Adhyaya 43

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे ललितोपाख्याने हयग्रीवागस्त्यसम्वादे द्वाचत्वारिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच अश्वानन महाप्राज्ञ करुणामृतवारिधे / श्रीदेवीदर्शने दीक्षा यादृशी तां निवेदय

So heißt es im Śrī Brahmāṇḍa-Mahāpurāṇa, im Uttara-Teil, im Lalitopākhyāna, im Gespräch zwischen Hayagrīva und Agastya, im zweiundvierzigsten Kapitel. Agastya sprach: „O Aśvānana, höchst Weiser, Ozean des Amṛta des Erbarmens, verkünde mir, wie die Dīkṣā beschaffen ist, durch die man das Darśana der Śrī Devī erlangt.“

Verse 2

हयग्रीव उवाच यदि ते देवताभावो यया कल्मषकर्दमाः / क्षाल्यन्ते च तथा पुसां दीक्षामाचक्ष्महे ऽत्र ताम्

Hayagrīva sprach: Wenn du den göttlichen Zustand begehrst, durch den der Schlamm der Sündenmakel von den Menschen abgewaschen wird, so werden wir hier jene Dīkṣā, die heilige Einweihung, darlegen.

Verse 3

हस्ते शिवपुरन्ध्यात्वा जपेन्मूलाङ्गमालिनीम् / गुरुः स्पृशेच्छिष्यतनुं स्पर्शदीक्षेयमीरिता

Indem man die Hand hält und Śiva als göttlichen Gemahl vergegenwärtigt, soll man die Mūlāṅgamālinī im Japa rezitieren; der Guru berührt den Leib des Schülers — dies heißt sparśa-dīkṣā, die Einweihung durch Berührung.

Verse 4

निमील्य नयने ध्यात्वा श्रीकामाक्षीं प्रसन्नधीः / सम्यक्पश्येद्गुरुः शिष्यं दृग्दीक्षा सेयमुच्यते

Mit geschlossenen Augen, Śrī Kāmākṣī in heiterer Sammlung betrachtend, schaut der Guru den Schüler dann vollkommen an — dies heißt dṛg-dīkṣā, die Einweihung durch den Blick.

Verse 5

गुरोरालोकमात्रेण भाषणात्स्पर्शनादपि / सद्यः सञ्जायते ज्ञानं सा दीक्षा शाम्भवी मता

Durch den bloßen Blick des Guru, durch sein Wort oder auch durch seine Berührung entsteht sogleich Erkenntnis (jñāna); diese Dīkṣā gilt als Śāmbhavī.

Verse 6

देव्या देहो यथा प्रोक्तो गुरुदेहस्तथैव च / तत्प्रसादेन शिष्यो ऽपि तद्रूपः सम्प्रकाशते

Wie gesagt wurde: So wie der Leib der Devī ist, so ist auch der Leib des Guru; durch ihre Gnade erstrahlt auch der Schüler und offenbart dieselbe Gestalt.

Verse 7

चिरं शुश्रूषया सम्यक्तोषितो देशिकेश्वरः / तूष्णीं संकल्पयेच्छिष्यं सा दीक्षा मानसी मता

Durch langes, hingebungsvolles Dienen wird der Herr der Lehrer vollkommen zufriedengestellt; dann fasst er schweigend den Entschluss, den Schüler anzunehmen — das gilt als geistige Weihe (mānasī-dīkṣā).

Verse 8

दीक्षाणामपि सर्वासामियमेवोत्तमोत्तमा / आदौ कुर्यात्क्रियादीक्षां तत्प्रकारः प्रवक्ष्यते

Unter allen Arten der Dīkṣā ist diese die höchste der höchsten. Doch zu Beginn soll zuerst die rituelle Dīkṣā (kriyā-dīkṣā) vollzogen werden; ihre Vorgehensweise wird dargelegt.

Verse 9

शुक्लपक्षे शुभदिने विधाय शुचिमानसम् / जिह्वास्यमलशुद्धिं च कृत्वा स्नात्वा यथाविधि

In der hellen Monatshälfte (śukla-pakṣa), an einem glückverheißenden Tag, mache den Geist rein; reinige Zunge und Mund von Unrat und bade nach der vorgeschriebenen Ordnung.

Verse 10

संध्याकर्म समाप्याथ गुरुदेहं परं स्मरन् / एकान्ते निवसञ्छ्रीमान्मौनी च नियताशनः

Nachdem das Sandhyā-Ritual vollendet ist und man der höchsten Gestalt des Guru gedenkt, soll man in Zurückgezogenheit verweilen; schweigend und mit geregelter Nahrung, in würdiger Haltung.

Verse 11

गुरुश्च तादृशोभूत्वा पूजामन्दिरमाविशेत् / देवीसूक्तेन संयुक्तं विद्यान्यासं समातृकम्

Der Guru, in solcher Verfassung, betritt den Tempel der Verehrung; dann vollzieht er die Vidyā-Nyāsa, verbunden mit dem Devī-sūkta, zusammen mit den Mātṛkā.

Verse 12

कृत्वा पुरुषसूक्तेन षोडशैरुपचारकैः / आवाहना सने पाद्यमर्ध्यमाचमनं तथा

Nachdem man mit dem Puruṣa-Sūkta vollzogen hat, bringe man die sechzehn Verehrungsdienste dar: Herbeirufung, Darreichung des Sitzes, Wasser zum Füßewaschen, Arghya und ebenso Wasser zum Mundreinigen.

