Atharva Veda 5.2.8: Kanda 5, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 8

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

इ॒मा ब्रह्म॑ बृ॒हद्दि॑वः कृणव॒दिन्द्रा॑य शू॒षम॑ग्रि॒यः स्व॒र्षाः । म॒हो गो॒त्रस्य॑ क्षयति स्व॒राजा॒ तुर॑श्चि॒द् विश्व॑मर्णव॒त् तप॑स्वान्

Recitation with translationAtharva Veda 5.2.8

IAST Transliteration

imā́ bráhma bṛháddívo kṛṇavád índrāya śū́ṣam agríyaḥ svàrṣāḥ | mahó gótrasya kṣáyati svárājā túraś cid víśvam arṇavát tápasvān ||

English Translation (Griffith/Whitney)

These sacred words of lofty heaven hath the foremost, sun-winning one wrought into impetuous might for Indra. As self-ruling lord he holds dominion over the great cow-pen; overpowering, yea, he overwhelms the whole, like a flood, in glowing ardor.

Translation

Diese heiligen Worte des hohen Himmels hat der Vorderste, der Sonnengewinnende, zu stürmischer Kraft für Indra gefügt. Als selbstherrschender Gebieter hält er die Herrschaft über den großen Kuhpferch; überwältigend, ja, er überflutet das All wie eine Flut in glühender Glut.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इमाः: these (hymns/utterances)
• इमाः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्म: sacred utterance; prayer
• ब्रह्म: Karma
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• बृहत्: great
• बृहत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: बृहत् (विशेषण-प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven
• दिवः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौः)

• कृणवत्: made; fashioned
• कृणवत्: Kartā
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• शूषम्: strength; vigor
• शूषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शूष (प्रातिपदिक)

• अग्रियः: foremost
• अग्रियः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अग्रिय (विशेषण-प्रातिपदिक)

• स्वर्षाः: winning the sun/light; bringing radiance
• स्वर्षाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ष (विशेषण-प्रातिपदिक)

• महो: of the great
• महो: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: महत् (विशेषण-प्रातिपदिक)

• गोत्रस्य: of the enclosure/cow-pen; of the clan
• गोत्रस्य: Apādāna
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)

• क्षयति: dwells; rules; holds sway
• क्षयति: Kartā
• Type: Verb
• Root: क्षि (धातु: क्षि/क्षय ‘to dwell, rule, possess’)

• स्वराजा: self-ruler; sovereign
• स्वराजा: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: स्वराज् (प्रातिपदिक)

• तुरः: swift; overpowering
• तुरः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: तुर (विशेषण-प्रातिपदिक)

• चित्: even; indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• विश्वम्: all; the whole
• विश्वम्: Karma
• Type: Adjective/Noun
• Root: विश्व (विशेषण/सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अर्णवत्: flood-like; oceanic
• अर्णवत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अर्णवत् (विशेषण-प्रातिपदिक; अर्णव ‘flood, sea’ + मतुप्)

• तपस्वान्: ardent; possessing tapas (austerity/heat)
• तपस्वान्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: तपस्विन्/तपस् + वत् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in the supplied excerpt)

Devata: Indra (with brahman as instrumental power)

Chandas: Anuṣṭubh (probable)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta