Atharva Veda 5.3.2: Kanda 5, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 2

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

अग्ने॑ म॒न्युं प्र॑तिनु॒दन् परे॑षां॒ त्वं नो॑ गो॒पाः परि॑ पाहि वि॒श्वतः॑ । अपा॑ञ्चो यन्तु नि॒वता॑ दुर॒स्यवो॒ऽमैषां॑ चि॒त्तं प्र॒बुधां॒ वि ने॑शत्

Recitation with translationAtharva Veda 5.3.2

IAST Transliteration

ágnē mányuṃ pratinudán paréṣāṃ tváṃ no gōpā́ḥ pári pāhi viśvátaḥ | apā́ñcō yantu nivátā durasyávo ’máīṣāṃ cíttaṃ prabúdhāṃ ví nēśat ||

English Translation (Griffith/Whitney)

O Agni, thrusting back the wrath of others, be thou our guardian; encompass and protect us from all sides. Let the ill-aiming go away turned backward, with heads bowed down; and do thou scatter—lead off to ruin—their mind, though waking and alert.

Translation

O Agni, indem du den Zorn der anderen zurückdrängst, sei unser Hüter; umgib uns und schütze uns von allen Seiten. Mögen die übel Zielenden rückwärts abziehen, mit gesenktem Haupt; und du zerstreue—führe ins Verderben—ihren Geist, auch wenn er wach und wachsam ist.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• मन्युम्: wrath, anger
• मन्युम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मन्यु- (प्रातिपदिक)

• प्रतिनुदन्: repelling, thrusting back
• प्रतिनुदन्: कर्तृ (अग्निः) / क्रियाविशेषणभावः
• Type: Verb (participle)
• Root: नुद् (धातु) + प्रति-

• परेषाम्: of others, of the enemies
• परेषाम्: षष्ठी-सम्बन्ध (सम्बन्धः मन्युम्)
• Type: Pronoun/Adjective (used substantively)
• Root: पर- (प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• नः: of us / our
• नः: षष्ठी-सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• गोपाः: protector, guardian
• गोपाः: कर्तृ/विशेष्य-सम्बन्ध (त्वम् … गोपाः)
• Type: Noun
• Root: गोपा- (प्रातिपदिक; गो + पा)

• परि: around, all about
• परि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• पाहि: protect!
• पाहि: क्रिया (आज्ञार्थे)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)

• विश्वतः: from all sides
• विश्वतः: अधिकारण/दिक्-निर्देश (परितः)
• Type: Indeclinable
• Root: विश्व- (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)

• अपाञ्चः: turned away/backward, averted
• अपाञ्चः: कर्तृ (यन्तु)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अपाञ्च्/अपाञ्च- (प्रातिपदिक; ‘अप’ + अञ्च्)

• यन्तु: let them go
• यन्तु: क्रिया (आज्ञार्थे)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• निवता: by a downward course / by sinking down
• निवता: करण
• Type: Noun
• Root: निवत्/निवात- (प्रातिपदिक)

• दुरस्यवः: ill-intentioned, malicious
• दुरस्यवः: कर्तृ (यन्तु) (अपाञ्चः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: दुरस्यु- (प्रातिपदिक)

• अमेषाम्: of these (foes)
• अमेषाम्: षष्ठी-सम्बन्ध (चित्तम्)
• Type: Pronoun
• Root: अमि- (सर्वनाम-प्रातिपदिक; ‘these’/‘those’ in Vedic usage)

• चित्तम्: mind, intention
• चित्तम्: कर्म (वि नेशत्)
• Type: Noun
• Root: चित्त- (प्रातिपदिक)

• प्रबुधाम्: awakened, alert
• प्रबुधाम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective (participle used adjectivally)
• Root: प्र + बुध् (धातु) → प्रबुध्/प्रबुधा- (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वि: apart, away
• वि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• नेशत्: may it destroy/drive away
• नेशत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु) + वि-

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in the supplied excerpt)

Devata: Agni

Chandas: Anuṣṭubh (probable)

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: vira