Verse 13

स्नानं वस्त्रं च भूषा च गन्धः पुष्पं तथैव च / धूपदीपौ च नैवेद्यं ताम्बूलं च प्रदक्षिणा

Dann bringe man das rituelle Bad, Gewänder und Schmuck, Duft und Blumen dar; ferner Räucherwerk und Lampe, Naivedya (Speiseopfer), Tāmbūla (Betel) und die Pradakṣiṇā, das rechtsseitige Umrunden.

Verse 14

प्रणामश्चेति विख्यातैः प्रीणयेत्त्रिपुरांबिकाम् / अथ पुष्पाञ्जलिं दद्यात्सहस्राक्षरविद्यया

Durch die bekannten Handlungen wie Praṇāma (Ehrerbietung) und dergleichen erfreue man Tripurāmbikā; danach gebe man eine Blumenhandvoll dar, begleitet von der Sahasrākṣarī-Vidyā, der Lehre der tausend Silben.

Verse 15

ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ऐं क्लीं सौः ॐ नमस्त्रिपुरसुन्दरि हृदये देवि शिरोदेवि शिखादेवि कवचदेवि नेत्रदेवि आस्यदेवि कामेश्वरि भगमालिनि नित्यक्लिन्नें भैरुण्डे वह्निवासिनि महावज्रेश्वरि विद्येश्वरि परशिवदूति त्वरिते कुलसुंदरि नित्ये नीलपताके विजये सर्वमङ्गले ज्वालामालिनि चित्रे महानित्ये परमेश्वरि मन्त्रेशमयि षष्ठीशमय्युद्यानमयि लोपामुद्रामय्यगस्त्यमयि कालतापनमयि धर्माचारमयि मुक्तके शीश्वरमयि दीपकलानाथमयि विष्णुदेवमयि प्रभाकरदेवमयि तेजोदेवमयि मनोजदेवमयि अणिमसिद्धे महिमसिद्धे गरिम सिद्धे लघिमसिद्धे ईशित्वसिद्धे वशित्वसिद्धे प्राप्तिसिद्धे प्राकाम्यसिद्धे रससिद्धे मोक्षसिद्धे ब्राह्मि माहेश्वरी कौमारि वैष्णवि वाराहि इन्द्राणि चामुण्डे महालक्ष्मि सर्वसंक्षोभिणि सर्वविद्राविणि सर्वाकर्षिणि सर्ववशङ्करि सर्वोन्मादिनि सर्वमहाङ्कुशे सर्वखेचरि सर्वबीजे सर्वयोने सर्वास्त्रखण्डिनि त्रैलोक्यमोहिनि चक्रस्वामिनि प्राटयोगिनि बौद्धदर्शनाङ्गि कामाकर्षिणि बुद्ध्याकर्षिणि अहङ्काराकर्षिणि शब्दाकर्षिणि स्पर्शाकर्षिणि रूपाकर्षिणि रसाकर्षिणि गन्धाकर्षिणि चित्ताकर्षिणि धैर्याकर्षिणि स्मृत्याकर्षिणि नामाकर्षिणि बीजाकर्षिणात्माकिर्षिणि अमृताकर्षिणि शरीराकर्षिणि गुप्तयोगिनि सर्वाशापरिपूरकचक्रस्वामिनि अनङ्गकुसुमे अनङ्गमेखले अनङ्गमादिनि अनङ्गमदनातुरे ऽनङ्गरेखे ऽनङ्गवेगिन्यनङ्गाङ्कुशे ऽनङ्गमालिनि गुप्ततरयोगिनि वैदिकदर्शनाङ्गि सर्वसंक्षोभकारक चक्रस्वामिनि पूर्वाम्नायाधिदेवते सृष्टिरूपे सर्वसंक्षोभिणि सर्वविद्राविणि सर्वाकर्षिणि सर्वाह्लादिनि सर्वसंमोहिनि सर्वस्तंभिणि सर्वजृंभिणि सर्ववशङ्करि सर्वरञ्जिनि सर्वोन्मादिनि सर्वार्थसाधिके सर्वसंपत्प्रपूरिणि सर्वमन्त्रमयि सर्वद्वन्द्वक्षयकरि सम्प्रदाययोगिनि सौरदर्शनाङ्गि सर्वसौभाग्यदायकचक्रे सर्वसिद्धिप्रदे सर्वसम्पत्प्रदे सर्वप्रियङ्करि सर्वमङ्गलकारिणि सर्वकामप्रदे सर्वदुःखविमोचिनि सर्वमृत्युप्रशमिनि सर्वविघ्ननिवारिणि सर्वाङ्गसुन्दरि सर्वसौभाग्यदायिनि कुलोत्तीर्णयोगिनि सर्वार्थसाधकचक्रेशि सर्वज्ञे सर्वशक्ते सर्वैश्वर्यफलप्रदे सर्वज्ञानमयि सर्वव्याधिनिवारिणि सर्वाधारस्वरूपे सर्वपापहरे सर्वानन्दमयि सर्वरक्षास्वरूपिणि सर्वेप्सित फलप्रदे नियोगिनि वैष्णवदर्शनाङ्गि सर्वरक्षाकरचक्रस्थे दक्षिणाम्नायेशि स्थितिरूपे वशिनि कामेशि मोदिनि विमले अरुणे जयिनि सर्वेश्वरि कौलिनि रहस्ययोगिनि रहस्यभोगिनि रहस्यगोपिनि शाक्तदर्शनाङ्गि सर्वरोगहरचक्रेशि पश्चिमाम्नाये धनुर्बाणपाशाङ्कुशदेवते कामेशि वज्रेशि फगमालिनि अतिरहस्ययोगिनि शैवदर्शनाङ्गि सर्वसिद्धिप्रदचक्रगे उत्तराम्नायेशि संहाररूपे शुद्धपरे विन्दुपीठगते महारात्रिपुरसुन्दरि परापरातिरहस्ययोगिनि शांभवदर्शनाङ्गि सर्वानन्दमयचक्रेशि त्रिपुरसुंदरि त्रिपुरवासिनि त्रिपुरश्रीः त्रिपुरमालिनि त्रिपुरसिद्धे त्रिपुरांब सर्वचक्रस्थे अनुत्तराम्नायाख्यस्वरूपे महात्रिपुरभैरवि चतुर्विधगुणरूपे कुले अकुले कुलाकुले महाकौलिनि सर्वोत्तरे सर्वदर्शनाङ्गि नवासनस्थिते नवाक्षरि नवमिथुनाकृते महेशमाधवविधातृमन्मथस्कन्दनन्दीन्द्रमनुचन्द्रकुबेरागस्त्यदुर्वासःक्रोधभट्टारकविद्यात्मिके कल्याणतत्त्वत्रयरूपे शिवशिवात्मिके पूर्मब्रह्मशक्ते महापरमेश्वरि महात्रिपुरसुन्दरि तव श्रीपादुकां पूजयामि नमः / क एं ईल ह्रीं हस कहल ह्रीं ऐं क्लीं सौः सौः क्लीं ऐं श्रीं / देव्याः पुष्पाञ्जलिं दद्यात्सहस्राक्षरविद्याया / नोचेत्तत्पूजनं व्यर्थमित्याहुर्वेदवादिनः

Mit dem großen Mantra, das beginnt: «Oṃ aiṃ hrīṃ śrīṃ aiṃ klīṃ sauḥ…», verehre man Śrī Tripurasundarī in ihren zahlreichen göttlichen Namen; und bringe sodann eine Blumenhandvoll gemäß der Sahasrākṣarī-Vidyā dar. Andernfalls, so sagen die Veda-Kundigen, ist diese Verehrung vergeblich.

Verse 16

ततो गोमयसंलिप्ते भूतले द्रोणशालिभिः / तावद्भिस्तण्डुलैः शुद्धैः शस्तार्णैस्तत्र नूतनम्

Dann lege man auf den mit Kuhdung bestrichenen Boden Reis im Maß eines Droṇa; und mit ebenso vielen reinen, ausgesuchten Körnern richte man dort das Neue her.

Verse 17

द्रोणोदपूरितं कुंभं पञ्चरत्नैर्नवैर्युतम् / न्यग्रोधाश्वत्थमाकन्दजंबूदुम्बरशाखिनाम्

Man fülle den Kumbha mit Wasser im Maß eines Droṇa und füge die fünf Kostbarkeiten samt neuen Opfergaben hinzu; man schmücke ihn mit Zweigen von Nyagrodha, Aśvattha, Ākanda, Jambu und Udumbara.

Verse 18

त्वग्भिश्च पल्लवैश्चैव प्रक्षिप्तैरधिवासिनम् / कुम्भाग्रे निक्षिपेत्पक्वं नारिकेलफलं शुभम्

Mit hineingelegter Rinde und jungen Sprossen zur Adhi-vāsana (Reinigung und heilige Beduftung) lege man auf die Öffnung des Kumbha eine reife, glückverheißende Kokosnuss.

Verse 19

अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैर्धूपदीपादि दर्शयेत् / श्रीचिन्तामणिमन्त्रं तु हृदि मातृकमाजपेत्

Nachdem man mit Düften, Blumen und weiteren Gaben verehrt hat, zeige man Räucherwerk und Lampe; sodann rezitiere man im Herzen als Japa das Mantra des Śrī Cintāmaṇi zusammen mit der Mātṛkā.

Verse 20

कुम्भ स्पृशञ्छ्रीकामाप्तिरूपीकृतकलेवरम् / अष्टोत्तरशते जाते पुनर्दीपं प्रदर्शयेत्

Berührt man den Kumbha, wird der Leib zur Gestalt von Śrī und der Erfüllung der Wünsche geformt; sind die hundertacht Wiederholungen vollendet, zeige man erneut die Lampe.

Verse 21

शिष्यमाहूय रहसि वाससा बद्धलोचनम् / कारयित्वा प्रणामानां साष्टाङ्गानां त्रयं गुरुः

Der Guru ruft den Schüler im Verborgenen herbei und verbindet ihm mit einem Tuch die Augen; dann lässt er ihn dreimal die sāṣṭāṅga‑Praṇāma, die volle Niederwerfung, darbringen.

Verse 22

पुष्पाणि तत्करे दत्त्वा कारये त्कुसुमाञ्जलिम् / श्रीनाथकरुणाराशे परञ्ज्योतिर्मयेश्वरि

Indem man die Blumen in Seine Hand legt, bringe man ein Blumen-Anjali dar; o Śrīnātha, Ozean des Erbarmens, o Īśvarī, erfüllt vom höchsten Licht.

