Sarga 65

Verse 1

अथाङ्गदवचश्श्रुत्वा ते सर्वे वानरर्षभाः।स्वं स्वं गतौ समुत्साहमूचुस्तत्र यथाक्रमम्।।।।गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः।मैन्दश्च द्विविदश्चैव सुषेणो जाम्बवां स्तथा।।।।

Nachdem sie Angadas Worte vernommen hatten, erklärten alle vornehmsten Vanaras—Gaja, Gavākṣa, Gavaya, Śarabha, Gandhamādana, Mainda, Dvivida, Suṣeṇa und auch Jāmbavān—der Reihe nach ihren Mut und ihr Vermögen zum Sprung.

Verse 2

अथाङ्गदवचश्श्रुत्वा ते सर्वे वानरर्षभाः।स्वं स्वं गतौ समुत्साहमूचुस्तत्र यथाक्रमम्।।4.65.1।।गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः।मैन्दश्च द्विविदश्चैव सुषेणो जाम्बवां स्तथा।।4.65.2।।

Als sie Angadas Worte vernommen hatten, erklärten all jene vānara-Führer, stiergleich an Kraft — Gaja, Gavākṣa, Gavaya, Śarabha, Gandhamādana, Mainda, Dvivida, Suṣeṇa und auch Jāmbavān — der Reihe nach, wie weit ihre eigene Fähigkeit zur Reise reiche.

Verse 3

आबभाषे गजस्तत्र प्लवेयं दशयोजनम्।गवाक्षो योजननान्याह गमिष्यामीति विंशतिम्।।।।

Da erklärte Gaja dort, er könne zehn Yojanas springen, und Gavākṣa sagte, er könne bis zu zwanzig gelangen.

Verse 4

गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह।त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।।।शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः।चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।।।वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः।योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।।।मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह।योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।।।ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत।गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।।।सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्।अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।।।

Dort sprach Gavaya zu den Affen: «O Springer, ich kann dreißig Yojanas gehen.» Dann sagte Śarabha, der Stier unter den Affen: «Ich werde vierzig Yojanas gehen.» Der strahlende Gandhamādana erklärte: «Ich werde fünfzig Yojanas gehen—ohne Zweifel.» Mainda sagte zu ihnen: «Ich sehne mich danach, über sechzig Yojanas hinaus zu springen.» Darauf erwiderte der mächtige Dvivida: «Ohne Zweifel werde ich siebzig Yojanas gehen.» Und der glänzende Suṣeṇa verkündete vor den Besten der Affen: «O Herren der Springer, ich kann achtzig Yojanas springen.»

Verse 5

गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह।त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.4।।शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः।चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.5।।वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः।योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।4.65.6।।मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह।योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।4.65.7।।ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत।गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।4.65.8।।सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्।अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।4.65.9।।

Dort sprach Gavaya zu den Affen: «O Springer, ich kann dreißig Yojanas gehen.» Dann sagte Śarabha, der Stier unter den Affen: «Ich werde vierzig Yojanas gehen.» Der strahlende Gandhamādana erklärte: «Ich werde fünfzig Yojanas gehen—ohne Zweifel.» Mainda sagte zu ihnen: «Ich sehne mich danach, über sechzig Yojanas hinaus zu springen.» Darauf erwiderte der mächtige Dvivida: «Ohne Zweifel werde ich siebzig Yojanas gehen.» Und der glänzende Suṣeṇa verkündete vor den Besten der Affen: «O Herren der Springer, ich kann achtzig Yojanas springen.»

Verse 6

गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह।त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.4।।शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः।चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.5।।वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः।योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।4.65.6।।मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह।योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।4.65.7।।ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत।गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।4.65.8।।सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्।अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।4.65.9।।

Dort sprach Gavaya zu den Affen: «O Springer, ich kann dreißig Yojanas gehen.» Dann sagte Śarabha, der Stier unter den Affen: «Ich werde vierzig Yojanas gehen.» Der strahlende Gandhamādana erklärte: «Ich werde fünfzig Yojanas gehen—ohne Zweifel.» Mainda sagte zu ihnen: «Ich sehne mich danach, über sechzig Yojanas hinaus zu springen.» Darauf erwiderte der mächtige Dvivida: «Ohne Zweifel werde ich siebzig Yojanas gehen.» Und der glänzende Suṣeṇa verkündete vor den Besten der Affen: «O Herren der Springer, ich kann achtzig Yojanas springen.»

Verse 7

गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह।त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.4।।शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः।चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.5।।वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः।योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।4.65.6।।मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह।योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।4.65.7।।ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत।गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।4.65.8।।सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्।अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।4.65.9।।

Dort sprach Gavaya zu den Affen: «O Springer, ich kann dreißig Yojanas gehen.» Dann sagte Śarabha, der Stier unter den Affen: «Ich werde vierzig Yojanas gehen.» Der strahlende Gandhamādana erklärte: «Ich werde fünfzig Yojanas gehen—ohne Zweifel.» Mainda sagte zu ihnen: «Ich sehne mich danach, über sechzig Yojanas hinaus zu springen.» Darauf erwiderte der mächtige Dvivida: «Ohne Zweifel werde ich siebzig Yojanas gehen.» Und der glänzende Suṣeṇa verkündete vor den Besten der Affen: «O Herren der Springer, ich kann achtzig Yojanas springen.»

Verse 8

गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह।त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.4।।शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः।चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.5।।वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः।योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।4.65.6।।मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह।योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।4.65.7।।ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत।गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।4.65.8।।सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्।अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।4.65.9।।

Dort sprach Gavaya zu den Affen: «O Springer, ich kann dreißig Yojanas gehen.» Dann sagte Śarabha, der Stier unter den Affen: «Ich werde vierzig Yojanas gehen.» Der strahlende Gandhamādana erklärte: «Ich werde fünfzig Yojanas gehen—ohne Zweifel.» Mainda sagte zu ihnen: «Ich sehne mich danach, über sechzig Yojanas hinaus zu springen.» Darauf erwiderte der mächtige Dvivida: «Ohne Zweifel werde ich siebzig Yojanas gehen.» Und der glänzende Suṣeṇa verkündete vor den Besten der Affen: «O Herren der Springer, ich kann achtzig Yojanas springen.»

Verse 9

गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह।त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.4।।शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः।चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।4.65.5।।वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः।योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।4.65.6।।मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह।योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।4.65.7।।ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत।गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।4.65.8।।सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्।अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।4.65.9।।

Dort sprach Gavaya zu den Affen: «O Springer, ich kann dreißig Yojanas gehen.» Dann sagte Śarabha, der Stier unter den Affen: «Ich werde vierzig Yojanas gehen.» Der strahlende Gandhamādana erklärte: «Ich werde fünfzig Yojanas gehen—ohne Zweifel.» Mainda sagte zu ihnen: «Ich sehne mich danach, über sechzig Yojanas hinaus zu springen.» Darauf erwiderte der mächtige Dvivida: «Ohne Zweifel werde ich siebzig Yojanas gehen.» Und der glänzende Suṣeṇa verkündete vor den Besten der Affen: «O Herren der Springer, ich kann achtzig Yojanas springen.»

Verse 10

तेषां कथयतां तत्र सर्वांस्ताननुमान्य च।ततो वृद्धतमस्तेषां जाम्बवान्प्रत्यभाषत।।।।

Während sie dort sprachen, erwog Jāmbavān, der Älteste unter ihnen, die Kraft von allen und erwiderte daraufhin.

Verse 11

पूर्वमस्माकमप्यासीत्कश्चिद्गतिपराक्रमः।ते वयं वयसः पारमनुप्राप्तास्स्म साम्प्रतम्।।।।

„Einst besaß auch ich ein Maß an heldischer Kraft der Bewegung; doch nun habe ich das äußerste Ende des Alters erreicht.“

Verse 12

किन्तु नैवं गते शक्यमिदं कार्यमुपेक्षितुम्।यदर्थं कपिराजश्च रामश्च कृतनिश्चयौ।।।।

Doch selbst so darf diese Aufgabe nicht vernachlässigt werden; denn der Affenkönig und Rāma sind gerade zu diesem Zweck fest entschlossen.

Verse 13

साम्प्रतं कालभेदेन या गतिस्तां निबोधत।नवतिं योजनानां तु गमिष्यामि न संशयः।।4.65.13।।

Nun, durch die Zeit verändert, erkenne das Maß meiner Bewegung: Neunzig Yojanas kann ich zurücklegen, ohne Zweifel.

Verse 14

तांश्च सर्वान्हरिश्रेष्ठाञ्जाम्बवान्पुनरब्रवीत्।न खल्वेतावदेवासीद्गमने मे पराक्रमः।।।।

Da sprach Jāmbavān erneut zu all den besten der Affen: „Wahrlich, einst war meine Sprungkraft nicht nur auf dieses Maß beschränkt.“

Verse 15

मया महाबलेश्चैव यज्ञे विष्णुस्सनातनः।प्रदक्षिणीकृतः पूर्वं क्रममाणस्त्रिविक्रमम्।।।।

Einst, beim Opfer Mahābalis, umschritt ich ehrfürchtig den ewigen Viṣṇu, als er in seinen drei gewaltigen Schritten voranschritt — Trivikrama.

Verse 16

स इदानीमहं वृद्धः प्लवने मन्दविक्रमः।यौवने च तदाऽसीन्मे बलमप्रतिमं परैः।।।।

Doch nun bin ich alt, und meine Sprungkraft ist gemindert; in meiner Jugend jedoch war meine Stärke damals von niemandem zu übertreffen.

Verse 17

सम्प्रत्येतावतीं शक्तिं गमने तर्कयाम्यहम्।नैतावता हि संसिद्धिः कार्यस्यास्य भविष्यति।।।।

Jetzt schätze ich meine Kraft für den Weg nur auf dieses Maß; mit so wenig wird der Erfolg dieses Vorhabens nicht erreicht werden.

Verse 18

अथोत्तरमुदारार्थमब्रवीदङ्गदस्तदा।अनुमान्य तथा प्राज्ञो जाम्बवन्तं महाकपिम्।।।।

Darauf erwiderte der weise Angada, nachdem er den großen Affen Jāmbavān ehrerbietig bedacht hatte, in sanfter und edler Weise.

Verse 19

अहमेतद्गमिष्यामि योजनानां शतं महत्।निवर्तने तु मे शक्तिस्स्यान्न वेति न निश्चितम्।।।।

Ich kann bis zu einem großen Hundert Yojanas gehen; doch was die Rückkehr betrifft, ist nicht gewiss, ob mir dann noch Kraft bleibt — oder nicht.

Verse 20

तमुवाच हरिश्रेष्ठं जाम्बवान्वाक्यकोविदः।ज्ञायते गमने शक्तिस्तव हर्यृक्षसत्तम।।।।

Da sprach Jāmbavān, wortkundig, zu dem besten der Vānaras: „O Vornehmster unter Affen und Bären, deine Kraft zum Aufbruch ist wohlbekannt.“

Verse 21

कामं शतं सहस्रं वा न ह्येष विधिरुच्यते।योजनानां भवान् शक्तो गन्तुं प्रतिनिवर्तितुम्।।।।

Und wären es hundert oder tausend Yojanas: Du vermagst hinzugehen und zurückzukehren; doch ist es nicht der rechte Brauch, dich selbst für diese Sendung zu bestimmen.

Verse 22

न हि प्रेषयिता तात स्वामी प्रेष्यः कथञ्चन।भवताऽयं जनस्सर्वः प्रेष्यः प्लवगसत्तम।।4.65.22।।

Denn der, der befiehlt — der Herr — darf niemals, lieber Sohn, als Bote ausgesandt werden. Vielmehr, o Bester der Springer, sollst du diese ganze Schar entsenden.

Verse 23

भवान्कळत्रमस्माकं स्वामिभावे व्यवस्थितः।स्वामी कळत्रं सैन्यस्य गतिरेषा परन्तप।।।।

Du bist fest in der Stellung unseres Herrn gegründet; für uns bist du wie ein zu behütender Gatte. Der Herr ist der „Gatte“ des Heeres — so ist die rechte Ordnung, o Bezwinger der Feinde.

Verse 24

अपि चैतस्य कार्यस्य भवान्मूलमरिन्दम।तस्मात्कळत्रवत्तात प्रतिपाल्यस्सदा भवान्।।।।

Und zudem, o Bezwinger der Feinde, bist du die Wurzel dieses Vorhabens selbst. Darum, lieber Sohn, musst du stets behütet werden — wie ein Gatte.

Verse 25

मूलमर्थस्य संरक्ष्यमेष कार्यविदां नयः।मूले सति हि सिद्ध्यन्ति गुणा फलो पुष्पोदयाः।।।।

Die Wurzel des Vorhabens muss geschützt werden — das ist die Richtschnur derer, die wissen, wie Werke gelingen. Denn bleibt die Wurzel unversehrt, reifen die Tugenden, und Blüten und Früchte gehen hervor.

Verse 26

तद्भवानस्य कार्यस्य साधने सत्यविक्रम।बुद्धिविक्रमसम्पन्नो हेतुरत्र परन्तप।।।।

Darum, o wahrhaft Tapferer, bei der Vollendung dieses Werkes bist du—begabt mit Einsicht und Heldenkraft—hier die entscheidende Ursache, o Bezwinger der Feinde.

Verse 27

गुरुश्च गुरुपुत्रश्च त्वं हि नः कपिसत्तम।भवन्तमाश्रित्य वयं समर्था ह्यर्थसाधने।।।।

Denn für uns, o bester der Affen, bist du sowohl ein verehrter Führer als auch der Sohn unseres verehrten Führers; auf dich gestützt sind wir wahrlich fähig, unser Ziel zu vollbringen.

Verse 28

उक्तवाक्यं महाप्राज्ञं जाम्बवन्तं महाकपिः।प्रत्युवाचोत्तरं वाक्यं वालिसूनुरथाङ्गदः।।।।

Als der hochweise Jāmbavān gesprochen hatte, erwiderte ihm der große Affe Aṅgada, Vālis Sohn, mit einer Antwortrede.

Verse 29

यदि नाहं गमिष्यामि नान्यो वानरपुङ्गवः।पुनः खल्विदमस्माभिः कार्यं प्रायोपवेशनम्।।।।

Wenn ich nicht gehe — und wenn kein anderer Affenfürst geht — dann müssen wir wahrlich erneut zum prāyopaveśana greifen, dem heiligen Fasten bis zum Tod.

Verse 30

न ह्यकृत्वा हरिपतेस्सन्देशं तस्य धीमतः।तत्रापि गत्वा प्राणानां पश्यामि परिरक्षणम्।।।।

Denn wenn wir den Auftrag jenes weisen Herrn der Affen nicht vollbringen, sehe ich keinen Schutz für unser Leben — selbst wenn wir dorthin (nach Kiṣkindhā) zurückkehren.

Verse 31

स हि प्रसादे चात्यर्थं कोपे च हरिरीश्वरः।अतीत्य तस्य सन्देशं विनाशो गमने भवेत्।।।।

Denn jener Herr unter den Affen ist überaus mächtig — sowohl im Gewähren von Gnade als auch im Zorn. Wenn wir aufbrechen, nachdem wir seinen Befehl überschritten haben, wird Verderben folgen.

Verse 32

तद्यथा ह्यस्य कार्यस्य न भवत्यन्यथा गतिः।तद्भवानेव दृष्टार्थस्सञ्चिन्तयितु मर्हति।।।।

Da es für die Vollendung dieser Aufgabe keinen anderen Weg gibt, sollst du allein — der du die Sache klar erkennst — die Mittel sorgfältig erwägen.

Verse 33

सोऽङ्गदेन तदा वीरः प्रत्युक्तः प्लवगर्षभः।जाम्बवानुत्तरं वाक्यं प्रोवाचेदं ततोऽङ्गदम्।।।।

So, als der Held Aṅgada ihn angesprochen hatte, sprach Jāmbavān — der Stier unter den Springern — darauf diese erwidernden Worte zu Aṅgada.

Verse 34

अस्य ते वीर कार्यस्य न किञ्चित्परिहीयते।एष सञ्चोदयाम्येनं यः कार्यं साधयिष्यति।।।।

O Held, von diesem Vorhaben geht nichts verloren. Ich werde den erwecken und anspornen, der die Aufgabe vollenden wird.

Verse 35

ततःप्रतीतं प्लवतांवरिष्ठम्एकान्तमाश्रित्य सुसुखेपविष्ठम्सञ्चोदयामास हरिप्रवीरोहरिप्रवीरं हनुमन्तमेव।।।।

Darauf trat der vornehmste der Vānara-Helden zu Hanumān allein — berühmt, der beste unter den Springern — der abseits in Ruhe saß, und spornte ihn zum Handeln an.