágam agním vyùṣṭiṣu kṣápaḥ | kaṇvā́sas tvā sutá-somāsa indhate havya-vā́haṃ svadhvara ||

Translation

In den Morgenröten und in den Nächten (entfachen sie) Agni zusammen mit Savitar, mit Uṣas, mit den Aśvins, mit Bhaga. Die Kaṇvas, die Soma gepresst haben, entfachen dich, o Träger der Opfergaben, o Lenker des wohlgeordneten Opfers.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सवितारम्: Savitṛ (the Impeller)
• सवितारम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक) < √सू (प्रेरणे/सवने)

• उषसम्: Uṣas (Dawn)
• उषसम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• अश्विना: the Aśvins (twin gods)
• अश्विना: कर्म
• Type: Noun
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• भगम्: Bhaga (the Dispenser of fortune)
• भगम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (Fire-god)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• उष्टिषु: at the dawnings / at daybreaks
• उष्टिषु: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: व्युष्टि (प्रातिपदिक) < वि+√वस्/√उष् (प्रभाते/उषसि) (निष्पन्न-भाव)

• क्षपः: of the night
• क्षपः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: क्षप्/क्षपा (प्रातिपदिक; ‘रात्रि’)

• कण्वासः: the Kaṇvas (seers)
• कण्वासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कण्व (प्रातिपदिक)

• त्वा: you (thee)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• सुतसोमासः: having pressed Soma / Soma-pressers
• सुतसोमासः: कर्तृ (कण्वासः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सुतसोम (प्रातिपदिक; सुत + सोम)

• इन्धते: they kindle
• इन्धते: —
• Type: Verb
• Root: √इन्ध् (दीप्तौ/प्रदीपने)

• हव्यवाहम्: the oblation-carrier (Agni)
• हव्यवाहम्: कर्म (त्वा इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun (epithet)
• Root: हव्यवाह (प्रातिपदिक; हव्य + वाह)

• स्वध्वर: O good-sacrifice / O of good rite
• स्वध्वर: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: सु+अध्वर (प्रातिपदिक; ‘सु’ + ‘अध्वर’ = यज्ञ)