Verse 23

प्रसूनाञ्जलिरेषा ते निक्षिप्ता चरणांबुजे / परं धाम परं ब्रह्म मम त्वं परदेवता

Dieses Blumen-Anjali habe ich auf den Lotos Deiner Füße niedergelegt; Du bist die höchste Wohnstatt, das höchste Brahman; für mich bist Du die erhabenste Gottheit.

Verse 24

अद्यप्रभृति मे पुत्रान्रक्ष मां शारणागतम् / इत्युक्त्वा गुरुपादाव्जे शिष्यो मूर्ध्नि विधारयेत्

Von heute an beschütze mich und meine Söhne; ich bin als Schutzsuchender zu Dir gekommen. So sprechend, soll der Schüler den Lotos der Füße des Guru auf sein Haupt setzen.

Verse 25

जन्मान्तर सुकृतत्वं स्यान्न्यस्ते शिरसि पादुके / गुरुणा कमलासनमुरशासनपुरशासनसेवया लब्धे

Wenn die Pādukā (heiligen Sandalen) des Guru auf das Haupt gelegt werden, ist dies Verdienst aus früheren Geburten. Dieses Verdienst erlangte der Guru durch hingebungsvollen Dienst an Brahmā, der auf dem Lotos sitzt, und an Viṣṇu, dem Herrn der Städte und Paläste.

Verse 26

इत्युक्त्वा भक्तिभरितः पुनरुत्थाय शान्तिमान् / वामपार्श्वे गुरोस्तिष्ठेदमानी विनयान्वितः

So sprechend, voller Bhakti, erhob er sich erneut in Frieden; und stellte sich zur Linken des Guru, ohne Hochmut, von Demut und Zucht erfüllt.

Verse 27

ततस्तुंबीजलैः प्रोक्ष्य वामभागे निवेदयेत् / विमुच्य नेत्रबन्धं तु दर्शयेदर्चनक्रमम्

Dann, nachdem man mit dem Wasser der Tumbī-Frucht zur Reinigung besprengt hat, bringe man links die Naivedya-Darbringung dar; darauf löse man die Augenbinde und zeige die Reihenfolge der Verehrung (Arcana).

Verse 28

सितामध्वाज्यकदलीफलपायसरूपकम् / महात्रिपुरसुन्दर्या नैवेद्यमिति चादिशेत्

Man bereite weißen Zucker, Honig, Ghee (geklärte Butter), Bananenfrucht und Payasa (Milchreis) samt Speisen; und verkünde: „Dies ist die Naivedya-Gabe für Mahātripurasundarī.“

Verse 29

षोडशर्णमनुं तस्य वदेद्वामश्रुतौ शनैः / ततो बहिर्विनिर्गत्य स्थाप्य दार्वासने शुचिम्

Er spreche ihr sechzehnsilbiges Mantra langsam in das linke Ohr; dann gehe er hinaus und setze den reinen Schüler auf eine hölzerne Āsana.

Verse 30

निवेश्य प्राङ्मुखं तत्र पट्टवस्त्रसमास्तृते / शिष्यं श्रीकुम्भसलिलैरभिषिञ्चेत्समन्त्रकम्

Man setze den Schüler dort, nach Osten gewandt, auf das ausgebreitete Seidentuch; dann vollziehe man die Abhiṣeka-Weihe mit dem Wasser aus dem Śrīkumbha, begleitet von Mantras.

Verse 31

पुनः शुद्धोदकैः स्नात्वा वाससी परिगृह्य च / अष्टोत्तरशतं मन्त्रं जप्त्वा निद्रामथाविशेत्

Dann bade er erneut mit reinem Wasser und lege die Gewänder an; nachdem er das Mantra hundertachtmal gejapa hat, begebe er sich zur Ruhe des Schlafes.

Verse 32

शुभे दृष्टे सति स्वप्ने पुण्यं योज्यं तदोत्तमम् / दुःस्वप्ने तु जपं कुर्यादष्टोत्तरसहस्रकम्

Erscheint im Traum ein glückverheißendes Zeichen, soll man Verdienst mehren; das ist das Höchste. Bei einem bösen Traum aber vollziehe man Japa in tausendacht Wiederholungen.

Verse 33

कारयेत्त्रिपुरांबायाः सपर्यां मुक्तमार्गतः / यदा न दृष्टः स्वप्नो ऽपि तदा सिद्धिश्चिराद्भवेत्

Man lasse die Saparyā, die Verehrung der Mutter Tripurāmbā, gemäß dem Weg der Befreiung vollziehen. Wenn nicht einmal ein Traum mehr erscheint, dann stellt sich die Siddhi erst nach langer Zeit ein.

Verse 34

स्वीकुर्यात्परया भक्त्या देवी शेष कलाधिकम् / सद्य एव स शिष्यः स्यात्पङ्क्तिपावनपावनः

Die Göttin nimmt in höchster Bhakti den verbleibenden Anteil an, selbst den über das Maß hinausgehenden. Sogleich wird jener Schüler rein: Reiniger der Reihe, ja Reiniger sogar der Reiniger.

Verse 35

शरीरमर्थं प्राणं च तस्मै श्रीगुरवे दिशेत् / तदधीनश्च रेन्नित्यं तद्वाक्यं नैव लघयेत्

Man übergebe jenem Śrī-Guru Körper, Besitz und Lebenshauch. Und indem man täglich von ihm abhängig bleibt, soll man sein Wort niemals gering achten.

Verse 36

यः प्रसन्नः क्षणार्धेन मोक्षलक्ष्मीं प्रयच्छति / दुर्लभं तं विजानीयाद्गुरुं संसारतारकम्

Wer, schon in einem halben Augenblick zufrieden, die Lakṣmī der Befreiung gewährt, den erkenne als einen äußerst seltenen Guru, den Überführer aus dem Saṃsāra.

Verse 37

गुकारस्यान्धकारोर्ऽथो रुकारस्तन्निरोधकः / अन्धकारनिरोधित्वाद्गुरुरित्यभिधीयते

Die Silbe «gu» bedeutet Dunkelheit; «ru» ist ihr Hemmer. Weil er die Dunkelheit (Unwissenheit) aufhebt, wird er «Guru» genannt.

Verse 38

बोधरूपं गुरुं प्राप्य न गुर्वन्तरमादिशेत् / गुरुक्तं परुषं वाक्यमाशिषं परिचिन्तयेत्

Hat man den Guru erlangt, der die Gestalt des Erwachens ist, soll man keinen anderen Lehrer anweisen. Selbst ein hartes Wort des Guru ist als Segen zu bedenken.

Verse 39

लौकिकं वैदिकं वापि तथाध्यात्मिकमेव च / आददीत ततो ज्ञानं पूर्वं तमभिवादयेत्

Ob weltliches, vedisches oder geistiges Wissen: Man empfange es von ihm. Und bevor man dieses Wissen annimmt, soll man ihn zuerst ehrerbietig grüßen.

Verse 40

एवं दीक्षात्रयं कृत्वा विधेयं बौधयेत्पुनः / गुरुभक्तिस्सदाचारस्तद्द्रोहस्तत्र पातकम्

So soll man, nachdem man die dreifache Einweihung (dīkṣā) vollzogen hat, erneut lehren, was zu tun ist. Guru-Bhakti und rechte Lebensführung seien stets; Verrat am Guru ist dort schwere Sünde.

Verse 41

तत्पदस्मरणं मुक्तिर्यावद्देहमयं क्रमः / यत्पापं समवाप्नोति गुर्वग्रे ऽनृतभाषणत्

Das Gedenken an seine heiligen Füße ist Befreiung, Stufe um Stufe, solange man in diesem Körper weilt. Und die Sünde, die man auf sich lädt, ist das Lügen vor dem Guru.

Verse 42

गोब्राह्मणावधं कृत्वा न तत्पापं समाश्रयेत् / ब्रह्मादिस्तंब पर्यतं यस्य मे गुरुसंततिः

Selbst wenn jemand Kuh und Brahmanen tötet, haftet ihm jene Sünde nicht an, sofern er zu meiner Guru‑Nachfolge gehört, die von Brahmā bis zum kleinsten Grashalm reicht.

Verse 43

तस्य मे सर्वपूज्यस्य को न पूज्यो महीतले / इति सर्वानुकूलो यः स शिष्यः परिकीर्तितः

Wer mich verehrt, den Allverehrungswürdigen — wer wäre dann auf Erden nicht verehrungswürdig? Wer so allen wohlgesinnt ist, der wird als Schüler bezeichnet.

Verse 44

शीलादिविमलानेकगुणसंपन्नभावनः / गुरुशासनवर्तित्वाच्छिष्य इत्यभिधीयते

Wer von vielen reinen Tugenden wie Sittsamkeit und anderen erfüllt ist und in der Befolgung der Weisungen des Guru steht, der wird Schüler genannt.

Verse 45

जपाच्छ्रान्तः पुनर्ध्यायेद्ध्यानाच्छ्रान्तः पुनर्जपेत् / जपध्यानादियुक्तस्य क्षिप्रं मन्त्रः प्रसिध्यति

Ist man vom Japa ermüdet, so meditiere man wieder; ist man von der Meditation ermüdet, so kehre man wieder zum Japa zurück. Wer Japa und Dhyāna vereint, dessen Mantra wird rasch wirksam und vollendet.

Verse 46

यथा ध्यानस्य सामर्थ्यात्कीटो ऽपि भ्रमरायते / तथा समाधिसा मर्थ्याद्ब्रह्मीभूतो भवेन्नरः

Wie durch die Kraft des Dhyāna selbst ein Wurm zur Biene wird, so wird durch die Macht des Samādhi der Mensch brahmī-bhūta, in Brahman verwandelt und mit Ihm eins.

Verse 47

यथा निलीयते काले प्रपञ्चो नैव दृश्यते / तथैव मीलयेन्नेत्रे एतद्ध्यानस्य लक्षणम्

Wie, wenn die Zeit es verhüllt, das Vielgestaltige der Welt nicht mehr sichtbar ist; ebenso soll man die Augen schließen—dies ist das Kennzeichen der Dhyāna.

Verse 48

विदिते तु परे तत्त्वे वर्णातीते ह्यविक्रिये / किङ्करत्वं च गच्छन्ति मन्त्रा मन्त्राधिपैः सह

Wenn die höchste Wirklichkeit erkannt ist, jenseits von Buchstaben und Varṇa, unveränderlich, dann werden die Mantras samt ihren Herren zu Dienern.

Verse 49

आत्मैक्यभावनिष्ठस्य या चेष्टा सा तु दर्शनम् / योगस्तपः स तन्मन्त्रस्तद्धनं यन्निरीक्षणम्

Wer in der Betrachtung der Einheit des Ātman fest gegründet ist, dessen jedes Tun ist Darśana; das ist Yoga, das ist Tapas, das ist sein Mantra; sein Reichtum ist dieses Schauen.

Verse 50

देहाभिमाने गलिते विज्ञाते परमात्मनि / यत्रयत्र मनो याति तत्रतत्र समाधयः

Wenn die Ichverhaftung am Körper geschmolzen ist und der Paramātman erkannt wurde, wohin auch immer der Geist geht, dort und dort ist Samādhi.

Verse 51

यः पश्येत्सर्वगं शांमानन्दात्मानमद्वयम् / न तस्य किञ्चिदाप्तव्यं ज्ञातव्यं वावशिष्यते

Wer den allgegenwärtigen, friedvollen, glückseligen Ātman schaut, der nicht-zwei ist, für den bleibt nichts mehr zu erlangen und nichts mehr zu erkennen.

Verse 52

पूजाकोटिसमं स्तोत्रं स्तोत्रकोटिसमोजपः / जपकोटिसमं ध्यानं ध्यानकोटिसमो लयः

Millionenfaches Pūjā ist einem Stotra, dem heiligen Lobgesang, gleich; millionenfache Stotras sind der Japa, dem Mantra‑Wiederholen, gleich. Millionenfacher Japa ist der Dhyāna, der Meditation, gleich; millionenfache Dhyāna ist dem Laya, dem Aufgehen im Göttlichen, gleich.

Verse 53

देहो देवालयः प्रोक्तो जीव एव महेश्वरः / त्यजेदज्ञाननिर्माल्यं सोहंभावेन योजयेत्

Es heißt: Der Leib ist ein Devālaya, ein Tempel der Devas; und der Jīva selbst ist Maheśvara. Wirf den Kranz der Unwissenheit ab und verbinde dich mit dem Empfinden „so’ham“ — „Ich bin Er“.

Verse 54

तुषेण बद्धो व्रीहिः स्यात्तुषाभावे तु तण्डुलः / पाशबद्धः स्मृतो जीवः पाशमुक्तो महेश्वरः

Reis, der noch von der Spelze gebunden ist, heißt vrīhi; ohne Spelze wird er taṇḍula, geschälter Reis. Der Jīva gilt als durch pāśa, die Fessel, gebunden; von pāśa befreit ist er Maheśvara.

Verse 55

आकाशे पक्षिजातीनां जलेषु जलचारिणाम् / यथा गतिर्न दृश्येत महावृत्तं महात्मनाम्

Wie man die Bahn der Vögel im Himmel und den Weg der Wasserwesen im Wasser nicht sieht, so ist auch das große Wirken (mahāvṛtta) der Mahātman schwer zu erkennen.

Verse 56

नित्यार्चनं दिवा कुर्याद्रात्रौ नैमित्तिकार्चनम् / उभयोः काम्यकर्मा स्यादिति शास्त्रस्य निश्चयः

Am Tage vollziehe man nityārcana, die tägliche Verehrung; in der Nacht naimittikārcana, die anlassbezogene Verehrung. Werden beide aus Wunsch nach Frucht getan, ist es kāmya‑karma; so lautet der Entscheid der Śāstra.

Verse 57

कोटिकोटिमहादानात्कोटिकोटिमहाव्रतात् / कोटिकोटिमहायज्ञात्परा श्रीपादुका स्मृतिः

Erhabener als Myriaden großer Gaben, als Myriaden großer Gelübde und als Myriaden großer Yajñas ist das höchste Gedenken an die Śrīpādukā, die heiligen Sandalen der göttlichen Füße.

Verse 58

ज्ञानतो ऽज्ञानतो वापि यावद्देहस्य धारणम् / तावद्वर्णाश्रमाचारः कर्तव्यः कर्ममुक्तये

Ob wissentlich oder unwissentlich: Solange dieses Leben im Körper getragen wird, soll die Ordnung von Varṇa und Āśrama befolgt werden, um von Karma frei zu werden.

Verse 59

निर्गतं यद्गुरोर्वक्त्रात्सर्वं शास्त्रं तदुच्यते / निषिद्धमपि तत्कुर्याद्गुर्वाज्ञां नैव लङ्घयेत्

Alles, was aus dem Mund des Guru hervorgeht, wird als die ganze Śāstra bezeichnet. Selbst wenn es verboten wäre, soll man es tun; den Befehl des Guru darf man niemals übertreten.

Verse 60

जातिविद्याधनाढ्यो वा दूरे दृष्ट्वा गुरुं मुदा / दण्डप्रमाणं कृत्वैकं त्रिः प्रदक्षिणामाचरेत्

Ob von edler Geburt, gelehrt oder reich: Wenn man den Guru von fern mit Freude erblickt, soll man sich gerade wie ein Stab hinstellen und dreimal Pradakṣiṇā (rechtsherum umschreiten) vollziehen.

Verse 61

गुरुबुद्ध्या नमेत्सर्वं दैवतं तृणमेव वा / प्रणमेद्देवबुद्ध्या तु प्रतिमां लोहमृन्मयीम्

Mit der Haltung „als Guru“ soll man sich vor allem verneigen, sei es eine Gottheit oder auch nur ein Grashalm. Doch mit der Haltung „als Deva“ soll man die Pratimā verehren, die aus Metall oder Ton gefertigt ist.

Verse 62

गुरुं हुङ्कृत्य तुङ्कृत्य विप्रं वादैर्विजित्य च / विकास्य गुह्यशास्त्राणि भवन्ति ब्रह्मराक्षसाः

Wer den Guru mit „huṃ“ und „tuṃ“ anfährt, den Brahmanen durch Wortstreit besiegt und die geheimen Śāstra enthüllt, wird zu einem Brahma-Rākṣasa.

Verse 63

अद्वैतं भाव येन्नित्यं नाद्वैतं गुरुणा सह / न निन्देदन्यसमयान्वेदशास्त्रागमादिकान्

Trage das Advaita stets im Herzen; doch begegne dem Guru nicht mit der Haltung des „Nicht-Zwei“. Tad­le keine anderen Wege, noch Veden, Śāstra, Āgama und dergleichen.

Verse 64

एकग्रामस्थितः शिष्यस्त्रिसंध्यं प्रणमेद्गुरुम् / क्रोश मात्रस्थितो भक्त्या गुरुं प्रतिदिनं नमेत्

Der Schüler, der im selben Dorf wohnt, soll den Guru zu den drei Sandhyā-Zeiten verehren. Wer nur eine Krośa entfernt ist, soll den Guru in Hingabe täglich grüßen.

Verse 65

अर्थयोजनगः शिष्यः प्रणमेत्पञ्चपर्वसु / एकयोजनमारभ्य योजनद्वादशावधि

Der Schüler in einer Entfernung von einer halben Yojana soll dem Guru an den fünf Parva-Tagen Ehrerbietung erweisen; dies gilt für Entfernungen von einer bis zu zwölf Yojanas.

Verse 66

तत्तद्योजनसंख्यातमासेषु प्रणमेद्गुरुम् / अतिदूरस्थितः शिष्यो यदेच्छा स्यात्तदा व्रजेत्

Entsprechend der Zahl der Yojanas soll der Schüler in den dazugehörigen Monaten dem Guru Ehrerbietung erweisen. Ist der Schüler sehr weit entfernt, so soll er, wann immer der Wunsch entsteht, dann aufbrechen und hingehen.

Verse 67

रिक्तपाणिस्तु नोपेयाद्राजानं देवतां गुरुम् / फलपुष्पांबरादीनि यथाशक्ति समर्पयेत्

Man soll nicht mit leeren Händen zum König, zur Gottheit oder zum Guru gehen; nach Kräften bringe man Früchte, Blumen, Gewänder und andere Gaben dar.

Verse 68

मनुष्यचर्मणा बद्धः साक्षात्परशिवः स्वयम् / सच्छिष्यानुग्रहार्थाय गूढं पर्यटति क्षितौ

Paraśiva selbst, gleichsam mit Menschenhaut gebunden, wandert verborgen über die Erde, um wahren Schülern Gnade zu gewähren.

Verse 70

सद्भक्तरक्षणायैव निराकारो ऽपि साकृतिः / शिवः कृपानिधिर्लोके संसारीव हि चेष्टते // ब्न्द्प्३,४३।६९ / अत्रिनेत्रः शिवः साक्षादचतुर्बाहुरच्युतः / अचतुर्वदनो ब्रह्मा श्रीगुरुः परिकीर्तितः

Zum Schutz der wahren Bhaktas nimmt Śiva, obgleich gestaltlos, eine Gestalt an; Śiva, Schatz der Gnade, handelt in der Welt, als wäre er ein Wesen im Saṃsāra. Der Dreiäugige ist Śiva; Acyuta ist nicht vierarmig; Brahmā ist nicht viergesichtig — so wird der ehrwürdige Śrī Guru gepriesen.

Verse 71

श्रीगुरुं परतत्त्वाख्यं तिष्ठन्तं चक्षुरग्रतः / भाग्यहीना न पश्यन्ति सूर्यमन्धा इवोदितम्

Der Śrī Guru, der als höchste Wirklichkeit gilt, steht vor den Augen; doch die Unglücklichen sehen ihn nicht, wie Blinde die aufgehende Sonne nicht sehen.

Verse 72

उत्तमा तत्त्वचिन्ता स्याज्जपचिन्ता तु मध्यमा / अधमा शास्त्रचिन्ता स्याल्लोकचिन्ताधमाधमा

Am höchsten steht die Betrachtung des Tattva; die Betrachtung des Japa ist mittel; die Betrachtung der Śāstras ist niedrig; und das Grübeln über Weltliches ist das Niedrigste vom Niedrigen.

Verse 73

नास्थि गुर्वधिकं तत्त्वं नास्ति ज्ञानाधिकं सुखम् / नास्ति भक्त्यधिका पूजा न हि मोक्षाधिकं फलम्

Es gibt keine Wahrheit, die den Guru überragt; kein Glück, das die Erkenntnis übertrifft. Keine Verehrung ist höher als Bhakti; und keine Frucht ist größer als Moksha, die Befreiung.

Verse 74

सर्ववेदेषु शास्त्रेषु ब्रह्मविष्णुशिवादिषु / तत्र तत्रोच्यते शब्दैः श्रीकामाक्षी परात्परा

In allen Veden und Śāstras, in Brahmā, Viṣṇu, Śiva und den anderen, wird hier und dort mit Worten verkündet: Śrī Kāmākṣī ist die Höchste, jenseits des Höchsten.

Verse 75

शचीन्द्रौ स्वाहाग्नी च प्रभारवी / लक्ष्मीनारायणौ वाणीधातारौ गिरिजाशिवौ

Śacī und Indra; Svāhā und Agni; Prabhā und Ravi; Lakṣmī und Nārāyaṇa; Vāṇī und Dhātā; Girijā und Śiva.

Verse 76

अग्नीषोमौ बिन्दुनादौ तथा प्रकृतिपूरुषौ / आधाराधेयनामानौ भोगमोक्षौ तथैव च

Agni und Soma; Bindu und Nāda; Prakṛti und Puruṣa; genannt Ādhāra und Ādheya; ebenso Bhoga und Mokṣa.

Verse 77

प्राणापनौ च शब्दार्थौं तथा विधिनिषेधकौ / सुखदुःखादि यद्द्वन्द्वं दृश्यते श्रूयते ऽपि वा

Prāṇa und Apāna; Wort und Bedeutung; Gebot und Verbot; und jede Zweiheit wie Glück und Leid und anderes, sei es gesehen oder auch nur gehört.

Verse 78

सर्वलोकेषु तत्सर्वं परं ब्रह्म न संशयः / उत्तीर्ममपरं ज्योतिः कामाक्षीनामकं विदुः

In allen Welten ist all dies wahrlich das höchste Brahman (Para-Brahman), ohne Zweifel; jenes unvergleichliche, transzendente Licht ist unter dem Namen Kāmākṣī bekannt.

Verse 79

यदेव नित्यं ध्यायन्ति ब्रह्मविष्णुशिवादयः / इत्थं हि शक्तिमार्गे ऽस्मिन्यः पुमानिह वर्तते

Das, worauf Brahmā, Viṣṇu, Śiva und die übrigen Götter beständig meditieren—so ist wahrlich der Mensch, der hier auf diesem Śakti-Pfad wandelt.

Verse 80

प्रसादभूमिः श्रीदेव्या भुक्तिमुक्त्योः स भाजनम् / अमन्त्रं वा समत्रं वा कामाक्षीमर्चयन्ति ये

Śrī Devī ist der Boden der Gnade; ein solcher Verehrer wird zum Gefäß für bhukti und mukti. Wer Kāmākṣī verehrt, ohne Mantra oder mit Mantra, erlangt diese Frucht.

Verse 81

स्त्रियो वैश्याश्च शूद्राश्च ते यान्ति परमां गतिम् / किं पुनः क्षत्त्रिया विप्रा मन्त्रपूर्वं यजन्ति ये

Frauen, Vaiśya und Śūdra gelangen ebenfalls zur höchsten Bestimmung; wie viel mehr erst Kṣatriya und Vipra, die die Verehrung mantra-vorangestellt vollziehen!

Verse 82

संसारिणो ऽपि ते नूनं विमुक्ता नात्र संशयः / सितामध्वाज्यकदलीफलपायसरूपकम्

Selbst die im Saṃsāra Umherwandernden werden gewiss befreit—daran besteht kein Zweifel; durch Darbringungen von Zucker, Honig, Ghee, Bananen, Früchten und Payasa (heiligem Milchreis).

Verse 83

पञ्चपर्वसु नैवेद्यं सर्वदैव निवेदयेत् / योनार्चयति शक्तो ऽपि स देवीशापमाप्नुयात्

An den fünf heiligen Festzeiten soll man stets Naivedya (Speiseopfer) allen Göttern darbringen; wer das Yoni verehrt, selbst wenn er dazu fähig ist, zieht den Fluch der Göttin auf sich.

Verse 84

अशक्तौ भावनाद्रव्यैरर्चयेन्नित्यमंबिकाम् / गृहस्थस्तु महादेवीं मङ्गलाचारसंयुतः

Wenn die Mittel fehlen, verehre man Ambikā täglich mit Gaben, die aus Andacht und innerer Vorstellung erwachsen; der Hausvater aber soll Mahādevī verehren, verbunden mit glückverheißendem Wandel.

Verse 85

अर्चयेत महालक्ष्मीमनुकूलाङ्गनासखः / गुरुस्त्रिवारमाचारं कथयेत्कलशोद्भव

Verehre Mahālakṣmī mit wohlwollendem Herzen, wie ein Freund der tugendhaften Gattin; und, o Kalaśodbhava (aus dem Krug Geborener), der Guru soll die rituelle Ordnung dreimal darlegen.

Verse 86

शिष्यो यदि न गृह्णीया च्छिष्ये पापं गुरोर्न हि / लक्ष्मीनारायणौ वाणीधातारौ गिरिजाशिवौ

Wenn der Schüler (die Lehre) nicht annimmt, liegt die Sünde beim Schüler, nicht beim Guru; gedenke der göttlichen Paare: Lakṣmī–Nārāyaṇa, Vāṇī–Dhātā, Girijā–Śiva.

Verse 87

श्रीगुरुं गुरुपत्नीं च पितरौ चिन्तयेद्धिया / इति सर्वं मया प्रोक्तं समासेन घटोद्भव

Mit dem Geist gedenke man des ehrwürdigen Śrī-Guru, der Gattin des Guru und der Eltern; so habe ich, o Ghaṭodbhava (aus dem Gefäß Geborener), dies alles in Kürze dargelegt.

Verse 88

एतावदवधानेन सर्वज्ञो मतिमान्भवेत्

Durch nur so viel Achtsamkeit wird der Verständige gleichsam allwissend.