Prakarana 7

Verse 128 (चौपाई)

तब खगपति बिरंचि पहिं गयऊ। निज संदेह सुनावत भयऊ।। सुनि बिरंचि रामहि सिरु नावा। समुझि प्रताप प्रेम अति छावा।। मन महुँ करइ बिचार बिधाता। माया बस कबि कोबिद ग्याता।। हरि माया कर अमिति प्रभावा। बिपुल बार जेहिं मोहि नचावा।। अग जगमय जग मम उपराजा। नहिं आचरज मोह खगराजा।। तब बोले बिधि गिरा सुहाई। जान महेस राम प्रभुताई।। बैनतेय संकर पहिं जाहू। तात अनत पूछहु जनि काहू।। तहँ होइहि तव संसय हानी। चलेउ बिहंग सुनत बिधि बानी।।

taba khagapati birañci pahiṁ gayau̐ | nija saṁdeha sunāvata bhayau̐ || suni birañci rāmahi siru nāvā | samujhi pratāpa prema ati chāvā || mana mahu̐ karai bicāra bidhātā | māyā basa kabi kobida gyātā || hari māyā kara amiti prabhāvā | bipula bāra jehiṁ mohi nacāvā || aga jagamaya jaga mama uparājā | nahiṁ ācaraja moha khagarājā || taba bole bidhi girā suhāī | jāna mahesa rāma prabhutāī || bainateya saṅkara pahiṁ jāhū | tāta anata pūchahu jani kāhū || tahaṁ hoihi tava saṁsaya hānī | caleu bihaṅga sunata bidhi bānī ||

Then the lord of birds went to Brahmā and, in fear, laid out his own doubt. Hearing him, Brahmā bowed his head to Rāma; understanding His majesty, he was deeply moved with love. Within himself the Creator reflected: even a discerning, learned knower may fall under Māyā’s sway. The power of Hari’s Māyā is immeasurable—time and again it has made even me dance. If the unborn Lord pervades the whole cosmos, and the world itself has arisen through me, then, O king of birds, it is no wonder that delusion occurs. Then Brahmā spoke in pleasing words: “Know that Śiva understands the lordship of Rāma. O son of Vinatā, go to Śaṅkara; child, ask no one else. There your doubt will be destroyed.” Hearing Brahmā’s speech, the bird set out.

Verse 129 (दोहा/सोरठा)

परमातुर बिहंगपति आयउ तब मो पास। जात रहेउँ कुबेर गृह रहिहु उमा कैलास।।60।।

paramātura bihaṅgapati āyu taba mo pāsa | jāta raheu̐ kubera gṛha rahihu umā kailāsa || 60 ||

Der Herr der Vögel kam in großer Bedrängnis zu mir. Damals war ich im Begriff, zu Kuberas Haus aufzubrechen; ich sagte: »Umā, bleibe in Kailāsa.«

Verse 130 (चौपाई)

तेहिं मम पद सादर सिरु नावा। पुनि आपन संदेह सुनावा।। सुनि ता करि बिनती मृदु बानी। परेम सहित मैं कहेउँ भवानी।। मिलेहु गरुड़ मारग महँ मोही। कवन भाँति समुझावौं तोही।। तबहि होइ सब संसय भंगा। जब बहु काल करिअ सतसंगा।। सुनिअ तहाँ हरि कथा सुहाई। नाना भाँति मुनिन्ह जो गाई।। जेहि महुँ आदि मध्य अवसाना। प्रभु प्रतिपाद्य राम भगवाना।। नित हरि कथा होत जहँ भाई। पठवउँ तहाँ सुनहि तुम्ह जाई।। जाइहि सुनत सकल संदेहा। राम चरन होइहि अति नेहा।।

tehiṁ mama pada sādara siru nāvā | puni āpana saṁdeha sunāvā || suni tā kari binatī mṛdu bānī | parema sahita maiṁ kaheu̐ bhavānī || milehu garuṛa māraga mahu̐ mohī | kavan bhā̃ti samujhāvau̐ tohī || tabahi hoī saba saṁsaya bhaṅgā | jaba bahu kāla kari-a satasaṅgā || suni-a tahā̃ hari kathā suhāī | nānā bhā̃ti muninha jo gāī || jehi mahu̐ ādi madhya avasānā | prabhu pratipādya rāma bhagavānā || nita hari kathā hota jahā̃ bhāī | paṭhavau̐ tahā̃ sunahi tumha jāī || jāihi sunata sakala saṁdehā | rāma carana hoihi ati nehā ||

He bowed reverently at my feet and again voiced his doubt. Hearing his humble plea, I said gently and with love, “Bhavānī, Garuḍa met me on the way—how could I make him understand at once? All doubt is shattered only when one keeps the company of saints for a long time. There one hears the lovely tale of Hari, sung by sages in many ways— a narrative in which, from beginning through middle to end, Lord Rāma is established as Bhagavān. Wherever Hari’s story is told daily, brother, I send him there to listen; as he goes and listens, every doubt will vanish, and deep love for Rāma’s feet will arise.”

Verse 131 (दोहा/सोरठा)

बिनु सतसंग न हरि कथा तेहि बिनु मोह न भाग। मोह गएँ बिनु राम पद होइ न दृढ़ अनुराग।।61।।

binu satasaṅga na hari kathā tehi binu moha na bhāga | moha gaẽ binu rāma pada hoi na dṛṛha anurāga || 61 ||

Ohne heilige Gemeinschaft gibt es kein wahres Erzählen von Haris Geschichte; und ohne dies flieht die Verblendung nicht. Und solange die Verblendung nicht gewichen ist, erwacht keine feste Liebe zu Rāmas Füßen.

Verse 132 (चौपाई)

मिलहिं न रघुपति बिनु अनुरागा। किएँ जोग तप ग्यान बिरागा।। उत्तर दिसि सुंदर गिरि नीला। तहँ रह काकभुसुंडि सुसीला।। राम भगति पथ परम प्रबीना। ग्यानी गुन गृह बहु कालीना।। राम कथा सो कहइ निरंतर। सादर सुनहिं बिबिध बिहंगबर। जाइ सुनहु तहँ हरि गुन भूरी। होइहि मोह जनित दुख दूरी।। मैं जब तेहि सब कहा बुझाई। चलेउ हरषि मम पद सिरु नाई।। ताते उमा न मैं समुझावा। रघुपति कृपाँ मरमु मैं पावा।। होइहि कीन्ह कबहुँ अभिमाना। सो खौवै चह कृपानिधाना।। कछु तेहि ते पुनि मैं नहिं राखा। समुझइ खग खगही कै भाषा।। प्रभु माया बलवंत भवानी। जाहि न मोह कवन अस ग्यानी।।

milahiṁ na raghupati binu anurāgā | kiẽ joga tapa gyāna birāgā || uttara disi suṁdara giri nīlā | tahaṁ raha kākabhusuṁḍi susīlā || rāma bhagati patha parama prabīnã | gyānī guna gṛha bahu kālīnā || rāma kathā so kahai niraṁtara | sādara sunahiṁ bibidha bihaṅgabara || jāi sunahu tahaṁ hari guna bhūrī | hoihi moha janita dukha dūrī || maiṁ jaba tehi saba kahā bujhāī | caleu haraṣi mama pada siru nāī || tāte umā na maiṁ samujhāvā | raghupati kṛpā̃ maramu maiṁ pāvā || hoihi kīnh kabahu̐ abhimānā | so khauvai caha kṛpānidhānā || kachu tehi te puni maiṁ nahiṁ rākhā | samujhai khaga khagahī kai bhāṣā || prabhu māyā balavaṁta bhavānī | jāhi na moha kavan asa gyānī ||

Raghupati wird ohne liebende Bhakti nicht erlangt—selbst wenn man Yoga übt, Askese, Erkenntnis und Entsagung. Im Norden liegt der schöne Nīla-Berg; dort wohnt der sanfte Kakabhūṣuṇḍi, hoch kundig auf dem Pfad der Rāma-Bhakti, ein Wissender und ein Schatz an Tugenden, gereift durch lange Zeitalter. Unablässig erzählt er Rāmas Geschichte, und mancher edle Vogel lauscht ehrfürchtig. Geh hin und höre dort Haris überreiche Herrlichkeiten; der aus Verblendung geborene Kummer wird weit vertrieben. Als ich ihm dies alles erklärte, ging er freudig fort und neigte das Haupt zu meinen Füßen. Darum, Umā, unterwies ich ihn nicht weiter; durch Raghupatis Gnade habe ich das innere Geheimnis erfasst. Wenn je Hochmut aufsteigt, will der Schatz der Gnade ihn abtragen. Ich hielt nichts mehr vor ihm zurück; ein Vogel versteht die Sprache eines Vogels. Die Māyā des Herrn ist mächtig, Bhavānī—welcher Wissende bliebe von Verblendung unberührt?

Verse 133 (दोहा/सोरठा)

ग्यानि भगत सिरोमनि त्रिभुवनपति कर जान। ताहि मोह माया नर पावँर करहिं गुमान।।62(क)।। सिव बिरंचि कहुँ मोहइ को है बपुरा आन। अस जियँ जानि भजहिं मुनि माया पति भगवान।।62(ख)।।

gyāni bhagat siromani tribhuvanapati kara jāna | tāhi moha māyā nara pāvaṁra karahiṁ gumāna ||62(ka)|| siva birañci kahuṁ mohai ko hai bapurā āna | asa jiyaṁ jāni bhajahiṁ muni māyā-pati bhagavāna ||62(kha)||

Erkenne Ihn—den Herrn der drei Welten—als das Kronjuwel der Weisen und der Bhaktas. Doch kleinliche Menschen werden durch Verblendung und Māyā selbst Ihm gegenüber hochmütig. Wen außer Śiva und Brahmā könnte Verwirrung noch befallen? Dies im Herzen wissend, verehren die Weisen den seligen Herrn, den Meister der Māyā.

Verse 134 (चौपाई)

गयउ गरुड़ जहँ बसइ भुसुंडा। मति अकुंठ हरि भगति अखंडा।। देखि सैल प्रसन्न मन भयऊ। माया मोह सोच सब गयऊ।। करि तड़ाग मज्जन जलपाना। बट तर गयउ हृदयँ हरषाना।। बृद्ध बृद्ध बिहंग तहँ आए। सुनै राम के चरित सुहाए।। कथा अरंभ करै सोइ चाहा। तेही समय गयउ खगनाहा।। आवत देखि सकल खगराजा। हरषेउ बायस सहित समाजा।। अति आदर खगपति कर कीन्हा। स्वागत पूछि सुआसन दीन्हा।। करि पूजा समेत अनुरागा। मधुर बचन तब बोलेउ कागा।।

gayau garuṛa jahaṁ basai bhusuṇḍā | mati akuṁṭha hari-bhagati akhaṇḍā || dekhi sail prasanna mana bhayū | māyā moha soca saba gayū || kari taṛāga majjana jala-pānā | baṭa tara gayau hṛdayaṁ haraṣānā || bṛddha bṛddha bihaṅga tahaṁ āe | sunai rāma ke carita suhāe || kathā araṁbha karai soi cāhā | tehi samaya gayau khaga-nāhā || āvata dekhi sakala khaga-rājā | haraṣeū bāyasa sahita samājā || ati ādara khaga-pati kara kīnhā | svāgata pūchi su-āsana dīnhā || kari pūjā sameta anurāgā | madhura bacana taba boleu kāgā ||

Garuda begab sich dorthin, wo Bhusuṇḍi weilte – dessen Erkenntnis ungehindert ist und dessen Bhakti zu Hari ununterbrochen fließt. Als er den heiligen Hügel erblickte, wurde sein Herz froh; alle Sorgen der aus Māyā geborenen Verblendung fielen von ihm ab. Er badete im Teich und trank von dem Wasser; dann ging er unter den Banyanbaum, sein Herz voll Jubel. Dort versammelten sich alte Vögel – Älteste über Älteste –, um die lieblichen Taten Rāmas zu hören. Gerade als Bhusuṇḍi die Erzählung beginnen wollte, traf der Herr der Vögel ein. Als der König aller Vögel herannahte, frohlockten die Krähe und die ganze Versammlung. Der vogelweise Ṛṣi hieß ihn mit großer Ehre willkommen, erkundigte sich nach seinem Wohlergehen und bot ihm einen würdigen Sitz. Nachdem er ihn liebevoll verehrt hatte, sprach die Krähe süße Worte.

Verse 135 (दोहा/सोरठा)

नाथ कृतारथ भयउँ मैं तव दरसन खगराज। आयसु देहु सो करौं अब प्रभु आयहु केहि काज।।63(क)।। सदा कृतारथ रूप तुम्ह कह मृदु बचन खगेस। जेहि कै अस्तुति सादर निज मुख कीन्हि महेस।।63(ख)।।

nātha kṛtāratha bhayauṁ maiṁ tava darasana khaga-rāja | āyasu dehu so karauṁ aba prabhu āyahu kehi kāja ||63(ka)|| sadā kṛtāratha rūpa tumha kaha mṛdu bacana khagesa | jehi kai astuti sādara nija mukha kīnhi mahesa ||63(kha)||

O Herr, durch dein Schauen, o König der Vögel, bin ich erfüllt. Erteile mir deinen Auftrag – was soll ich tun? Zu welchem Zweck bist du gekommen? Der Herr der Vögel sprach sanft: „Dein Wesen ist immerdar erfüllt – Mahesha selbst hat dein Lob ehrfürchtig ausgesprochen.“

Verse 136 (चौपाई)

सुनहु तात जेहि कारन आयउँ। सो सब भयउ दरस तव पायउँ।। देखि परम पावन तव आश्रम। गयउ मोह संसय नाना भ्रम।। अब श्रीराम कथा अति पावनि। सदा सुखद दुख पुंज नसावनि।। सादर तात सुनावहु मोही। बार बार बिनवउँ प्रभु तोही।। सुनत गरुड़ कै गिरा बिनीता। सरल सुप्रेम सुखद सुपुनीता।। भयउ तासु मन परम उछाहा। लाग कहै रघुपति गुन गाहा।। प्रथमहिं अति अनुराग भवानी। रामचरित सर कहेसि बखानी।। पुनि नारद कर मोह अपारा। कहेसि बहुरि रावन अवतारा।। प्रभु अवतार कथा पुनि गाई। तब सिसु चरित कहेसि मन लाई।।

sunahu tāta jehi kārana āyuṁ | so saba bhayau darasa tava pāyuṁ || dekhi parama pāvana tava āśrama | gayau moha saṁsaya nānā bhrama || aba śrī-rāma kathā ati pāvani | sadā sukhada dukha puñja nasāvani || sādara tāta sunāvahu mohī | bāra bāra binavauṁ prabhu tohī || sunata garuṛa kai girā binītā | sarala su-prema sukhada su-punītā || bhayau tāsu mana parama uchāhā | lāga kahai raghupati guna gāhā || prathamahiṁ ati anurāga bhavānī | rāmacarita sara kahesi bakhānī || puni nārada kara moha apārā | kahesi bahuri rāvana avatārā || prabhu avatāra kathā puni gāī | taba sisu carita kahesi mana lāī ||

„Höre, verehrter Herr: Der Zweck, um dessentwillen ich kam, ist schon erfüllt, da ich dich schauen durfte. Als ich deine höchst heilige Einsiedelei sah, schwanden meine Verblendung, meine Zweifel und die vielen Verwirrungen. Nun ist die Katha von Śrī Rāma höchst reinigend – stets freudenspendend und die Vernichterin von Bergen des Leids. Erzähle sie mir in Ehrfurcht; immer wieder flehe ich dich an.“ Als Bhusuṇḍi Garudas demütige Rede hörte – schlicht, von reiner Liebe erfüllt, lieblich und überaus heiligend –, schwoll sein Herz in höchster Sehnsucht, und er begann, die besungenen Tugenden des Herrn aus dem Geschlecht der Raghu zu berichten. Zuerst schilderte er in tiefer Zuneigung den See der Taten Rāmas; dann erzählte er von Nāradas grenzenloser Verblendung und wiederum vom Ursprung Rāvaṇas; er besang erneut die Herabkunft des Herrn und berichtete dann, mit gesammeltetem Geist, die Kindheitstaten.

Verse 137 (दोहा/सोरठा)

बालचरित कहिं बिबिध बिधि मन महँ परम उछाह। रिषि आगवन कहेसि पुनि श्री रघुबीर बिबाह।।64।।

bāla-carita kahiṁ bibidha bidhi mana mahaṁ parama uchāha | riṣi āgavana kahesi puni śrī raghubīra bibāha ||64||

Indem er die Kindheitstaten auf vielerlei Weise erzählte, überströmte sein Herz von höchster Freude. Dann sprach er wieder von der Ankunft der Weisen und von der Vermählung Śrī Rāmas, des Helden aus Raghus Linie.

Verse 138 (चौपाई)

बहुरि राम अभिषेक प्रसंगा। पुनि नृप बचन राज रस भंगा।। पुरबासिन्ह कर बिरह बिषादा। कहेसि राम लछिमन संबादा।। बिपिन गवन केवट अनुरागा। सुरसरि उतरि निवास प्रयागा।। बालमीक प्रभु मिलन बखाना। चित्रकूट जिमि बसे भगवाना।। सचिवागवन नगर नृप मरना। भरतागवन प्रेम बहु बरना।। करि नृप क्रिया संग पुरबासी। भरत गए जहँ प्रभु सुख रासी।। पुनि रघुपति बहु बिधि समुझाए। लै पादुका अवधपुर आए।। भरत रहनि सुरपति सुत करनी। प्रभु अरु अत्रि भेंट पुनि बरनी।।

bahuri rāma abhiṣeka prasaṅgā | puni nṛpa bacana rāja rasa bhaṅgā || pura-bāsinhi kara biraha biṣādā | kahesi rāma lachimana saṁbādā || bipina gavana kevaṭa anurāgā | sura-sari utari nivāsa prayāgā || bālmīka prabhu milana bakhānā | citrakūṭa jimi base bhagavānā || sacivāgavana nagara nṛpa maranā | bharatāgavana prema bahu baranā || kari nṛpa kriyā saṅga pura-bāsī | bharata gae jahã prabhu sukha rāsī || puni raghupati bahu bidhi samujhāe | lai pādukā avadha-pura āe || bharata rahani surapati-suta karanī | prabhu aru atri bhẽṭa puni baranī ||

Then he narrated again the episode of Rama’s coronation—and again, how the king’s pledged word shattered the sweetness of royal joy. He told of the citizens’ grief in separation, and the dialogue of Rama and Lakshmana; of the forest-journey and the boatman’s loving devotion; of crossing the Ganga and dwelling at Prayag; of the Lord’s meeting with Valmiki, and how Bhagavan abode at Chitrakuta. He described the ministers’ arrival, the city’s plight, and the king’s death; Bharata’s coming and the many forms of his love; and, after performing the king’s rites with the citizens, how Bharata went where Rama—the very treasury of bliss—dwelt. Again he told how Raghupati consoled him in many ways, and how Bharata returned to Ayodhya bearing the sandals; he recounted Bharata’s exemplary conduct, and again the Lord’s meeting with Atri.

Verse 139 (दोहा/सोरठा)

कहि बिराध बध जेहि बिधि देह तजी सरभंग।। बरनि सुतीछन प्रीति पुनि प्रभु अगस्ति सतसंग।।65।।

kahi birādha badha jehi bidhi deha tajī sarabhaṅga | barani sutīchana prīti puni prabhu agasti sat-saṅga ||65||

Er erzählte, wie Virādha erschlagen wurde und wie Śarabhaṅga den Leib ablegte; er schilderte Sutīkṣṇas Liebe und wiederum die heilige Gemeinschaft des Herrn mit Agastya.

Verse 140 (चौपाई)

कहि दंडक बन पावनताई। गीध मइत्री पुनि तेहिं गाई।। पुनि प्रभु पंचवटीं कृत बासा। भंजी सकल मुनिन्ह की त्रासा।। पुनि लछिमन उपदेस अनूपा। सूपनखा जिमि कीन्हि कुरूपा।। खर दूषन बध बहुरि बखाना। जिमि सब मरमु दसानन जाना।। दसकंधर मारीच बतकहीं। जेहि बिधि भई सो सब तेहिं कही।। पुनि माया सीता कर हरना। श्रीरघुबीर बिरह कछु बरना।। पुनि प्रभु गीध क्रिया जिमि कीन्ही। बधि कबंध सबरिहि गति दीन्ही।। बहुरि बिरह बरनत रघुबीरा। जेहि बिधि गए सरोबर तीरा।।

kahi daṇḍaka bana pāvana-tāī | gīdha maitrī puni tehĩ gāī || puni prabhu pañcavaṭī̃ kṛta bāsā | bhañjī sakala muninha kī trāsā || puni lachimana upadesa anūpā | sūpanakhā jimi kīnhi kurūpā || khara dūṣana badha bahuri bakhānā | jimi saba maramu dasānana jānā || dasa-kaṅdhara mārīca batakahī̃ | jehi bidhi bhaī so saba tehĩ kahī || puni māyā sītā kara haranā | śrī-raghubīra biraha kachu baranā || puni prabhu gīdha kriyā jimi kīnhī | badhi kabaṁdha sabarihi gati dīnhī || bahuri biraha baranata raghubīrā | jehi bidhi gae sarobara tīrā ||

He spoke of how the Dandaka forest was sanctified, and again sang of the friendship with the vulture. Then he told how the Lord made His dwelling at Panchavati and shattered the fear of all the sages; again, of Lakshmana’s peerless counsel and how Surpanakha was disfigured. He recounted once more the slaying of Khara and Dushana, and how thereby the ten-headed one came to know the inner drift of events; how Ravana and Maricha conferred, and all that followed. Again he described the abduction of Sita by illusion, and something of Shri Raghubir’s anguish of separation. Again, how the Lord performed the vulture’s rites; how, after killing Kabandha, He granted Shabari her blessed end; and again he portrayed the Hero of Raghu in separation, and how He went to the lake’s shore.

Verse 141 (दोहा/सोरठा)

प्रभु नारद संबाद कहि मारुति मिलन प्रसंग। पुनि सुग्रीव मिताई बालि प्रान कर भंग।।66((क)।। कपिहि तिलक करि प्रभु कृत सैल प्रबरषन बास। बरनन बर्षा सरद अरु राम रोष कपि त्रास।।66(ख)।।

prabhu nārada saṁbāda kahi māruti milana prasaṅga | puni sugrīva mitāī bāli prāna kara bhaṅga ||66(ka)|| kapihi tilaka kari prabhu kṛta saila prabarṣana bāsa | baranana barṣā sarada aru rāma roṣa kapi trāsa ||66(kha)||

Er erzählte vom Gespräch des Herrn mit Nārada und vom Anlass der Begegnung mit Maruti; dann vom Bündnis mit Sugrīva und vom Brechen von Vālis Leben. Er beschrieb, wie der Herr den Affenkönig einsetzte und wie sie auf dem Berg Pravarṣaṇa verweilten; er berichtete von den Regenzeiten und dem Herbst, von Rāmas Zorn und der Furcht des Affen.

Verse 142 (चौपाई)

जेहि बिधि कपिपति कीस पठाए। सीता खोज सकल दिसि धाए।। बिबर प्रबेस कीन्ह जेहि भाँती। कपिन्ह बहोरि मिला संपाती।। सुनि सब कथा समीरकुमारा। नाघत भयउ पयोधि अपारा।। लंकाँ कपि प्रबेस जिमि कीन्हा। पुनि सीतहि धीरजु जिमि दीन्हा।। बन उजारि रावनहि प्रबोधी। पुर दहि नाघेउ बहुरि पयोधी।। आए कपि सब जहँ रघुराई। बैदेही कि कुसल सुनाई।। सेन समेति जथा रघुबीरा। उतरे जाइ बारिनिधि तीरा।। मिला बिभीषन जेहि बिधि आई। सागर निग्रह कथा सुनाई।।

jehi bidhi kapipati kīsa paṭhāe | sītā khoja sakala disi dhāe || bibara prabesa kīnha jehi bhā̃tī | kapinha bahori milā saṁpātī || suni saba kathā samīra-kumārā | nāghata bhayu payodhi apārā || laṅkā̃ kapi prabesa jimi kīnhā | puni sītahi dhīraju jimi dīnhā || bana ujāri rāvanahi prabodhī | pura dahi nāgheu bahuri payodhī || āe kapi saba jahã raghurāī | baidehī ki kusala sunāī || sena sameti jathā raghubīrā | utare jāi bāridhi-tīrā || milā bibhīṣana jehi bidhi āī | sāgara nigraha kathā sunāī ||

He told how the monkey-lord dispatched the monkey bands, and how they ran in every direction in search of Sita; how they entered the cave, and then met Sampati. Hearing all their tale, the Wind’s son leapt across the boundless ocean. He described how the monkey entered Lanka, and again how he gave Sita steadfast courage; how he ravaged the grove, admonished Ravana, burned the city, and again crossed the sea. The monkeys returned to where Raghu’s king abode and reported Vaidehi’s welfare. Then, with the host assembled, as Raghubir advanced, they descended to the ocean’s shore; he narrated how Vibhishana came to meet them, and the story of the sea’s submission.

Verse 143 (दोहा/सोरठा)

सेतु बाँधि कपि सेन जिमि उतरी सागर पार। गयउ बसीठी बीरबर जेहि बिधि बालिकुमार।।67(क)।।

setu bāँdhi kapi sena jimi utarī sāgara pāra | gayu basīṭhī bīrabara jehi bidhi bāli-kumāra ||67(ka)||

Als die Brücke gebaut war, überschritt das Affenheer den Ozean – ebenso schied Vasiṣṭha dahin, in einer Weise, die dem Ersten der Helden geziemt, Aṅgada, dem Sohn Balis.

Verse 144 (चौपाई)

निसिचर कीस लराई बरनिसि बिबिध प्रकार। कुंभकरन घननाद कर बल पौरुष संघार।।67(ख)।।

nisicara kīsa larāī baranisi bibidha prakāra | kuṁbhakarana ghananāda kara bala pauruṣa saṅghāra ||67(kha)||

Du schilderst auf vielerlei Weise die Schlachten der Rākṣasas und der Affen—ihre Macht und kriegerische Tapferkeit, und die Verwüstungen, die Kumbhakarṇa und Meghanāda anrichteten.

Verse 145 (दोहा/सोरठा)

निसिचर निकर मरन बिधि नाना। रघुपति रावन समर बखाना।। रावन बध मंदोदरि सोका। राज बिभीषण देव असोका।। सीता रघुपति मिलन बहोरी। सुरन्ह कीन्ह अस्तुति कर जोरी।। पुनि पुष्पक चढ़ि कपिन्ह समेता। अवध चले प्रभु कृपा निकेता।। जेहि बिधि राम नगर निज आए। बायस बिसद चरित सब गाए।। कहेसि बहोरि राम अभिषैका। पुर बरनत नृपनीति अनेका।। कथा समस्त भुसुंड बखानी। जो मैं तुम्ह सन कही भवानी।। सुनि सब राम कथा खगनाहा। कहत बचन मन परम उछाहा।।

nisicara nikara marana bidhi nānā | raghupati rāvan samara bakhānā || rāvan badha mandodarī sokā | rāja bibhīṣaṇa deva asokā || sītā raghupati milana bahorī | suranha kīnha astuti kara jorī || puni puṣpaka caṛhi kapinha sametā | avadha cale prabhu kṛpā niketā || jehi bidhi rāma nagara nija āe | bāyasa bisada carita saba gāe || kahesi bahori rāma abhiṣaikā | pura baranata nṛpanīti anekā || kathā samasta bhusuṇḍa bakhānī | jo mai tumha sana kahī bhavānī || suni saba rāma kathā khaganāhā | kahata bacana mana parama uchāhā ||

Er berichtete, wie das Heer der Rākṣasas auf mancherlei Art erschlagen wurde, und schilderte den Kampf zwischen Raghupati und Rāvaṇa. Nach Rāvaṇas Sturz klagte Mandodarī; Vibhīṣaṇa empfing das Königreich und wurde frei von Furcht und Kummer. Sītā und Raghupati wurden wieder vereint, und die Götter priesen sie mit gefalteten Händen. Dann bestieg der Herr, die Wohnstatt der Gnade selbst, zusammen mit den Affen den Puṣpaka und brach nach Ayodhyā auf. Wie Rāma in Seine eigene Stadt einzog—der reine Krähenweise (Bhūṣuṇḍi) besang jede Tat. Wieder sprach er von Rāmas Krönung und legte viele Grundsätze königlicher Staatskunst dar. So erzählte Bhūṣuṇḍi die ganze Geschichte, die ich dir vorgetragen habe, o Bhavānī; als er alles vernommen hatte, sprach der Herr der Vögel mit einem Herzen, erfüllt von höchster Freude.

Verse 146 (चौपाई)

गयउ मोर संदेह सुनेउँ सकल रघुपति चरित। भयउ राम पद नेह तव प्रसाद बायस तिलक।।68(क)।।

gayu mora saṁdeha suneuँ sakala raghupati carita | bhayu rāma pada neha tava prasāda bāyasa tilaka ||68(ka)||

Mein Zweifel ist geschwunden, denn ich habe die ganze Geschichte Raghupatis vernommen; durch deine Gnade, o krähengezeichneter Weiser, ist in mir Liebe zu Rāmas Lotosfüßen erwacht.

Verse 147 (दोहा/सोरठा)

मोहि भयउ अति मोह प्रभु बंधन रन महुँ निरखि। चिदानंद संदोह राम बिकल कारन कवन। 68(ख)।।

mohi bhayu ati moha prabhu baṁdhana rana mahuँ nirakhi | cidānaṁda saṁdoha rāma bikala kārana kavana ||68(kha)||

Ich war zutiefst verwirrt, als ich den Herrn auf dem Schlachtfeld gebunden sah: Rāma ist ja eine einzige Fülle von Bewusstsein und Seligkeit—welcher Grund könnte da für Sein Leid bestehen?