Atharva Veda 6.92.2: Kanda 6, Anuvaka 10, Sukta 92, Mantra 2

Sukta 92

Sanskrit (Devanagari)

ज॒वस्ते॑ अर्व॒न् निहि॑तो॒ गुहा॒ यः श्ये॒ने वात॑ उ॒त योऽच॑र॒त् परी॑त्तः । तेन॒ त्वं वा॑जि॒न् बल॑वा॒न् बले॑ना॒जिं ज॑य॒ सम॑ने पारयि॒ष्णुः

Sanskrit recitationAtharva Veda 6.92.2

IAST Transliteration

javás te arvan níhito gúhā yáḥ śyéne vā́ta utá yó ’carat párīttaḥ | téna tváṁ vā́jin bálavān bálena ā́jiṁ jaya sámane pārayiṣṇúḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Thy speed, O steed, is laid away in secret—speed that is in the falcon, and that which the wind hath moved, ranging about. Therewith, O racer, strong with strength, win thou the race in the encounter, one that bears it through unto the end.

Translation

Deine Schnelligkeit, o Ross, ist im Verborgenen niedergelegt — die Schnelligkeit, die im Falken ist, und die, welche der Wind, umherfahrend, bewegt hat. Mit ihr, o Renner, stark durch Stärke: gewinne den Wettlauf im Zusammenstoß, der ihn bis ans Ende hinüberträgt.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जवः: speed, swiftness
• जवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: जव (प्रातिपदिक)

• ते: of you, your
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अर्वन्: O steed/horse
• अर्वन्: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: अर्वन् (प्रातिपदिक)

• निहितः: placed, deposited
• निहितः: Kartā
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: धा (धातु) + नि- (उपसर्ग); निहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• गुहा: in a hiding-place, in a cave/secret place
• गुहा: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: गुहा (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• श्येने: with/by an eagle (swift bird)
• श्येने: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: श्येन (प्रातिपदिक)

• वाते: in the wind
• वाते: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)

• उत: and also, moreover
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अचरत्: moved, went
• अचरत्: Kartā
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)

• परीत्तः: gone around, encompassed
• परीत्तः: Kartā
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: इ (धातु) + परि- (उपसर्ग); परीत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• तेन: by that, with that
• तेन: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाजिन्: O prize-winner, O swift one
• वाजिन्: Sambodhana
• Type: Noun (used as vocative epithet)
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• बलवान्: strong
• बलवान्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: बलवत् (प्रातिपदिक)

• बलेन: with strength
• बलेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)

• आजिम्: race, contest, battle
• आजिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: आजि (प्रातिपदिक)

• जय: win, conquer
• जय: Karma
• Type: Verb
• Root: जि (धातु)

• समने: in the encounter, in the contest
• समने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: समन (प्रातिपदिक)

• पारयिष्णुः: bringing through, helping to cross/finish (successfully)
• पारयिष्णुः: Kartā
• Type: Adjective (agentive)
• Root: पॄ/पारय् (धातु; causative sense ‘to carry across/bring through’) ; पारयिष्णु (कृदन्त-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Javá (personified speed) supported by paradigms (Śyena, Vāta); functionally a victory charm

Chandas: Jagatī/Triṣṭubh-mixed practical meter (irregularities possible)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta