Atharva Veda 9.10.2: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 10, Mantra 2

Sukta 10

Sanskrit (Devanagari)

गा॒य॒त्रेण॒ प्रति॑ मिमीते अ॒र्कम॒र्केण॒ साम॒ त्रैष्टु॑भेन वा॒कम्। वा॒केन॑ वा॒कं द्वि॒पदा॒ चतु॑ष्पदा॒क्षरे॑ण मिमते स॒प्त वाणीः॑

Sanskrit recitationAtharva Veda 9.10.2

IAST Transliteration

gāyatréṇa práti mimīte arkám arkéṇa sā́ma trā́iṣṭubhena vā́kam | vā́kena vā́kaṃ dví-padā cátuṣ-padā́kṣareṇa mimate saptá vā́ṇīḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

With Gāyatrī he measures out the hymn; with hymn, the Sāman; with Trāiṣṭubha, speech. With speech (he measures) speech: by the syllable they measure the seven voices, two-footed and four-footed.

Translation

Mit der Gāyatrī misst er den Hymnus ab; mit dem Hymnus das Sāman; mit dem Trāiṣṭubha die Rede. Mit Rede (misst er) Rede: mit der Silbe messen sie die sieben Stimmen, zweifüßig und vierfüßig.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• गायत्रेण: by/with the Gāyatrī (metre)
• गायत्रेण: करण
• Type: Noun
• Root: गायत्र (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards; in return; correspondingly
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति

• मिमीते: measures; apportions
• मिमीते: —
• Type: Verb
• Root: मा (माने/मितौ) धातु

• अर्कम्: the Arka (hymn/chant; also ‘sun’ in other contexts)
• अर्कम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)

• अर्केण: by/with the Arka
• अर्केण: करण
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)

• साम: the Sāman (chant)
• साम: कर्म
• Type: Noun
• Root: सामन् (प्रातिपदिक; nom./acc. sg. neut. ‘साम’)

• त्रैष्टुभेन: by/with the Triṣṭubh (metre)
• त्रैष्टुभेन: करण
• Type: Noun
• Root: त्रैष्टुभ (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• वाकम्: speech; utterance
• वाकम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक ‘वाक्/वाच्’)

• वाकेन: by/with speech
• वाकेन: करण
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• वाकम्: speech
• वाकम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• द्विपदा: two-footed (i.e., of two pādas/feet)
• द्विपदा: कर्म
• Type: Adjective
• Root: द्विपद् (प्रातिपदिक)

• चतुष्पदा: four-footed (i.e., of four pādas/feet)
• चतुष्पदा: कर्म
• Type: Adjective
• Root: चतुष्पद् (प्रातिपदिक)

• अक्षरेण: by/with a syllable; by the imperishable (word)
• अक्षरेण: करण
• Type: Noun
• Root: अक्षर (प्रातिपदिक)

• मिमते: (they) measure; apportion
• मिमते: —
• Type: Verb
• Root: मा (माने/मितौ) धातु

• सप्त: seven
• सप्त: —
• Type: Numeral
• Root: सप्त

• वाणीः: voices; utterances
• वाणीः: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाणी (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (speculative hymn).

Devata: Vāc / Chandas / Akṣara (speech and its imperishable unit).

Chandas: Didactic/speculative; internally references Gāyatrī and Trāiṣṭubh.

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta